འཕགས་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཤཱུ་རང་ག་མ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๕ · หน้า 281b
ཇི་ལྟ་བ་དང་། མི་འགོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་ཤིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་དོ། །སྨྲས་
པ། ཅིའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་
བྱ་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མོད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱང་མི་འདའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་སྐྱེ་བས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན། འགག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཆོས་གང་ལ་ཡང་གནས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ན་མི་སྐྱེ་བ་མི་འགག་པ། མི་གནས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་
ཁྱོད་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ཏེ་དེ་ལྟར་འཆད་དམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གནས་ཏེ་འཆད་པ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་གནས་མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་འཆད་པར་བྱེད། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པས་འཆད་པ་དེ་གང་དུ་གནས་ཏེ་འཆད། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་འཆད་དོ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གང་
ཞིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད། ཅི་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའམ། སྨྲས་པ། དེ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། གཞན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའམ། །སྨྲས་པ། དེ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཆོས་བསྟན་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའམ། སྨྲས་པ།
เล่ม ๕๕ · หน้า 282a
དེ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དུ་གནས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་རློབ། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གནས་མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་མཛད་དོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་
སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཀྱང་གནས་མེད་པ་ལ་གནས་བཞིན་དུ་འཆད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་གནས་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་དོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གནས་མེད་པ་
ལ་གནས་ན་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ན་སྤོབས་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་གནས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤོབས་སོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པས་མི་
འཆད། གང་ཟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་མི་འཆད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འཆད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་མི་ཟད་ཅིང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་ཟད་ཅིང་
ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཡི་གེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡང་མི་འཆད། ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡང་མི་འཆད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་
ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོར། བྲག་ཅའི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོར་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་དེ་དག་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས། ནང་
ན་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་གང་ན་ཡང་མི་གནས་ཏེ། ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས། ནང་ན་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་མ་ཡིན། གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན།
เล่ม ๕๕ · หน้า 282b
འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་གང་དག་གིས་དེ་དག་བཤད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་མི་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་འཆད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་འཆད་པ་དེ་བཞིན་དུ་
སྤོབས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་དེ་བཞིན་དུ་སྤོབས་ཏེ། བྲག་ཅའི་སྒྲ་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དག་གི་ལམ་གྱི་སྒྲས་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་
ནམ་མཁའ་རྟོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དཔེ་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུ་དེ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གི་དཔེ་ཡང་བྱ་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་
ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དཔེ་མེད་པ། འདྲ་བ་མེད་པ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས། ལྷའི་བུ་ལེགས་
སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པའོ། །གལ་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་ན་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཤད་པ་དེ་ཐོས་ནས། སྐྲག་པར་མི་བྱ། དངང་བར་མི་བྱ། དངང་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་མ་རྟོགས་
པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་འདི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་གང་ནས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་མཆིས། ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་ཞིག་བྱ། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། གནས་ཁང་ངམ། གནས་སམ། འཆག་
เล่ม ๕๕ · หน้า 283a
ས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་བྱའོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་པ་འདི་ཉིད་གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་ནས་གང་དག་གི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་
ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་དགའ་
ནས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉན་ཅིང་འཆད་དུ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འོངས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མི་འཆད་དམ། ཅི་ལགས་ན། ལྷའི་
བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་དགའ་དེ་ནས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་མཆིས། བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མི་འཆད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་མོད་ཀྱི། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལྷའི་བུ་སངས་
རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་འདི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྷའི་བུ་འདི་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་གང་སྙིགས་མ་ལྔའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྤང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་
པ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་དགའ་དེ་ནས་མི་
མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འོངས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་འདི་ཇི་སྲིད་ན་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། འདི་
เล่ม ๕๕ · หน้า 283b
བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་མིང་ཇི་སྐད་ཅེས་བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་འདས་ཤིང་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
ནས་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་འདས་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི་མཐོང་ན་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐོང་ན་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དད་པ་རྙེད་པས་མཛེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་སེམས་ཅན་
གང་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་དཀྲིས་ཤིང་འདུག་པར་མི་འགྱུར། ཞེ་སྡང་གིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་དཀྲིས་ཤིང་འདུག་པར་མི་འགྱུར། གཏི་མུག་གིས་སེམས་ཀུན་ཏུ་དཀྲིས་ཤིང་འདུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་
འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བར་མ་བཅུའི་ཚད་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་
པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་བདུད་དང་། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 284a
རྗེས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡང་ངན་སོང་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་འདས་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བརྒྱན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྱུར་ཏེ། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི་བདུད་
དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་དང་། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་
གྲོས་བརྟན་པ་ལྷའི་བུ་འདི་ནི་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་མངོན་སུམ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ། །ལྷའི་བུ་ཁྱོད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པས་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པའོ། །གང་ཆོས་འགའ་ཞིག་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་
ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་སོ་སོར་མ་རྙེད་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །ལྷའི་བུ་དེ་ལ་འདི་བཤད་ཅིང་ལུང་བསྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་
སྟོང་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་
པའི་ཚེ། བདུད་སྡིག་ཅན་མིག་གིས་མི་རྩོལ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་མི་མཆི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་བདུད་སྡིག་ཅན་སྐབས་སུ་མཐོང་བར་འདོད་དམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 284b
འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞགས་པ་ལྔའི་བཅིང་བས་བཅིངས་ལ། བཅིངས་པ་དེ་གཅོད་པའམ། དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་མི་ནུས་པར་གང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་ཕྱུང་ནས།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞགས་པ་ལྔའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ངོ་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་
བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དག་ན་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་དམ། སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ན་བདུད་དམ། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་གང་དག་ཡིད་རབ་ཏུ་ཞེ་སྡང་ཞིང་ཆོས་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་
གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟི་བརྗིད་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་བདག་ཞགས་པ་ལྔའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ད་ལྟར་ཡང་རུང་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་
ཡང་རུང་སྟེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གང་ན་འཆད་དམ། སྟོན་ཏམ། ཡི་གེར་འདྲིའམ། གླེགས་བམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེར་བདུད་སྡིག་ཅན་ནམ། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའམ། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་ཞེ་སྡང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དཔའ་
བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟི་བརྗིད་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བདག་ཞགས་པ་ལྔའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེར་འདུས་པའི་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་
ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཐེ་ཙོམ་མི་འཚལ་ལོ། །ནེམ་ནུར་མ་མཆིས་སོ། །བར་
เล่ม ๕๕ · หน้า 285a
ཆད་ཀྱང་མི་བགྱིད་དོ། །བདག་ཅག་བཅིང་མི་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་དེའང་བསྲུང་བར་བགྱིད་དོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཡང་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །དེ་
སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་དེའི་ཕྱིར་
ཁྱེད་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་བཅུ་གཉིས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་གྱིས་ཤིག་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའི་འཆིང་
བ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། ངར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། འབྱུང་བར་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པར་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་ལས་སོ། །ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་གང་ལ་ལ་དག་གཤེ་བའམ། སྤོང་བའམ། ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བཅིང་བ་འདི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིངས་ནས། ཟློག་
པར་བྱེད། སྤོང་བར་བྱེད། གཤེ་བར་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པར་བྱེད། ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དེ། སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བཅིང་བ་
འདི་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་ཐོས་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།
เล่ม ๕๕ · หน้า 285b
ཤཱ་རིའི་བུ་ཐོས་མོད་ཀྱི་འོང་བ་དང་བདག་བཅིང་བ་དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ན་ཐོས་པར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ངོ་མཚར་
ཏོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོག་གིས་ཁྱོད་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །ཤཱ་རིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཡང་འབོགས་ཏེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་ཉན་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དཔའ་བར་འགྲོ་
བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་ཐོས་ནས་ཀྱང་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བསམ་གཏན་བཞི་ལ་གནས་ཤིང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་བདུད་ཀྱི་ལས་
ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་བཅིང་བས་བཅིངས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་འཆིང་བ་བཅུ་གཉིས་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བས་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པར་གནས་པས་ཀྱང་
དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བྱ་ན་དགའ་བ་དང་། དད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པས་མཉན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ནས་འཁོར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་སྡིག་ཅན་འཁོར་འདིར་མཆི་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །དཔའ་བར་
འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་སེམས་ནའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་འཁོར་དེར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་འདུག་པར་
เล่ม ๕๕ · หน้า 286a
གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཆད་ན་ཁྱོད་མི་ཉན་
ཏམ། དེ་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉན་ན་མཆི་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་ནི་ཞགས་པའི་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་ཏེ། ལག་པ་གཉིས་དང་། རྐང་པ་
གཉིས་དང་། མགུལ་བར་བཅིངས་པས་དེར་མཆི་མི་ནུས་སོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་ཁྱོད་སུས་བཅིངས། སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བར་ཆད་བགྱིད་དུ་མཆི་ཞིང་སེམས་ཅན་གང་དག་འདི་ལ་མོས་པ་དེ་དབྲལ་བར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་ཞགས་པའི་བཅིང་
བ་ལྔས་བཅིངས་པར་འཚལ་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ན་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཉེས་པར་དཀའ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡང་མཉེས་པར་དཀའ་བ་ལགས་ཀྱིས་དེར་མི་མཆི་བར་འདི་ཉིད་དུ་བདག་གི་གནས་ན་གནས་སོ་སྙམ་དུ་
བསམས་ན་དེའི་ཚེ་བདག་གྲོལ་བར་གྱུར་པར་འཚལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བཅིངས་སོ། །འདུ་ཤེས་འཛིན་པས་
བཅིངས་སོ། །གཡོ་བ་དང་། རློམ་སེམས་དང་། སྤྲོས་པས་བཅིངས་སོ། །མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཅིངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་ཅན་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་བཅིངས་པ་ཡང་མེད། གྲོལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་
เล่ม ๕๕ · หน้า 286b
ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡིག་ཅན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་སྟེ། སྡིག་ཅན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །སྡིག་ཅན་འདི་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྒོ་
དེས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གང་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་བཅིངས་པ་ལས་ཐར་བར་ཡང་མི་རྩོལ་བ་གང་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་བཅིངས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ལྷའི་བུ་མོ་བདུན་བརྒྱས་ལྷའི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། སྤོས་
དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པའི་ལུས་ལ་གཏོར་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་ན་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་འདི་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་
འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། གང་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་མོ་དེ་
དག་གིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་ལྟ་བར་གྱུར་པ་མི་འཁྲུགས་པ་ལགས། དེས་སྨྲས་པ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། མ་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་
བཅིང་བ་ལས་ཐར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ལས་ཐར་བའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ལས་ཐར་བའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ནང་ན་ཡང་མེད། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད། གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས། རིང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཉེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 287a
ལས་ཐར་བའོ། །ལྟ་བ་དེ་ནི་ཆོས་གང་གི་ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་གང་གི་ཡང་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མཉམ་པའམ་མི་མཉམ་པ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གང་
ན་ཆོས་གང་ཡང་མཉམ་པའམ། མི་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད། མི་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ལས་ཐར་བའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་མོ་བདུན་བརྒྱས་བཤད་པ་དེ་ཐོས་ནས་འཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅག་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་བཅིང་བའི་ཡུལ་
གྱིས་མི་གོས་པར་གྱུར་ནས། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བཅིང་བས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བཅིངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བགྱིའོ་ཞེས་ཚིག་དེ་སྐད་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བདུད་
སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འདི་ལ་སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱི་གཡོག་ལྷའི་བུ་མོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན་ད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱ། བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ཇི་ལྟར་བགྱི། བདག་ནི་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བགྱི་མ་འཚལ་ཏོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་
ཅན་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་དང་། བཅིངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྡིག་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་ཅག་གསོལ་བ་འདེབས་ཀྱིས་སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག །བདེ་བ་ལ་འཇིགས་པར་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེད་ཅིག །བདེ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེད་ཅིག །ཐར་པ་ལ་འཆིང་བར་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེད་ཅིག །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་སྒྱུས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས།
གལ་ཏེ་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་སླར་གཏོང་ན། ང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ལྷའི་བུ་མོ་བདུན་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་ཐབས་མཁས་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 287b
གཅིག་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དེ་ལ་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་དེ། སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་སེམས་སོ། །དེ་བས་ན་སེམས་དེ་ནི་མཉམ་པའོ་སྙམ་ནས། བདག་
ཅག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་གཏང་གིས་སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
ཀྱིས་བཅིངས་པ་འདི་ལས་ཐར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཚིག་དེ་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་བདག་ཐར་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་དེའི་ཚེ་གང་དུ་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་
པ་དང་། བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྣག་ཚའི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་མོག་མོག་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་ཀྱང་ལུས་ལས་ཕྱུང་། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་གི་ལུས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ལྷ་མོ་འདོད་
ཆགས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་པ་ཉིས་བརྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཆགས་ནས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་བདག་ཅག་དང་དགའ་བར་བྱེད། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་
པར་བྱེད་ན། བདག་ཅག་ནི་འདིའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་ལྷའི་བུ་མོ་ཉིས་བརྒྱ་གདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ལྷའི་བུ་ཉིས་བརྒྱ་ཡང་
མངོན་པར་སྤྲུལ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བདུད་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་དབྱིབས་ལས་ལྷག་པ་ཉིས་བརྒྱ་ཡང་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་དང་། ལྷའི་བུ་མོ་དེ་དག་བདག་ཅག་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏེ། རེ་རེ་ཞིང་ཡང་བདག་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེའོ་དགའོ། །དགའ་མགུར་
เล่ม ๕๕ · หน้า 288a
སྤྱོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ནས། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་རྒྱུན་བཅད་པ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཀྱིས་མོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་སོང་ཤིག །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་བཅིང་བ་དེ་
ལས་ཐར་གྱིས་བདག་བར་ཆད་བྱེད་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གཉེན་འདབ་དང་། གཡོག་དང་། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སླན་ཆད་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་མ་འཆད་ཅིག །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ན་བདག་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཞགས་པའི་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་པར་འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བཀའ་མཆིད་གཞན་དག་གསུངས་ན་ལེགས་སོ། །སླན་ཆད་དཔའ་བར་
འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མ་འཆད་ཅིག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་བཅིངས་པ་དེ་ལས་སུས་བཀྲོལ། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བཅིངས་པ་དེ་ལས་བཀྲོལ་
ལོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ལན་དུ་ཕན་བཏགས། སྨྲས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་འདི་ལྟ་
སྟེ་དཔེར་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བཅིངས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་གང་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་མང་པོ་དག་རྙེད་
เล่ม ๕๕ · หน้า 288b
པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་བྱེ་བྲག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་
ལྟོས། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དག་ཅོ་དྲི་བའི་ཕྱིར་རམ། བསྟིང་བའི་ཕྱིར་རམ། རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རམ། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དཔའ་བར་
འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་དག་གི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། གང་དག་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་ཏེ། ལྷག་
པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སླད་དུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་ཐོས་ནས་བཅིང་བ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་
པ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བདུད་ཀྱི་གཡོ་ཐམས་ཅད་དང་། བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་། གྱ་
གྱུ་ཐམས་ཅད་བྱང་བར་བྱས་ཏེ། སྤོངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་བོར་ནས་རིམ་གྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དང་གནས་དེ་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 289a
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ལ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སེམས་ལས་ནི་ལས། ལས་ལས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བདག་མི་སྨོན་ན། ཇི་ལྟར་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཙོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་པའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གསང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་མངོན་
སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལུང་བསྟན་པ་བཞི་པོ་ནི་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་གྱི་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པར་ལུང་བསྟན་
པ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་འདི་ལ་གང་ཟག་ལ་ལ་ཞིག་ཡང་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ། ཡང་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སམ། ཡང་ན་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ནམ། ཡང་ན་ལྷའམ། ཡང་ན་མིའི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། གང་ཟག་དེ་ཡང་། དབང་པོ་
རྣོ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད། བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་འདི་སྙེད། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་
เล่ม ๕๕ · หน้า 289b
འདི་སྙེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་འདི་སྙེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་འདི་སྙེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་
འདི་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དེའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་འདི་སྲིད་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་དང་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་དག་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་
འོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་ནི་དེ་རིང་སླན་ཆད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པའི་དབང་པོ་མཆིས། གང་དག་ལ་མ་མཆིས་ཞེས་བདག་ཅག་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་མི་འཇུག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་མ་འཚལ་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དག་ལ་དམན་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པས། དེའི་སླད་དུ་བདག་ཅག་ནི་ཉམས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འོད་སྲུང་ཚིག་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ། །འོད་སྲུང་ངས་ཀྱང་དོན་དེའི་དབང་མཐོང་ནས་ཁྱེད་ལ་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་ལ་ཚོད་མ་འཛིན་ཅིག །དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་ཚོད་བཟུང་ན་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དག་
เล่ม ๕๕ · หน้า 290a
ངའམ། གང་གཞན་ཡང་ང་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་ཚོད་གཟུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཆོས་བཤད་དེ། འོད་སྲུང་བསྟན་པ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་ལ་ལ་དག་ཏུ་གྱུར་ཏ་རེ། དེས་ན་དེར་བདག་བསྲུང་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ། ས་བོན་བཏབ་པ། སྦྱང་བ་བྱས་པ། དབང་པོ་རྣོ་བ། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་པ། ལོག་པར་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ། མི་དལ་བ་བརྒྱད་ལས་འདས་པ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་མ་
ཐག་ཏུ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མིང་བརྗོད་པ་དང་། ཚེའི་མཐའ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་གང་ཟག་དེ་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་དེ་ནི་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ལ་གསང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལུང་མ་བསྟན་པ། དེ་ལྟ་
དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མོས་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པར་
གནས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཡིན། མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་པས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 290b
དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་མཁས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གཞན་དག་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ངོ་མཚར་ན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། འདི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་མིང་ཅིར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་
དེ་དག་གི་ཐེ་ཙོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱིས་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་། མི་ཐོས་ཤིང་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཚེའི་ཚད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐོས་པར་འགྱུར། མཐོང་བར་འགྱུར། ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཐོས་ནས་ནེམ་ནུར་མེད་པ་དང་། སོམ་ཉི་མེད་པ་དང་། ཐེ་ཙོམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སྟོན་
པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདྲེན་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ནི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པར་མི་ཤེས། མི་མཐོང་། མི་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་སྟེ་ལུང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 291a
བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱིས་ཐོས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་མི་ཐོས་སོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་
བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྡུས་པ་ཡིན། ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མི་དམིགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་མཁྱེན་ནས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་དང་། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་འཁོར་གྱི་མདུན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག །བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་འདི་སྙེད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་འདི་ལྟ་
བུར་འགྱུར་རོ། །ཚེའི་ཚད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་བསླབས་ནས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་ཙམ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང་བསྟན་པ་བཞི་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཚོགས་ཤིང་མཆིས་པ་ལས་གང་དག་ལུང་བསྟན་པ་འདི་བཞིས་ལུང་བསྟན་པ་དག་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 291b
པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ཡོད་དོ། །གསོལ་པ། དེ་དག་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་འདི་དང་། ཁྱིམ་བདག་དགའ་འདོད་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །
དེ་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པར་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བ་ལྡན་འདི་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་དང་།
དེ་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དཔའ་བོ་འདི་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་
པར་བློ་གྲོས་འདི་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གསང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདི་དང་། གང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་
ནས་ལུང་བསྟན་པའི་བར་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་མ་ལགས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་
ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རྟུལ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 292a
དེ་དག་གིས་མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། བྱུག་པ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཏོར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་གསང་སྟེ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་བཟོད་པ་
ཐོབ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པར་གྱུར་ཅིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ཅག་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་ན་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་གང་གི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ཁ་དོག་དུ་མ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཁ་དོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ལེ་བརྒན་
དང་། ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་དང་། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་དེ་དག་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱུང་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། སྟེང་དུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མངོན་པར་འཕགས་ནས། གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་གཟི་བརྗིད་
ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། སླར་ལོག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་བོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་
མོ་དགུ་བརྒྱ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ངོ་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ལྷའི་བུ་མོ་དགུ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་གིས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 292b
སངས་རྒྱས་ལྔ་བརྒྱ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དེ། ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་འགྱུར། རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་འགྱུར། བསྟི་སྟང་བྱེད་པར་འགྱུར། མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་བརྒྱ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ལྷའི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལས་བསྒྱུར་ཏེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་
ཤིང་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། རིམ་གྱིས་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱེད་དོ། །མཉེས་པར་བྱས་ནས་མི་མཉེས་པར་མི་བྱེད་དེ། རིམ་གྲོ་བྱེད། བཀུར་སྟི་བྱེད། བསྟི་སྟང་བྱེད། མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་
གྱིས་ལྷའི་བུ་མོ་དེ་དག་ལུང་བསྟན་པར་རིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གཡོག་འཁོར་གང་གིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་བདག་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ན། དེ་དག་བདག་གི་སླད་བཞིན་དུ་འབྲང་བ་
ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་མོ་དེ་དག་སེམས་ཞུམ་པར་མ་གྱུར་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་དེ་སྐད་མ་ཟེར། ཡི་ཆད་
པར་མ་བྱེད་ཅིག །བདག་ཅག་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་མི་འདའ་ཞིང་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དོ། །སྡིག་ཅན་དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །བདུད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདུད་ཀྱི་
เล่ม ๕๕ · หน้า 293a
ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་སྡིག་ཅན་བདག་ཅག་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཆོས་གང་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཆོས་
གང་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་ཅན་དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་ཅན་དེ་བས་ན་གང་གི་གཡོག་ཀྱང་མ་ཡིན། གཡོག་
མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་ལ། མི་དགའ་བར་གྱུར་ནས་འགྲོ་འདོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་གང་དུ་འགྲོ། སྨྲས་པ།
རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ནི་གནས་སུ་མཆིའོ། །སྨྲས་པ། དེ་བས་ན་སྡིག་ཅན་ཁྱོད་འཁོར་འདི་ནས་ཀྱང་མ་གཡོ་ལ། བདག་གི་གནས་སུ་ཡང་འདུག་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་བདག་ཉིད་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་
ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་མཐོང་། བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་མཐོང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་དགའི་ར་བ་ཉམས་དགའ་བ་འདི་དག་དང་། ནགས་ཚལ་ཉམས་དགའ་བ་འདི་དག་དང་
རྫིང་བུ་ཉམས་དགའ་བ་འདི་དག་དང་། ཆུ་བོ་ཉམས་དགའ་བ་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་གནས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་ཅིག །སྨྲས་པ། ཕུལ་ལོ། །དེས་བདག་གི་གནས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་ཤིང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་པར་མཛད། སྟོན་པར་མཛད་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 293b
ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཤིང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་པར་མཛད། སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། གང་གི་བཤོས་གསོལ་ཏེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་འཆད་པར་མཛད་པའི་སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་བདག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བདག་པོའི་བསོད་ནམས་ཇི་ཙམ་དུ་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤོས་གང་གསོལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་། བཤོས་གང་གསོལ་ཏེ་ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། བཤོས་གང་གསོལ་ཏེ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བཤད་པའི་བཤོས་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་སའི་ཕྱོགས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སའི་ཕྱོགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སའི་ཕྱོགས་གང་དུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བསྟན་པའམ། བཤད་པའམ། ཡི་གེར་བྲིས་པའམ། ལུང་ཕོག་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བཤོས་གང་གསོལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བས་སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་བདག་གང་གི་ཟན་ཟོས་ཏེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་དམ། སྟོན་ཏམ། ལུང་འབོག་པར་བྱེད་དམ། ཀློག་པར་བྱེད་པ་ཟས་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཙུག་ལག་ཁང་གང་ན་བཞུགས་ཤིང་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་མཛད་པ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། གནས་ཁང་ངམ། འཆག་སའི་ས་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་འདི་འཆད་དམ། སྟོན་ཏམ། ཀློག་གམ། ཡི་གེར་འདྲིའམ་རྗོད་ན། ཀུན་དགའ་བོ་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་ཁང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 294a
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་བ་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་
གོས་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ཏེ།
རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་དག་
གིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་མི་གོས་ལ་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །འཁྲིག་པའི་དགའ་བ་ཡང་མི་སྤྱོད་ལ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྦྱོར་བར་ཡང་སྣང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་བདུད་རང་
གི་གནས་ན་གནས་པར་ཡང་སྟོན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ནས་ཀྱང་མི་གཡོའོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་བདུད་རྣམས་ལ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་སྟོན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་ཚེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བསྟན་
པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་དེའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བཀའ་སྩལ་ན། ལེགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ངས་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་
เล่ม ๕๕ · หน้า 294b
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷའི་རིས་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་བྱེ་བ་
བརྒྱ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། འཕྲུལ་དགའ་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། བདུད་ཀྱི་གནས་བྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་བརྒྱ་དང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། རྒྱ་
མཚོ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། དེ་རྣམས་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་
འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། འཛམ་བུའི་
གླིང་ལ་ལར་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་སྣང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་སྣང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་རབ་ཏུ་
བྱུང་བར་སྣང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པར་སྣང་། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཁྱིམ་བདག་ཚོང་དཔོན་དུ་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་དེད་དཔོན་དུ་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་
བློན་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་སའི་རྒྱལ་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་ཤེས།
เล่ม ๕๕ · หน้า 295a
འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཚངས་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷའི་རིས་ཀྱི་དབང་པོར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་
རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་བདུད་དུ་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཚོང་དཔོན་དུ་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཁྱིམ་བདག་ཏུ་ཤེས།
འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་གཞོན་ནུར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བློན་པོར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་དེད་དཔོན་དུ་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་དགའ་ལྡན་ནས་འཆི་འཕོ་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་
ལ་ལར་ནི་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་མའི་མངལ་ན་གནས་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བཙའ་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཕྱོགས་བཞིར་ལྟ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ན་ང་
གཙོ་བོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ང་མཆོག་གོ་ཞེས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་གནས་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་
ལ་ལར་ནི་ཟས་ཟ་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་རྩྭ་ལེན་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བདུད་འདུལ་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་
གླིང་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྟེ་འདུག་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་བསམ་གཏན་བྱེད་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དག་གསོལ་བ་འདེབས་པར་ཤེས། འཛམ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 295b
བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་མཛད་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར་བར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་སྲེག་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་བསྲེགས་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་ལུས་གཅིག་ཏུ་མཁྲེགས་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་རིང་བསྲེལ་འགེད་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ཆོས་ནུབ་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་
ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ཚེ་ཐུང་བར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྒྲ་ཡོད་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའི་སྒྲ་ཡང་མེད་པར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་འདྲ་བར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་སེམས་ཅན་དག་ང་དང་བདག་གིར་མི་
འཛིན་པས་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་འདྲ་བར་ཤེས། ལ་ལར་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཤེས། ལ་ལར་ནི་སའི་གླིང་དུ་ཤེས། ལ་ལར་ནི་རབ། ལ་ལར་ནི་འབྲིང་། ལ་ལར་ནི་ཐ་མར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།
དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཡང་འདི་འདྲ་བའི་བཀོད་པས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལ་ལྟོས། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་
ཡང་ད་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལ། འཛམ་བུའི་གླིང་གཞན་དག་ཏུའང་ད་དུང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པར་ཡང་ཤེས། ལ་ལར་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས། འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ལར་ནི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཤེས་ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་
དེ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 296a
ཡིན་པ་དེ་དག་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏམ། འོན་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་སྙམ་པ་དང་། དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འཁོར་དེ་དག་གི་ཐེ་ཙོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དྲུག་ཅུ་འདས་ནས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུ་མཆིས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲོན་མ་གཅིག་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞིག་ཆོས་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་
མཆིས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་མཚན་ཅི། ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སོང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་
པ་དེ་ཉིད་ལ་ཞུས་ཤིག་དང་། དེ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་ལན་འདེབས་པར་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་ནི་བསྐལ་པར་ཡང་བསྔགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་བཤད་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་
ནི་དེ་འདྲའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་གྲག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དགེ་འདུན་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲོན་མ་གཅིག་པ་ན། ད་ལྟར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་མཚན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་
เล่ม ๕๕ · หน้า 296b
ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྲག་པར་མི་བྱ། དངང་བར་མི་བྱ། དངང་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱ། ཐེ་ཙོམ་དུ་མི་བྱ། ནེམ་ནུར་དུ་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ།
དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲོན་མ་གཅིག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་སྣང་བ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ང་ཉིད་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲོན་མ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་སྣང་བ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ། ང་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཇུག་གོ། །འཇམ་དཔལ་ང་ཉིད་དེ་ན་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི་ང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ངའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་གོ །དེར་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཆུད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་འདི་ནི་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་
འཁོར་རམ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམུས་ལོང་དག་གིས་ནི་མི་ཤེས་མི་མཐོང་གི །སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
སྣང་ཞིང་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མིག་གི་ལས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས། ཏིང་ངེ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 297a
འཛིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། སེམས་
ཅན་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་དམུས་ལོང་གི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཤེས་མ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། དགའ་བ་དང་། དད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་སོ། །གང་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་
ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མེ་ཏོག་སིལ་མས་གཏོར་ཏོ། །སིལ་སྙན་ཡང་དཀྲོལ་ཏོ། །མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དག་ཀྱང་གཏོར་ཏོ། །ཉན་
ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་བདག་གི་བླ་གོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མེ་ཏོག་གི་སྐོན་བུ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་དང་། ཙན་དན་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། བྱུག་པ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཏོར་
ཏེ་ཚིག་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བཤད་པ་ཐོས་ནས་མོས་པར་བགྱིད། ཡིད་ཆེས་པར་བགྱིད། མི་སྐྲག་མི་དངང་
དངང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། ལེན་པར་བགྱིད། འཛིན་པར་བགྱིད། ཀློག་པར་བགྱིད། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད། འཆད་པར་བགྱིད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པ་མི་ཕྱེད་པ། དད་པ་ལ་གནས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། དགེ་
བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བགྱིས་པ། རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ། ལྟུང་བ་བཅད་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ཟིན་པ་དག་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། གང་དཔའ་བར་
เล่ม ๕๕ · หน้า 297b
འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དག་གིས་ནི་བསྟན་པ་འདི་
ཐོས་ནས་ཡིད་ཆེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཉུང་ངོ་། །གང་དག་སྤོང་ཞིང་མོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་ནི་མང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་མོས་
པར་ནུས་སོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དེས་སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་སྔོན་ཆད་ཐོས་པ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་
ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལུས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་མོས་པའམ། ཡིད་ཆེས་པར་སླའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་བརྣག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ།
དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པས་མོས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་འདི་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་
དག་གིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་དམུས་ལོང་ལ་ལ་ཞིག་གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན་མིག་རྙེད་དེ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ནས། དེའི་རྨི་ལམ་ན་ཚིམ་
ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་མིག་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་དང་། འགྲེང་བའམ། མཆིས་པའམ། འཆག་པའམ། སྨྲ་བར་བགྱིད་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་དམུས་ལོང་དེ་སད་པ་དང་། མི་དེ་དམུས་ལོང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 298a
ཉིད་ལགས་ཏེ། གཟུགས་དག་མི་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བདག་ཅག་གིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མ་ཐོས་པ་དེའི་ཚེ། བདག་ཅག་ཡི་རངས་ཏེ། དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། བདག་ཅག་ནི་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའོ། །
སྙམ་དུ་འཚལ་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དང་སྨྲ་བར་བགྱིད་པ་ཞིག་ན་གང་གི་སླད་དུ་ད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་པ་དེའི་སླད་དུ་བདག་ཅག་དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་ཏེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་མ་འཚལ་མི་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་འཚལ་བའི་སླད་དུ། བདག་ནི་དེ་རིང་སླན་ཆད་བདག་ཉིད་ལ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུར་འཚལ་ཏོ། །གང་དག་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པ་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ལ་ནི་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པར་འཛིན་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་མ་མཆིས་པར་སུ་ཞིག་བདག་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའམ། སྦྱིན་གནས་སོ་ཞེས་ཁས་འཆེ་བར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་ལྷ་དང་མིའི་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
འཇམ་དཔལ་སྦྱིན་པའི་གནས་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བགྱི་བ། འཇམ་དཔལ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བགྱི། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པའི་གནས་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 298b
ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པ་དང་། བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་
བསམ་གཏན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་མི་གཏོང་བ་དང་། རིག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཁམས་གསུམ་ན་ཡང་སྤྱོད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་། རྟགས་དང་། དབྱིབས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྒྲའི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཕ་རོལ་ལས་
ཐོས་པ་ཚོལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་། རྟགས་དང་། དབྱིབས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པ་དང་། གཅིག་པུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་
ན་ཡང་སྣང་བ་དང་། ལམ་ལས་ཀྱང་མ་འདས་ལ། ལམ་ངན་པ་ན་ཡང་སྣང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་ཡང་སྣང་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་གྱུར་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འཁོར་བའི་
སྤྱོད་པ་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད། གཏོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་བཀའ་སྩལ་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གང་ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྣང་ངམ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལས་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་ཁོ་བོ་ལ་མེད་ན་བཅུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྨྲས་པ། འོ་ན་ད་ཇི་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བསྐྲུན་ཏམ།
เล่ม ๕๕ · หน้า 299a
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་བསྐྲུན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གོ་ཞེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་མ་སྩལ་གྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་བསྐྲུན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་གོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གླིང་ན་གནས་པ་ལ་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བཤད་མོད་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་གླིང་དུ་སོང་བ་ན་དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི། དེ་ནི་འཁོར་ལོས་
སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོས་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་གང་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གནས་པ་དེ་དག་ན་བདག་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་མོད་ཀྱི། གང་
གི་ཚེ་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ལ་ཞིག་གནས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་སྦྱིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ཁོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་འདི་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་མང་
དུ་ཐོས་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མང་དུ་ཐོས་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་གཅིག་གི་དྲིས་པའི་ལན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་
གྱུར་དུ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་བརྒྱར་སྟོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་བྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་བརྟན་པ་གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 299b
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། གྲངས་མེད་པས་བཤད་པ་ཀུན་འཛིན་ཀྱང་དེ་ལ་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་རྣར་གྲགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་གང་ཅི་ཐོས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་མངོན་ཐོས་པ་ཉིད་ཐོས་པ་ཡིན་གྱི། མ་ཐོས་པ་ལས་ཐོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་
ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཀུན་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་དེ་ལྟར་ཆོས་འཆད་ཅིང་བདག་གམ། སེམས་ཅན་ནམ། ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་
ལྷའི་བུ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ། འདུག་པ་དེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ན། ཅི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་
ཇི་ལྟར་ན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བཤད་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་འདྲ་བ་དང་ལྡན་ནམ། ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དེ་ནི་མི་ལྡན་ཏེ། ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བཤད་པ་དེ་འདྲ་བའི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་
གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ལ་མོས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་གཏོད་པ་གང་སུ་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚད་མར་བྱས་ནས།
ཁོ་བོ་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་གྱི། ལྷའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་ལ་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་པ་དག་གི་ནང་ན་མང་དུ་ཐོས་པའི་མཆོག་གོ་ཞེས་བཀའ་མ་སྩལ་ཏོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལྟ་
སྟེ་དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་དག་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ན་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དག་ཀྱང་བྱེད་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །ལྷའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་
เล่ม ๕๕ · หน้า 300a
གྱི། ལྷའི་བུ་དེ་ལ་ཁོ་བོ་སྐྱེས་བུའི་མཐུར་ནི་མི་བལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་
པ་བཞིན་ཏེ། ཁྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་ནི་ཉུང་གི །གང་དག་ཀུན་ཆུབ་པར་མ་བྱས་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ལྷའི་བུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཇི་སྙེད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ལས་བྱེ་བའི་ཆའམ། བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཆའམ། བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆའི་ཆ་ཤས་ཀྱང་ངས་མ་བཤད་དོ། །ངས་གང་བཤད་པ་དེ་ལས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་ཤས་ཀྱང་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོས་མ་བཟུང་
ངོ་། །ལྷའི་བུ་ང་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ལྷགས་པའི་བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དང་། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཅིག་ཆོས་ཀྱི་འབེལ་པའི་གཏམ་བཤད་པ་
དང་། དྲིས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བཤད་པ་དང་། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པའི་
རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་རྣམས་བཤད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་བཤད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཤད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་དང་། འཁོར་བ་སྨད་པ་བཤད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་འཆད་པར་བྱེད་ན། ལྷའི་བུ་ཆོས་བཤད་པ་དེ་ལས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་མང་དུ་ཐོས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 300b
པ་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་ཀྱང་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཆུབ་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བཤད་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། དེ་ལ་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོས་ནི་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཀུན་
ཆུབ་པར་བྱས་སུ་ཟིན་གྱི། གང་དག་ཀུན་ཆུབ་པར་མ་བྱས་པ་དག་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་གདུགས་འབུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས། གདུགས་དེ་དག་གིས་བར་སྣང་ཡོག་པར་སྣང་སྟེ། སེམས་ཅན་གདུགས་དེ་
དག་གིས་ཇི་སྙེད་ཡོག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེས་གདུགས་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས་འདི་སྐད་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཆོས་བཤད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་དྲན་པས་ཆོས་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་བའི་སྤོབས་པ་དང་། ཆོས་འཆད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལྷའི་བུ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཞི་
ཁྲི་བཞི་སྟོང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྷའི་བུ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །
གཏམ་འདི་བརྗོད་པའི་ཚེ་འཁོར་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་སྲོག་ཆགས་ཉིས་བརྒྱ་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ནི་གནས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱིས་བདག་ཅག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་གོར་མ་ཆག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 301a
གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཞུམ་པ་ཉིས་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཀྱེ་མ་འདི་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་དག་གདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མངོན་པར་འཚལ་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་ལ་ལན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ཐེ་ཙོམ་དུ་གྱུར་ནས། འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག །འདི་ཅི་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་མངོན་པར་འཚལ་བ། བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་ལན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་མཆིས་ན། ཇི་ལྟར་ན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་
བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་། དེ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་ཅིང་
ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་ན། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ན་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མངོན་པར་འཚལ་བ་བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་ལན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་སྨྲ། ཁྱོད་ཀྱིས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 301b
སྨྲས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ། བདེན་པར་གསུང་བ། ཡང་དག་པར་གསུང་
བ། སླུ་བར་མི་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསླུ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་ཁོ་བོའི་དབང་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་གྱུར་ན། ཁོ་བོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསླུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་
པ་རྣམ་པར་སྣང་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་མཛད་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལོ་འབུམ་དུ་
གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དེ་ནུབ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གདུལ་ནུས་པར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་པར་གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཆོས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ཆོས་
བཤད་པ་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་ཤ་སྟག་གོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཡོན་དབུལ་བར་བྱ་བའི་རང་སངས་རྒྱས་འགའ་ཡང་མ་བྱུང་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་འཆེས་ཏེ། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་གང་དང་གང་དུ་གནས་པ་དེ་དང་དེར་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡང་བསྟན་ཅིང་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱང་བསྟན་པས་ཁོ་བོ་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་ནས་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཁོ་བོས་བསོད་སྙོམས་དེ་དག་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་བཤད་དོ། །བཤད་ནས་ཀྱང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 302a
ཁོ་བོ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་བར་སྣང་ལ་འཕགས་ཏེ། དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ལ་དད་པར་གྱུར་པས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་
ན་སེམས་ཅན་མང་པོ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ན་ཀྱེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བསོད་སྙོམས་ཀྱིས་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་བདག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་བབ་ཀྱིས། བདག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་
ཞེས་སྒྲ་ཕྱུང་སྟེ། དེ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་དག་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དག་ཐོགས་ནས་འོང་ངོ་། །ཁོ་བོ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་ནས་ལུས་བསྲེགས་སོ། །བསྲེགས་ནས་ཀྱང་མཆོད་རྟེན་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་མཆོད་རྟེན་དེ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁོ་བོ་ལ་དེར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
འདུ་ཤེས་སོ། །ཡང་གཉིས་སུ་ན་ཁོ་བོ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་ནས་ཁོ་བོ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཁས་འཆེས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཁོ་བོ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་ནས་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་ཁོ་བོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
བསྟན་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བསྐལ་པ་བར་མ་དེ་ལ་ཁོ་བོ་ལན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ།
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཁོ་བོས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བཏུལ་ལོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་མི་འདའོ། །འཇམ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 302b
དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བཤད་པ་འདིའི་ལན་བཏབ་མ་ཐག་ཏུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་
འབེབས་སོ། །ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་འབྱིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཡང་མཐོང་། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་ཐོས་ཏེ། རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་ཆེད་དུ་རྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ངོ་མཚར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སྟོན་པར་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ན་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དད་པས་འགྲོ་བ་ཡང་མ་
ཡིན། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་ལས་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བརྒྱད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ལོག་པ་བརྒྱད་དུ་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡིན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྒྱུན་
ཕྱོགས་སུ་དེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའང་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ཡང་ཡིན། ཕྱིར་མི་འོང་བའང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་འོང་། དགྲ་བཅོམ་པའང་ཡིན་ལ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡང་ཡིན། ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་འཆད་པ་ཡང་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
เล่ม ๕๕ · หน้า 303a
པར་སྤྱོད་པར་ཡང་བྱེད། སེམས་ཅན་རྐྱེན་གྱི་མཐུ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་སྟོན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་པ་ནི་འཕགས་
པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བུའི་ས་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་ལ་ས་དེ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བཤད་པ་དེ་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་ཚིག་སྨྲས་
པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གང་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ནི་མདུད་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལས་ཉམས་པ་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་པ་ནི་ལེགས་ཀྱི། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ཀྱང་བསྐྱེད་ལ། དེས་སྔོན་སྡིག་པའི་ལས་བགྱིས་པས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཡང་མཆི་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཆུད་པར་མཆིའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤིན་ཏུ་
བསླབས་པ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཅི་ཞིག་བགྱིར་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩིའམ། མར་རམ། འབྲུ་མར་གྱི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་བགྱིད་པའི་ཚེ། མི་མང་པོ་སྣོད་ཐོགས་ཏེ་མཆིས་པ་ལས། དེ་ན་མི་ཞིག་དྲན་པ་ཉམས་
པས་སྣོད་ཆག་པར་གྱུར་ན། དེ་སྦྲང་རྩི་དང་། མར་དང་། འབྲུ་མར་གྱི་སྦྱིན་གཏོང་བགྱིད་པ་དེར་མཆིས་སུ་ལགས་ཀྱང་། སྣོད་ཆག་པའི་སླད་དུ་ཅི་བགྱིར་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་བདག་ཅི་ཡོག་པ་ཞིག་འཚལ་ནས་མཆི་བར་བས་ཀྱི། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་འདྲངས་པར་བགྱི་ཞིང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 303b
བསྟབས་པའི་སླད་དུ་བླངས་ཏེ་མཆི་ནི་མི་ནུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གང་དག་སྣོད་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཀྱང་ཅི་ཡོག་ཏུ་འཚལ་ལ། སྣོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་བླངས་ཏེ་མཆིས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་ཡང་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྦྲང་རྩི་དང་། མར་
དང་། འབྲུ་མར་གྱི་སྦྱིན་གཏོང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྣོད་ཆག་པའི་མིས་ཅི་ཡོག་པར་འཚལ་ཏེ་མཆི་བར་བས་ཀྱི་བླངས་ཏེ་མཆི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པའི་སླད་དུ་ཞུགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཞུམ་པ་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་སླར་འཇུག་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཉིས་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་ལྷའི་
བུ་དག་གི་བཤད་པ་འདི་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོས་ནས། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་དང་འབྲེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས་
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་ཡང་སྤྲོའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །
བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྟོབས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དད་པའི་སྟོབས་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་མི་བརྗེད་པའི་སྟོབས་དང་། འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་སྟོབས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྟན་པའི་སྟོབས་དང་།
གཏོང་བ་སྤེལ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བསླབས་པ་མི་ཉམས་པའི་སྟོབས་དང་། བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པའི་སྟོབས་དང་། བདུད་འདུལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་སྟོབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་བྱང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 304a
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ད་ལྟར་རམ། ང་འདས་ནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་འདི་མཉན་ཏེ་ཐོས་ནས་མོས་པར་བྱེད་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསོད་ནམས་འཚལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་བགྱིའོ། །ཤེས་རབ་འཚལ་བས་ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །མཐོ་རིས་འཚལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བགྱིའོ། །ལོངས་སྤྱོད་འཚལ་བས་སྦྱིན་པ་སྤེལ་བར་བགྱིའོ། །གཟུགས་
འཚལ་བས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ། །སྤོབས་པ་འཚལ་བས་བླ་མ་ལ་གུས་པར་བགྱིའོ། །གཟུངས་འཚལ་བས་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པར་བགྱིའོ། །ཡེ་ཤེས་འཚལ་བས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དང་ལྡན་པར་བགྱིའོ། །བདེ་བ་འཚལ་བས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བགྱིའོ། །
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བགྱིད་པར་འཚལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །སྒྲ་སྙན་པར་འཚལ་བས་བདེན་པ་སྨྲ་བར་བགྱིའོ། །ཡོན་ཏན་འཚལ་བས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བར་བགྱིའོ། །ཆོས་འཚལ་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པར་བགྱིའོ། །ཞི་གནས་
འཚལ་བས་འདུ་འཛི་མང་པོ་མ་མཆིས་པར་བགྱིའོ། །ལྷག་མཐོང་འཚལ་བས་ཆོས་ལ་སྟོང་པར་སོ་སོར་བརྟག་པ་མང་བར་བགྱིའོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཚལ་བས་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ། །ལྷའི་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཚལ་བས་དགེ་བ་བཅུའི་
เล่ม ๕๕ · หน้า 304b
ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་བགྱིའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཚལ་བས་ཆོས་ལ་སྟོང་པར་མོས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་འཚལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་འཚལ་བ་དང་། མཐོ་རིས་འཚལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་འཚལ་བ་དང་། གཟུགས་
འཚལ་བ་དང་། སྤོབས་པ་འཚལ་བ་དང་། གཟུངས་འཚལ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་འཚལ་བ་དང་། བདེ་བ་འཚལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འཚལ་བ་དང་། སྒྲ་སྙན་པ་འཚལ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་འཚལ་བ་དང་། ཆོས་འཚལ་བ་དང་། ཞི་གནས་འཚལ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་འཚལ་བ་
དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཚལ་བ་དང་། ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཚལ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཚལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འཚལ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བགྱི།
བླང་བར་བགྱི། གཟུང་བར་བགྱི། བཀླག་པར་བགྱི། བཤད་པར་བགྱི། བསྒོམ་པར་བགྱིའོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་གང་གི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ཞུགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་གང་གི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་པ་དང་། ཡ་མ་བརླ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་
བྲལ་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་འོན་ཀྱང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནི་ནན་ཏན་གཅིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སེམས་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཡོད་དོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ནན་ཏན་འཇུག་པ་ཡོད་དོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོའི་རྒྱུ་བ་ཇི་སྙེད་
เล่ม ๕๕ · หน้า 305a
པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ནན་ཏན་འཇུག་པ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་གཟུགས་ཇི་སྙེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་སྙེད་ཀྱི་མིང་དང་གཟུགས་བསྟན་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་གཟུགས་དང་། མཚན་མཐོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་མིང་དང་གཟུགས་དང་། མཚན་མཐོང་བ་དེ་སྙེད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་མཐོང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་མཐོང་བ་དེ་སྙེད་བསྟན་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ནན་ཏན་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་དཀའ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་པ་ནི་ཉུང་གི་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ངན་པ་གཞན་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ནི་མང་ངོ་། །རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་
གིས་ཐོགས་པ་ལགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 305b
བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སྟོན་ཅིག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་
གྲོས་དང་། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་དེ་མཐོང་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་སྣང་སྟེ། ལ་ལ་ན་ནི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ན་གནས། ལ་ལ་ན་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་ན་གནས། ལ་ལ་
ན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར། ལ་ལ་ན་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་གྱུར། ལ་ལ་ན་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཡོག་བྱེད། ལ་ལ་ན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཆེ། ལ་ལ་ན་ནི་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། ལ་ལ་ན་ནི་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་སྦྱངས་པ་སྨྲ། ལ་ལ་
ན་ནི་གང་པོ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་པོར་གྱུར། ལ་ལ་ན་ནི་སྒྲ་གཅན་ཟིན་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་འདོད་པར་གྱུར། ལ་ལ་ན་ནི་ཉེ་བར་འཁོར་བཞིན་དུ་འདུལ་བ་འཛིན། ལ་ལ་ན་ནི་མ་འགགས་པ་བཞིན་དུ་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན། ལ་ལ་ན་ནི་ནམ་གྲུ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་པར་གྱུར། ལ་ལ་ན་ནི་རབ་
འབྱོར་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་ཉན་ཐོས་མཆོག་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཏེ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ལ་ན་ནི་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད།
ལ་ལ་ན་ནི་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད། ལ་ལ་ན་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་སྣང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་དང་། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་
དགའ་མགུ་ཡི་རངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གསེར་ཁར་བ་དང་། མཆིང་བུ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྡུལ་མ་མཆིས་པ་ནི་གང་དང་གང་དུ་བདར་བ་དེ་དང་དེར་གསེར་གྱི་རིགས་བཟང་པོ་མི་འདོར་རོ། །བཅོམ་
เล่ม ๕๕ · หน้า 306a
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་བདག་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་ལྟར་ན། གང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཚར་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཚར་ཕྱིན། དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཚར་ཕྱིན། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཚར་ཕྱིན་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། གང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཚར་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཚར་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་
ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་ཅིང་བདག་སེམས་པ་ལྟར་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བགྱིས། སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སྙིང་པོ་བསྟན། སྔོན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། སྔོན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། འཇམ་
དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས། སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྟན། སྔོན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། སྔོན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྟན་ཏོ། །འོད་སྲུང་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཡངས་
པ། ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སུམ་སྟོང་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རི་དང་རྡོ་མེད་པ། བོང་བ་དང་། གྱོ་མོ་དང་།
เล่ม ๕๕ · หน้า 306b
གསེག་མ་མེད་པ། ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པར་གྱུར་པ། ཀ་ཙ་ལིན་དི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བའི་རྩྭ་འཇམ་པོ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་
མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་དེ་བཞུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །ཡང་
འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་
པ་ལ་ནི་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲིར་གྱུར་ཏེ། དེས་
ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། དེའི་སྐུ་གདུང་དག་ཀྱང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་མཆོད་རྟེན་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་མཆོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀླུའི་
རིགས་མཆོག་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ལོ་འབུམ་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་དེས། ང་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་བྱ་
བ་འདི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཅེས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 307a
བྱ་བ་ལུང་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །འོད་སྲུང་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་
མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་སྲུང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀླུའི་རིགས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས། འདི་ལྟར་
མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། བཙས་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང་། བདུད་འདུལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་དང་། རིང་
བསྲེལ་འགེད་པར་ཡང་སྟོན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་མི་འདོར། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་
གང་ཁྱོད་འདི་ལྟ་བུར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དག་སྟོན་པ་ནི་ཁྱོད་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་འདི་གང་ནས་བྱུང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གང་ནས་བྱུང་། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་དབུ་བ་ལྟར་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་འདིར་ཁོ་བོ་ལ་བྱ་དཀའ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོས་མ། རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ། བེམས་པོ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བདག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གྲུབ་བོ། །གང་གིས་ཚུལ་དེ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ནི་
เล่ม ๕๕ · หน้า 307b
བྱ་དཀའ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་གང་དག་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་འདི་ལ་མོས་པར་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་ཙམ་དུ་འཕགས་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་ལས་ཀྱང་འོད་གང་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་བཏང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་ཕྱོགས་བཅུ་
ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཆད་པར་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་འཆད་པ་དེ་ཡང་ཆད་པ་མེད་ཅིང་ལྷག་པ་མེད་པར་འདི་ནས་ཐོས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་
ཙམ་དུ་འཕགས་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཤིང་བཞུགས་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐུ་ལས་འོད་བཏང་བར་སྣང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་འཁོར་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་པར་
མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར། མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དག་ཀྱང་འཐོར་བར་སྣང་ངོ་། །མེ་ཏོག་དེ་དག་ཀྱང་སོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་གི་སྟེང་གི་དྲང་ཐད་ན་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་སུ་འདུག་པར་སྣང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་
དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ག་ལ་བ་དེར་མེ་ཏོག་དག་འཐོར་རོ། །མེ་ཏོག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་དབུའི་གཙུག་གི་སྟེང་གི་དྲང་ཐད་ན་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་སུ་འདུག་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་དག་བསྡུས་
เล่ม ๕๕ · หน้า 308a
ཏེ། གདན་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་བརྟན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་ཏོ། །བློ་གྲོས་
བརྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདིས་ལྷ་དང་མི་བརྒྱད་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཡང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། མུར་ཐུག་པ་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་
དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལྔ་བརྒྱས་ཀྱང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་སྣང་བ་
ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ས་བཅུ་པ་ཡང་ཐོབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཡང་ཐོབ་བོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ལྷའི་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་
དཀྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་བབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོང་ཤིག །ཟུང་ཤིག །ལྷོགས་ཤིག །ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག །གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་
ཤོད་ཅིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྒྱ་བྱིན་རི་རབ་ལྷུན་པོ་རྩེ་མོ་འཛིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཆིས་པ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དཀོན་མཆོག་འདི་གཏད་པར་མཛད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་བདེན་པའི་ཚིག་གི་བདེན་པ་གང་གིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ད་ལྟར་དང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་རྒྱས་པར་བགྱིད་པའི་བདེན་པའི་ཚིག་གི་བདེན་པ་དེས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རིའི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ན་ཤིང་
เล่ม ๕๕ · หน้า 308b
གང་དག་མཆིས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཤིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པར་གདའ་བར་གྱུར་ཅིག །བརྒྱ་བྱིན་ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོ་འཛིན་གྱིས་ཚིག་དེ་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཤིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སྙིང་པོའི་ཤིང་འདྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཤིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གནས་པར་ཡང་སྣང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཤིང་དེ་དག་ལས་བརྒྱ་བྱིན་ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོ་འཛིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ད་ལྟར་དང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་ཁྱོད་དཔའ་བར་
འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཀོན་མཆོག་འདི་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཚིག་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པར་གནས་པར་གྱུར་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་བཤད་ནས་ཆོས་བཤད་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་བཏུལ་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུལ་བར་གྱུར་པ་བས། གང་ཡང་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བགྱིས་པ་ནི་དེ་བས་འདི་ཆེས་མཆོག་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་བཏུལ་བ་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་
མཆི་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་མཆི་སྟེ། གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ངེས་པར་བྱུང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཚད་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འཚལ་བས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด