འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་མ་ཧཱ་པ་རི་ནིརྦཱ་ཎ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๔ · หน้า 32b
པའོ། །རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །བདག་ཡོད་པ་ལ་བདག་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་གོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །སྡུག་པ་ལ་མི་སྡུག་གོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་བྱས་སོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྒོམས་
སོ། །རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་ཡོད་པ་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། །སྡུག་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་བསྒོམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། རྟག་པ་དང་། སྡུག་པ་རྣམས་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་
རྣམས་ལ་ཡང་བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། རྟག་པ་དང་། སྡུག་པ་རྣམས་ཡོད་དེ། འདི་ལ་ཕན་ཚུན་མི་འཐུན་པ་ཡོད་དོ། །ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུ་ཤེས་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུགས་སུ་བཞག་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཅག་གིས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་ཡང་མཐོང་།
བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམས་ལགས་ན། ད་ཇི་ལྟར་འཚལ་བ་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པ་འམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་བཞུགས་སུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་དང་ཅི་སྐད་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དང་དེ་དག་དེ་
བཞིན་དུ་བདག་ཅག་གིས་བགྱི་བར་འཚལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སུ་མི་གནང་ན། བདག་ཅག་ཀྱང་སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་ཁྱིམ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལྷན་ཅིག་མཆིས་པ་མི་འཚལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བཞུགས་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 33a
ཅིང་མཆིས་པའི་རྔོ་མི་ཐོགས་ཀྱིས། ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་སླད་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་དེ་སྐད་
མ་ཟེར་ཅིག །དགེ་སློང་དག་ངས་འོད་སྲུང་གི་ལག་ཏུ་བསྟན་པ་གཏད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་
ན་རྒྱལ་པོ་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོའི་མངའ་བདག་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་གཅིག་རྒྱལ་པོར་དབང་བསྐུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ངས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དབང་བསྐུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་།
བདག་མེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་སོ་གའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནགས་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུ་བསྐྱིལ་ཏེ། རང་རང་གི་རྐྱལ་པའི་ཡོ་བྱད་ཐོགས་ནས་ཆུའི་ནང་དུ་རྩེ་བར་བྱེད་ལ། ཆུ་དེའི་ནང་དུ་
གཅིག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་དཱུརྱ་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཞག་ནས། བཻ་དཱུརྱ་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྐྱལ་པ་རྣམས་བོར་ཏེ། ཆུ་དེའི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་དེའི་ནང་ན་གྱོ་མོ་འམ་གསེག་མ་ཅི་ཡོད་པ་དག་ལ་ནོར་བུ་ཡིན་སྙམ་སྟེ་བླངས་ནས་ནོར་བུ་
བདག་གིས་རྙེད་དོ། །བདག་གིས་རྙེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སོ་སོ་ནས་སྟེང་དུ་བྱུང་སྟེ། རྫིང་གི་འགྲམ་དུ་འཁོད་ནས་འདི་ནི་ནོར་བུ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། རྫིང་བུ་དེའི་ཆུ་ཡང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཟླ་བའི་འོད་བཞིན་དུ་མཛེས་པར་འདུག་སྟེ། དེ་དག་
གིས་མཛེས་པ་དེ་མཐོང་ནས། ཨེ་མ་ནོར་བུ་སྙམ་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་ཤིང་ཡིད་རྣོ་བ་གཅིག་གིས་ནོར་བུ་དེ་ཡང་དག་པར་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །
เล่ม ๕๔ · หน้า 33b
ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །ཐམས་ཅད་མི་སྡུག་པའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མུ་བཟུང་ནས་བསྒོམས་ཤིང་མང་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྫིང་གི་ནང་གི་གྱོ་མོ་དང་གསེག་མ་བཞིན་དུ་ནོར་ཅིང་དོན་མེད་པར་གྱུར་ཏ་རེ།
སྐྱེས་བུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བཞིན་དུ་གྱིས་ཤིག །ཁྱེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མུ་བཟུང་ནས་གང་དང་གང་བསྒོམས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། རྟག་པ་དང་། སྡུག་པ་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་
བྱའོ། །དེ་བས་ན་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམས་ཤིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ།
དེ་ལྟར་སྒོམས་ཤིག་དང་། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ལགས་ན། བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་བདག་གི་ཐེ་ཚོམ་ངེས་པར་གཅོད་པར་འདོད་པས་ནི་དེ་སྐད་
ཅེས་དྲི་དགོས་ཏེ་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་འགའ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་བྱེད་དེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་སྨན་པ་ངན་པ་ཞིག་བདོག་ལ་དེ་ཡང་སྨན་པ་འཆལ་པ་ཞིག་སྟེ་བླ་ནས་དབང་ཐང་ཆེར་དབང་ལ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བཀུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་འོ་མ་འབའ་
ཞིག་སྨན་ཡིན་པར་འཛིན་ལ། ནད་ཀྱི་གཞི་ནི་མི་ཤེས་ནས་འོ་མའི་དཔྱད་ལོག་པར་ཟིན་པ་དེ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རླུང་ནད་ཀྱི་སྣ་གྲངས་རྣམས་ལ་ཡང་གཏོང་བར་བྱེད། མཁྲིས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། བད་ཀན་གྱི་ནད་རྣམས་ལ་ཡང་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 34a
དེ་ལྟར་བྱེད་ཀྱང་སྨན་པ་གཅེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་འཆལ་པའི་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ནས་སྨན་པ་ཚེའི་རིགས་བྱེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་ཡུལ་གཞན་ནས་གསར་དུ་འོངས་ནས་སྨན་པ་
དེའི་ཐད་དུ་རྟེན་བཅས་ཏེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཐོས་ནས་སློབ་པར་འཚལ་བའི་སླད་དུ་བདག་མཆིས་ཀྱིས། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་མཁན་པོ་མཛད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་སྨན་པ་འཆལ་པ་དེས་དེ་སྐད་ཅེས་ཐོས་ནས་སྨན་པ་གསར་དུ་འོངས་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ།
ལོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ང་ལ་ལེགས་པར་བསྒྲིམས་ཏེ་དཀའ་བ་སྤྱད་པས་རིམ་གྲོ་གྱིས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སློབས་ཤིག་དང་ཁྱོད་སྨན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེས་དེ་བཞིན་དུ་མཉན་ཏེ། དེ་ལྟར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱས་ནས། དེས་མཐར་གྱིས་སྨན་པ་
འཆལ་པ་དེ་མགུ་བར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པར་མཛོད་ཅིག་དང་། དེ་ལྟར་མཛད་ན་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པོར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །
རྒྱལ་པོས་ཀྱང་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་རྣར་འོང་ངོ་ཞེས་བྱས་ནས། རྒྱལ་པོ་དེས་སྨན་པ་འཆལ་པ་དེ་དང་སྨན་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་གྱུར་ནས། སྨན་པ་ངན་པ་དེ་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་བསྐྲད་དེ། སྨན་པ་བཟང་པོ་ཅིག་ཤོས་བཀུར་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་སྨན་
པ་དེས་ད་ནི་དུས་ལ་བབ་བོ་སྙམ་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་བདག་ལ་མཉེས་པར་གྱུར་ན་གསོལ་བ་སྣ་གཅིག་གསོལ་གྱིས་གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་དགྱེས་པ་ལྟ་ན་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། རྒྱལ་པོས་སྨན་པ་ལ་
བཀའ་སྩལ་པ། ངའི་ལག་པ་གཡས་པ་མན་ཅད་ནོར་རོ་ཅོག་ལས་གསོལ་ཅིག །སྨན་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་སྨན་པ་འཆལ་པ་དེའི་འོ་མའི་དཔྱད་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ལགས་ན། དེས་གློ་བར་མ་ཆུད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 34b
ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བཀས་བཏགས་ལ། སྔོན་གྱི་སྨན་པ་དེའི་འོ་མའི་དཔྱད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ཡིན་གྱིས། སུ་སྨན་དུ་འོ་མ་འཐུང་བ་དེ་མགོ་བོ་བཅད་དོ་ཞེས་བཀའ་གདགས་པར་གསོལ། དེ་ལྟར་མ་བགྱིས་ན་སེམས་
ཅན་རྣམས་དུས་མ་ཡིན་པའི་འཆི་བས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ནི་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ནད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བར་འཚལ་ཏེ། ལྷ་བདག་ནི་གསོལ་བ་དེ་འཚལ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་སྨན་པ་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་ན་གསོལ་
བ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གསོལ་ཏེ་བཀའ་གདགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱས་ནས་བཀའ་ཡང་བཏགས་སོ། །དེ་ནས་བཀའ་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུགས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སྨན་པ་དེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། ད་དུང་ཡང་
ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བཀའ་གདགས་པར་གསོལ་ཞེས་བྱས་ནས་སྨན་པ་དེས་རོ་མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭའི་རོ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། ཁ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནད་སོས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རེ་ཞིག་
ན་རྒྱལ་པོ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་སྨན་པ་དེ་བཀུག་སྟེ་བསྒོ་བ། ང་ནི་ཤི་ལ་ཐུག་གིས་རྒྱལ་པོའི་རྐྱེན་དང་འཚམ་པའི་གསོལ་བ་ཅི་འདོད་པ་ཁྱོད་ལ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་སྨན་པ་དེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་གསོལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལགས་
སོ། །འོ་མ་ནི་བདུད་རྩི་ལགས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཞལ་ཟས་འོ་མ་དང་སྦྱར་བ་གསོལ་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་སྨན་པ་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཅི་ཁྱོད་མཁྲིས་པས་མྱོས་པར་བྱས་སམ། འོན་ཏེ་ང་སླུ་བར་བྱེད་དམ་ཅི་ན། སྔར་ནི་འོ་མ་དུག་ཡིན་ཟེར་ལ་ད་
ནི་འོ་མ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། ཀྱེ་མ་སྨན་པ་སྔ་མ་བསྐྲད་པས་ཕུང་ངོ་། །དེས་ཀྱང་འོ་མའི་དཔྱད་བསྔགས་པ་ལས་ན། དེ་ནི་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱིས་སྨན་པ་ངན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འོ་མའི་དཔྱད་བྱས་པ་ནི་ཁྱོད་བདག་བསྐྲད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 35a
ནོ་ཞེས་བྱས་སོ། །སྨན་པས་གསོལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མི་དགོངས་པར་གསོལ། དཔེར་ན་ཤིང་ངམ། རྩིག་པ་ལ་སྲིན་བུས་བརྐོས་ཏེ་ཡི་གེའི་འབྲུ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིན་བུས་ཡི་གེ་ཤེས་སོ་
ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བགྱི། ཡི་གེ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་ཡ་མཚན་དུ་གཟུང་བར་མི་བགྱི་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱོད་ཀྱི་སྨན་པ་སྔ་མའི་འོ་མའི་དཔྱད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སྲིན་བུས་བརྐོས་པའི་ཡི་གེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བགྱི་སྟེ། དེ་ནི་འོ་མ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མ་འཚལ་བ་
ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨན་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཀྭའི་སྨན་པ་ངན་པ་དེས་འོ་མ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་མི་ཤེས། སྨན་པས་གསོལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འོ་མ་ནི་བདུད་རྩི་ཡང་ལགས་དུག་ཀྱང་ལགས་ཏེ། དེ་ལ་བདུད་རྩི་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་བ་གང་བེའུ་ཧ་ཅང་
སྟོབས་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་པ་དང་། ཆང་གི་སྙིགས་མ་མི་འཐུང་བ་དང་། ནགས་ཁུང་དང་། གཤོང་དང་། ཆུ་འདམ་རྫབ་ཅན་ན་མི་གནས་པ་དང་། བ་ལང་རྫིས་ནུ་མ་མ་བཞིབས་པ་དང་། རྩྭ་བརྔས་པ་མ་གསན་པ་དང་། རང་གི་ཁྱུ་ན་འདུག་པ་དང་།
མ་ཧེའི་ཁྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ལྡན་ལ། དེའི་འོ་མ་ལྷག་མ་ཟག་མ་བཅད་པར་རན་ཙམ་བཞོས་པའི་འོ་མ་དེ་ནི་ནད་དོ་ཅོག་ཞི་བར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་
སྨན་པ་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཁན་པོ་ད་ནི་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་འོ་མའི་དཔྱད་བཟང་པོ་ཡང་ཤེས་སོ། །ངན་པ་ཡང་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་བཀའ་བཏགས་ཏེ་འོ་མ་འཐུང་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་། འབངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོས་ཕྱིར་ཡང་འོ་མ་འཐུང་
ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ཐོས་ནས་སེམས་འཁྲུགས་ཏེ། ཅི་རྒྱལ་པོ་གདོན་གྱིས་ཐེབས་སམ། འོན་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་མཐོ་འཚམ་མམ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་དང་། འབངས་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་དེ་དག་མཐོང་ནས་སྨྲས་པ།
เล่ม ๕๔ · หน้า 35b
སྨན་པ་འདི་ན་རེ་འོ་མ་དེ་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཁྱེད་གཤེར་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མི་དང་། འབངས་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་གྱུར་ནས། སྨན་པ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས། འོ་མའི་དཔྱད་ལ་ཡང་སྟེན་པར་
བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་
པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨན་པ་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས། མུ་སྟེགས་པ་སྨན་པ་ངན་པ་དང་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐད་དུ་གཤེགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཏུལ་ཞིང་ངེས་པར་བཤིག་ནས་རྒྱལ་པོ་དུ་མ་
མགུ་བར་མཛད་དེ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་མེད་དོ། །སྲོག་མེད་དོ། །གང་ཟག་མེད་དོ་ཞེས་གསུང་ངོ་། །མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་བསྟན་པ་ནི་སྲིན་བུས་བརྐོས་པའི་ཡི་གེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེའི་
ཕྱིར་ངས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །བདག་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་འདོགས་པར་མཛད་ནས། ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་
ཕྱིར་དུས་མཁྱེན་པར་མཛད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་སྨན་པ་བཟང་པོའི་བཞིན་དུ་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མཐེ་བོ་ཙམ་དང་། ཁྲེ་རྒོད་ཀྱི་འབྲུ་ཙམ་ཞེས་བྱ་
བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །བདག་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།
เล่ม ๕๔ · หน้า 36a
བདག་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དོ། །བདག་ནི་ཐེར་ཟུག་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ནི་བརྟན་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨན་པ་བཟང་པོའི་འོ་མ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་སྒོམ་པ་
ལ་འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག །དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་མ་གཏོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་ཅི་དང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་ཞུས་ཤིག་དང་། ངས་ལེགས་པར་གསུངས་པས་ཁྱེད་རངས་པར་བྱའོ། །
ང་ནི་བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏེ། དགེ་སློང་ཁྱེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ཅག་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །དགེ་སློང་དག་གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་གཞི་མ་གཏོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་ཅི་དང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་ཞུས་ཤིག །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ལ་ཞུ་བ་ནི་བདག་ཅག་གི་ཡུལ་མ་ལགས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཁྱོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཀྱང་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན། བདག་ཅག་གིས་ཞུ་བའི་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་གསོལ་ན། མི་ལ་ལ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་ལ་གཏུགས་པ། ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལོན་པ། ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ། མལ་ཁྲི་ལ་མཆིས་པའི་
ནད་པ་ཞིག་མཆིས་ལ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེའི་སུག་པར་གཏེར་གཏམས་ཏེ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ཀྱིས་གཏེར་འདི་ལོང་ལ་གང་གི་ཚེ་བདག་ལོ་བཅུ་འམ། ལོ་ཉི་ཤུ་ན་བྱེས་ནས་ཕྱིར་འོངས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་འདི་བདག་ལ་ཕྱིར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བགྱིས་ནས་དེས་གཏད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 36b
དེ་མཆིས་ལ། རྒན་པོ་དེ་ཡང་བུ་མ་མཆིས་པ་ཞིག་སྟེ། མི་དེ་མཆིས་ནས་རིང་པོ་མ་ལགས་པར་མི་རྒན་པོ་དེ་གུམ་ན་མི་དེ་སླར་མཆིས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང་སུ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་བགྱིར་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་དུ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་མ་གཏོགས་པར་བདག་ཅག་གིས་ཞུས་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བདག་ཅག་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་ཞུ་བའི་ཆ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་བཀའ་
སྩལ་པ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ངས་ཞུ་བའི་སྐབས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་གསོལ་ན། མི་གཞོན་ནུ་
ལ་ལ་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལོན་ཏེ། ཕྱུག་ཅིང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མཆིས་ལ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེའི་སུག་པར་གཏེར་གཏམས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་བདག་ནི་དོན་གཉེར་དུ་འགྲོའི། བདག་ཕྱིར་འོངས་པ་དང་མི་ཁྱོད་ཀྱིས་
གཏེར་འདི་བདག་ལ་ཕྱིར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བགྱིས་ནས་མི་དེས་གཏེར་དེ་ལེགས་པར་སྦས་ཤིང་ལེགས་པར་བསྲུངས་ཏེ། དེ་སླར་མཆིས་ནས་སླར་སྩལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིག་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དགེ་སློང་ཀུན་
དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏད་ན་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའི་སླད་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུས་པའི་དབྱིག་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གཏད་ན་ནི་ལོ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་གནས་པར་གྱུར་ལ། འཕེལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྨན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 37a
གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་བའི་རྔོ་ཐོགས་ལ། བདག་ཅག་སྦྲང་བུ་དང་འདྲ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་བའི་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས་ཅང་མི་ཟེར་བར་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཟག་པ་མེད་པས་ནི་དེ་སྐད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་དེ་སྐད་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ལེགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ངས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་བསམས་པའི་དོན་དེ་སྔ་
ནས་བསམས་སོ། །ངའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལག་ཏུ་གཏད་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཚེ་རིང་པོ་
དག་གཞི་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་མ་གཏོགས་པར་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིད་གཉིས་དང་། སོམ་ཉི་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡོད་པ་ང་ལ་ཞུས་ཤིག་ཅེས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྡོང་བུའི་གྲོང་དུ་སྐྱེས་པ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའི་བུ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་
འབུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། ལྷའི་མཆོད་པའི་ལས་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 37b
ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའི་བུ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཞུས་ཤིག་དང་། ངས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་དེ་དང་དེ་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་
ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའི་བུ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་
དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མཐུས་བདག་གིས་ཞུ་བར་མི་འཚལ་ན། བདག་ནི་སྦྲང་བུ་དང་འདྲ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཙན་དན་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས། སེང་གེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས། བཻ་དཱུརྱ་
དང་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་སྐུ་མངའ་བ་ལགས། མི་ཕྱེད་པའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ལགས། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ཆེན་པོ་མངའ་བ་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ལྡན་
པ་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པའི་འཁོར་མངའ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་བདག་གིས་ཞུ་བའི་རྔོ་ཐོགས་པར་གྱུར་ན། འདིར་བགྱི་བ་མང་དུ་མཆིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་བདག་
སྦྲང་བུ་དང་འདྲ་བས་ཞུ་བར་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཐུབ་པ་ཅིས་ན་ཚེ་རིང་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་ཅིས་འགྱུར་ལགས། །གང་གིས་མི་ཤིགས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཅིས་ན་ལུས་བརྟན་སྟོབས་ཆེན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་
བགྱིས་ན་མདོ་སྡེ་འདིའི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས། །ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སེམས། །སྣ་ཚོགས་རྟོགས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན། །རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་མ་ལགས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 38a
ཀྱང་། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་ཇི་ལྟར་བགེགས་བགྱིད་པའི། །བདུད་ནི་འཁོར་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །བདུད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་འཚལ་བ་དང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུང་ཡང་འཚལ། །
འདྲེན་པ་ཇི་ལྟར་དགའ་བཞིན་དུ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར། །དགེ་དང་ཡང་དག་ལྡན་གྱུར་ནས། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན། །ལེགས་བྱེད་འགྱུར་བ་བསྟན་དུ་གསོལ། །ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་རྣམས་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་བརྟག་དཀའ་ཁམས་མཐོང་འགྱུར། །ཐུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་ཡི། །ཕྱེད་ནི་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། །ཇི་ལྟར་བཞད་དང་ཟལ་མོ་ཡི། །སྤྱོད་པ་དག་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཕུར་བུ་པ་བ་སངས། །
ཉི་མ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་མ་སྐྱེས་པར། །འདིར་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཀ་ཏའི་འབྲས་བུ་འདྲ། །ཇི་ལྟར་རྩོད་དུས་སྐྱེས་པ་ན། །གོས་པ་མ་མཆིས་བགྱིད་
པ་དང་། །ཉེས་པའི་དབྱིངས་སུ་པད་མ་ལྟར། །ཉེས་པ་དག་གིས་མི་གོས་ལགས། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །ཡུལ་ཁམས་སྨན་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཆུ་འགྲམ་ཀུན་ཏུ་མཉན་པར་འགྱུར། །དེ་འདིར་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་གསོལ། །
ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་རྣམས་པགས་པ་རྙིང་། །འདོར་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས། །རིན་ཆེན་མང་པོའི་འབྱུང་གནས་དང་། །འབྲུ་དང་ཤིང་འདྲ་ཇི་ལྟར་ལགས། །བརྟན་པོ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་དང་། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། །སྐུ་གདུང་ཇི་ལྟར་
སྟོན་པར་བགྱིད། །མཐའ་ཡས་སྒོ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྟོན། །རྒྱལ་སྲས་བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་པོ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་མི་ཕྱེད་འཁོར་དང་ལྡན། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་དམུས་ལོང་གི། །མིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན། །མགོ་མང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 38b
བྱེ་བ་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཚེས་འདྲ་བར། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་གཞའ་གསང་དུ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟོན། །ཇི་ལྟར་ལྷ་དང་བདུད་འདྲ་བར། །བརྟན་པོར་འགྱུར་ཞིང་དཔའ་བར་འགྱུར། །
ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྟོགས་ནས། །ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ནི་འཚལ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །ནད་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ལགས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྨན་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་དགོངས་པ་འཆད། །ཇི་ལྟར་དགེ་བ་
ལྷག་མར་བཅས། །ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར། །ཆ་ཕྲ་གཟིགས་པ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གསུངས། །ཆོས་རྣམས་དུ་མའི་སྒོ་དག་ཀྱང་། །
འདྲེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀའ་སྩོལ་ཅིག །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྨན་པ་པོ། །རྐང་གཉིས་རྣམས་ལ་སྨན་སྟོན་ཅིག །ཐུབ་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལས། །བདག་གིས་ཞུ་བའི་ཡུལ་མ་མཆིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་རྣམས་ཀྱི། །ཡུལ་ནི་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ལགས། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཆེ་ཞིང་མཐོ་བའི་བུ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ཆེན་པོ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནང་འདྲི་བར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་འདྲི་བ་ནི་ལེགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་མང་པོ་གྲངས་མེད་པའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ན།
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རང་རང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པ་དག་ང་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་རོལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཙམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་རོལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 39a
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མིང་གཅིག་པའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་འདྲི་ཞིང་འདུག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ཞུ་བའི་རྔོ་མི་ཐོགས་མོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཞུ་བར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་གསོལ་ན། སྦྲང་བུས་གནམ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་མཆི་བ་འམ། རྒྱ་མཚོའི་ཆབ་འཚལ་བའི་རྔོ་ཐོགས་པ་དེ་ནི་མི་
སྲིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་སྦྲང་བུ་འདྲ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་གསོལ་ན། རྒྱལ་པོའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དཀོར་
བས་རང་གི་སྤྱི་བོས་བླང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་བཀའ་སྩལ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་འཚལ་ན། ཤེས་རབ་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཤད་
དུ་གསོལ། བདག་ཞུ་བར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག །ལས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚེ་རིང་བར་གྱུར་པ་དང་། ལས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་
བཟུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཉོན་ཅིག་དང་། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཅིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ཀྱང་ལས་དེ་བྱས་ཤིང་གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྟན་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་བུ་གཅིག་པ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་བཙོན་རའི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་རིང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 39b
བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།
ཆོས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བསླབ་པའི་གཞི་ལ་འགོད་པར་འགྱུར། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་འགོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ནུས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ལྷ་མ་
ཡིན་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་། དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་། ལས་མི་བཟད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ངེས་པར་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་། གྲོལ་ནས་གཞན་དགྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས་
དེ་ལ་འཛིན་པ་དང་དྲན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འཐུན་པ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་
འགྱུར་ཞིང་འཆི་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱི་འཚལ་ན་ཚིག་དེ་ནི་མི་འདོད་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ། མཚམས་མ་མཆིས་པར་བགྱིད་པ་དང་། དམ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 40a
པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་དག་ཀྱང་མཆིས་ན་ཅི་ལགས། སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་ཡང་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱི་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་
དེ་ལྟ་ལོས་ཀྱང་མོད། ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཞིན་དུ་ལྟའོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་འཁོར་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅྭ་ལྔའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་བབ་པའི་ཚེ།
གཞོན་ནུ་མ་དྲངས་པ། ལུས་མ་སྦྱངས་པ། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་ཞིག་རྩིག་པའི་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་ཡིབ་སྟེ་ཉན་པ་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ནས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྡུལ་ཞིབ་མོ་བཞིན་ཕྱེ་མར་རླགས་ལགས།
ཀྱེ་མ་དེས་དེ་བཀུམ་པ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཧ་ཅང་དྲགས་ལགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་
ཅིག །གཞོན་ནུ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་ཚར་གཅད་པ་དང་། བསྐྲད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དམ་པའི་ཆོས་སུན་ཕྱུང་ཡང་རུང་འདོད་ཆེན་པ་ཡང་རུང་སྟེ་
གསད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །རྒྱུ་སོགས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་བྱེད་མི་ཕོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་འམ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དག་དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་རླག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ང་ནི་བརླག་པར་བྱ་ཞེས་མི་ཟེར་མོད་ཀྱི། དེ་དག་
ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་སྨིན་པར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་ཞིང་འོད་ཟེར་གཅིག་གམ་གཉིས་གཏོང་བར་མཛད་དེ། གལ་ཏེ་འོད་ཟེར་དེས་དེ་དག་ལ་མ་ཕོག་ན་ནི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 40b
འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་བྱར་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་དཀའ་བ་བལྟ་བར་ནུས་པ་ལྟ་ན། ངས་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་སོ་སོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
ཆོ་ག་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡོད་ལ། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཁོལ་དུ་འབྱིན་པར་འདོད་པ་ལ་རྒྱལ་པོས་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་དེ་རྒྱལ་པོ་
གཞན་གྱིས་བཟློག་སྟེ། དེས་མཐུ་ཆུང་བར་བྱས་ནས། རྒྱལ་པོ་དེ་ཆོས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན། རྒྱལ་པོ་ཅིག་ཤོས་དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ཞི་བར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་ཞིང་ངམ་ཁྱིམ་དུ་དུག་ཤིང་ངམ་སྙེ་ལོང་སྐྱེས་ན་རྩ་ནས་དབྱུང་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་བྲན་བཞིན་དུ་ཚར་གཅད་པར་ངས་གནང་ངོ་། །
གང་དག་དེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ངའི་བསྟན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ངའི་སློབ་མ་དང་། ངའི་ཉན་ཐོས་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྐད་གསུང་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཞིན་དུ་གཟིགས་པའང་མ་ལགས། སྟེའུ་དང་ཙན་དན་ལྟ་བུ་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་ཡང་རླག་པར་འགྱུར་ན། དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཚར་གཅད་པའི་རིགས་ལགས།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལྟར་བགྱིད་དུ་སྩལ་བའི་མི་རིགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་དཔེར་ན་ཁྱིམ་བདག་གམ། ཚོང་དཔོན་ནམ། སྡེ་དཔོན་ནམ། བློན་པོའམ། རྒྱལ་པོ་ཡང་རུང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 41a
བ་ཞིག་གིས་རང་གི་བུ་སྡུག་ཅིང་ཕངས་ལ་མཆོག་ཏུ་མཛེས་ཤིང་བྱད་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་སློབ་དཔོན་གྱི་ལག་ཏུ་གཏད་ནས་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ། བདག་གི་བུ་འདི་རྣམས་འདུལ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་།
སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རིག་པ་རྣམས་བསླབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་གཏད་ཀྱིས། འདི་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་དང་། རིག་པ་རྣམས་སློབས་ཤིག །ཆོས་ཤིག །གལ་ཏེ་བདག་གི་བུ་འདི་བཞི་ལས་གསུམ་ནི་བརྡེགས་པ་དང་།
བསྡིགས་པ་དང་། ཚར་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤི་བར་གྱུར་ལ། གཅིག་ནི་གསོན་པོར་འདུག་སྟེ། གཅིག་ལོབས་པར་གྱུར་ན་གསུམ་ནི་ཤི་ཡང་བླ་སྟེ། གསུམ་ནི་ཤི །གཅིག་ནི་ལོབས་པ་དེ་ལ་ཅི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་
ཞེས་བྱ་འམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་སུ་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་འཁོན་གྱི་བསམ་པ་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་ལྟར་བགྱིས་ན་བསོད་ནམས་མང་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སུན་འབྱིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། བུ་རྣམས་སློབ་དཔོན་གྱི་ལག་ཏུ་གཏོད་པ་བཞིན་དུ་
རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་གཏོད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། དགེ་བསྙེན་དེ་དག་གིས་བྱིས་པ་གཡེལ་བ་དེ་དག་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་ན། ཅི་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྡིག་པའི་ལས་སུ་
འགྱུར་ཞེས་བྱའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་ལ་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་སུ་མི་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གོས་པ་མི་མངའ་བ་ལྟ་ལ་གོས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 41b
ཡོན་ཏན་དང་སྤྱོད་པ་བསྲུང་བའི་སླད་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཚར་གཅོད་པར་བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟར་ན་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་
བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བསྒོམས་པར་འགྱུར་རོ། །
དེས་ན་མཆོག་ཏུ་འཚེ་བ་མེད་པ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་རིང་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཚེ་རིང་བ་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་ལོས་ཀྱང་མོད། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དཔེར་གསོལ་ན་གཏམ་རྒྱུད་མཁན་ཞིག་གིས་ལྟད་མོ་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མ་ལ་ཕུ་དུད་བྱ་བའི་རིགས་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བགྱིས་ལ། རང་གི་ཁྱིམ་དུ་མཆིས་ནས་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་བགྱིད་བགྱིད་པའི་མ་ལ་དབྱུག་པ་དང་། ཕག་དུམ་དང་།
བོང་བ་དང་། རྡོ་དག་གིས་གནོད་པ་བགྱིད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚེ་རིང་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་ཚེ་རིང་
བ་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། མི་འཆི་བ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་དང་། བརྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སྐུ་ཚེ་ཐུང་ལགས། ཅི་སླུ་བ་མཛད་དམ། འོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 42a
གཅན་ཟིན་བཞིན་དུ་གཟིགས་པས། མ་གཟིགས་སམ། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དཀའ་བ་མཛད་མཛད་དོ། །མིའི་ལྟར་བརྩིས་ན་ལོ་བརྒྱ་ཡང་མི་ཐུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་སྐུ་ཚེ་ཐུང་བ་ལགས་ན།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པའི་ཚེ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྲོག་ཅིག་བཅད་ལགས། འདི་ཁོ་ན་ལྟར་སྐུ་ཚེ་ཐུང་བ་ལས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ལས་མཛད་ལགས་གྲང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་མ་རྒྱ་ཤིག་མ་རྒྱ་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མཆོག་ཏུ་
སྐུ་ཚེ་རིང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྟན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་ཞི་བའོ། །མཆོག་ཏུ་ཐེར་ཟུག་པའོ། །མཆོག་ཏུ་རྟག་པའོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་སྐུ་ཚེ་རིང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་དཔེར་ན་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་དང་། ཡ་མུ་ན་དང་། ས་ར་ཡུ་དང་། ཧིང་གུ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་རྣམས་
དང་། ཆུ་བྲན་གཞན་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ལྷ་ཡུལ་དང་སའི་སྟེང་གི་ཚེའི་ཆུ་ཀླུང་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཁོ་ནར་འབབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མཆོག་ཏུ་སྐུ་ཚེ་རིང་ངོ་། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞི་མ་དྲོས་པའི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་རིང་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི་ནམ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 42b
མཁའི་མཆོག་ཏུ་རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་གོ། །འདི་ལྟར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ནི་མར་འབའ་ཞིག་མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་བ་དང་བསིལ་བར་གྱུར་པ་
ཡང་མར་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་སྐུ་ཚེ་རིང་བ་ལགས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་པ་
འམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ཤིང་སྤྲིན་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཡང་རབ་ཏུ་དབབ་ཏུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེད་ཅིག །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་འདི་ན་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་འམ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་
ཡང་རུང་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་བསྐལ་པ་འམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་གནས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལ་འཆག་པར་ཡང་བྱེད། ཉལ་བར་ཡང་བྱེད་ལ། མཆན་གཡོན་ལོགས་ནས་མེ་དང་འདྲ་བར་འབར་བར་བྱེད་པ་དང་།
དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་གཞན་དུ་དུད་པ་འཐུལ་བ་ལྟ་བུར་ཡང་སྟོན། ཚེའི་ཚད་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྣུར་བར་བྱེད་དོ། །མདོར་ན་ཇི་ཙམ་དུ་འདོད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་དགའ་བ་དེ་ཙམ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་དག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་དབང་ཐོབ་
པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་འཚོ་བའི་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་དུ་མ་བརྙེས་པ་ལྟ་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མངའ་མི་མཛད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པ་འམ། བསྐལ་པ་ལས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 43a
ལྷག་པར་ཅི་སྟེ་མི་བཞུགས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ནི་ཤའི་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུག་
སྨན་ལ་རྟོན་པའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟན་པ་མཆོག་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་ལགས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཁྱད་པར་ཅི་མཆིས་ལགས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་བདག་ཅག་གི་ཚངས་པ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་ཐོག་མའི་དུས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཆི་བ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་མཆིས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྟག་པ་ལགས་ན་ཁྱད་པར་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཚོང་དཔོན་ནམ། ཁྱིམ་བདག་གཅིག་ལ་བ་ལང་སྣ་ཚོགས་སྤུ་
མདོག་དུ་མ་རིགས་དང་རྒྱུད་མང་པོ་ཁྱུ་གཅིག་ཅིང་ལྷས་གཅིག་པ་དུ་མ་བྱེ་བ་སྙེད་ཡོད་ལ། དེས་བ་ལང་དེ་དག་བ་ལང་རྫིའི་ལག་ཏུ་གཏད་དེ་མར་ཞིམ་པོ་ཟ་ལ། བ་ལང་རྫི་རྣམས་ཀྱང་ལྷས་སྐྱོང་ཞིང་ཞོ་དང་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས་ཕྱི་ཞིག་ན་བ་ལང་གི་བདག་པོ་དེ་
རང་གི་ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་སྟེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ནགས་ན་རྒྱུ་བའི་ཆོམ་ཤོད་ཀྱིས་བ་ལང་དེ་དག་ཕྲོགས་ནས་དེ་དག་ཆུང་མ་མེད་པས་རང་རང་གིས་འོ་མ་བསྲུབས་ཏེ། དེ་དག་གིས་བསྲུབས་པ་ལས་འོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འོ་མ་དེ་དག་ལས་མར་གྱི་དྲི་ཡང་མི་བྲོ་ལ་ཞོར་ཡང་མ་
རུང་། དར་བར་ཡང་མ་རུང་། པྲིས་མར་ཡང་མ་རུང་ན་མར་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། འོ་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་ཉམས་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་ཆུས་བསླད་དེ་བདག་གིས་མར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་མར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་དུ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 43b
འཇིག་རྟེན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནོར་དང་ཆོས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བ་ལང་གི་ལྷས་ཀྱི་བདག་པོ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཆོམ་
ཤོད་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོ་ག་དང་། འདུལ་བ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་གུད་དུ་བསྒྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ། །སྲོག་ཡོད་དོ། །གང་ཟག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཐར་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ །
སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་སྙམ་ནས་སྤྱོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་། ཐར་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་ཏེ། དོན་གཞན་ལ་བརྩོན་པས་ཐར་པ་ཡང་མི་ཐོབ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོ་ག་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་དང་། འདུལ་བ་དང་། རྟག་པ་
དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། མི་རྒོད་ཀྱི་མར་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་འཐོབ་ལ། དེ་དག་སེམས་ཅན་ཚངས་པས་སྤྲུལ་པ་ནི་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཅིང་བདག་གི་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡང་འཛིན་ལ། ཆོམ་ཤོད་པ་རྣམས་
ཀྱི་འོ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མི་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་སྤངས་པའི་རྒྱུ་དང་། ཕ་མ་ལ་ཕུ་དུད་བྱས་པའི་རྒྱུས་ན། ཆོམ་ཤོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འོ་མ་མ་རུང་བའི་ལྷག་མ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་
ཆ་ཤས་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་དག་གིས་ཕ་མ་ལ་ཕུ་དུད་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་མི་ཤེས། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་སྤང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་མི་ཤེས། རྟག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་
པ་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན། བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་གོ། །མི་བརྟན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་གོ་ཞེས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 44a
བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བ་ལང་གི་ལྷས་དེའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ལ། ཆོམ་ཤོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུས་དེ་བ་ལང་གཅིག་
ཀྱང་མེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ནགས་ན་རྒྱུ་བའི་ཆོམ་ཤོད་པ་དེ་དག་གིས་བ་ལང་གི་ལྷས་དེ་བོར་ཏེ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེས་བ་ལང་གི་ལྷས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་
ཆེ་དེས་རང་གི་བློས་བ་ལང་གི་ལྷས་དེའི་འོ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། བ་རྣམས་ཀྱི་འོ་མ་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉིས་འགྱུར་དུ་བཞོར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་
འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས། བ་ལང་གི་ལྷས་དང་འདྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པས་ན་རྟག་པའི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འཐུན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ཆོམ་ཤོད་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སྒྲ་དང་རྟགས་ཀྱིས་གནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བ་ལང་གི་ལྷས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཆོས་
ཀྱི་འོ་མ་འཇོ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྟག་པའི་ཆོས་མེད་དེ། རྟག་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབའ་ཞིག་ལ་
ཡོད་ཅེས་ང་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྟག་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐེར་ཟུག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སེམས་ཅན་གང་དག་རྟག་ཅེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 44b
གཉིས་སྒོམ་པ་དེ་དག་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་ཁོ་ནར་ངའི་གོ་འཕང་དང་ལྷག་ཆད་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་གཉིས་སྒོམ་པ་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་དོན་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཆོས་གླེངས་པ་འདི་རྟོགས་པར་འཚལ་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་སྟེ། ལུས་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྨད་པའི་ཚིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །
གསོལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐུ་བོར་ནས་སླར་ཡང་སྐུ་ལེན་ཏམ་མི་ལེན་པ་བདག་ཞུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དཔྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་འདུ་
ཤེས་མེད་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་མེད་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གནས། ཇི་ལྟར་གདའ། ཇི་ལྟར་སྣང་། དེ་དག་གི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེས་འདྲི་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། གནས་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། བདེ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་ཕྱིན་ཆད་དེ་སྐད་མ་འདྲི་ཤིག །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ན་གནས་པ་དང་། གང་ན་སྣང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་གྱིས། སངས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 45a
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐབས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་གནས་པར་གྱིས་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒོམ་པར་གྱིས་ཤིག །གཞི་
གསུམ་ལ་ཐ་དད་པར་མ་བྱེད་ཅིག །མི་རྟག་པ་འམ། མི་བརྟན་པ་འམ། ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་པ་འམ། ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་འམ། ཐར་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཡང་མ་སྒོམ་ཤིག །རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གཞི་གསུམ་གྱི་
བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ལྟར་མི་སྒོམ་པ་དེ་དག་གི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཤིང་ཡོད་ན་གྲིབ་མ་ཡོད་ཀྱི། ཤིང་མེད་ན་གྲིབ་མ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་མི་རྟག་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སུ་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། མཚན་མོ་མུན་པའི་ནང་ན་ཤིང་ལྗོན་པའི་གྲིབ་མ་སྣང་ཞེས་བགྱི་འམ་མི་སྣང་ཞེས་
བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ཤིང་ལྗོན་པ་ཡོད་པའི་གྲིབ་མ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཤའི་མིག་གིས་ནི་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་
ཟུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་མཚན་མོ་མུན་པའི་ནང་ན་ཤིང་ལྗོན་པའི་གྲིབ་མ་ཤའི་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པས་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་
མཚན་མོ་མུན་པའི་ནང་ན་ཤིང་ལྗོན་པའི་གྲིབ་མ་བལྟར་མི་སྣང་བ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །གལ་ཏེ་ང་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་ལ་མེད་ན་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 45b
མ་དག་གོ་ཞེས་ང་ཟེར་རོ། །ཕ་མ་གཉིས་ལ་གཞི་གསུམ་རྟག་པར་བསྟན་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དགེ་བསྙེན་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། དེང་སླན་ཆད་བདུན་རྒྱུད་ཀྱི་
རིགས་ཚུན་ཆད་དང་། ཕ་མ་གཉིས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་རྟག་གོ་ཞེས་བགྱི་བར་འཚལ་ལོ། །ཀྱེ་མ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་ཞེས་ཀྱང་བསླབ་པར་འཚལ་ལོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྟན་
པར་འཚལ་ལོ། །གང་དག་བདག་གིས་བསྟན་པ་ལྟར་མི་འཛིན་ཅིང་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་སེམས་ཅན་ངན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བདག་གིས་སེར་བ་བཞིན་དུ་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་
སྲུང་བའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འཚེ་བ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཚེ་བ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚེ་ཡང་རིང་བར་འགྱུར་ལ།
ཚེ་རབས་ཀྱང་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།རིགས་ཀྱི་བུ་ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའི་སྐུ་དང་། མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་དང་། རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་། ཤའི་སྐུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ལྟོས་
ཤིག །གསོལ་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་ན་ནི་བདག་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གྱུར་ན་གཞིག་ཏུ་རུང་བའི་སྐུ་དང་། ཐལ་བའི་སྐུ་དང་། ཤའི་སྐུར་བལྟ་བར་འཚལ་ལོ། །
བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མིའི་ལྟ་བུར་སོབ་སོབ་པོའི་ལུས་དང་། གཞིག་ཏུ་རུང་བའི་ལུས་ཞེས་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མ་ནས་མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་ཞིང་མིའི་ལུས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 46a
མ་ཡིན། ལྷའི་ལུས་མ་ཡིན། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་མ་ཡིན། ཤའི་ལུས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ལུས་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། འཇུག་པ་མེད་པ། མཐར་ཐུག་པ་མེད་
པ། གནས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་དག་པ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ། ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ། རྐང་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ། མྱོང་བ་མེད་པ། མ་འདྲེས་པ། མི་ཤེས་པ། ཤེས་པར་བྱར་
མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་ཏུ་མི་བཟོད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བསམ་དུ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ། སེམས་དང་བྲལ་བ། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ། འབབ་པ་མེད་པ། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ། མ་
བཅད་པ། གཅད་དུ་མེད་པ། གླགས་མེད་པ། རྫས་མ་ཡིན་པ། མ་བྱུང་བ། སྤྱོད་པ་མེད་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། མིང་མེད་པ། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ། མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ། མི་མངོན་པ། ཡུལ་མེད་པ། གཞི་མེད་པ། མུན་པ་མེད་པ། སྣང་བ་
མེད་པ། ཞི་བ་མ་ཡིན་པ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ། ཞི་བ་དང་བྲལ་བ། དག་པ། རྣམ་པར་དག་པ། ཅི་ཡང་མེད་པ། ལེན་པ་མེད་པ། ཆགས་པ་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ། གཟུང་དུ་
མེད་པ། འཕོ་བ་མེད་པ། འཕོ་བར་བྱར་མེད་པ། ཆོས་མ་ཡིན་པ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་པ། ཞིང་མ་ཡིན་པ། ཞིང་དུ་མ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ། མི་ཟད་པ། ཟད་པར་བྱར་མེད་པ། ཟད་པ་དང་བྲལ་བ། ཟད་པ་མེད་པ། སྐད་ཅིག་པ། སྐད་ཅིག་པ་དང་བྲལ་བ། སྐད་ཅིག་
པ་མ་ཡིན་པ། མ་འཁྲུགས་པ། ཡི་གེ་དང་ཐིག་ལེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། སྒྲ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། བཤད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ། མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ། ཚད་མེད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 46b
པ། ཚད་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། འགྲོ་བ་མེད་པ། འོང་བ་མེད་པ། གཉིས་སུ་མེད་པ། རྩོམ་པ་མེད་པ། ནུས་པ་མེད་པ། མཚན་མེད་པ། མཚན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པ། མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ། ཤིན་ཏུ་ཞི་བ། གདུང་བ་དང་
བྲལ་བ། ལྟུང་བར་མི་བྱེད་པ། བལྟར་མེད་པ། རྗེས་སུ་ཕྱེ་བ། དེ་བཞིན་ཉིད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད། སྒྲོལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བ། ཐར་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐར་པར་བྱེད་པ། དག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དག་
པར་བྱེད་པ། གྲོལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ། སྟོན་པ་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པ་པོ་མཉམ་པ། མཉམ་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ། གནས་མེད་པ་དང་མཉམ་
པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ། དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ། མཉམ་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པ། ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ། ཉེ་བར་ཞི་བ་རྟེན་མེད་པ། ཚད་མེད་པ། སྤྱོད་པ་སྒྱུར་བ། མི་ལྡོག་པར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པ། ཕུལ་བ་
མེད་པ། གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟོན་པ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། རིང་པོ་མ་ཡིན་པ། ཟླུམ་པོ་མ་ཡིན་པ། ཕུང་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ། ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ། སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་མེད་པ། འཕེལ་བ་མེད་པ། འགྲིབ་པ་མེད་པ། གཞལ་དུ་མེད་པ། གཞལ་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། རྣོ་བ་རྣོ་བ་མ་ཡིན་པ། མཆོད་དུ་མེད་
པ། མཆོད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། སུས་ཀྱང་མ་ཤེས། མ་མཐོང་། མ་ཐོས། བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད། རྣམ་པར་མ་ཤེས། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། ཚིག་ཏུ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 47a
བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་པ། རྒྱུ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་བ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་བ། སྐུ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་། མཚན་གྱི་
གཞི་དང་། མཚན་དང་། བགྲང་བ་དང་། བསྒྲེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་མི་ནུས་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གཤེགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་གཤེགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་
རུས་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་སྤྱོད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཤའི་སྐུ་
མ་ཡིན་པ་ལ་ཁམ་པའི་སྣོད་བཞིན་དུ་ནད་དམ། གནོད་པ་འམ། འཇིག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །འཇིག་པ་དང་། ན་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེང་ཕྱིན་ཆད་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་ཤིང་མཁྲེགས་པར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག །གཞན་དག་ལ་ཡང་ཤའི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་ཅིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙུན་དང་མི་རྟག་པ་དང་འཇིག་པ་ག་ལ་ཞིག་མཆིས་ཏེ། དེང་སླན་ཆད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་དང་། ཞི་བའོ་ཞེས་གཞན་དག་ལ་ཡང་
བསྟན་པར་འཚལ་ན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་འདི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས། སྐུ་འདི་ལྟ་བུར་རྒྱུ་ཅི་ལས་འགྲུབ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ངའི་སྐུ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 47b
ཀྱི་བུ་དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་བའི་དགེ་བསྙེན་གྱིས་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །དགེ་བསྙེན་གྱི་འདུལ་བ་ཡང་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོ་ག་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མདའ་གཞུ་དང་། རལ་གྲི་དང་མདུང་ཐུང་ཁ་ལེབ་ལག་
ཏུ་ཐོགས་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། དགེ་སློང་དག་ལས་སྲུངས་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཁོད་པར་གཅིག་པུ་ཤིང་དྲུང་དུ་སྟན་བཏིང་བ་ལ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །སྲུངས་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱིམ་བདག་མགོ་རེག་
ཅེས་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱིམ་བདག་མགོ་རེག་ཅེས་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །འདི་ན་དགེ་སློང་ལ་ལ་མལ་སྟན་སར་པ་ལ་འདུག་ཅིང་དེ་ཟན་ཟོས་ནས་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་གཅིག་ན་མི་སྨྲ་བར་འདུག་སྟེ། བསམ་གཏན་བྱེད་ལ་
ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་ལྟ་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་འོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་གཏམ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཏམ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གཏམ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་བསྙུང་བའི་ཆོས་སྟོན་ལ། སེང་གེའི་སྒྲ་
སྒྲོགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སེང་གེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ཡང་མི་འཆང་། རྟགས་ཅན་འཆལ་པ་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་
པ་ཞན་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་གཞན་ཞིག་ནས་གཞན་ཞིག་ན་མལ་སྟན་སར་པ་ལ་འདུག་ཅིང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་
ཕྱིར་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུ་མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 48a
བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་སྟོན་ཏེ། མདོ་འདི་ལ་དགེ་སློང་བྲན་དང་། བྲན་མོ་དང་། བ་ལང་དང་། མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ངན་པ་འཆང་བ་རྣམས་ཆད་པས་གཅད་པར་བཤད་པ་ནི་བདག་ཅག་གི་རྐྱེན་དུ་འཚམ་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལས་
ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྫས་ངན་པ་འཆང་བ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ལ་ཆད་པས་གཅོད་དུ་བཅུག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ནི་གོས་སྐྱ་བོ་གྱོན་དུ་བཅུག་གོ། །ཞེས་སྟོན་ཅིང་དེ་དེ་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་
དཀྲུགས་མ་བྱས་ཏེ། སྲོག་བཅད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དགེ་སློང་དེ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་ང་ཟེར་རོ། །རྒྱུ་དེས་ན་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། དགེ་བསྙེན་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ངས་དགེ་སློང་རྣམས་
བསྲུང་བར་ཡང་གནང་། ཁྱིམ་བདག་མགོ་རེག་རྣམས་ཆད་པས་གཅོད་དུ་ཡང་གནང་ངོ་། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱིམ་བདག་མགོ་རེག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་
བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་སྔ་རོལ་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ཀུ་ཤི་འདི་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགའ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། །དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་བདེ་བ་ཅན་བཞིན་དུ་ཡངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་
དག་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞིན་དུ་བྲུ་བས་ཉམ་ཆུང་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མའི་བར་དུ་བཞུགས་བཞུགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཉིད་དང་གནས་འདི་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་བསྟན་པ་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་
མའི་བར་དུ་གནས་གནས་ནས། གང་གི་ཚེ་བསྟན་པ་གནས་པ་དེའི་ལྷག་མ་ལོ་བཞི་བཅུ་ལུས་པ་དེའི་ཚེ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་ཏུ་ཆ་བའི་དུས་ན་དགེ་སློང་སངས་རྒྱས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་གཡོག་འཁོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞིག་
เล่ม ๕๔ · หน้า 48b
བྱུང་སྟེ། དེ་བྲན་དང་། བྲན་མོ་དང་། བ་ལང་དང་། མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ངན་པ་འཆང་བ་ལོག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ནས་བསད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་ཕྱོགས་
རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོངས་ནས་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལག་ན་ཐོགས་ཏེ། དགེ་སློང་དེའི་ཐད་དུ་དོང་ངོ་། །ང་ཡང་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྲིད་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེས་གཏམ་དེ་ཐོས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དེའི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ་དེ་དག་དང་
གཡུལ་བཀྱེའོ། །དེ་ནས་ཆོས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་དེ་དག་གིས་མ་ཚུགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་རལ་གྲི་དང་། མདུང་ཐུང་ཁ་ལེབ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། མདའ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ལ་མ་གཙགས་པའི་ས་མཚམས་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་
ནས་དགེ་སློང་དེས་རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ། །ཁྱོད་ནི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་དགེ་སློང་དེའི་ཚིག་ཐོས་ནས་ཤི་བའི་
འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་སོ། །དེར་སེམས་ཅན་གང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་། གཡུལ་འགྱེད་འགྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་
འཁྲུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ངོ་། །དགེ་སློང་སངས་རྒྱས་བྱིན་ཡང་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤི་བའི་རྗེས་ལ་ཤི་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་བསྟན་པ་
ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་གཉིས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་ཚེ་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ང་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 49a
ལས་འདས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེས་ན་ང་ཡང་རྨ་བྱ་མདོངས་རི་མོ་ཅན་མང་པོས་བརྒྱན་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉེས་པར་གྱུར་ཏོ། །
འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་གསོལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྡོ་ལ་བརྐོས་པའི་ཡི་གེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བར་འདོད་པས་ནི་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་
བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །དགེ་བསྙེན་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱ་ཆེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་དགེ་སློང་རྣམས་མཚོན་ཆ་ལག་ན་ཐོགས་པའི་དགེ་བསྙེན་དག་གིས་མདུན་དུ་བདར་སྟེ་རྒྱུ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
འདི་ལ་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱིས་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ལག་ན་མཚོན་ཆ་ཐོགས་ཤིང་དགེ་སློང་རྣམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །གསོལ་པ་ཅི་ལགས་དགེ་སློང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བསྙེན་ལག་ན་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་
ཤིང་རྒྱུ་བ་དེ་དག་སློབ་དཔོན་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་སློབ་དཔོན་མ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཞེས་བགྱིའམ། འོན་ཏེ་མི་བགྱི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནང་
འཁྲུག་འབྱུང་བ་དང་། ཡུལ་བཅོམ་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ངན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མུ་གེའི་ཉེས་པས་ཕལ་ཆེར་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་མགོ་རེག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོ་ག་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་
ལྡན་པ་དག་སྐྲོད་པར་འགྱུར། གསོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེར་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། རི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲོང་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་གི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལམ་དུ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 49b
འགྲོ་བ་ན་རང་གི་སྲོག་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མཚོན་ཆ་ལག་ན་ཐོགས་པ་དག་དེར་འགྲོ་བར་ངས་གནང་ངོ་། །དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་མཚོན་ཆ་འཆང་བ་དེ་ཡང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཞེས་ང་ཟེར་ཏེ། འོན་ཀྱང་གསད་པར་ནི་མི་བྱའོ། །དགག་པའི་ཕྱིར་མཚོན་ཆ་བཅང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་མཁས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དང་།
རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་གདུགས་དང་། འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་དང་། འབྲས་བུའི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་སྤངས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་རྣམས་ལ་མི་སྟེན་པ་དང་། རྙེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་མེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་དངོས་པོ་སེལ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བའི་བློ་གྲོས་འཆང་བ་དང་། བྱད་གཟུགས་དང་། ཆ་བྱད་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གཞན་མི་འདོད་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་ཤིང་
ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འཁོར་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པའི་རང་གི་འཁོར་གྱི་དགེ་འདུན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་འདྲེས་པ་དང་།
བྱིས་པའི་དགེ་འདུན་དང་། རང་བཞིན་གྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་འདྲེས་པའི་དགེ་འདུན་ནི་དེས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་འདྲེས་པའི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་འབའ་ཞིག་དང་འཐུན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་
ཚར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་འཐུན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 50a
འཆལ་པ་དང་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚུལ་མེད། ཟློག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། །བྱིས་པའི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པ་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཞན་པ་དང་། རྨུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འབྱེད་པ་དང་། གསོ་
སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་རང་གི་འཁོར་ཉི་ཚེ་དག་པར་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་དག་པར་མི་བྱེད་པར་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲེ་བར་གནས་པ་དེ་ནི་བྱིས་པའི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྨུགས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། །རང་
བཞིན་གྱི་དགེ་འདུན་ནི་བདུད་བྱེ་བ་སྙེད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱའོ། །འདུལ་བ་འཛིན་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དབང་གིས་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དང་དེ་དག་ཤེས་ཏེ་རྔམས་ཆེན་པོ་ཡང་ཤེས་སོ། །རྔམས་ཆུང་ངུ་ཡང་ཤེས་སོ། །འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་བཙན་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདུལ་བ་ནི་བཙན་པར་བྱེད་དོ། །གདུལ་བར་བྱ་བའི་དབང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དབང་གིས་གྲོང་ཁྲོད་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་བུད་མེད་དང་། གར་མཁན་མོའི་མདུན་ཁང་དང་། ཡུགས་ས་མོའི་ཁྱིམ་དང་། སྨད་འཚོང་མའི་ཁྱིམ་མ་གཏོགས་པར་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ངམ་མདུན་ཁང་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་དེར་
འགྲོ་བའི་དུས་ངེས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་སློང་གིས་ནི་ལོ་གྲངས་མང་པོར་ཡང་གྲོང་ཁྲོད་དུ་རྒྱུ་བར་བཟོད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གིས་ནི་མི་བཟོད་དོ། །རྔམས་ཆེན་པོ་དང་། རྔམས་ཆུང་ངུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེ་ན། རྔམས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བ་གང་གཟིགས་ན་ནི་དེ་ལྟར་གཟིགས་པའི་འོག་ཏུ་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཆད་མ་བྱེད་ཅིག །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱས་ན་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བར་མཛད་པ་དེ་ནི་རྔམས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྔམས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 50b
ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བ་གཅིག་ཅིག་བྱས་ལ། བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དམ་པོར་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གཟིགས་ཀྱང་བསླབ་པའི་གཞི་གཞན་འཆའ་བར་མཛད་དེ་དེ་ནི་ཕྱིར་གསོ་བ་ཚང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྔམས་ཆུང་ངུ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་འདུལ་བ་ནི་བཙན་པར་བྱེད་དོ། །རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གང་ལས་བྱུང་བའི་འདུལ་བ་དེ་ནི་བཙན་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདུལ་བ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤངས་ལ་ཆོས་གོས་
རྣམས་དང་བཅས་ཤིང་གཞི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེའི་འདུལ་བ་ཡང་བཙན་པར་མི་བྱེད་ལ་གང་འདུལ་བ་ལ་སྣང་བ་དེ་ལ་དེ་མཆོག་ཏུ་ཆོག་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལས་རྐྱེན་དུ་འཚམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་བཏུས་པ་དེ་ལ་ཡང་འདུལ་བ་ཞེས་ང་ཟེར་
ཏེ། དེ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། གང་ཡི་གེ་གཅིག་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་ལགས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལགས། རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་དང་ཞི་བ་ལགས་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྟན་པར་འཚལ་ལོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་འཛིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པ་ལ་གུས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་སྐུ་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་། །རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་པའི་སྐུའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 51a
གཉིས་པའོ།། །།རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ད་ནི་མདོ་འདིའི་མིང་དང་ཡོན་ཏན་དང་། ཚུལ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་གྱིས་ཤིག །མདོ་འདིའི་མིང་ཐོས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་འགྲོ་བ་བཞིར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། མདོ་ཆེན་པོ་འདིའི་
ཡོན་ཏན་དང་ཚུལ་སངས་རྒྱས་མང་པོས་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ངས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མདོ་འདིའི་མིང་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་མདོ་འདིའི་མིང་འཛིན་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་
ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། མདོ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་བ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་བ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ།
ཡོངས་སུ་བྱང་བ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གཏེར་དང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་གང་གཱ་དང་ཡ་མུ་ན་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཀླུང་བརྒྱད་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནར་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེ་བ་སྙེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བདུད་ཐམས་
ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལུས་འདོར་ཞིང་འཆི་བ་འདི་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་སྨན་དཔྱད་རིག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་རྣམས་
ནི་རང་རང་གི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དགོངས་པའི་ཚིག་གསང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་བས་ན།
དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་དབྱར་གྱི་དུས་སུ་ཞིང་པས་གཤོལ་ཆེན་པོས་རྨོས་ཏེ་ས་བོན་བཏབ་ནས་ས་བོན་འགྲུབ་པར་འདོད་ལ། གྲུབ་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 51b
དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ཟིན་ནས་ཀྱང་མདོ་གཞན་གྱི་བཅུད་འདོད་པར་བྱེད་ལ། མདོ་འདིའི་བཅུད་ནི་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒལ་བར་
འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྗེས་ཀྱི་སྣ་གྲངས་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ན་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་མདོ་
འདིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་འདིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ།
གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་ལོ་ཏོག་བཏབ་པ་ནི་རྨོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ཆེན་པོའི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཤོལ་ཆེན་
པོས་རྨོས་པ་ནི་མདོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདིར་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མདོའི་
རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་འདིར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ནི་མར་དང་། མངར་བ་བརྒྱད་ཀྱི་སྨན་འབའ་ཞིག་ལྷག་པར་ཕན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པའི་ཚིག་གི་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པའི་ནད་
ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མངར་བ་བརྒྱད་ཀྱི་སྨན་འབའ་ཞིག་ལྷག་པར་ཕན་ཏེ། འདིར་མངར་བ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་དང་། ཞི་བ་དང་། བསིལ་བའི་རང་བཞིན་དང་། རྒ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 52a
བ་མེད་པ་དང་། འཆི་བ་མེད་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་འདིར་དངར་བ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དངར་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མིང་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཚུལ་དེ་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟོན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདིས་མྱ་ངན་
ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལགས་སོ། །ཆོས་བསྟན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལགས་སོ། །དགེ་འདུན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་འདི་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལགས་སོ། །འདི་ལ་གང་དག་བཀའ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་ལགས་སོ། །དེ་དག་ནི་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུ་ལགས་སོ། །གཞན་ནི་མྱ་ངན་དུ་བགྱི་བ་ལགས། མི་ཤེས་
པའི་དགོན་པ་ན་འཁོད་པ་ལགས་སོ། །མདོའི་མིང་གི་གཏན་ཚིགས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཆེན་པོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྣ་
གྲངས་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྣ་གྲངས་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། རང་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདྲི་བའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཞི་པོ་ནི་དེ་དག་
เล่ม ๕๔ · หน้า 52b
ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ལ་གཟིགས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འབར་ཞིང་སྣང་བར་གྱུར་པ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་དག་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གསང་
བ་སྣ་ཚོགས་ཐོས་ན་འདི་ནི་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ལ་ཟེར་ཞིང་། རང་བཟོའི་ཚིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ཆོས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་
འདུན་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་བས་ནི་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འབར་བ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་རེག་ཅིང་པང་དུ་བླངས་ཀྱང་སླའོ། །གང་དག་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། གང་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་བས་ནི་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འབར་བ་འདི་ལ་ལྕེས་ཀུན་ནས་རེག་པར་བྱས་ཏེ་ཤི་ཡང་བླའི་ཚིག་དེ་ནི་མཉན་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པའོ་ཞེས་འདོགས་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་མྱ་ངན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་སྙམ་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཅད་ནི་རང་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣ་གྲངས་སོ། །
གཞན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་པ་ན་བུད་མེད་གཞོན་ནུ་གསར་དུ་བུ་བྱུང་བ་ལ་ལ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་འོངས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ་སེམས་ཤིང་འདུག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་
བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་བུ་ལ་བྱམས་པའི་ཐབས་མཁས་པས་ཇི་ཙམ་འཇུ་ནུས་པའི་དྲོད་ཤེས་ནས་རང་གི་མཛུབ་མོའི་ཐོར་ཏོས་བདག་གི་བུ་ཆུང་ངུ་མར་བལྡག་ཏུ་བཅུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 53a
བུད་མེད་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ལྷག་ཆད་མེད་པར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། བདག་སློབ་ཏུ་སྩལ་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེང་བྱིས་
པ་ལ་མཛུབ་མོའི་ཐོར་ཏོས་ཆབ་མར་སྩལ་པ་དྲག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་འདི་མ་ཞུ་བར་གྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། བདག་གི་ཁྱེའུ་འདི་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ཚེ་ཐུང་བར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་དུ་གསོལ། བཀའ་
སྩལ་པ། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་འདི་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བུད་མེད་དེ་མགུ་བར་གྱུར་ནས་གསོལ་པ། ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་བདག་ཤིན་ཏུ་མགུ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དབང་ལ་གཟིགས་ཤིང་འཇུ་བ་
དང་མི་འཇུ་བའི་ཉམས་སྟོབས་དང་སྦྱར་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དང་མ་སྦྱར་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་པའི་གསང་བ་བསྟན་པ་ལགས་ན་ཆབ་མར་མ་ཞུ་བ་དང་འདྲ་
བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆབ་འཚལ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཆེ་ཞེ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ། །ཆེ་ཞེ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་གོམ་པ་འདོར་ནུས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཁ་ཟས་སྣུམ་པ་གང་དང་གང་བྱིན་
པ་དེ་དང་དེ་འཇུ་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་བཀའ་མད་དོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཅི་དང་པོའི་ཟས་ཀྱིས་མགུ་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཆེ་ཞེ་དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་
བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ཉུང་ངུ་ཟ་བ་དང་འདྲ་བ་དེའི་ཚེ་ང་མར་དང་འདྲ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ། སྟོབས་ཆེར་སྐྱེས་ཤིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདོད་པར་གྱུར་པ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 53b
དེའི་ཚེ་ནི་ང་ཡང་རོ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རོ་དྲུག་པོ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱུར་དང་། མི་རྟག་པའི་ལན་ཚྭ་དང་། བདག་མེད་པའི་ཚ་བ་དང་། བདེ་བའི་
མངར་བ་དང་། བདག་ཡོད་པའི་བསྐ་བ་དང་། རྟག་པའི་ཁ་བ་རྣམས་ཏེ། རོ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་དང་སྒྱུ་མའི་མེས་བཙོས་པའི་ཟས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་ཆན་ཞིམ་པོ་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟ་
བར་འགྱུར་རོ། །ཆེ་ཞེ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་ཁྱོད་གཞན་གྱིས་བོས་སམ། གཞན་གྱི་གཙུག་ཕུད་བཅའ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ན་བུ་ངན་པ་རྣམས་བོར་ཏེ། བུ་བཟང་པོ་རྣམས་བླངས་ནས་གཏེར་གསང་བ་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དམ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་ནི་བཀའ་མད་དེ། བུ་ངན་པ་ཚུལ་མ་མཆིས་པ་ནོར་གྱི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ལགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བདག་ནོར་སྟོན་པར་མི་བགྱིད་ལགས་ཀྱི། བདག་ནི་བུ་བཟང་པོ་ཁྱིམ་སོ་འཛིན་པ་ཁྱིམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་རྫས་བསྟན་པར་འོས་པ་དེ་དག་ལ་སྟོན་པར་བགྱིད་ལགས་སོ། །
བཀའ་སྩལ་པ། ཆེ་ཞེ་དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཚིག་མ་ལུས་པར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏེ། དེར་སྲས་རྣམས་ལ་དད་པ་སྦྱིན་པར་མཛད་
དོ། །ཆེ་ཞེ་དཔེར་ན་ཁྱོད་བྱེས་སུ་སོང་བ་ན་བུ་ངན་པ་རྣམས་ཁྱོད་མ་ཤི་བར་ཤིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་བཀའ་མད་དོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནས་ཁྱོད་ཕྱིར་འོངས་པ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆེ་ཞེང་ལ་མི་རྟག་གོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་མ་བྱེད་ཅིག །
དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤི་བའི་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་མ་འཛིན་ཅིག །གང་དག་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་ཁྱིམ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 54a
བཞུགས་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདྲི་བའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ན་ལ་ལ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཞུ་བར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བགྱིས་ན་
བདག་གིས་སུ་ལ་ཡང་ཅི་ཡང་མ་སྩལ་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་སྦྱིན་པ་པོར་གྲགས་པའི་གཏམ་སྙན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་བྲན་དང་བྲན་མོ་བླང་བར་སྟོབས་ཤིག །གཏན་དུ་ཚངས་
པར་སྤྱོད་པ་ལ་བུ་མོའི་སྦྱིན་པ་གྱིས་ཤིག །ཤ་མི་ཟ་བ་ལ་ཤ་ཟར་ཆུག་ཤིག །ཆང་མི་འཐུང་བ་ལ་ཆང་འཐུང་དུ་ཆུག་ཤིག །དུས་སུ་ཟ་བ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཟས་བྱིན་ཅིག །མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་རྒྱན་མི་ཐོགས་པ་ལ་ཕྱེ་མ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། བདུག་
པ་རྣམས་བྱིན་ཅིག །དེ་དག་གི་དུས་ཤེས་པར་གྱིས་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྦྱིན་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གྲགས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་
ལྔ་པ། དེ་ནས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཤ་མི་འཚལ་བ་ལ་གཟུད་པ་ནི་ཆེད་ཆེར་བགྱི་བ་ལགས་ན་ཤ་མི་འཚལ་བ་ལ་ཤ་འཚལ་དུ་སྩལ་ན་ནོངས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་
ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་དགོངས་པ་རིག་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་བས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ད་ཕྱིན་ཅད་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཤ་ཟ་བར་མི་གནང་ངོ་། །ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་ནི་བུའི་ཤ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་ན་ཤ་བཟའ་བར་ངས་ཇི་ལྟར་གནང་།
ཤ་ཟ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ངས་བསྟན་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་མུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤ་བཟའ་བར་གནང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། མུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་ནི་ངས་རིམ་གྱིས་བསླབ་པའི་གཞི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 54b
བསྡམ་པའི་ཕྱིར་དེང་ངས་བོར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་དོན་ཆེད་ཀྱི་མུ་དགུ་དང་། ཤ་རྣམ་པ་བཅུ་སྤང་བ་བཀའ་སྩལ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཚིག་བཞག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཤ་མི་བཟའ་བར་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་བཅད་དོ། །གསོལ་པ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་ཤ་དང་ཉ་ཤ་བཟའ་བ་ཡང་ཁ་ཟས་བཟང་པོར་གསུངས་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ནི་ཤ་དང་ཉ་ཤ་ཁ་ཟས་བཟང་པོར་མ་གསུངས་ཀྱི། ངས་ནི་བུ་རམ་ཤིང་དང་། འབྲས་སཱ་ལུ་དང་། འབྲུ་དང་། གྲོ་དང་། ནས་དང་།
སྲན་སྡེའུ་དང་། སྲན་གྲེའུ་རྣམས་དང་། དངར་བག་ཁ་ར་དང་། ལི་ཁ་ར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། མར་དང་། འོ་མ་དང་། འབྲུ་མར་རྣམས་ཁ་ཟས་བཟང་པོར་གསུངས་སོ། །ངས་ནི་ལུས་གཡོགས་པའི་ཕྱིར་གོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ཁ་དོག་ངན་པར་བསྒྱུར་བར་བྱའོ། །
ཞེས་བསྟན་ན་ཤ་བཟའ་བའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གསོལ་པ། དེ་ལྟ་ན་ནི་བའི་བཅུད་རྣམ་ལྔ་དང་། ཏིལ་དང་། འབྲུ་མར་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་། དུང་དང་། ཟབ་དར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྲིམས་སུ་བཅའ་བའི་རིགས་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། གཅེར་
བུ་པའི་ལྟ་བ་མ་འཛིན་ཅིག །ང་ནི་འདུ་ཤེས་གཞན་གྱིས་ད་ཁྱོད་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བར་བྱ་སྟེ། མུ་གསུམ་གྱི་ཤ་ཡང་མི་བཟའ་བར་བསྡམས་སོ། །དོན་ཆེད་དུ་བྱས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིག་པ་དེ་ཡང་བསྡམས་སོ། །ཤ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ཡང་སྤངས་སོ། །
ཤི་བའི་ཤ་ཡང་སྤངས་སོ། །ཤ་ཟ་བ་ནི་འགྲོ་ཡང་རུང་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དེའི་དྲི་ཚོར་ནས་དེས་འཇིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མིས་ཤིང་ཀུན་ནམ་སྒོག་སྐྱ་ཟོས་ན་མིའོ་ཅོག་གི་སེམས་མ་དད་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་འཐུན་པར་འགྱུར་ལ། མི་མང་པོ་ཚོགས་པའམ།
སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་བའི་ནང་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཟོས་སོ། །ཞེས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤ་ཟ་བའི་མི་ངོ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དྲི་ཚོར་ནས་འཆི་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་ན་ཆུ་དང་། སྐམ་ས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 55a
དང་། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྐྲག་སྟེ། བདག་ཅག་འདིས་གསད་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས་འཁམས་ནས་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤ་མི་ཟའོ། །གདུལ་བར་
བྱ་བའི་དབང་གིས་ནི་ཤ་ཟ་བ་ལྟ་བུར་ཡང་སྟོན་མོད་ཀྱི། ཁ་ཟས་ཐ་མལ་པ་ཡང་མི་ཟ་ན་ཤ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འདས་པ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་མེད་པར་
གྱུར་ལ། དམ་པའི་ཆོས་གཏན་ཞིག་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ། རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན། རང་གི་ལུས་གསོ་བར་བྱེད་པ། ཤ་སྣ་ཚོགས་གཅེས་པར་འཛིན་པ། ཁམས་འཁྲུགས་པ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་གཟིར་བ། ཆ་ལུགས་
འཇིགས་འཇིགས་ལྟར་འདུག་པ། བ་ལང་རྫི་འདྲ་བ། བྱ་བ་འདྲ་བ། ཆོས་གོས་ཚོན་ཅན་གྱི་རྟགས་འཆང་བ། བྱི་ལའི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ། བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁས་འཆེ་བ། གནོད་པ་མང་པོས་ཉེན་པ། རང་གི་གཅིན་དང་ཕྱི་སས་ལུས་གོས་པ།
ཐུབ་པ་བཞིན་དུ་ཆ་ལུགས་བཟང་པོར་འཆོས་པ། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་འཆོས་པ། དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་མའི་ཡི་གེ་འཆང་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ངས་བཅས་པའི་འདུལ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དང་།
རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཐར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་བཤིག་ནས་འདུལ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་སོ་སོ་ནས་ཅི་དགའ་མགུར་འཆོས་ཤིང་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་ཅག་གི་འདུལ་བ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤའི་བཅུད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་
རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཤཱཀྱའི་བུའི་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཟོར་བྱེད་ཅིང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་རྗེན་པ་དང་། ཤ་དང་ཉ་ཤ་ལེན་པ་དང་། སྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་། འབྲུ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 55b
མར་གྱི་སྣོད་དང་། གདུགས་བྱེད་པ་དང་། ལྷམ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སྟེན་པ་དང་། མོ་ཡིག་འཆང་བ་དང་། སྨན་པའི་དཔྱད་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བྲན་དང་། བྲན་མོ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བྱི་རུ་དང་། དུང་དང་། མན་ཤེལ་དང་། མུ་ཏིག་གི་དོ་
ཤལ་དང་། ཤིང་ཐོག་རྣམས་ལེན་པ་དང་། རིག་པ་དང་། རི་མོ་མཁན་དང་། གཟུགས་མཁན་དང་། བསྐྱེད་ཤིང་འཛུགས་པ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། སྨན་དང་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་དང་། གར་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། མིག་འཕྲུལ་དང་། རེངས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང་། གླུ་གར་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། སོ་རྩི་དང་། སྨན་མར་ཆེན་པོ་བསྐོལ་བ་དང་། སྤོས་དང་བྱུག་པ་འཆང་བ་དང་། འགྲོས་འཆོས་པ་རྣམས་སློབ་པ་དང་། སྒེག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་སྤངས་པ་ལ་ནི་དགེ་སློང་ཞེས་ང་ཟེར་
རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བགྱི་ལགས། དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གཞན་གྱིས་སྩལ་པས་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གང་མ་བརྟགས་པའི་ཟས་མོད་པ་དེར་བསོད་སྙོམས་ཤ་དང་འདྲེས་པ་
ཇི་ལྟར་དག་པར་བགྱི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་ནས་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བར་ཆུས་བཀྲུས་ཏེ་བཟའ་བར་བྱའོ། །ཞེས་ངས་བསྟན་ཏོ། །ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ན་ཟས་དང་། སྐོམ་ཤའི་ཟས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་འདྲེས་པར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྤང་བར་
བྱའོ། །སྣོད་གཅིག་ལ་གཅིག་རེག་སྟེ་ཁ་ཟས་དངོས་མ་འདྲེས་པ་དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཤའམ། ཉ་ཤའམ། རི་དགས་ཀྱི་ཤའམ། རྨིག་པ་སྐམ་པོའམ། ཤའི་བག་གཞན་གྱིས་འབགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལྟུང་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ང་ཟེར་རོ། །སྔར་ནི་དོན་གྱི་
དམིགས་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ད་འདིར་ནི་ཤ་ཟ་བ་ལས་གནོད་པར་འགྱུར་བར་ངས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་མང་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདྲི་བའི་དབང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 56a
ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་དག་ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐོག་མར་མགོ་གཅིག་ཁོ་ནར་བཀའ་སྩལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་དོན་དང་ཚིག་འདི་རྣམས་ཅིའི་སླད་དུ་བཀའ་མ་སྩལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ན་ཉེས་པར་
འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་ཟེར་རོ། །སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད། འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད། སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་ཅེ་ན། ཉེས་པ་གཞན་ཡང་དུ་མ་ཡོད་དེ་དེ་དག་ཉོན་ཅིག །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཇི་སྐད་བཤད་ཅེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པའོ། །གཅིག་ཏུ་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་དོན་ལས་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པའི་ཚིག་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཐར་པའོ། །སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཚོ་
བས་འགྲོ་བ་བཞི་པོ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་བཙོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཆོ་ག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་
དང་། རྫས་ངན་པ་ལེན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫས་ངན་པ་ལེན་པ་ཡང་མེད། རྫས་ངན་པ་སྦྱིན་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་འདུལ་བའི་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མ་བཅས་ཤེ་ན། དེའི་ཚེ་ཁ་ཅིག་ཕམ་པ་བཞིའི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་
ཡོད། དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྤང་བའི་ལྟུང་བ་སུམ་ཅུའི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལྟུང་བའི་ཉི་ཚེ་བ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་བཞིའི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། བསླབ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 56b
པ་མང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་བདུན་གྱི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྟག་ཏུ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། མདོ་སྡེ་སྤོང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆེན་པོའི་
མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། འདི་ན་དགེ་སློང་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐལ་བ་དེ་དག་གཞན་དག་གིས་བསྐུལ་ན་ཡང་། བདག་ཉིད་མཁས་པ་ཡིན་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་འཆགས་པར་མི་བྱེད་དེ། གསོར་
རུང་བ་ཡང་གསུངས་ཏེ། གསོར་མི་རུང་བར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ནི་རུ་སྦལ་གྱི་ལུས་བཞིན་དུ་སྦེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་གི་ཉེས་པ་ཡུན་རིང་དུ་བཅབས་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་ཞིང་སྡིག་པ་བསགས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཡིན་པས། སྡིག་ཅན་རྣམས་ལ་གནས་རེ་རེ་ནས་འདྲི་བར་མཛད་དེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་གཅིག་བཅས་པ་ན་བསླབ་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འཆའ་བར་མི་མཛད་དོ། །གསོལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་དེ་དག་མནར་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་
འཇིགས་པའི་སར་གཏང་བར་མཛད་དམ་ཅི་ལགས། དཔེར་གསོལ་ན་འདྲོན་པོ་དག་ཅིག་ཤུལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཤུལ་དྲང་པོ་མ་འཚལ་བ་ལས། དེར་ཤུལ་གཅིག་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཆི་བ་ལགས་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤུལ་བོར་ཏེ་ལོག་པར་ཞུགས་ཤིང་མ་རུང་བར་གྱུར་
ཀྱང་བདག་ཅག་ནི་ཤུལ་ལོག་པར་ཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་མ་ཚོར་ནས། འདི་ནི་ཤུལ་བཟང་པོ་ལགས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཅིང་དོང་ལ། ཕས་རྒྱུ་བའི་འདྲོན་པོ་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་རྨོངས་པའི་སེམས་ཅན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཤུལ་བསྟན་འཚལ་བ་ལས་སྔར་ནོངས་པ་རྔམས་ཆེ་ཆུང་མ་བསྟན་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་ན། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེན་པའི་འདྲོན་པོ་བདེན་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 57a
གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ། ལྷའི་ཡང་ལྷ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཆེད་དུ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བ་བསྟན་དུ་གསོལ། བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བཅུ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཞིན་དུ་གཟིགས་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་རྣམས་མནར་མེད་པར་འགྲོ་བར་མཛད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་
ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུ་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་གཟིགས་ན་ཡང་། དེས་ངེས་པར་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་བཞུགས་སྤྱོད་ན། ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་ཉིད་ཀྱི་སྲས་རྣམས་ལ་སླུ་བར་མཛད། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་
པ་དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་རམ་རི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲོང་ཞིག་ན་ཐ་ག་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ནི་དེར་རས་བཏག་པའི་ཡོ་བྱད་ཐགས་ཆ་གང་ཁ་རྒལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྦྱོང་བར་མི་བྱེད་ཀྱི།
སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྟེན་པ་དེ་དང་དེ་དག་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་བཏུལ་ནས། དམ་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་ཅིག་ཅར་འཆའ་བར་མི་མཛད་ཀྱི། དགེ་སློང་
གང་དང་གང་གིས་ཉེས་པ་ཅི་དང་ཅི་བྱས་པའི་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བ་དེ་དང་དེ་གླེང་གཞིར་མཛད་ནས། །བསླབ་པའི་གཞི་འཆའ་བར་མཛད་ལ་སེམས་ཅན་ཆོས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་མཐོང་ན་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་དཔང་དུ་འཇོག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་
ཤིན་ཏུ་བརྟག་དཀའ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས་ཐ་ག་པ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 57b
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་པ་པོ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བའི་དབང་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ནི་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཞིའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཆེན་པོ་ནི་དོན་གྱི་དམིགས་བྱུང་བའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་
པར་བྱའོ། །བདག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེང་ངའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་བཤད་པས་ན། བདག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ལྷག་
པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ངས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་རྟོགས་ནས་ང་ནི་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན་པས་ན། གཞན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདྲི་བའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་རུས་གཅིག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཚིག་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་པའི་ཐིག་ལེའི་གཏམ་དགོངས་པའི་
ཚིག་གསང་བ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདྲི་བའི་དབང་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་ལྟར་ན་ནི་སླུ་བར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟར་ན་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རྟོག་སྟེ། དཔེར་
ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། སྟོང་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། དེ་དེ་སྐད་ཟེར་ན་གཞན་དག་ལ་སླུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 58a
རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རྟག་པ་འདི་ལ་མོས་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྣ་གྲངས་བཞི་པོ་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་ན། གཞན་དག་ལ་སླུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ཀྱི་གར་བུ་མེ་འབར་བ། །རྡུང་བའི་ཚེ་ན་ཁད་ཀྱིས་ནི། །
གྲངས་པར་འགྱུར་ཡང་མེ་ཡི་དྲོད། །གང་དུ་སོང་བ་མི་རིག་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་རྣམ་གྲོལ་བ། །འདོད་པའི་འདམ་དང་ཆུ་བོ་རྒལ། །མི་གཡོ་བདེ་བ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱང་། །གང་དུ་སོང་བ་གདགས་སུ་མེད། །ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་ལྟ་བས་སྙིང་མི་དགར་མ་བྱེད་ཅིག །ལྕགས་དང་མདོ་ལྕགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་མེར་འབར་བ་ལས་གྲངས་པར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མེད་པར་
འགྱུར་བའི་གནས་མེད་དོ། །ལྕགས་མེར་འབར་བ་ལས་གྲངས་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཞི་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ལྕགས་མེར་འབར་བ་གྲངས་པར་འགྱུར་བ་ན། ཚ་ཚ་འཕྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་ཏེ་མེད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ན། ལྕགས་དེ་འོད་དང་བཅས་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་དང་བཅས་ཏེ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་དེ། ཇི་ལྟར་ལྕགས་ཀྱི་མེ་གྲངས་པར་
འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བསྐལ་པ་མང་པོ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་སྙེད་དུ་བསགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་ནས། རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བརྟན་
པ་དང་ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་འདམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་འདམ་དེ་ལས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པས་རྒལ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་གདགས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 58b
པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན། ཡང་དག་ཤེས་དང་རྣམ་གྲོལ་བ། །འདོད་པའི་འདམ་དང་ཆུ་བོ་རྒལ། །མི་གཡོ་བདེ་བ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱང་། །གང་དུ་སོང་བ་གདགས་སུ་མེད། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། ཇི་ལྟར་ལྕགས་གྲངས་པར་གྱུར་
ཀྱང་སླད་ཀྱིས་ཡང་ཞུགས་ཀྱིས་ཚ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་སྟེ། བདག་ཉིད་མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས། ལྕགས་དང་འདྲ་བའི་
སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བརྡ་སྤྲད་ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པར་མཛད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་ལགས་སོ། །ལེགས་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་མ་ལུས་པར་བཤད་དུ་
གསོལ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རང་གི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་སོང་བ་ལས་ཐང་ཅིག་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དེར་སོང་ནས། རྩེ་བར་བྱེད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནས་མི་སྣང་
བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤིའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གྲོངས་པའི་འདུ་ཤེས་
བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་རྩེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ལྟ་བུ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུངས་སྣ་ཚོགས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་གཤེགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་ཐབས་སྟོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རོལ་པར་མཛད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 59a
དོ། །གསོལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་སྙེད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ངེས་པར་རྒལ་ཅེས་བགྱི་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་བཀའ་སྩལ་འཚལ་ལོ། །ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་
གྱི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པ་རྣམས་སྟེན་པ་དང་། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་ཡབ་ཏུ་གྱུར་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དུ་མ་བྱེ་བ་སྙེད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་ངེས་པར་རྒལ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པ་རྣམས་བསྟེན་པ་དང་། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་ཡབ་ཏུ་གྱུར་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དུ་མ་བྱེ་བ་
སྙེད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་ངེས་པར་རྒལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྟག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་གུད་དུ་མ་གཡེང་བར་ཉོན་ལ་ཐོས་ནས་ཀྱང་། གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཅིག །དེས་སྐྲག་པར་ཡང་མ་
བྱེད་ཅིག །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དེ་ལྟར་མཐོ་ཞིང་དེ་ལྟར་ཐག་གྲུ་ཆེ་བ་ཡུངས་འབྲུའི་ཁོང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། རི་རབ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་པར་
མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཡུངས་འབྲུའི་ཁོང་དུ་བཅུག་
སྟེ་སྦས་སོ། །སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་དེ་རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། མདོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་
เล่ม ๕๔ · หน้า 59b
པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡུངས་འབྲུའི་ཁོང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།
སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་
རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རང་གི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ། སེམས་
ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་། ཡང་དག་
པར་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་འདུག་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོས་རྒྱ་ཤུག་གི་
ལོ་མ་བཞིན་དུ་བླངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་འདོར་བར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་
ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་དེ་རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 60a
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ལག་པ་གཡས་པས་བླངས་ཏེ། རྫ་མཁན་གྱི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་དུ་འཕེན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་
ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་
དེ་རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་རང་གི་ལུས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་
གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་རང་
གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཁོང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་
ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་གང་དུ་སོང་། གང་དུ་ཁྱེར། གང་དུ་བཅུག་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་མི་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ནི་འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་། ཡང་དག་པར་
མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཡང་དེ་རང་གི་གནས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། དེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པས་ན། མྱ་ངན་ལས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 60b
འདས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། །དེ་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། །འདི་ལྟར་བྱས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་སོ། །
སྙམ་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པ་རྣམས་སྤྱད་དོ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་ཕར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་ཤེས་རེ་སྐན། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དེང་ངས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་ཐེར་འབུམ་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ཐེར་འབུམ་ཡོད་པའི་སྟོང་ཁམས་དག་ཏུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
ལུགས་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ང་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་ལ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདའ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཟླ་མཚན་གྱི་དུས་སུ་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཅག་གཉིས་ཀྱི་བུར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །ང་ནི་བསྐལ་པ་མང་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་
གྲངས་མེད་པ་ནས་ལན་འགའ་ཡང་འཁྲིག་པ་ལས་མ་སྐྱེས་ཏེ། འཁྲིག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ལས་རྒལ་བས་ན་ཤའི་ལུས་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །འཁྲིག་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ང་བུ་བཙའ་བའི་པང་དུ་བུར་སྐྱེ་བར་ཡང་སྟོན་ཅིང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་གནས་སུ་བཙའ་བའི་བུ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། སྐྱེན་པར་ལངས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟས་ཏེ། གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 61a
བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱིས་པ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བ་སྔོན་ཅད་བདག་གིས་མ་མཐོང་སྟེ། ཀྱེ་མ་བདག་གི་བུ་ནི་ལྷའི་བུ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་མང་པོ་
གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ང་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས། བྱིས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལོག་པས་ནམས་ཀྱང་བྱིས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། ང་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་གྱི་རུས་པ་དང་རྒྱུས་པ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་གི་ལུས་མ་ཡིན་ལ། བྱིས་པར་འགྱུར་བ་
ཡང་སྟོན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བྱང་ནས་ལངས་ཏེ་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཆ་ལོགས་སུ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་གནས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆ་ལོགས་སུ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས། སྐྱེ་
བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཐ་མར་གཏུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟས་ཏེ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་གོམ་པ་
བདུན་བདུན་བོར་ནས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཆ་ལོགས་སུ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས་མྱུར་དུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལུས་མི་གོས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། འོག་གི་ཕྱོགས་ཆ་ལོགས་སུ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་གསད་པའི་ཕྱིར། སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཆར་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །ཚུལ་
ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེར་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ང་གཙུག་ཕུད་འཆའ་བར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པའི་གཙུག་ཕུད་བཅས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་
เล่ม ๕๔ · หน้า 61b
རྟེན་ན་ངའི་མགོ་བོ་ནས་འཛིན་ཅིང་སྐྲ་གཅོད་ནུས་པའི་མི་སུ་ཡང་མེད་དེ། སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཀྱང་ངས་གཙུག་ཕུད་བཅའ་བའི་མཐར་གཏུགས་ཟིན་པས་ན། སྤུ་གྲིས་ངའི་སྐྲ་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་
ཟད་དེ། གཙུག་ཕུད་བཅའ་བ་ནི་བྱིས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་དུ་འགྲོ་བར་ཡང་སྟོན་ཏེ། དེར་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ང་མཐོང་ན་ངའི་ཞབས་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་འདུག་གོ། །ང་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཀྱང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་ཡང་ལྷ་ཡིན་པས་ན། ནམས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པའི་
བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་རྣ་བ་དབུག་པ་བསྟན་མོད་ཀྱི། ངའི་རྣ་བ་འབིགས་ནུས་པའི་མི་མེད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་རྣ་ཆ་གདུབ་ཀོར་སེང་གེ་ཅན་ཐོགས་པར་བསྟན་ཏེ། དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པ་འདི་ནི་རྣ་ཆ་གདུབ་
ཀོར་སེང་གེ་ཅན་ཐོགས་པའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། ང་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཀྱང་། བྱིས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལོག་པས་ན་ང་ལ་རྣ་ཆ་གདུབ་ཀོར་སེང་གེ་ཅན་བཏགས་པ་མེད་དེ། རྣ་ཆ་གདུབ་ཀོར་སེང་གེ་ཅན་ཐོགས་པར་བསྟན་པ་
ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་ཡི་གེ་སློབ་པའི་སར་འགྲོ་བ་བསྟན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་ངའི་མཁན་པོར་རུང་བ་མ་མཐོང་སྟེ། ང་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ངའི་མིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ང་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཀྱང་ཡི་གེ་སློབ་པའི་ས་ན་གནས་པ་ལས་འདས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ན། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེའུ་འདི་ཡི་གེ་སློབ་པའི་སར་སོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་
เล่ม ๕๔ · หน้า 62a
ཤེས་ཏེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་། གཏེར་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་
རྣམས་ཀྱང་བསྟན། རྒྱལ་ཚབ་བྱེད་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། ངས་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཀྱང་། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྤངས་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཚབ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ་སྙམ་དུ། ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །
འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། ངས་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་གྲངས་མེད་པ་ནས་དེ་སྤངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། ངས་དེ་བུའི་ཤ་བཞིན་དུ་བོར་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྤངས་ན། འོན་
ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ངས་རྒན་པོ་དང་། ནད་པ་དང་། ཤི་བ་མཐོང་ནས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ཏེ། གར་ཐབས་ལྟ་བུའི་
བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་གཞོན་ནུ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །ངས་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱ་བ་མཐར་གཏུགས་ཟིན་མོད་ཀྱི། སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ངས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་
ལ་སོགས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །ང་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཀྱང་དགྲ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 62b
བཅོམ་པའི་བྱ་བ་མཐར་གཏུགས་ཟིན་མོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་རྩྭ་བཏིང་བ་ལ་འདུག་པ་དང་། བདུད་འདུལ་བར་བསྟན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདུད་ཕམ་པར་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །ང་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ལྷ་དང་རང་བཞིན་གྱི་བདུད་ཕམ་པར་བྱས་ནས་བདུད་རྩིའི་མཆོག་རྟོགས་སོ། །ངས་ནི་བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་
འབྱུང་བའི་བྱ་བ་སྟོན་མོད་ཀྱི། ངའི་ལུས་ལ་རྒྱུ་བ་དང་། འཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཁ་ཟས་ཟའོ་
སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། ངའི་ལུས་ལ་བཀྲེས་པས་ཉམ་ཆུང་བ་མེད་དེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ངས་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་སྲེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ཀྱང་ཉལ་བ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏེ།
འོན་ཀྱང་ངའི་ལུས་ལ་གཉིད་དང་། སྐྱིགས་བུ་དང་། ཀླལ་བ་དང་། རུ་ཤིང་ན་བ་དང་། ཀླད་པ་ན་བ་རྣམས་མེད་དོ། །ཉལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འགྲེང་བ་དང་། འཆག་པ་དང་། མིག་འཛུམས་པ་དང་། རྐང་པ་སྨྱང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་
བྱེད་པར་སྣང་མོད་ཀྱི། ངའི་ལུས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་རྣམས་མེད་དོ། །རྐང་པ་འཁྲུ་བ་དང་། སྣུམ་གྱིས་བྱུག་པ་དང་། ཆུ་སྤྱད་པ་དང་། སོ་ཤིང་ཟ་བ་དང་། མིག་སྨན་གྱིས་སྐུད་པར་སྣང་མོད་ཀྱི་ངའི་ལུས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གནོད་པ་རྣམས་མེད་དོ། །རྐང་པ་པད་མའི་འདབ་མའི་མདོག་འདྲ་བ་
དང་། ཁ་ནས་ཨུད་པ་ལའི་དྲི་འབྱུང་བ་དང་། མིག་དཔེ་མེད་པར་བཟང་བ་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མིའི་ཚུལ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་གོས་ས་ལས་བླངས་ཏེ་འཁྲུ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་མོད་ཀྱི་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด