ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๕๒ · หน้า 89b

མེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་ལྡན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བས་ན་སྔར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་བདུད་གདུལ་བའི་ཕྱིར་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པའི་མདོ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་རྨད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། གདུལ་ནུས་པ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་མཉན་ཏེ་ཐོས་ནས་དད་ཅིང་འཛིན་ཏམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡིད་ཆེས་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་མེ་ཏོག་ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ལྟར་

ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའོ། །ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་གང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ནས་དད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ན། དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་སྙེད་ཀྱིས་སྐུར་ཅིང་ཡིད་མི་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་བསྙེན་ནས་བཀུར་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་ཤིན་ཏུ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུས་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་སྐུར་པ་

དེ་སྒྲོལ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུའི་བར་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་སའི་འོག་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་བུ་རམ་གྱི་ཤིང་དང་

འབྲས་དང་། ཤ་ཁ་ར་དང་། འོ་མ་དང་། མར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པའི་གནས་ན། འཁོད་པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི་རོ་བྲོ་བ་དེ་ལ་རོའི་ནང་ན་མཆོག་དམ་པར་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཁྲེ་དང་ཡུག་པོའི་ས་བོན་འབའ་ཞིག་ཟ་ན་དེ་དག་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་བདག་

เล่ม ๕๒ · หน้า 90a

ཅག་གི་ཟས་འདི་ལས་འདའ་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཅན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི། ཁྲེ་དང་ཡུག་པོའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱང་མི་ཐོས་ཏེ། ཟས་སུ་འབྲས་དང་བུ་

རམ་དང་། ཤ་ཁ་ར་དང་། མར་གྱི་སྙིང་པོ་འབའ་ཞིག་ཟའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བསོད་ནམས་ཆུང་ཞིང་སྐལ་བ་མེད་པ་དག་ཐོས་པར་མི་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་དག་འབྲས་དང་། ཤ་ཁ་ར་

ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ལྟར། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་པར་མོས་ཤིང་ཐོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། སྐུར་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་བསོད་

ནམས་ཅན་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཟ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་རིའི་གསེབ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བའི་གནས་ན་འདུག་ན། བུ་རམ་གྱི་ཤིང་དང་། འབྲས་དང་། ཤ་ཁ་ར་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དཀོན་པས་ན་ཟད་ཀྱིས་དོགས་ཏེ། ཟ་བའི་ཐུགས་ནི་མི་ཐུབ་ཀྱི་སོགས་

སོ། །ཁྲེ་དང་ཡུག་པོའི་ས་བོན་འབའ་ཞིག་ཟའོ། །རྒྱལ་པོ་གཞན་ཞིག་གིས་ཐོས་ནས། དེ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་དང་ཤ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པ་ཤིང་རྟས་བསྐྱས་ཏེ་བྱིན་ན། རྒྱལ་པོ་དེས་ཀུན་ལ་བགོས་ཏེ་བྱིན་ནས་གདོད་ཟའོ། །ཟོས་ནས་ཐམས་ཅད་དགའ་སྟེ། འདི་སྐད་

དུ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ཀྱང་སྔོན་མ་མྱོང་བའི་ཟས་ཟོས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བཞི་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཆེན་པོའི་དེད་དཔོན་ནོ། །གང་ཟག་རྣམ་པ་དེ་བཞི་ལས་གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཕྱོགས་གཞན་

ཞིག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་སློབ་བམ། གླེགས་བམ་དུ་འདྲི་འམ། གཞན་དག་གླེགས་བམ་དུ་འདྲིར་གཞུག་གམ། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། གྲགས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆོས་མངོན་པའི་ཕྱིར་རམ། རྟེན་དང་གནས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 90b

ཀྱི་ཕྱིར་རམ། མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་བསྐུར་ཞིང་བརྗེ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་གྱི། གཞན་དག་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་འཆད་མི་ནུས་པ་མཐོང་ན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་ཕྱོགས་དེར་བསྐྱལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བྱིན་ནས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་

བསྐྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་པས་གཞན་དག་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་བཤད་དེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱས་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་དེ་གཅིག་གི་མཐུས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཅིག་གི་མཐུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔོན་མ་མྱོང་བའི་ཟས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆེན་པོའི་མདོ་གང་ན་ཡོད་

པའི་གནས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ན་གནས་པའི་མི་ཡང་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ན་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །

ངས་འདིར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དགེ་སློང་ཁྱེད་ཤིན་ཏུ་གཟུངས་སུ་ཟུང་ཤིག །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་མི་ནུས་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་གནས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་

ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་དོན་འདི་གཟུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སའི་འོག་ཏུ་ནུབ་ནས་ཕྱིས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཕྱིར་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངའི་དམ་པའི་ཆོས་འདི་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལ་མ་གཏོགས་པ་སྔར་ལོ་བཞི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 91a

བཅུའི་བར་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མདོ་སྡེ་འདི་དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་པའི་ཚེ། ཡང་དག་

པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་ཚེ། ཆོས་མ་ལགས་པ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཚེ། ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དག་མ་མཆིས་པའི་ཚེ། སུ་དག་གིས་འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པ་དང་། མཆོད་པ་དང་།

རིམ་གྲོ་དང་། བཀུར་སྟི་བགྱིད་ཅིང་གླེགས་བམ་དུ་འདྲི་བ་དང་། རྣམ་པར་འགྲེལ་ཅིང་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་དུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་ནས་འཛིན་པར་འགྱུར་

རོ། །གཟུངས་སུ་བཟུང་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་ལ་ལེགས་སོ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་འདི་

དག་དྲིས་པ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཆུ་ཀླུང་དགའ་སྐྱེད་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ། མདོ་སྡེ་འདི་འཆང་བ་དང་། འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐུར་པ་མི་འདེབས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་

གང་ཞིག་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་གཅིག་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ། ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཅིང་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་ནི་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཆུ་

ཀླུང་གང་གཱ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ་ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། དད་ཅིང་མོས་པ་དང་། འཆང་ཞིང་འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་ནི་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་

เล่ม ๕๒ · หน้า 91b

གང་ཞིག་ཀླུང་གང་གཱ་གསུམ་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ། ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། གླེགས་བམ་དུ་འདྲི་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་སྟོན་མོད་

ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་ནི་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་བཞིའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ་ན་ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། གླེགས་

བམ་དུ་འདྲི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་གཞན་དག་ལ་དོན་ཟབ་མོ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆ་གཅིག་ཙམ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོན་ཅིང་འཆད་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་རྫོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཀླུང་གང་གཱ་ལྔའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་

ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ་ན་ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། གླེགས་བམ་དུ་འདྲི་བ་དང་། གཞན་ལ་ཡང་དོན་ཟབ་མོ་བཅུ་དྲུག་ཆའི་ཆ་བརྒྱད་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་

གང་ཞིག་ཀླུང་གང་གཱ་དྲུག་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ་ན་ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། གླེགས་བམ་དུ་འདྲི་བ་དང་། གཞན་ལ་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཆའི་ཆ་བཅུ་

གཉིས་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཀླུང་གང་གཱ་བདུན་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན་དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། གླེགས་

བམ་དུ་འདྲི་བ་དང་། གཞན་ལ་ཡང་བཅུ་དྲུག་ཆའི་ཆ་བཅུ་བཞི་སྟོན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཀླུང་གང་གཱ་བརྒྱད་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེས་ནི་དུས་ངན་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་འདི་ལ་མི་སྐུར་ཏེ། འཆང་བ་དང་།

เล่ม ๕๒ · หน้า 92a

འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། གཞན་ལ་ཡང་གླེགས་བམ་དུ་འདྲིར་བསྐུལ་བ་དང་། བདག་ཀྱང་ཉན་ཅིང་འཛིན་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པར་

བསྐུལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྲུང་ཞིང་མདོ་སྡེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། འདོན་པའི་བར་དུ་བསྐུལ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་དོན་ཟབ་

མོ་ཡང་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་མི་འགྱུར་བ་མཐར་བདེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་རྒྱས་པར་འཆད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ལ་ཤིན་

ཏུ་མཁས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་འདི་དག་འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་

བསྐྱེད་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་འདི་འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། སྐྱོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ངེས་པར་ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ངན་པའི་ཚེ། དམ་པའི་ཆོས་

བསྲུང་བར་འགྱུར་བ་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་དག་སྲུང་ཞིང་འཛིན་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དག་ནི་ང་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པ་ཐོས་ན་མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཚིམ་མོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་ན་བདག་ཅག་གི་རྙེད་པའི་བགེགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་བདག་ཅག་གི་རྙེད་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་ཅིང་འཕྲོག་པ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 92b

མེད་དོ། །བགེགས་བྱེད་ཅིང་འཕྲོག་པ་མེད་པས་རྙེད་པ་ཡང་མང་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་དམ་སྟེ། ད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་ཐམས་ཅད་ལྷོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ལ་ཆོས་གོས་འདི་ཡང་

ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འཆོས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ད་ནི་ཞིག་ཅིང་རལ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཤིང་གི་ཁ་ན་བ་དན་དང་འདྲའོ། །ཞེས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སྐུར་ཅིང་དབང་ཟའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཚད་

མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ན་དེས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་སོ། །དད་ནས་ཀྱང་འཆང་ཞིང་འཛིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཐོས་པར་མོས་པ་ལ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཅིང་བཤད་ན། གང་ཟག་དེས་ཐོས་པ་ཙམ་

གྱིས་སྔོན་འདས་པའི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཞུ་ཞིང་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་མ་དད་དམ། ཡིད་མི་ཆེས་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་ནད་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པས་གཟིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་

བ་དང་། མི་མང་པོས་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བ་དང་ཚེ་འཕོས་ནས་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་བརྙས་ཤིང་སྨོད་པ་དང་། བྱད་བཞིན་མི་སྡུག་པ་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བྲེལ་ཕོངས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཅིག་རྙེད་ན་ཡང་ངན་ལ་རྩུབ་པ་དང་། གང་ནས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་

དབུལ་ཕོངས་ཤིང་མ་རབས་ངན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་ངན་པར་ལྟ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མཐར་དུས་བྱེད་པ་ན་ཡུལ་འཁྲུགས་པའམ། མཚོན་ཆ་དང་ཕྲད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིན་མི་བྱེད་པ་དང་། དགྲ་སྡང་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། བཤེས་

གཉེན་གྲོགས་པོ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཕྲད་པ་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཅི་ཡང་མི་རྙེད་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཅིག་རྙེད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བཀྲེས་སྐོམ་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་དང་། མ་རབས་ངན་པ་དང་བཤེས་ཤིང་སྟེན་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོས་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དང་། ཅི་སྟེ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 93a

སྟོན་ཅིང་འཆད་པ་དོན་ལས་མ་འགལ་ཡང་སུ་ཡང་ཡིད་མི་ཆེས་ཏེ། མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་དགེ་བའི་གནས་བཟང་པོར་མི་སྐྱེ་སྟེ། བྱ་འདབ་མ་ཆག་པ་འཕུར་མི་ནུས་པ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་

དུས་སུ་ལྷ་དང་མིའི་གནས་བཟང་པོར་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་སུ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དད་ན་མངོན་པར་ཐོབ་པའི་ལུས་ངན་ལ་མི་སྡུག་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བྱད་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་དང་མཐུར་ལྡན་པ་དང་

མདངས་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ལྷ་དང་། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ལྟ་འདོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། མཆོད་པ་བྱེད་ཅིང་གཏོང་མི་ཕོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། གཉེན་དང་། འཁོར་

རྣམས་ཀྱིས་སྨྲ་ཞིང་བསྒོ་བ་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ངའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་གང་ཞིག་གིས་མཆོག་གི་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་སྤྱོད་པར་འདོད་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་རྒྱས་པར་འགྲེལ་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཟིལ་པ་ནི་རིང་དུ་གནས་པར་འདོད་ཀྱང་ཉི་མ་ཤར་བ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། ཉི་མ་ཤར་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་མ་ཡང་མ་ལུས་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིང་དུ་གནས་

པར་འདོད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཉི་མ་ཤར་བ་མཐོང་བ་ལས་མི་འདའོ། །ཉི་མ་དེ་ཤར་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཞུ་ཞིང་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་ཟག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་

བྲེགས་ཏེ་ཆོས་གོས་གྱོན་ན་དགེ་ཚུལ་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་མ་མནོས་ཀྱང་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་དགེ་འདུན་ཀུན་བོས་ཏེ། ཁྲིམས་མ་མནོས་པ་ཡང་དགེ་འདུན་འགྲོན་དུ་བོས་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་ན་ཁྲིམས་མ་མནོས་མོད་ཀྱི། དགེ་འདུན་གྱི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །

เล่ม ๕๒ · หน้า 93b

རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་བསླབ་པར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། གླེགས་བམ་དུ་འདྲིའམ། འཆང་ངམ། འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་

ཡང་ས་བཅུར་ཕྱིན་པ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་གྲངས་སུ་བགྲང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སུ་གྱུར་ཀྱང་རུང་། མ་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྐྲག་གམ། ཁེ་དང་རྙེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་མཉན་

ཏེ་ཐོས་ནས་མི་སྐུར་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བས་ན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་

ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་དང་གནས་ལྟ་བུར་ངས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་བཞི་པོ་ལ་མཆོད་པ་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་

དེ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་ཅིང་མཆོད་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ན་དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ནི་གསོལ་བ་གདབ་ཅིང་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་སྟེ་མཆོད་པ་བྱའོ། །ཞེས་ངས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་

མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་དག་ཤེས་ན། །རྒན་ནམ་གཞོན་ཡང་རུང་སྟེ། །ཕ་མའམ་བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུར། །མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་ཕྱག་བྱ། །དམ་པའི་ཆོས་དག་ཤེས་ན། །རྒན་ནམ་གཞོན་ཡང་རུང་སྟེ། །ལྷ་དག་དབང་ཕྱུག་མཆོད་ལྟར། །

མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་ཕྱག་བྱ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། བླ་མ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་མཆོད་པ་བགྱི་བ་ནི་དེ་ལགས་ན་ཡང་རྒྱས་པར་བཤད་དུ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 94a

གསོལ། གལ་ཏེ་བླ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གཞོན་ནུ་ལས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་དག་འདྲི་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཕྱག་བགྱིའམ། ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ཞེས་བགྱིར་ཡང་མི་རུང་། དེ་ལ་གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་

ལྡན་པ་ཞིག་བླ་མ་རྒན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞིག་ལས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་དག་འདྲི་ན་དེ་ལ་ཡང་ཕྱག་བགྱིའམ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཁྱིམ་པ་ལས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་འདྲི་ན་དེ་ལ་ཡང་ཕྱག་བགྱི་བ་ལགས་སམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཁྱིམ་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ་

ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཆུང་ངུ་གཞོན་ནུ་དག་གིས་བླ་མ་རྒན་པོ་ལ་བཀུར་སྟི་དང་ཕྱག་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བླ་མ་རྒན་པོ་དག་སྔར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྲོ་དང་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

གསུངས་པ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་ཆུད་དེ། དཔེར་ན་ཞིང་གཤིན་པའི་ནང་ན་ཡུག་པོའམ། རྩྭ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཤེས་ན་རྒན་ནམ་གཞོན་ཡང་རུང་། དེ་ལ་ནི་

ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ལྟར་མཆོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་འདི་ལ་འགལ་བ་མ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་

པ་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ཡང་ཉེས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དག་ཆད་པས་གཅོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་

དོན་ངེས་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྩོལ་བ་དག་གི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉེ་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་

เล่ม ๕๒ · หน้า 94b

གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྔོན་གསུངས་པ་ལྟར་ན་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དག་སྤྱོད་པ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དག་འབྱུང་ཞིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་ན། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མི་

འབྱུང་བ་ན། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དག་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་པའི་དུས་ན། སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལས་གཅིག་ཙམ་ཞིག་མངོན་པར་འབྱུང་སྟེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །དེས་དགེ་སློང་

དག་སོ་སོ་ནས་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པའི་མི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་འཆང་སྟེ། བརྟགས་སམ་མ་བརྟགས་པ་ཡང་མི་ཤེས། འདུལ་བ་དང་། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་མཐོང་ནས། སྐྱེས་བུ་དེས་དགེ་སློང་དེ་དག་གདུལ་

བའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་འདྲ་བར་བྱེད་ཀྱང་སྤྱོད་པ་མི་འཐུན་ཏེ། བདག་གིས་སྤྱོད་པའི་གནས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་ལ་ཕ་རོལ་པོས་ཕས་ཕམ་པའི་ཉེས་པ་བྱུང་བར་མཐོང་ཡང་ཅང་མི་སྨྲ་སྟེ་མི་གླེང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཅང་མི་སྨྲ་སྟེ་མི་གླེང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དེས་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་

ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་ཤི་ལ་རྒྱལ་ཚབ་ནི་ན་གཞོན་ཏེ། སྲིད་ཀྱི་ལས་མི་ནུས་པའི་སྐབས་སུ་རེས་འགའ་ནི་གདོལ་པ་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པོ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་འཁོར་རབ་ཏུ་མང་བ་ཞིག་མཐུ་བསྙེམས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཕྲོགས་ཏེ། རྒྱལ་

པོར་ཞུགས་ན་ཡུལ་དེ་ན་གནས་པའི་ཁྱིམ་བདག་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱེར་ཞིང་འབྲོས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ན་གནས་ན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ལྟ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་དང་། ཚོང་དཔོན་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 95a

པ་ཡུལ་གཏོང་མ་ཕོད་པ་ཡང་དཔེར་ན་སྐྱེད་ཤིང་གར་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་ཤི་བར་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གདོལ་པ་དེས་ཡུལ་མི་དག་བྱེར་བྲོས་མང་བར་རྟོགས་ནས། གཞན་ཡང་གདོལ་པ་དག་ལམ་དང་། སྲང་ཀུན་བསྲུངས་

ཏེ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་རྔ་བརྡུངས་ནས་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་དག་ཁྱེད་ལ་གང་ཞིག་གིས་བདག་གི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ན་ཡུལ་གྱི་ཕྱེད་སྦྱིན་ནོ། །ཞེས་བོས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མ་བཏུབ་སྟེ། སོ་སོ་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདི་སྐད་དུ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་

ལས་འདི་ལྟ་བུའི་ལས་བྱེད་པའི་མི་སྲིད་དོ་ཞེའོ། །རྒྱལ་པོ་གདོལ་པས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་བྲམ་ཟེ་ཁྱེད་ལས་གཅིག་ཙམ་ཡང་བདག་གི་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་མེད་ན། བྲམ་ཟེ་ཁྱེད་ཀྱང་རིགས་ངན་གདོལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞག་ཅིང་བསྙལ་ལ་ལས་ཀྱང་འདྲ་བར་བྱེད་དུ་གཞུག་

གོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ན་ཡུལ་གྱི་ཕྱེད་ཀྱང་སྦྱིན་ནོ། །ཚིག་འདི་མི་བརྫུན་པར་དམ་ཚིག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་བདུད་རྩི་མི་འཆི་བ་ཡང་བགོས་ཏེ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེའི་བུ་ཤིན་ཏུ་ན་གཞོན་པ་ཤིན་

ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཐོར་གཙུག་གི་མཚན་དང་ལྡན་པ། སྔགས་དང་ཆོ་ག་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་བཀའ་སྩལ་པ་བདག་གིས་བགྱིའོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ནས་བྲམ་

ཟེ་གཞོན་ནུ་དེ་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་སྟོན་པར་བཅུག་གོ། །བྲམ་ཟེ་གཞན་དག་དེ་ཐོས་ནས་ཐམས་ཅད་གཞོན་ནུ་དེ་ལ་གཤེ་སྟེ། ཁྱོད་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་ངན་གདོལ་པ་དེའི་སློབ་དཔོན་བྱེད་ཅེས་སྤྱོས་སོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཡུལ་དེའི་ཕྱེད་གཞོན་ནུ་དེ་ལ་

བྱིན་ནས། ཡུལ་གྱི་སྲིད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཕྱིས་རིང་ཞིག་ལོན་པ་དང་གཞོན་ནུ་དེས་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བདག་གི་ཁྱིམ་བོར་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་སྟོན་པར་མཆིས་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་སྔགས་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཅིང་བསླབས་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་ནི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 95b

བདག་ལ་ཉེ་བར་མི་སེམས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་ཉེ་བར་ཇི་ལྟར་མི་སེམས། གཞོན་ནུས་གསོལ་པ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མི་འཆི་བའི་སྨན་ད་དུང་མ་འཚལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྟོན་པ་ཆེན་པོ་བདག་གིས་

དེ་ལྟར་མ་འཚལ་གྱིས། སྟོན་པ་བཞེད་ན་ཐམས་ཅད་བཞེས་ཤིག །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་དེས་རྒྱལ་པོས་གནང་བའི་སྨན་བླངས་ནས་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ཏེ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཐུངས་སོ། །བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཐུངས་ནས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ།

སྟོན་པ་ལ་སྨན་མི་འཆི་བ། བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་དེ་སྐད་ཅེས་ཐོས་ནས་སྟོན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྟོན་པ་ཆེན་པོ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཚལ་བའི་བདུད་རྩི་དག་ཀྱང་ཤས་མི་སྩལ་ཏམ། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་དེས་

དུག་དང་བསྲེས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་དུག་ལངས་ནས་ཅི་ཡང་མི་ཚོར་ཏེ། ཤི་བ་བཞིན་དུས་ལ་འགྱེལ་ཏོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་དེས་རྒྱལ་ཚབ་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་ནས། འདི་སྐད་དུ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གདོལ་པ་ལ་སོགས་

པ་འདུག་པ་མ་ལགས་ཀྱི་བདག་གིས་གནའ་ནས་ཀྱང་རིགས་ངན་གདོལ་པས་རྒྱལ་པོ་བགྱིད་ཅེས་མ་ཐོས་སོ། །རིགས་ངན་གདོལ་པས་རྒྱལ་པོ་བགྱིད་ཅིང་འབངས་ཀྱི་སྲིད་བཟུང་བའི་ཆོས་མ་མཆིས་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མཛད་དོ། །དྲང་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱལ་

པོའི་སྲིད་ཟུང་ཤིག །དེའི་ཚེ་གཞོན་ནུ་དེས་ལས་ཀུན་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་ཡང་གསོ་བའི་སྨན་རིགས་ངན་གདོལ་པ་ལ་བྱིན་ནས་ཕྱིར་དྲན་པར་བྱས་སོ། །ཕྱིར་དྲན་པར་བྱས་ནས་ཡུལ་དེ་ནས་བསྐྲད་དོ། །དེའི་ཚེ་གཞོན་ནུ་དེས་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་

བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལས་མ་ཉམས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་དེ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་ངན་གདོལ་པ་བསྐྲད་པ་ལེགས་པར་བསྐྲད་དོ། །ཞེས་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་པར་

เล่ม ๕๒ · หน้า 96a

གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མིང་ཙམ་གྱི་དགེ་སློང་མ་

བརྟགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་འཆང་བ་དང་ལས་འཐུན་པར་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་གང་ཟག་ལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མང་དུ་ཉམས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་སྡིག་པ་ཅན་དག་ལ་ཆད་པས་གཅོད་ན་དེའི་གན་དུ་སོང་

སྟེ་བསྙེན་བཀུར་དང་ཕྱག་ཀྱང་བྱེད། ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་འབུལ། དེ་མ་ཡིན་པ་མདོ་སྡེ་དང་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་འབུལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ལ་མི་བདོག་ན་ཡང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། སྦྱིན་བདག་ལས་ཀྱང་སློངས་ཏེ་འབུལ་ལོ། །དེ་བས་

ན་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེས་དགེ་སློང་སྡིག་ཅན་འདུལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུས་རིགས་ངན་གདོལ་པ་འདུལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ཟག་དེ་ལ་བསྙེན་

བཀུར་རམ་ཕྱག་བྱེད་དམ། མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འཆང་ཡང་སྡིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དགེ་སློང་སྡིག་ཅན་རྣམས་བསྐྲད་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་རབ་ཏུ་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྒྱས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ངས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཀྱང་དམ་

པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་གང་ཟག་ལ་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་བདག་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཆོས་བསྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་

เล่ม ๕๒ · หน้า 96b

ཞིག་ཆོས་བསྲུང་བའི་གང་ཟག་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པ་ཅན་དང་ལས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་མཐོང་བས་ཉེས་པ་ཡོད་པར་འཛིན་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་བདག་ལ་གནོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་བསྲུང་བ་དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་

ཉམས་ནས་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ། འཆབ་ཅིང་མི་འགྱོད་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་

ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཐོལ་ཞིང་བཤགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་དག་ཤེས་ན། །རྒན་ནམ་གཞོན་ཡང་རུང་སྟེ། །བསྙེན་

བཀུར་བསྟི་སྟང་ཕྱག་བྱ། །བྲམ་ཟེ་མེ་ལྷ་ཅན་དག །ཇི་ལྟར་མེ་ལྷ་རྗེད་བཞིན། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷ་དག །དབང་ཕྱུག་མཆོད་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ལྟ་བས་ན་ངས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ལ་མ་གསུངས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་

ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་ལྷོད་པ་འདྲ་ན་ཐོག་མ་མནོས་

པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆིས་ཞེས་བགྱིར་རུང་ངམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་སྐད་ཅེས་མ་ཟེར་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མནོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་མནོས་པ་བཞིན་དུ་མི་ཉམས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཉམས་ན་ཡང་དེ་མ་

ཐག་ཏུ་འགྱོད་ཅིང་འཐོལ་ཏེ། འཐོལ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆུ་བསྒྱུར་བའི་རྐ་མགོ་ལྟ་བུ་བུག་རྡོལ་དུ་གྱུར་ན་ཆུ་ཟག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་བཅོས་པ་ཡོད་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆུ་མི་ཟག་

เล่ม ๕๒ · หน้า 97a

གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱིན་དང་། ཚུལ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཉམས་ཏེ། ཆུ་རྐ་བུག་རྡོལ་ཅན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གང་ཟག་མེད་ན་དགེ་འདུན་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་ལེ་ལོ་ཡང་ཕྱི་ཕྱིར་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོད་ན་ཐོག་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་མི་ཉམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཐེག་

པ་ལ་ཀློད་པ་ནི་ཀློད་པ་ཞེས་བྱའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཀློད་པ་ནི་ཀློད་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ང་རྒྱལ་དང་ལེ་ལོའི་སེམས་མེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆུས་

ཁྲུས་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་སྟོན་ཀྱང་ཀློད་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་

མཆིས་ཀྱང་། ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ལྟར་སྨིན་ནམ་མ་སྨིན་བརྟག་དཀའ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་

མདོ་སྡེ་འདིས་ན་ཤེས་པར་སླའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞིང་པ་དག་ཞིང་ལ་འབྲས་དང་ཁྲེ་དག་རྨོས་ཏེ། ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་བསལ་ནས། ཤའི་མིག་གིས་བརྟགས་ན་ཞིང་གཤིན་

པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲུ་སྨིན་ནས་རྩྭ་དང་ཁྲེ་སོ་སོར་དབྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་དགེ་འདུན་སྨེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་བསལ་ན་ཤའི་མིག་གིས་བརྟགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་གོ །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དག་ཉེས་པ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 97b

མི་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ཤའི་མིག་གིས་བརྟགས་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ། ཉེས་པ་མངོན་དུ་བྱུང་ན་ཤེས་པར་སླ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲེ་རྒོད་དག་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་སླ་བ་བཞིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་

འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་དང་མིས་མཆོད་པར་འོས་པའི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤའི་མིག་ཅན་དག་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཤིང་ཀཱ་ལ་ཀའི་ཚལ་ན། ཤིང་ཀཱ་ལ་ཀ་ནི་རབ་ཏུ་མང་སྟེ། ཤིང་ཙིན་ཏ་ཀ་ནི་དྲུང་གཅིག་ལས་མེད་དོ། །ཤིང་ཀཱ་ལ་ཀ་དང་ཙིན་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་འདྲ་སྟེ། བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པས་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ན་བུད་མེད་གཅིག་གིས་ཀུན་བཏུས་སོ། །ཚལ་

དེ་ན་ཙིན་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་བཅུ་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཀཱ་ལ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་བཅུ་ཆ་བས་མང་སྟེ། བུད་མེད་དེས་མི་ཤེས་པས་བཏུས་ནས་ཚོང་དུས་སུ་བཙོངས་སོ། །བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་གླེན་པ་དག་ངོ་མ་ཤེས་ནས་ཀཱ་ལ་ཀའི་འབྲས་བུ་ཉོས་ཏེ་ཟོས་སོ། །ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་ཤི་བར་

གྱུར་ཏོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་དག་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཐོས་ནས་བུད་མེད་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཆེ་ཞེ་ཤིང་ཏོག་འདི་ག་ལས་འོངས་ཞེས་དྲིས་ན། བུད་མེད་དེས་ཕྱོགས་དང་གནས་འདི་ནས་འོངས་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལ་ཀུན་གྱིས་གནས་དང་ཕྱོགས་དེ་ན་ཤིང་ཀཱ་ལ་ཀ་མང་རབ་སྟེ། ཙིན་

ཏ་ཀ་ནི་དྲུང་གཅིག་ལས་མེད་དོ། །ཞེས་བགད་ནས་འགྲོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་མ་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་མ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མང་རབ་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྲུང་ཞིང་

མ་བརྟགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ནི་གཅིག་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་མ་བརྟགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་པར་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་ལས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །མི་འབྲལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀཱ་ལ་ཀའི་ཚལ་ན་ཙིན་ཏ་ཀ་དྲུང་གཅིག་སྐྱེས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་བསྙེན་གཅིག་གིས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 98a

དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་སྤྱོད་ཅིང་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་མེད་པ་མཐོང་བས་གང་ཟག་དེ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པས་སེམས་ན་སྔར་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བཙུན་པ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་སྤྱོད་དམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་

གནང་ངམ་ཞེས་དྲིས་ཤིག །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཟག་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གསོ་སྦྱིན་དང་། གསོལ་བ་དང་། ཞུ་བའི་ལས་དང་། ཚུལ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་བྱར་རུང་ངམ་མི་རུང་ཞེས་དྲིས་ཤིག །དགེ་བསྙེན་གྱིས་དེ་སྐད་དྲིས་ཏེ་དགེ་

འདུན་དག་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་ཅག་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། དགེ་བསྙེན་གྱིས་འདི་སྐད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་མཚམས་གཅིག་གི་དགེ་སློང་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་

གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མི་གནང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གནང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། མི་གནང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱ། གསོ་སྦྱོང་དང་ཚུལ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱང་མི་བྱ།

ཆུང་ངུ་ན་ཆུ་མིག་གཅིག་ཏུ་ཆུ་ཡང་མི་བཏུང་ཞིང་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐུན་མོང་དུ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་སྐད་དུ་སྨྲ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷའི་ནང་ན་ལྷ་ཅི་སྟེ་སྤྱོད་ཅིང་འཆང་དུ་གནང་ན་ཁྱེད་དགེ་འདུན་གྱིས་སྤྱོད་པར་མ་འོས་

སོ། །ཅི་སྟེ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ན་གསོ་སྦྱོང་དང་ཚུལ་ནས་འབྱུང་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་། ཞུ་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་བར་དུ་བྱེད་པར་མ་འོས་སོ། །ཅི་སྟེ་གསོ་སྦྱོང་དང་། ཚུལ་ནས་འབྱུང་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་ཞུ་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་

བྱས་ན་ཚེ་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བུས་པ་དག་ཤིང་ཏོག་ཀཱ་ལ་ཀ་ཟོས་ནས་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གྲོང་ངམ་ཚོང་དུས་ན་སྨན་འཚོང་བ་གངས་ལ་སྐྱེས་པའི་སྨན་བཟང་པོ་ཞིག་འཚོང་ན་ཉོ་བ་ཡང་མང་ངོ་། །

เล่ม ๕๒ · หน้า 98b

སྨན་དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་གྱིས་བཙོངས་ཀྱང་ཀུན་གྱིས་མི་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་སྨན་ཉོ་བའི་ཕྱིར་སྨན་འཚོང་བའི་གན་དུ་འོངས་ནས་ཁྱོད་ལ་གངས་ལ་སྐྱེ་བའི་སྨན་ཡོད་དམ། ཞེས་འདྲི་ན་སྨན་འཚོང་བ་དེས་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྨན་ཞིག་འདི་ནི་གངས་ལས་སྐྱེ་བའི་སྨན་ནོ། །ཞེས་

བརྫུན་བྱས་ཏེ་བཙོངས་ཀྱང་། ཤའི་མིག་གིས་མི་རྟོགས་པས་བདག་ནི་གངས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྨན་བཟང་པོ་ཉོས་ཏེ་རྙེད་དོ་སྙམ་སེམས་སོ།། །།བམ་པོ་དགུ་པ། འོད་སྲུང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་མིང་ཙམ་གྱི་དགེ་འདུན་དང་། ཡང་དག་པའི་

དགེ་འདུན་དང་། འདུམ་པའི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་འདུན་ཡོད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ངམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཀྱང་རུང་། དགེ་འདུན་དེ་ལ་ནི་མཆོད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བར་བྱའོ། །དགེ་བསྙེན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་ནི་

གང་ཟག་གིས་གངས་ལ་སྐྱེ་བའི་སྨན་བཟང་པོ་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི་གང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་གང་། གང་ནི་ཡང་དག་པའི་དགེ་འདུན། མིང་ཙམ་གྱི་དགེ་འདུན་ནི་གང་ཡིན་པ། ལྷའི་མིག་ཅན་གྱིས་ནི་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །

འོད་སྲུང་གལ་ཏེ་དགེ་བསྙེན་གྱིས་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་ཤེས་ཡང་དག་ན་དེ་ལ་ནི་བསྙེན་བཀུར་དང་། ཕྱག་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེས་མ་བརྟགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་སྤྱོད་པར་ཤེས་ཡང་དག་ན། དེ་ལ་ནི་

བསྙེན་བཀུར་དང་། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་སྦྱར་བ་དང་། ཕྱག་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཡོད་ན། གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་ཙམ་གྱིས། དེ་ལ་ཕྱག་དང་། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་

ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་ཡང་དག་པར་གསུངས་ཏེ། བདག་གཟུངས་སུ་འཛིན་པར་འཚལ་ལོ། །དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 99a

གཞན་དང་། ཐ་དད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལ་གནས་པར་བགྱིའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་གནས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་མི་གནས་པ་དང་། དོན་ལ་གནས་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་

གནས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་ལ་གནས་ཀྱི་བཀྲི་བའི་དོན་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་རྟོགས་པར་བགྱི་བ་ལགས་ཀྱི། སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆེན་པོའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་། མི་ཤེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་མི་ཤེས་ན། དེ་ལ་མི་གནས་མི་རྟེན་ཏེ། གོང་དུ་གསུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞི་

པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་ཞིང་འཛིན་ན། ཤེས་ཤིང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེའམ། འགྱུར་བ་འཕོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གནས་མེད་དེ། སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་

ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཤེས་ལ་སྟོན་ཀྱང་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་ན་

เล่ม ๕๒ · หน้า 99b

སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་རྙེད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟག་གོ། །ཞེས་སྨྲ་བའི་གནས་མེད་དེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཡང་གནས་ཤིང་རྟེན་པར་བྱ་ན། སྐྱེས་བུ་བཞི་པོ་ལ་གནས་ཤིང་རྟེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཆོས་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱའོ། །གང་ཟག་ལ་མི་

གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པའོ། །འདུས་བྱས་ནི་མི་རྟག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་རྙེད་པའམ། གྲགས་

པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བའོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ནི། གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ལ་གནས་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དོན་ནི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །

མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཞུམ་པའོ། །མི་ཞུམ་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའི་དོན་ནི་ཆོས་རྟག་པའོ། །

ཆོས་རྟག་པའི་དོན་དགེ་འདུན་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཚིག་ལ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚིག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙུག་ལག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་མདོ་སྡེ་

ཚད་མེད་པ་འདོད་པ་མང་ཞིང་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྒྱུས་འཚོ་ཞིང་གཡོ་བྱེད་པ། སྤྱོད་ལམ་འཆོས་པ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པ་ལ་རྟེན་པ་དང་། གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དུ་གནང་བ་ནི་འདི་ལྟ་

སྟེ། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནས་དང་། འབྲས་དང་། བང་མཛོད་དང་། བ་ལང་དང་། ལུག་དང་། བལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ཅིང་ཚོང་སྤོགས་བྱེད་དུ་གནང་བ་དང་

เล่ม ๕๒ · หน้า 100a

མུ་གེའི་དུས་བྱུང་བ་ན་སྲས་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་ཡོ་བྱད་ལྷག་པ་སོགས་ཤིང་འཆང་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བདག་གིས་ལག་དར་དེ་ཁ་ཟས་ཀྱི་གཡོས་བྱས་ནས། བྱིན་ལེན་མ་བྱས་པར་ཟོས་ཀྱང་རུང་ངོ་། །ཞེས་མདོ་སྡེ་

ལས་གསུངས་ཀྱང་ཚིག་དེ་ལ་ནི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཉན་ཐོས་པ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་པར་མི་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཤེས་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་གནས་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་སུ་སྟོན་པའི་སྐུ་ལ་འདི་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་

ལས་འདུས་པ་སྟེ། ཞལ་ཟས་ཀྱིས་གསོ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ན་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏམ། ཡི་གེ་དང་གཙུག་ལག་ལས་འབྱུང་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་གནས་ཀྱི་བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་

སྡེ་ལ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། དོན་ཟབ་མོ་སྙིང་པོ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་མི་ཤེས་

སོ། །དཔེར་ན་བུས་པ་ཆུང་ངུ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་

པོ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟག་གོ། །འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བཀྲི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 100b

བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པའོ། །མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་པས་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟན་པས་ཆུད་ཅིང་རིག་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་

ཅེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞལ་ཟས་ཀྱིས་གསོ་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིང་

ཟད་ནས་མེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ལ་ཞུགས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་ལ་ནི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་

གཤེགས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་གིས་བུ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡི་གེ་ཕྱེད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞིང་ཐོག་མ་རྨོས་མ་ཐག་པ་དང་མཚུངས་

ཏེ་འབྲས་བུ་མེད་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ནི་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསུངས་

ཏེ། དེ་བས་ན་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དོན་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ནི་ཡང་དག་པའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །འོད་གསལ་བ་ནི་མ་ཞུམ་པའོ། །

མ་ཞུམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གཞན་ཡང་འོད་གསལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གཟུང་དུ་མེད་པ་བཅིང་དུ་མེད་

เล่ม ๕๒ · หน้า 101a

པ་སྟེ་བལྟར་རུང་བའོ། །གང་ཞིག་མཐོང་བར་མི་རུང་ཞེས་སྨྲ་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ལ་གནས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་མི་གནས་སོ། །གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཚིག་བཟང་པོས་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་ན་ཚིག་དེ་ལ་ནི་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་

དོན་ལ་གནས་ཀྱི་ཚིག་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་མི་འཕོ་བ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་མི་འཆང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་

ཤེས་པས་བྱས། རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་སྟེ་འདུམ་པའི་དགེ་འདུན་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་རྟག་ཅེས་ཅི་ལ་བྱ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །ངེས་པའི་དོན་

ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་སྟེ། ནམ་དུ་ཡང་སྒྱུས་མི་འཚོ། སྤྱོད་ལམ་མི་འཆོས། ང་རྒྱལ་མི་བྱེད། རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་ལ་མི་ཆགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ཆགས་པར་མི་

བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལ་གནས་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ངེས་པའི་དོན་ལ་གནས་སོ། །བཀྲི་བའི་དོན་ལ་མི་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། བཀྲི་བའི་དོན་ནི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཐམས་ཅད་གདུང་བ་

ཅན། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དེ་དག་མི་ཤེས་པ་འགྲོ་བ་མང་པོ་མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་

བར་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་དོན་མངོན་པར་མི་རྟོགས་སོ། །ཐམས་ཅད་གདུང་བ་ཅན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་གདུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མི་རྟག་གོ། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 101b

གསུངས་པར་འཛིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་

དུས་དང་ཚོད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་སོ། །དུས་ལ་མཁས་པས་ཡང་བ་དག་ཀྱང་ལྕི་བར་གསུངས། ལྕི་བའང་ཡང་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ཅིང་རྟོགས་པས་ཉེ་གནས་གང་ལ་སྦྱིན་བདག་དད་པས་དགོས་པའི་ཡོ་བྱད་ཅི་འདོད་པ་སྦྱོར་ཞིང་སྦྱིན་པའི་

གང་ཟག་དེ་ལ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཚོང་སྤོགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དུ་མ་གནང་ངོ་། །ཉེ་གནས་གང་ལ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་

པའི་ཡོན་བདག་མེད་ལ་མུ་གེ་བྱུང་སྟེ། བསོད་སྙོམས་མི་རྙེད་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། ངའི་ཉེ་གནས་དག་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཞོན་པའི་ཐེག་པ་དང་། ཁང་ཁྱིམ་དང་། ནས་འབྲས་

དང་། ཚོང་སྤོགས་ལ་སོགས་པ་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དུ་གནང་སྟེ། དེ་ལྟར་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དུ་གནང་མོད་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་དད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་། མདོ་

སྡེ་ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དང་མི་འགལ་ན་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པའམ། ཆོས་སྲུང་བའམ། ཆོས་མི་སྲུང་བ་དང་། སྦྱོར་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་

སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་། །ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་ཚིག་དེ་ལ་ནི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །འདུལ་བའམ། ཆོས་མངོན་པའམ། མདོ་སྡེ་དག་ལས་འདི་སྐད་དུ་འདི་དང་འཐུན་པར་གསུངས་ན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ངས་སྐྱེ་བོ་ཤའི་མིག་ཅན་ལ་གནས་པ་བཞི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 102a

པོ་འདི་གསུངས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ངས་གནས་པ་བཞི་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་མི་འགྱུར་བའོ། །ཡེ་

ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཤེས་པའོ། །ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་

གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་དེ་ལ་

གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུད་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་

འདས་ཀྱིས་བདུད་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་མཆིས་པར་གསུངས་ན་དེ་ལ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བདག་ཅག་གིས་བྱེ་བྲག་ཅིས་དབྱེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བདུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མཆིས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་

འཇུག་པ་ཡང་མཆིས་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བདུན་བརྒྱ་ལོན་པའི་འོག་ཏུ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་བགས་ཀྱིས་འཇིག་ཅིང་མ་རུང་བར་བྱེད་དོ། །

དཔེར་ན་རྔོན་པ་ངུར་སྨྲིག་གི་ཚལ་བུ་གྱོན་པ་ལྟར་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་གི་གཟུགས་དང་། དགེ་སློང་མའི་གཟུགས། དགེ་བསྙེན་གྱི་གཟུགས་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་གཟུགས་སུ་ཡང་སྟོན་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 102b

བཅོམ་པའི་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྤྲུལ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་སྤྲུལ་ཅིང་སྟོན་ཏོ། །བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལུས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ། ངའི་དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་ཅིང་མ་རུང་བར་བྱེད་དོ། །བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དེ་དམ་པའི་ཆོས་

མ་རུང་བར་བྱེད་པ་ན་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་དགའ་ལྡན་གནམ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱའི་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕ་མ་གཉིས་འདུས་པའི་འདོད་པ་ལས་ལུས་འདི་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །གང་ཟག་ནི་མིའི་

རྒྱུད་དུ་སྐྱེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ལྷ་དང་། མིའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གནས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྔོན་དཀའ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྤྱོད་ཅིང་། མགོ་དང་། མིག་དང་། རུས་པ་དང་། རྐང་དང་།

ཡུལ་དང་། སྲིད་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་ཕོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་བྱས་པས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ། ལྷ་དང་། མི་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་

པོ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གལ་ཏེ་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་འབྱུང་ན་ཡང་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མདོ་སྡེའམ་འདུལ་བ་ལས་གང་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་

མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཡུན་རིང་སྟེ། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་ཕ་མ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལས་འདི་སྐད་འབྱུང་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་སོ། །དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 103a

གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོག་མ་བལྟམས་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་གོམ་པ་བདུན་བདུན་གཤེགས་པར་ཡིད་མི་ཆེས་ན་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས་ཕྱོགས་བཅུར་

གོམ་པ་བདུན་བདུན་གཤེགས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་

གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་བཙས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཀྱིས་ལྷའི་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་ཁྲིད་པ་ན་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་མ་

ཐག་ཏུ་ཕྱག་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་འཕྱི་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟི་སྟང་དང་། ཕྱག་བྱེད་ཅེས་དེ་སྐད་དུ་རྒོལ་ན་དེ་ནི་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་བསྟན་

པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷའི་རྟེན་དུ་གཤེགས་པ་ན་དབང་སྒྱུར་ཆེན་པོ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བསྟི་སྟང་དང་

བཅས་པས་ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་སོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལས་བྱུང་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ན་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་

པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་ཚབ་མཛད་པ་ན་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བཙུན་མོ་བཙལ་ཏེ། ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་འདོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བདེ་བར་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 103b

ལས་འབྱུང་ན་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་པའི་སེམས་དང་། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ལྷའི་འདོད་པ་ལྔ་ཡང་མཆིལ་མ་བཞིན་དུ་

བོར་ན་མིའི་འདོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱུང་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་

པའི་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྔོན་སངས་

རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་བུ་ཛེ་ཏའི་ཚལ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པའི་མི་དང་། བ་ལང་དང་། ར་ལུག་དང་། བལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བོང་བུ་དང་། དྲེའུ་དང་། བྱ་དང་། ཁྱི་དང་།

ཕག་ལ་སོགས་པ་གསོ་ཞིང་འཆང་བ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་དཱུརྱ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། ཤེལ་དང་། ཨསྨ་གར་བྷ་དང་། མུ་ས་ལ་གལ་བྷ་དང་། ཤེལ་གྱི་སྣམ་བུ་དང་། ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། ཟངས་གཞོང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་མ་བརྟགས་

པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་པ་དང་། ཞིང་རྨོ་བ་དང་། ཚོང་སྤོགས་དང་། ཁྲེ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་འཇོག་ཅིང་སྤྱོད་དུ་གནང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་། །ཞེས་མདོ་སྡེའམ་

འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་ན་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་སྔོན་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བུ་ཛེ་ཏའི་ཚལ་ཡི་དགས་འདའ་ལི་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ན། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྲམ་ཟེ་རའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་སྡེ་རབ་ཏུ་འཕམ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 104a

སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་དཱུརྱ་དང་། ཤེལ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། མུ་ས་ལ་གལ་བྷ་དང་། བྱི་རུ་དང་། ཨསྨ་གར་བྷ་དང་། ཤེལ་གྱི་སྣམ་བུ་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པའི་མི་དང་། ཁྱེའུ་

དང་། བུ་མོ་དང་། བ་ལང་དང་། ལུག་དང་། བལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བོང་བུ་དང་། དྲེའུ་དང་། བྱ་དང་། ཁྱི་དང་། ཕག་དང་། ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། ཟངས་གཞོང་ཆེ་ཕྲ་ལ་སོགས་པ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཁྲི་སྟན་དང་། མལ་ཆ་དང་། འཚོ་བའི་

ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་མང་པོ་ཁང་ཁྱིམ་དང་། ཞིང་རྨོ་བ་དང་། ཚོང་སྤོགས་དང་། ལག་དར་ཏེ་ཁ་ཟས་ཀྱི་གཡོས་བྱེད་པ་དང་། ལག་དར་ཏེ་ཕྱེ་འཐག་པ་དང་། འབྲས་འདྲུ་བ་དང་། ལུས་གསོ་བའི་སྔགས་དང་། ཁྲ་འདུལ་བའི་ཆོ་ག་དང་། སྐར་མ་བལྟ་བ་དང་། མོ་

གདབ་པ་དང་། ཁྱོ་ཤུག་གི་མཚན་བལྟ་བ་དང་། རྨི་ལམ་གསོད་པ་དང་། འདི་ནི་བུ་ཕོར་འོང་། འདི་ནི་བུ་མོར་འོང་། འདི་ནི་བུ་ཕོ་མ་ཡིན། འདི་ནི་བུ་མོ་མ་ཡིན་ཞེས་མཁས་པའི་གནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་བརྟག་པ་དང་། གཞན་ཡང་རིག་པའི་གནས་བཅྭ་

བརྒྱད་དང་། སྔགས་དང་། བཟོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཙུག་ལག་ཚད་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང་། སྤོས་ཕྱེ་མ་དང་། བྱུག་སྤོས་དང་། བདུག་སྤོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦྱོར་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། སྐྲ་འཆོས་

པའི་ཆོ་ག་དང་། གཡོ་དང་། སྒྱུ་དང་། ཁེ་དང་། རྙེད་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང་། གཏམ་དང་། སྨྲང་ལ་དགའ་བ་དང་། ཉ་ཤ་ལ་དགའ་བ་དང་། དུག་སྦྱོར་བ་དང་། སྨེ་བ་དབྱུང་བའི་སྨན་སྦྱོར་བ་དང་། བྱུག་པའི་མར་བསུང་ཅན་

སྦྱོར་བ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དང་། ལྷམ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། བསིལ་ཡབ་དང་། ཟ་མ་ཏོག་དང་། རི་མོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་། ཁྲེ་འབྲས་དང་། སྲན་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་། ཤིང་ཏོག་གི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། རྒྱལ་བུ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 104b

དང་། བློན་པོ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལ་རྟེན་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་རྟེན་པ་དང་། བར་བར་སྐད་ཆེན་པོས་དགོད་པ་དང་། བར་བར་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཁ་རོག་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཙོམ་བྱེད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། བཟང་ངོ་ངན་ནོ་དགེའོ། །མི་དགེའོ་ཞེས་

བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། གོས་བཟང་པོས་ཆ་ཞིང་འཇོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མ་བརྟགས་པའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་བྱེད་པ་དང་། ཡོན་བདག་དད་པའི་མདུན་དུ་བདག་སྟོད་པ་དང་། མ་བརྟགས་པའི་གནས་སུ་ཆང་འཚོང་བ་དང་། སྦྲུལ་འཚོང་མ་དང་

ཚོང་བྱེད་པར་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་སློང་དག་ལ་གནང་བར་ངས་མ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་ནང་ན་འདུག་པར་ཡང་གནང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་པར་ཕབ་ལ་ལས་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ། །དཔེར་ན་ཞིང་གཤིན་པའི་ནང་ན་ཁྲེ་རྒོད་

སྐྱེས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་བསལ་ཅིང་དབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་

བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་དག་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་རྟེན་དུ་འགྲོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཚངས་པའི་ལྷ་དང་། དབང་སྒྱུར་ཆེན་པོ་

དང་། འཇུག་སེལ་དང་། ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བ་ཡང་ལྷ་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་གྱི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་གནས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཙུག་ལག་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་སྤྱོད་ལམ་

དང་། ཚིག་དང་སྨྲ་བ་ལས་རྒྱལ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་དང་། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པའི་སྡུམས་བྱེད་མི་ནུས་པས། ཁྱེའུ་དང་། བུ་མོ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་བསྟི་སྟང་མི་བྱེད་དོ། །སྨན་ལ་སོགས་པའང་སྦྱོར་མི་ཤེས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཤེས་ན་

เล่ม ๕๒ · หน้า 105a

ངན་པར་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཅན་ཞེ་འམ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགྲ་དང་། གཉེན་ལ་མཉམ་པར་དགོངས་ཏེ། མཚོན་གྱིས་བཏབ་བམ། བྱུག་སྤོས་ཀྱིས་བསྐུས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་པའམ། གནོད་པའི་ཐུགས་མི་མངའ་སྟེ་དབུ་

མར་གནས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་མདོ་སྡེའམ། འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་ན་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་ཐབས་ཀྱིས་ལྷའི་རྟེན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལས་

རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སློབ་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་། ཆོག་ཤེས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཚིག་དང་སྨྲ་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་གྲྭར་སློབ་པ་བསྟན་པ་དང་། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་འགྱུར་བའི་

སྡུམས་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་། འཁོར་མང་པོ་དང་། ཁྱེའུ་དང་། བུ་མོ་དང་། བཙུན་མོ་དང་། ཕོ་བྲང་གི་སླས་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། ཚོང་དཔོན་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་། དབུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་

དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའང་བསྟན། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་གནས་ཀྱང་མ་ཆགས་པ་ནི་དཔེར་ན། པད་མོ་ལ་རྡུལ་དང་དྲི་མས་མི་གོས་པ་

བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་མང་པོ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་དོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་གང་ལས་འབྱུང་ན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་

བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བདག་ཅག་ལ་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་གསུངས་པ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 105b

ལས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལྕི་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། ཉེས་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྕི་བ་ཡིན་པས་བདག་ཅག་ནི་འདུལ་བ་ལས་འགལ་བར་མི་བྱེད་དེ། བདག་ཅག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བཟོད་ཀྱང་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཁྱེད་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་ན། བདག་ཅག་གིས་

ཇི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་འདུལ་བ་བཏང་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱི་འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱ། ཁྱེད་ཀྱི་འདུལ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཅག་གི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔར་

གསུངས་པའི་གསུང་རབ་དགུ་པོ་ཡང་བདག་ཅག་གི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དགུ་པོ་ལ་ངེས་པར་གསུངས་ཀྱི། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ནི་ཚིག་གཅིག་གམ། ཡི་གེ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་ཐོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་

བ་ནི་ཚད་ཀྱང་མ་མཆིས་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ལས་ནི་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་བཅུ་ཡོད་དོ་ཞེས་མ་ཐོས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷ་སྦྱིན་ངན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་གཞིག་པའི་

ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་བྱས་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་མདོ་སྡེ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན་ཡིད་མི་ཆེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་གཞིག་ཅིང་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་སྐྱོན་འདོགས་པའི་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་གི་བདག་ཅག་

གི་མདོ་སྡེ་ལ་མེད་དོ། །བདག་ཅག་གི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལས་གསང་བར་འདི་སྐད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དུས་ངན་པའི་ཚེ་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་

པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་སྨྲ་བ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་སློང་སྡིག་པ་ཅན་དག་འབྱུང་ངོ་། །ངས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། གསུང་རབ་སྡེ་དགུ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །

เล่ม ๕๒ · หน้า 106a

དེ་ལ་གང་ཞིག་དེའི་དོན་ཤེས་ན་དེ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དག་པའོ་ཞེས་ངས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གང་

འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མདོ་སྡེ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་དོན་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འབྱུང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་མ་གསུངས་པས་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་ན་བདག་ཅག་གི་འདུལ་བ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས། འདི་ལྟར་མ་

གསུངས་ཏེ་མ་བྱུང་བས་ན་བདག་ཅག་ནི་དེ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་སོ། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དེ་ནི་བདག་གིས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་

ཞེ་ན། འདིས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་འདོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཅོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་ཡང་ངའི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་

དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འགྲོ་བ་མང་པོ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་གསུངས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་མི་འདོད་ན་དེ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཀྱང་མ་ཡིན།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངན་པར་ལྟ་བ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་འཁོར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་གང་ལས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ན། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་

པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 106b

ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བའོ། །སྟོང་པའི་ཆོས་ཐོབ་པས་བདག་མེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་

བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་གྲུབ་པའོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བའོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་

འདུལ་བ་ལས་འབྱུང་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་

ཡང་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་ཕས་ཕམ་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་བྱུང་བར་ཀུན་གྱིས་ཕས་ཕམ་པ་བྱུང་སྟེ། ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སྨྲ་ཡང་དགེ་སློང་དེ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངས་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་

ལས་གཅིག་ཙམ་ཉམས་ན་རྡོ་བཅག་པ་ལྟར་ཕྱིར་མི་འབྱོར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གང་ཞིག་བླ་མ་མིའི་ཆོས་ཐོབ་བོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་དེ་ནི་ཕས་ཕམ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ཅིར་ཡང་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་པ་ལྟར་སྒྱུ་དང་གཡོ་འཆོས་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་

མིའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕས་ཕམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་གང་ཞིག་འདོད་པ་ཉུང་བ་ཆོག་ཤེས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ། ཡོངས་སུ་དག་པ། བས་མཐར་གནས་པའི་དྲུང་དུ་རྒྱལ་པོ་འམ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་འོངས་ནས་དགེ་སློང་འདི་ནི་

དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་བསམས་ཏེ། དྲུང་དུ་བསྙེན་ནས་བསྟོད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་དང་། ཕྱག་བྱས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལུས་འདི་རྗེས་མ་ཐག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་དགེ་སློང་དེ་རྒྱལ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 107a

པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ནི་ཡང་དག་པར་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་མ་གསུང་ཤིག །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་བཀའ་མི་སྩལ་

དུ་གསོལ། གང་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དག་ནི་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟོད་ཀྱང་ལན་མ་བཏབ་སྟེ་ཅང་མི་སྨྲའོ། །བདག་གིས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་ལན་མི་འདེབས་པར་ཅང་མ་སྨྲས་ན་སངས་རྒྱས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཆོག་ཤེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་ནི་ནམ་དུ་ཡང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་དགའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་

པར་རྒྱལ་པོས་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་བདག་མི་འདོད་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ན་རྒྱལ་པོ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་པར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན་དེའི་

ཚེ་ན་རྒྱལ་པོ་དེས་ཡུལ་མི་ཐམས་ཅད་དང་། བཙུན་མོ་དང་། ཕོ་བྲང་གི་སླས་ཀྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་སློང་དེས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བསྒྲགས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་དགེ་སློང་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པ་དང་། མཆོད་པ་བྱ་བ་དང་། བཀུར་

སྟི་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་ལ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཀྱི། དགེ་སློང་དེ་ནི་ཕས་ཕམ་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉམས་

པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོས་དགའ་བ་དང་། དད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བའི་སེམས་རང་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དེ་ལ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་ན།

เล่ม ๕๒ · หน้า 107b

མདོ་སྡེ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ཚད་མེད་པའི་

ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོད་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ལོག་སྲེད་ཅན་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། རྒྱལ་པོ་འམ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་ཁྱོད་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའམ་

མི་རྒྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དམ་ཞེས་འདྲི་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག །བདག་གི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ངེས་པར་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་བམ་མི་འགྲུབ་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ལོག་སྲེད་

ཅན་གྱི་ལས་མ་བྱས་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲུབ་སྟེ་ཐེ་ཙོམ་མེད་དོ། །དགེ་སློང་གིས་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ། །ཞེས་དགེ་སློང་དེས་སྨྲས་ཀྱང་ཕས་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དགེ་

སློང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་མཐར་གདོན་མི་ཟ་བར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་བསམས་ན། གང་ཟག་དེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་མཐའ་

ཡས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཐོབ་བོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་གང་ཞིག་གིས་ཕས་ཕམ་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ན་འོ་ན་ལྟ་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཕས་ཕམ་པ་མ་བྱུང་བ་མེད་མོད། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་སྔོན་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དུ་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་

ཏེ། འདོད་པ་ཉུང་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་ཡོད་པར་ཤེས་པས་དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 108a

པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་བསྟན་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ནི་

བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟན་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཡང་མེད་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་དང་། མ་ངེས་པའི་ཆོས་གཉིས་དང་། སྤང་བའི་ལྟུང་བ་སུམ་

ཅུ་དང་། ལྟུང་བ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པའི་ཆོས་བཞི་དང་། བསླབ་པ་མང་པོ་དང་། བདུན་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད། སྦོམ་པོ་དང་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལོག་སྲེད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ། །

གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དག་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷར་སྐྱེས་མོད། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པས་གང་ཟག་དག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་ངའི་དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་འདོད་ན་ཆོས་གོས་བཞག་སྟེ། ཁྱིམ་པའི་གོས་གྱོན་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིག །གཞན་ཡང་

འདི་སྙམ་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་བདག་ཅག་འབའ་ཞིག་གི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའི་ཚེ་ཡང་དགེ་སློང་དག་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཡོད། ཚེ་འཕོས་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡེ་ནས་ཡོད་དེ། བདག་འབའ་

ཞིག་གིས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན། ལ་ལ་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་པ་དང་། ལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྔ་ཉམས་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་མ་བརྟགས་པ་སྤྱོད་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེས་པ་གཅིག་བྱས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 108b

ན། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ལོར་བགྲང་བའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ཟག་དག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པར་ཟད་ཅེའམ།

ཕས་ཕམ་པ་དང་ཉེས་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ལྕི་ཡང་གི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཅས་པར་བརྫུན་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཟེར་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ཡིན་པར་

རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོའི་བར་དུ་གཅིག་ཙམ་ཉམས་ན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་རུ་སྦལ་དག་ཡན་ལག་དྲུག་སྦེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ལུས་ཤིན་

ཏུ་བསྲུང་ངོ་། །དེ་ལ་གཞན་ཡང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དག་འདི་སྐད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅི་ཉམས་ཀྱང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་བསྙེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་གསུངས་པ། ཆོས་

གཅིག་ཙམ་ལས་འདས་པ་གང་། །དེ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་མི་མཐོང་བས། །སྡིག་པ་གང་ཡང་མི་བྱེད་མེད། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་བསྙེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་དང་། དགེ་

འདུན་གྱི་ལྷག་མ་དང་། ཕས་ཕམ་པ་དག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་པར་རྩི་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་བས་ན་ཆོས་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མ་བསྲུངས་ན་གཞན་དུ་ན་ཆོས་གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་གདགས། ངས་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཕས་ཕམ་པ་བཞི་ཉམས་

པ་ནས་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོའི་བར་དུ་ཉམས་ན་ཆད་པས་གཅོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྲུངས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 109a

བསྲུངས་པ་ལས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མདོ་སྡེ་གསུང་རབ་དགུ་པོ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་

ཡང་ངས་མ་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་དེ་ལས་མ་གསུངས་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་

སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་པར་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་མདོ་སྡེ་གསུང་རབ་དགུ་པོ་ལས་ནི་མ་ཐོས་ན་ད་མཆིས་པར་བསྟན་ཅིང་གསུངས་ན་ཕས་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་རམ། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། ཕས་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་ཟག་གཅིག་གིས་འདི་སྐད་དུ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ནི་ཡོད་ཀྱི། བརྒྱད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་

བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་གསུང་རབ་དགུ་པོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཅེས་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གསུངས་ཀྱི། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་

པ་འམ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མེད་ཅེས་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་

སྙིང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་མ་ཐོས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་སྙིང་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་ཡང་སྨྲ། ཁ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 109b

ཅིག་ནི་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ཡང་སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཡོད་པར་ཡང་གསུངས་ལ། བདག་མེད་པར་ཡང་གསུངས་པས་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དབུ་མར་གསུངས་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་

སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་གཅོད་པའི་ཐབས་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། །ཞེས་གང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་དེ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་མ་ཉམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་མི་སྨྲ་བ་དེ་ནི་

ཕས་ཕམ་པ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་

བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བྱུང་བ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་མོད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་

ཐབས་ལ་ནན་ཏན་མ་བྱས་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་མཐོང་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་མི་རྒྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་དག་བླ་མ་མིའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་ལགས་ཞེས་འདྲི་ན་དེ་ལ་ཇི་སྐད་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་གང་ཞིག་རྙེད་

པ་དང་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཡོ་དང་སྒྱུས་འཚོ་ཞིང་། འདི་སྙམ་དུ་བདག་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པས་དགེ་སློང་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཇི་ལྟར་ན་རྙེད་པ་ཆེར་རྙེད་ཅིང་གྲགས་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་དགེ་སློང་གླེན་པ་གཏི་མུག་ཅན་དག་ཉིན་མཚན་དུ་འདི་སྙམ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 110a

དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་དག་གིས་བདག་གི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་ལ་འཕགས་པ་བསོད་

ནམས་ཅན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་སྙམ་སེམས་ཏེ། དེ་ཡང་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པའི་ཕྱིར་གྱི་ཆོས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ལམ་འཆོས་ཤིང་ངུར་སྨྲིག་བགོ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པ་ཚུལ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་བས་མཐར་གནས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟ་

བུར་འཆོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་དག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འདི་ནི་མཆོག་དམ་པ་སྟེ། དཀའ་ཐུབ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བསྔགས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བདག་ལ་སློབ་མ་དང་འཁོར་མང་བར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་གོས་

དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ནད་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་མང་དུ་འབུལ་ཞིང་བུད་མེད་མང་པོས་བསྙེན་བཀུར་དང་། བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ། དགེ་སློང་ཕའམ། དགེ་སློང་མ་དག་དེ་ལྟར་སེམས་ན་དེ་ནི་བླ་མ་མིའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་

དགེ་སློང་དག་བླ་ན་མེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བས་མཐར་གནས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན། ཡང་ཕ་རོལ་པོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ནི་དགེ་སློང་ཤིན་ཏུ་དགེ་བ། དགེ་སློང་ཞི་བ། དགེ་སློང་བཟང་པོ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་

དད་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་ཚད་མེད་པའི་དགེ་སློང་དག་དེའི་འཁོར་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་དགེ་སློང་དང་། དགེ་བསྙེན་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དམ་པའི་

ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྒྱས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པ་སྒྲོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བའི་དོན་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 110b

མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བདག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ཚད་མེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །

ཞེས་སྨྲ་ལ་ཚད་མེད་པའི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཁྱེད་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ། བདག་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་ལ་གནས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ཚད་མེད་པའི་

ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་ཀྱང་གང་ཟག་དེ་ནི་བླ་མ་མིའི་ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ཀྱང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་ལོར་བགྲང་བའི་ལོ་

སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན་ཆེད་དུ་ཉེས་པ་སྦོམ་པོའི་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་དགེ་སློང་གང་ཞིག་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་བྱུང་ན་བསྙེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་

པོའི་མདོ་ལས་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་གཙུག་ལག་ཁང་བརྩིགས་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་ཏེ། དགེ་སློང་གཅིག་གིས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་པའི་སྲད་བུ་མ་ཞུས་པར་བླངས་ན་

ཉེས་པ་སྦོམ་པོའོ། །ཤེས་ཀྱང་རུང་མི་ཤེས་ཀྱང་རུང་སྦོམ་པོའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་བཤིག་ན་ཡང་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོ་ཞིག་གིས་མཆོད་རྟེན་ཞིག་པ་མཐོང་ནས་

སྐུ་གདུང་མཆོད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཞིག་པ་གསོ་བའི་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་ནས་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ནས་དགེ་སློང་ལ་བཞག་པ་ལས་དགེ་སློང་གི་དབང་བྱས་ཏེ། བདག་གིར་སྤྱད་ན་དགེ་སློང་དེ་ནི་སྨེ་བའོ། །རྩོད་ཅིང་འཐབ་པའི་ཕྱིར་གཞིར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགེ་བསྙེན་

เล่ม ๕๒ · หน้า 111a

པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟི་སྟང་མི་བྱའོ། །དགེ་སློང་དེ་ནི་དབང་པོ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མཚན་གཉིས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མ་ནིང་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །མ་ནིང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་ནི། བུད་མེད་ལ་ཆགས་པའི་ཚེ་བུད་མེད་དུ་འགྱུར་བ་

དང་། སྐྱེས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཚེ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དེ་ནི་དབང་པོ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ། བུད་མེད་ཅེས་ཀྱང་མི་བྱ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ། ཁྱིམ་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ལ་ནི་བསྙེན་བཀུར་དང་མཆོད་པ་དང་བསྟི་སྟང་

མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ནི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་མགོན་དང་སྐྱབས་བྱེད་ཅིང་ཆུང་ངུ་ན་གྲོག་མའི་བར་དུ་ཡང་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་ཆང་མི་འཐུང་ཞིང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང་མནམ་པའི་བར་

དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །བརྫུན་དུ་མི་སྨྲ་ཞིང་ཆུང་ངུ་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་བརྫུན་སྨྲ་བར་མི་སེམས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་རྨི་ལམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་

ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གིས་རྨི་ལམ་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཙོག་པར་

བསམས་ཏེ། ཆུང་ངུ་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ། །བུད་མེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཉོན་མོངས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤངས་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་རྨིས་ན་སད་མ་ཐག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་འགྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་སློང་གིས་བསོད་

སྙོམས་སྤྱོད་པ་ན་མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཚེ། ཤ་ཞིག་རྙེད་ན་བུའི་ཤ་ལ་ཟ་བ་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བྱུང་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ཡིན་

เล่ม ๕๒ · หน้า 111b

པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་དུ་རྟག་ཏུ་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་

འགྲེང་བ་དང་། ཁ་རོག་སྟེ་ཅང་མི་སྨྲ་བ་དང་། ཆུར་མཆོངས་པ་དང་། མེར་མཆོངས་པ་དང་། བྲག་ལ་མཆོངས་པ་དང་། ཡ་ང་བ་ལ་མི་འཛེམ་པ་དང་། དུག་འཐུང་བ་དང་། ཁ་ཟས་མི་ཟ་བ་དང་། ཐལ་ཁུང་ན་ཉལ་བ་དང་། བདག་གི་རྐང་ལག་འཆིང་བ་དང་།

སེམས་ཅན་གསོད་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཅན་དང་། གདོལ་བུ་དང་། དབང་པོ་མེད་པ་དང་། མཚན་གཉིས་པ་དང་། མཚན་མ་ངེས་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གནང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་

ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟར་གནང་བ་ནི་བའི་འོ་མ་ལས་བསྒྱུར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། འབྲུ་མར་དང་། སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་། གོས་ཀེའུ་ཤ་ཡ་དང་། ལྷམ་ཡུ་རྡུམ་ལ་སོགས་པ་གྱོན་དུ་གནང་བ་ལས་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་

འདི་སྐད་དུ་མ་ཧ་ལིང་ཀ་ཡང་གྱོན་དུ་གནང་ངོ་ཞེའམ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་སོགས་སུ་གནང་ཞེའམ། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་ཡོད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལ་དེ་སྐད་འབྱུང་ན་དེ་

ནི་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་རྟག་ཏུ་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་འགྲེང་བར་ཡང་མ་གནང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་། སྡོད་པ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་དུ་གནང་ངོ་། །དེ་མ་ཡིན་པ་དུག་ཟ་བ་དང་། ཁ་ཟས་མི་ཟ་བ་དང་།

ཚ་བ་རྣམ་པ་ལྔས་ལུས་སྲེག་པ་དང་། རྐང་ལག་འཆིང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གསོད་པ་དང་། རིག་སྔགས་སྤྱོད་པ་དང་། འགྲོན་བུ་དང་། བ་ལང་གི་མཆེ་བ་ལས་ལྷམ་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་སོགས་པ་དང་། རྩི་ཤིང་ལ་སྲོག་ཡོད་པ་དང་། མ་ཧ་ལིང་ཀ་གྱོན་དུ་མི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 112a

གནང་སྟེ། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བར་གསུངས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་འཁོར་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་ནི་བའི་འོ་མ་ལས་བསྒྱུར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། འབྲུ་མར་དང་།

སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པ་དང་། ཀེའུ་ཤ་ཡ་དང་། ལྷམ་བུ་ཡུ་ཆད་གྱོན་དུ་གནང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སྲོག་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་ལས་འདི་སྐད་དུ་བྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་

པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ངའི་ཉེ་གནས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྱེ་བྲག་ནི་རྒྱས་པར་ཁྱོད་ལ་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་

འདས་བདག་གིས་ནི་གདོད་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་འཚལ་ཏེ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ཅིང་གསལ་བར་རྟོགས་ན་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་

བྱ་ན་ལྟ། བ་ལང་དང་། ལུག་དང་། བོང་བུ་དང་། རྟ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 112b

དམ་པ་ལ་ཞལ་ཟས་ཀྱིས་གསོ་བའི་སྐུ་སྙམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། གཟི་བརྗིད་དང་། ཆེ་བ་ཉིད་མི་ཤེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ལྟ། ཆོས་

མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཆོས་སུ་ལྟ་སྟེ། དེ་བས་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ཞིང་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་

བར་ཤེས་སམ། རྟག་པ་དང་གནས་པའི་ཚིག་གཉིས་རྣ་ཁུང་དུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། ཕྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་རྟོགས་ཤིང་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིག་ཅིང་རྟོགས་པས་འདི་སྐད་དུ་

བདག་སྔོན་དོན་འདི་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ཐོག་མ་ནས་མི་ཤེས་མ་རྟོགས་པས། འཁོར་བར་འཁོར་བའི་མཐའ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྨྲའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ།

དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མི་ཤེས་ན་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་བྱས་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་

སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ནན་ཏན་མ་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་

སྐྱེ་ཞིང་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་འཆང་ཞིང་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྨྲ་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་མེད་པར་བྱེད། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །

เล่ม ๕๒ · หน้า 113a

མི་ཤེས་པས་ན་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའམ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ལོ། །དེ་ལ་གང་ཟབ་མོའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ། དམ་པའི་ཆོས་མི་འཇིག་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོ་

རིས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མི་ཤེས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་མི་རྟག་པ་མི་གནས་པ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་འཁོར་

བར་འཁོར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྟག་པ་གནས་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་ན་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་

བྱ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མང་དུ་སྒོམ་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་དགེ་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པའི་

ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་ལྟར་སློབ་ཅིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་སྒོམ་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་བཟློག་པའོ། །ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་མུ་སྟེགས་

ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པའི་ཆོས་སྒོམ་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་དེ་བལྟར་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲའམ། གལ་ཏེ་སྐད་

ཅིག་ཙམ་སེམས་བསྐྱེད་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་བདག་དང་། སྟོང་པ་དང་། ཞི་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་འཁོར་

เล่ม ๕๒ · หน้า 113b

ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མི་སྒོམ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་ཀྱང་མྱུར་དུ་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསང་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་

ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ན་ངའི་ཉེ་གནས་སོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་པར་སྒོམ་པ་སྟེ། འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་

དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་དེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཁོར་བར་འཁོར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་

དུ་ལྟ་ན་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་འཁོར་ཞིང་ཡུན་རིང་པོར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་འདི་ལྟ་བུར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྟག་པ་གནས་པ་མི་

འགྱུར་མི་འཕོ་བའི་ཚུལ་དུ་ལྟ་ན་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་བསོད་ནམས་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ཡང་སྔོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་བཟུང་བས་མི་དགེ་བའི་

ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཚད་མེད་པ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ད་ནི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ལྟ་བ་འགགས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། འདི་ནི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་

གསུམ་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་ལྟ་བ་དེ་ལ་སྒོམ་ན་དོན་མེད་པར་སྒོམ་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་དེ་ལ་རྟག་པ་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་ན་ངའི་ཉེ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་མཐོང་ཞིང་འཕགས་པའི་བདེན་

เล่ม ๕๒ · หน้า 114a

པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བདག་ནི་གདོད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཆོས་འཚལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས་

བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་རྟག་པའམ། འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བར་སེམས་པའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྐུ་བོར་ཏེ། ཤིང་

ཟད་མེ་ཤི་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཅེས་གསུངས་ན། དེ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་ན་ཚད་མེད་པའི་

ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟག་ཅེས་གསུངས་པའི་རིགས་སོ། །གང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདེ་བ་མྱོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་ན་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཅི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་

བར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །བདེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་བའོ། །ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

པ་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲ་ན། དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའོ། །ཅི་སྟེ་ངས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 114b

སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐུ་བོར་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཞུགས་ཞེས་དེ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་འང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱའོ། །མི་རྟག་

པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྒོམ་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མ་བསྒོམས་པས་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཉིས་སོ། །བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས། བདག་ལ་

བདག་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་བདག་ཡོད་པར་སྨྲ་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་

ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཡོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ཅེས་སྨྲ་བས། དེ་བས་ན་བདག་ལ་བདག་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་

ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་བདག་མེད་ཅེས་སྨྲ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་གནས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུམ་མོ། །གཙང་བ་ལ་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་

འདུ་ཤེས་པའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །གཙང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་གནས་པ་ཞལ་ཟས་དང་འདྲེས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན། ཤ་དང་ཁྲག་གི་སྐུ་མ་ཡིན། རྩ་དང་ཆུ་བ་དང་རུས་པས་རྣམ་པར་གླགས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞལ་ཟས་དང་འདྲེས་པའི་སྐུ་རྩ་དང་ཆུ་བ་དང་རུས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གླགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་འགོག་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱའོ། །མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 115a

པ་ནི་གང་འདི་སྐད་དུ་ངའི་ལུས་འདི་ལ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མི་གཙང་བ་མེད་དེ། མི་གཙང་བ་མེད་པས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་གཙང་བ་སྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་ཤིག་ཅེས་

གསུངས་པའང་བརྫུན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བདག་ཅག་ནི་སྔོན་ངན་པར་ལྟ་བ་ལས་གདོད་ཡང་དག་པར་ལྟ་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་

སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པོ་ལ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མཆིས་སམ་མ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་

དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཚད་མེད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་རྣམ་པར་བསྒྲིབས་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་དག་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་དབུལ་མོ་ཞིག་ཁང་པའི་ནང་ན་

གསེར་གྱི་གཏེར་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་ལས་ཕྱིས་སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གཅིག་གིས་བུད་མེད་དབུལ་མོ་ལ་འདི་སྐད་དུ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཁོ་བོའི་ཕྱག་དར་བར་གླ་ཟ་ནུས་སམ། བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོས་མི་ནུས་སོ། །ཅི་སྟེ་

ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་བུས་གསེར་གྱི་གཏེར་ཞིག་སྦས་པ་བསྟན་ནུས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐབས་མཁས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་བུས་སྦས་པའི་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁོ་བོས་ཤེས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་གང་གི་མི་ཆེ་

ཕྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། སྐྱེས་བུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོས་ནི་ཐེ་ཙོམ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོ་ད་མཐོང་བར་འདོད་ཀྱིས་སྟོན་ཅིག །དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་དེས་ཁོ་མོའི་ཁང་པར་ཞུགས་ནས་གསེར་གྱི་གཏེར་བྲུས་ཏེ་བུད་མེད་དེ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 115b

ལ་བསྟན་ཏོ། །བུད་མེད་དེས་གཏེར་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་མགུ་སྟེ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་

ཡང་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དབུལ་མོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ། མི་མཐོང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དབུལ་མོས་གསེར་གྱི་གཏེར་མི་མཐོང་

བ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་

བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་སོ། །ཐབས་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཔེའོ། །བུད་མེད་དབུལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པའི་དཔེའོ། །གསེར་གྱི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

རང་བཞིན་གྱི་དཔེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བུད་མེད་བུ་ཆུང་ངུ་ཁ་མྱག་གསོ་བ་ཞིག་གལ་ཏེ་བུ་དེ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན་བུད་མེད་དེ་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་ཏེ་སྨན་པ་འཚོལ་ལོ། །དེ་ལ་སྨན་པས་སྨན་མར་དང་འོ་མ་དང་། ཤ་ཁ་ར་དང་། གསུམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་བུ་ལ་

བླུད་ནས་བུད་མེད་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བསྒོའོ། །བུ་འདི་སྨན་གཏང་གིས་རེ་ཞིག་སྨན་མ་ཞུའི་བར་དུ་ནུ་ཞོ་བླུད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྒོའོ། །དེ་ནས་བུད་མེད་དེས་ནུ་ཞོ་མ་བསྣུན་པའི་ཕྱིར་ནུ་མ་ལ་མཁྲིས་པས་བྱུགས་ནས་བུ་ལ་ཁོ་མོའི་ནུ་མ་དུག་གིས་བསྐུས་ཏེ་ནུར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་

ཟེར་རོ། །བུ་དེ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་ཏེ། ནུ་མ་ནུ་འདོད་ཀྱང་ཁ་བའི་རོ་ཚོར་མ་ཐག་ཏུ་ནུར་མི་བཏུབ་བོ། །སྨན་ཞུ་ནས་བུད་མེད་ཀྱིས་ནུ་མ་དག་པར་བཀྲུས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བུ་ཚུར་ཤོག །ད་ནུ་མ་ནུར་གཞུག་གོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཁྱེའུ་དེ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་ཀྱང་སྔར་ཁ་བའི་རོ་མྱོང་བས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 116a

བོས་ཀྱང་འོང་དུ་མི་བཏུབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་མས་འདི་སྐད་དུ་བསྒོའོ། །ཁྱོད་སྔར་སྨན་འཐུངས་ཏེ་སྨན་མ་ཞུ་བའི་བར་དུ་ནུ་མ་བླུད་དུ་མི་རུང་བས་ཁོ་མོས་དུག་གིས་བསྐུས་པ་ཡིན་གྱིས་ད་ཁྱོད་ཀྱི་སྨན་ཀྱང་ཞུ་ལ། ཁ་བ་ཡང་བཀྲུས་ཀྱིས་ད་ནི་ཁ་བའི་རོ་མེད་དོ་

ཞེས་སྨྲས་ན་གདོད་བགས་ཀྱིས་ཉེ་སྟེ་འཐུང་དུ་བཏུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་བདག་

ཅེས་བྱ་བའི་སེམས་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །དེ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ངན་པར་ལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་

པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་བུའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པས་ནུ་མ་བསྐུས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་

བདག་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་ནུ་མ་ཕྱིར་བཀྲུས་ནས་བུ་བོས་ཏེ་ནུ་ཞོ་བླུད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱང་མ་སྐྲག་པར་ཇི་ལྟར་བུ་དེ་ལ་མས་བོས་ཏེ་ནུ་ཞོ་བགས་ཀྱིས་འཐུང་བ་

བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཁྱེད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་མེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་སོ། །

དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བུས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་ཐོག་མ་བཙས་པ་ན་ཅི་ཡང་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་དེ་མི་འཚལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མཆིས་པ་ལགས་ན་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་འབྱེད་ཅིང་འཚལ་བའི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་ངེས་པར་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 116b

པར་མངོན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་ངེས་པར་མཆིས་པ་ཞིག་ལགས་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་བླངས་ནས་མཐར་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆིས་ཏེ་རྟག་པ་ཞིག་ལགས་ན་འཇིག་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །གལ་

ཏེ་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། རིགས་ངན་དང་། གདོལ་པ་དང་། བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་དེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མི་འཐུན་ཞིང་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་བདག་ཅེས་བགྱི་

བ་ངེས་པར་མཆིས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཟང་ངན་མ་མཆིས་པའི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རྟག་པའི་ཆོས་མ་ལགས་པར་མངོན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་རྟག་པ་ཞིག་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་སྲོག་

གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ངག་རྩུབ་མོ་དང་། ཚིག་ཐུན་ཚགས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཅིང་གསུངས། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་

བགྱི་བའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ཆང་འཐུངས་པས་མྱོས་ཤིང་དྲན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ལགས་ན། ལོང་བས་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་ལ། འོན་པས་ཀྱང་སྒྲ་ཐོས། ལྐུགས་པས་ཀྱང་སྨྲ་ནུས། ཞ་བོས་ཀྱང་

འགྲོ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བའི་རང་བཞིན་རྟག་ན་ཆུ་དང་། མེ་དང་། གཡང་ས་དང་། དུག་དང་། མཚོན་དང་། གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱོལ་བ་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་རྟག་ན་སྔོན་ཅི་ཤེས་པ་ཕྱིས་བརྗེད་པར་མི་

རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱིས་མི་བརྗེད་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བདག་གིས་མི་འདི་སྔོན་མ་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་རྟག་ན་གཞོན་ནུ་ལང་ཚོ་བ་དང་། རྒས་ཏེ་རྒུད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔོན་ཅི་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་

เล่ม ๕๒ · หน้า 117a

ཀྱང་མི་བརྗེད་དེ་དྲན་པའི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་རྟག་ན་ཅི་ལ་གནས། མཆིལ་མ་དང་། སྣབས་ལ་གནས་སམ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས། ཅི་སྟེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་

རྟག་པ་ཞིག་ལགས་ན་ཏིལ་མར་གྱིས་ལུས་བསྐུས་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལུས་བཅད་པའི་ཚེ་ན་བདག་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་

ན་རྒྱལ་པོ་ལ་གྱད་གཅིག་ཡོད་པའི་འཕྲལ་བ་ན་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་གྱད་གཞན་དང་སྟོབས་བཀྱེ་བ་ལས་གྱད་ཕ་རོལ་པོས་མགོས་རེག་སྟེ། འཕྲལ་བའི་ནོར་བུ་དེ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་ཀྱང་ནོར་བུ་གར་སོང་བ་མི་ཤེས་སོ། །རྨ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་བོས་ནས་

སྨན་པ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ནི་ནོར་བུ་ཤའི་ནང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རྨ་བྱུང་བས་དེ་ལ་སྨན་མི་བྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཕྲལ་བའི་ནོར་བུ་ག་རེ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྱད་དེ་དངངས་ནས་སྨན་པ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བདག་གི་འཕྲལ་བའི་ནོར་བུ་གར་ཡང་མ་

སོང་བའི་རིགས་ཏེ། དེ་མེད་ན་འདི་སྒྱུ་མ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སེམས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སྨན་པ་དེས་ཀྱང་དེའི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཁྱོད་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཅིག །ཁྱོད་སྟོབས་བཀྱེ་བ་ན་ནོར་བུ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་

ངོ་། །ཁྱོད་སྟོབས་བཀྱེ་བ་ན་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་དེ། ནོར་བུའི་མཐུས་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་ཀྱང་མ་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་ཀྱང་ཡིད་མ་ཆེས་ནས་འདི་སྐད་དུ་སྨན་པ་ཁྱོད་བརྫུན་མ་ཟེར་ཅིག །ཅི་སྟེ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་ན་རྣག་ཁྲག་ཤིན་ཏུ་བཙོག་པ་ཡིན་པས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་

རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཆུ་བའི་ནང་དུ་སོང་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་མི་རིགས་སོ། །དེ་ནས་སྨན་པས་མེ་ལོང་ལྟར་བཅུག་ནས་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་ནོར་བུ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །གྱད་དེས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་

เล่ม ๕๒ · หน้า 117b

བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་བསྒྲིབས་ཏེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་སེམས་ཅན་

དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། གདོལ་པ་དང་། རིགས་ངན་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་ལྟུང་བར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བསྐྱེད་པས་མིའི་ལུས་

ཐོབ་ཀྱང་འོན་པ་དང་། ལོང་བ་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། ཞ་བོ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ཏེ། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་སེམས་བསྒྲིབས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པས་

ནི་ཇི་ལྟར་གྱད་དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤའི་ནང་དུ་ནུབ་པ་མི་ཤེས་ཏེ་སྟོར་སྙམ་སེམས་པ་ལྟར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་མི་ཤེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་མི་ཤེས་པས་བདག་མེད་པ་ལ་སྒོམ་ཞིང་

ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་བདག་མེད་པ་སྨྲ་ཡང་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །ངའི་ཉེ་གནས་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡང་མི་ཤེས་པས་བདག་མེད་པ་སྒོམ་

པ་ཡང་མི་ཤེས་ཏེ། བདག་མེད་པའི་གནས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་བདག་གི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་

ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་པས་གྱད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ནམ་ཉོན་མོངས་

เล่ม ๕๒ · หน้า 118a

པ་ཟད་པ་ན་དེའི་ཚེ་གསལ་བར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྱད་དེས་མེ་ལོང་གསལ་བའི་ནང་དུ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་

བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གངས་ཀྱི་རི་ལ་སྨན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རོ་ཡོད་དོ། །དེའི་རོ་ནི་ཤིན་ཏུ་མངར་ཏེ། ནགས་སྟུག་པོའི་དྲུང་དུ་སྐྱེ་བས་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་དྲི་བྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་གནས་དེ་ན་སྨན་དེ་ཡོད་པར་ཤེས་སོ། །སྔོན་

འདས་པའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་སྨན་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གངས་ཀྱི་རི་དེ་ལ་གནས་ཀུན་ཏུ་ཤིང་གི་ཝ་བཙུགས་ནས་སྨན་ཟག་པ་བཟེད་དོ། །སྨན་དེ་ནམ་སྨིན་པ་ན་ཆུ་བཞིན་དུ་ས་ལ་ཟག་པས་ཤིང་གི་ཝ་བཟེད་པའི་ནང་དུ་ཡང་ཟགས་ཏེ་རོ་དེ་ནི་ཡང་དག་

པའོ། །རྒྱལ་པོ་དེ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནི་སྨན་དེའི་རོ་བར་འགའ་ནི་སྐྱུར། བར་འགའ་ནི་ལན་ཚྭ། བར་འགའ་ནི་མངར། བར་འགའ་ནི་ཁ། བར་འགའ་ནི་ཚ། བར་འགའ་ནི་བསྐའོ། །དེ་ལྟར་རོ་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་གར་ཟག་པའི་གནས་ལས་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་

ཏེ་སྨན་དེའི་རོ་ཉིད་ནི་རི་ལ་ཡོད་དོ། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པར་ལས་སུ་བྱས་ཏེ་གཞོར་གྱིས་བརྐོས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འཕགས་པ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྨན་དེའི་

རོ་ཡང་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་རོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནགས་སྟུག་པོས་བསྒྲིབས་པས་སེམས་ཅན་མ་རིག་པ་དག་གིས་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །སྨན་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་རོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། མ་ནིང་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། བྲམ་

เล่ม ๕๒ · หน้า 118b

ཟེ་དང་། རིགས་ངན་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔའ་བས་དེ་བས་ན་གསོད་མི་ནུས་སོ། །ཅི་སྟེ་བསད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་བྱེད་

ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པར་བྱ་བའི་གནས་མེད་དོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ལྟར་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱང་མཐོང་

བར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ན་རྟོགས་ཤིང་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གསོད་ནུས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། ཅི་སྟེ་གསོད་ནུས་པ་མ་མཆིས་ན་མི་དགེ་

བའི་ལས་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་མ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཡང་དག་པར་ན་གསོད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གནས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕུང་

པོ་ལྔ་བཤིག་ན་སྲོག་བཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་བཅད་ན་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དང་། རིགས་ངན་གདོལ་པ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། མ་ནིང་དང་། སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་

པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བར་འཁོར་རོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། ཏིལ་ལམ། ཁྲེའམ། སྲན་མའམ། མཐེ་བོའི་བར་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་ཏེ། གང་མི་

བདེན་པའི་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདའ་བའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཏེར་གྱི་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด