འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ག་ག་ན་གཉྫ་པ་རི་པྲྀཙྪ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๕๗ · หน้า 243a

༄༅༅། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ག་ག་ན་གཉྫ་པ་རི་པྲྀཙྪ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་

ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱན་གྱིས་ཚོགས་བསགས་པ། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་འཐུན་

པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་མཐའ་ཡས་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས། མི་ཆགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་

ལ་འཇུག་པ། དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ། དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ། ཀུན་ནས་མ་སྨད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པར་མངོན་དུ་བསྟོད་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་

ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་རབ་ཏུ་བསྐོར། སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི་མངའ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མངའ་བརྙེས། སེམས་

ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། དབང་པོ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ནི་བྱོན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་ནི་མཁས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུན་མ་བཅད་དོ། །

དགེ་སློང་ས་ཡ་ཕྲག་དྲུག་གི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 243b

པ་ལ་བརྩོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པར་མཁས་པ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ། སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་

ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཚུངས་པ་མེད་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཆེན་

པོ་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཉན་པ་ལ་མི་ངོམས་པར་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ། རྟག་ཏུ་

རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ།

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གློག་གི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བསྒྲགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཚུངས་པ་མེད་གཞལ་དུ་མེད། དཔག་གིས་མི་ལང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་དང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 244a

ཡང་ཐབས་ཅིག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་

པའི་འཁོར་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འཁོད་ཅིང་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ནང་ན་བདག་འདུག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་གི་བཀོད་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྔར་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ན་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟའི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་གཏོགས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལྷག་མ་གཞན་ཐམས་

ཅད་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བསྐལ་པས་ཤིན་ཏུ་བསྲེགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མིག་སྔར་སྣང་

བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་ཚེ་ན་གང་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་དག་གི་མིག་སྔར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་

དག་གི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ན་སྣང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ལ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདུག་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་སའི་སྟེང་དང་། གཞིའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་

མི་སྣང་བ་སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་རི་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་རི་ཆེན་པོ་དག་སེམས་ཅན་གང་གི་མིག་སྔར་ཡང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 244b

འཁོར་རྣམས་ཀྱང་མི་སྣང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སེང་གེའི་ཁྲི་ནི་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཁྲིར་འཕགས་པར་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ་། །གང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པའི་སེང་གེའི་

ཁྲི་དེའི་འོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏེ། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། སྐར་མ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་འོད་དེ་དག་ཐམས་

ཅད་ཀྱང་མོག་མོག་པོར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་སྨྲ་བ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདིའི་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ནི་བདག་ཅག་གི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་འདུག་པར་

གྱུར་ཀྱང་བདག་ཅག་གིས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་དུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ནི་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐུས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ནས་ལངས་ནས་ནམ་

མཁའ་ལ་འདུག་སྟེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ལ་མཆིས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་མ་ལགས་པ་

གཞན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་གྱུར་ཅིང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གདའ་བ་འདི་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གི་བསྔགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་མཐའ་ཤེས་པར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་ཚེའི་ཚད་བས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཁང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 245a

པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གིས་བསྔགས་པའི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་འཁོར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་སོང་ཞིང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་

ཁམས་ཀྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ཡང་འདི་འདྲའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་གང་གི་ཕྱོགས་ན་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་

ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་འདས་པ་ན་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟ་ན་བཞུགས་ཏེ། འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བཀོད་པ་

ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་། ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཆོས་འཆད་པ་དེ་ན། སེང་

གེའི་ཁྲི་དང་བཅས་ཏེ། ཏ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྲིད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་མངོན་པར་འཕག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དེར། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཉན་ཏེ། དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་བསྐལ་

པར་ཡང་བརྗོད་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་སེང་གེའི་ཁྲི་འདི་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེའི་སེང་གེའི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 245b

ཁྲི་ཡང་འདི་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞུགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ནམ་

མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྣང་བར་གྱུར་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་

རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། སོ་སོ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཆོས་

ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་པ་དང་། དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཐམས་

ཅད་ལ་མི་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སྒོ་དང་། ཡུལ་གྱི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱིའི་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་

ཡུལ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་

ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། ངའི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བ་དང་། བདག་པོ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངའི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་རང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 246a

བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་པོ་མེད་པ་དང་། གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པ་དང་། ལྡོག་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་

རང་བཞིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སེམས་དང་ལུས་དབེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་།

མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། གནས་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཡོས་པ་དང་། དམིགས་པ་

མེད་པའི་མཐའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་དང་། ཀུན་གཞི་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་གཞི་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞི་མེད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེ་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་

པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འཐོབ་བོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པས་བརྒྱན་ཅིང་། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་གཏོང་བའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བློ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ།

བཟོད་པས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། བསམ་གཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།

เล่ม ๕๗ · หน้า 246b

སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་གནས་པ།

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གནས་པ། དགའ་བ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོ་སོར་འགོད་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་མི་མཐོ་མི་དམའ་བ་ལ་འགོད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་སྦྱོར་བ་ཤ་སྟག་གོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་

འདུག་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྗིད་པ། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པ། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་བརྒྱན་པ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་བརྒྱན་པ། སྤོབས་པས་ངག་བརྒྱན་པ། གཟུངས་ཀྱིས་སེམས་བརྒྱན་པ། ཐོས་

པས་དྲན་པ་བརྒྱན་པ། ངེས་པར་སེམས་པས་བདེན་པ་བརྒྱན་པ། རྟོགས་པས་དོན་རྟོགས་པ་བརྒྱན་པ། བསམ་པས་དམ་བཅས་པ་བརྒྱན་པ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྒྱན་པ། སྦྱོར་བས་བརྒྱན་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པ།

བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་མཐོན་དམན་མེད་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་གཏང་བས་མངོན་པར་གྲུབ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། བློས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། མིག་གིས་བརྒྱན་ཅིང་མིག་ལྔའི་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། རྣ་བས་བརྒྱན་ཅིང་སྒྲ་དང་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་སྙིང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 247a

པོ་དང་ལྡན་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་བརྒྱན་ཅིང་དོན་དང་ཆོས་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མི་ཟད་པར་སྟོན་པ། སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། མི་འཇིགས་པས་

བརྒྱན་ཅིང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ། ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པ། ཆོས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་ཆོས་སྒྲོག་པ། སོ་སོར་རིག་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། སྣང་བས་བརྒྱན་ཅིང་

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་ཐོབ་པ། འོད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ། ཀུན་ནས་སྟོན་པས་བརྒྱན་ཅིང་ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ། གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཚར་ཕྱིན་པ། རྫུ་

འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་པས་བརྒྱན་ཅིང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ། ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་

སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེ་

ང་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་། བདེ་

བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིའང་རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ངའི་གན་དུ་འོང་ངོ་། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 247b

ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེ་ལ་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བདར་ནས། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་

ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཕྱིན་ནས་དེ་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

ཀྱི་མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མའི་འོད་དང་། ཉི་

མ་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་། མེ་ཤེལ་དང་། མདོག་མཛེས་དང་། མདོག་མཛེས་ཆེན་པོ་དང་། མདོག་མཛེས་པར་འདུག་པ་དང་། སྠ་ལ་དང་། སྠ་ལ་ཆེན་པོ་དང་། སྠ་ལ་རབ་མཛེས་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། རྣམ་དག་འོད་དང་། གསེར་དུ་

སྣང་དང་། ནམ་མཁའ་སྣང་བ་དང་། རེག་གྱུར་དང་། དྲི་ཆེན་དཀར་དང་། འདབ་བརྒྱ་པ་དང་། ཟེ་བ་སྟོང་ལྡན་དང་། མྱ་ངན་སེལ་བ་དང་། དགའ་བྱེད་དང་། ལྷས་སྟོད་དང་། ཀླུའི་མེ་ཏོག་དང་། དགའ་བ་བདེ་བ་ཀུན་སྐྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཡན་ལག་དང་།

དྲིས་དགའ་བ་དང་། ལུས་སེམས་ཚིམ་བྱེད་དང་། སྟོང་གསུམ་དྲི་དང་། ནད་ཀུན་ཞི་བྱེད་དང་། ནད་ཀུན་སེལ་དང་། བདག་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གྲུབ་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རིག་པ། དེ་ལྟ་

བུའི་མེ་ཏོག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཀུན་དུ་ཁེབས་པར་བྱས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་ཏོག་གིས་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས། སྔོན་

เล่ม ๕๗ · หน้า 248a

མ་ཐོས་མ་མཐོང་བའི་མེ་ཏོག་དེ་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་བུའི་མེ་ཏོག་བལྟ་ན་སྡུག་པ་འདི་དག་ག་ལས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་འདིར་འོངས་ཏེ། དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་འདུག་ནས། འདི་ལྟ་བུའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་པོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་

མཁའི་མཛོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དེ་ནས་བབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་

འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་པ་ཆུང་ངམ། ཉམ་ང་བ་ཆུང་ངམ། བསྐྱོད་པ་ཡང་ངམ། སྟོབས་དང་བདེ་བར་རེག་པ་ལ་གནས་སམ་ཞེས་སྙུན་གསོལ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་

མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉན་འཚལ་བ། འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བགྱིད་ཅིང་། ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་

ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མགུ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་ཀྱང་གསུང་ངོ་། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སེང་གེའི་ཁྲིའི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། ཆོས་དང་དོན་དང་ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་འཕགས་པས་ན། །ཡོངས་དག་རྣམ་དག་སྔ་ནས་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །གནས་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་མི་གཡོ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 248b

རབ་ཏུ་བརྙེས། །རབ་ཟབ་ཀུན་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ནི་རབ་ཕྱེ་སྐུ་མཉམ་ཡང་། །གཟུགས་མཛེས་ལྡན་ཞིང་གཟུགས་བཟང་སྐུ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཐུགས་རྗེ་རབ་བསྐྱེད་ནས། །བསོད་

ནམས་བརྒྱ་པའི་མཚན་གྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག་ཀྱང་སྟོན། །ཁྱོད་ནི་མི་གསུང་རྟོག་མེད་སྒྲ་དང་ཚིག་ཀྱང་མེད། །ཚིག་གི་རང་བཞིན་བྲག་ཅའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་དུ་མེད། །སྒྲ་མེད་རྟག་མེད་ཡི་གེ་མེད་པ་མཁྱེན་ནས་ཀྱང་། །བྱམས་པ་ཁྱོད་ནི་སྙིང་རྗེ་ཅན་པས་རྒྱལ་བའི་

ཚིག་ཀྱང་གསུང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྗེས་སུ་རིག །ཁྱོད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་མཁྱེན། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་འདྲ་རབ་མཁྱེན་ཀྱང་། །སེམས་དང་ཡིད་རྣམས་ལ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་མི་གནས། །འགྲོ་

བ་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་བསྟན་ཏེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡོང་མ་མཆིས། །གང་གི་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ཡོན་ཏན་ཅི་འདྲ་བར། །མཚན་དང་སྤྱོད་ལམ་དག་ཀྱང་དེ་ཡི་ཚུལ་དུ་སྟོན། །བདེ་གཤེགས་ཆོས་འདི་ལ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་

མེད། །ཁྱོད་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་མེད་ཅིང་འཛིན་པ་མེད། །སེམས་ཅན་མང་པོ་ཀུན་རྟོག་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་མཁྱེན་ནས། །ཁྱོད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོན། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་ལ་འཁོར་འདི་ཀུན་གྱིས་བལྟས་པ་ན། །གཟུགས་དང་མཚན་མ་ཐ་དད་

བསྐལ་པ་མི་མཉམ་ནས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ནི་མི་འགྱུར་རྟོག་མེད་མཚན་མེད་དེ། །འཁོར་རྣམས་ཇི་ལྟའི་སེམས་དང་བསམ་བཞིན་ཚིམ་པར་མཛད། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། །བྱེད་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀུན་དུ་རྟོག་ལ་སྐྱེས། །བདེ་གཤེགས་

དེ་འདྲའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་མཁྱེན་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་མི་འགྱུར་ཞི་བ་བླ་ན་མེད་པ་བརྙེས། །མཐའ་དང་དེ་བཞིན་དབུས་བཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །སྟོང་ཞིང་གསོག་ལ་རང་བཞིན་གསོབ་སྟེ་ཡ་མ་བརླ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་མཁྱེན་ནས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 249a

སུ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་སྟོན། །ཆོས་འདི་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་སྲོག་དང་གང་ཟག་མེད། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་མཉམ་པས་ན་མིང་ཡང་རྣམ་པར་དག །སེམས་ཅན་གན་དུ་ཉེར་གཤེགས་ཡང་དག་བདག་མེད་

པ། །མི་འཆི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སེམས་ཅན་མང་སད་མཛད། །བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་འདི་ཚོལ་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བསམ་ཡས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྤྱད། །སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ནན་ཏན་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་སྤྱོད་

པའི་དོན་དེ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་བཞག་མཁྱེན་པས། །རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་དག་ཀྱང་མཉམ་པར་མཁྱེན། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་ཉིད་རྟག་བཞུགས་རྣམ་མི་རྟོག །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་

མི་འགྱུར་བ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཆུ་ཟླ་འདྲ་སྟེ་འཕོ་བ་མེད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་དངོས་མེད་དེ། །མཁྱེན་པས་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་ཆོས་འདི་གསུང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་

རབ་བརྡ་ཡི་རང་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྙེས། །དེ་ནི་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དུ་མེད། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་འཁོར་ལོ་ཡང་། །ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་འཇུག་པའི་མཚན་བྲལ་རབ་ཏུ་བསྐོར། །རྒལ་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་བསམ་ཡས་རབ་སྒྲོལ་

བ། །གྲོལ་ནས་བཅིངས་པའི་ནང་ན་མཆིས་པ་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཐེག་ཆེན་བླ་མེད་འདི་ལ་འགྲོ་བ་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་། །ངེས་འབྱིན་མཉམ་པ་བརྙེས་པ་མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད། །གང་ནའང་སེམས་ཅན་ནམ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་མ་མཆིས། །སེམས་ཅན་གདོད་

ནས་རྣམ་དག་སེམས་ཅན་ཉིད་མི་སྒྲུབ། །སེམས་ཅན་སྒྱུ་མའི་མཚན་དུ་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ནས། །འདི་ཡི་མཐའ་རྣམས་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྟོགས་པར་མཛད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གཟུགས་རྣམས་ནམ་ཡང་མི་སྣང་བཞིན། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ནི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 249b

གཟུགས་ཉིད་མཚུངས། །ཆོས་དེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་གཟུགས་མིན་མཚན་ཉིད་དེ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་དོན་རྣམས་ཡང་དག་དབེན་རྟོགས་པ། །ཅི་ཙམ་རྒྱལ་བའི་བསྔགས་པ་དག་གིས་དཔེར་བགྱིས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་འདི་ལ་མཐོང་

ཆགས་ཏེ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་བསྔགས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །གཉིས་མེད་བསྔགས་བརྗོད་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྔགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་སད་པར་མཛད་ཅིང་དམིགས་མེད་པ། །སེམས་མེད་སེམས་ཉིད་བརྙེས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་

འདྲེན་པ་ཀུན་གྱི་མི་ཡི་སེང་གེ་བསྔགས། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡོན་ཏན་བསྔགས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མཉམ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས་ཆོས་དབྱིངས་རྗེས་སུ་རིག་པར་བགྱི། །ཆོས་ཀུན་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་

མཚན་གྱི་ཚུལ་ཤེས་པ། །དེས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲེན་པ་མཆོད་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ། ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་

དེའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །བར་སྣང་ལས་ཀྱང་གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ནའང་མངོན་པར་ཞེན་པས་དམིགས་པར་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་དག་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པ་དང་།

གང་ཡང་ཐོས་ནས་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ད་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་དག་ཀྱང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 250a

བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཐོས་ནས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བགྱི་བ་

དང་། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཡང་ཆོས་སྣང་བར་བགྱི་བ་གང་ཆུང་ཟད་བསྟན་པའི་སླད་དུ་འདིར་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་རང་རང་གི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ངེས་པར་བསྟན་པ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པའི་བློ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསལ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བགྱིས་པ་དེ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཀའ་མཆིད་ཆུང་ཟད་ཅིག་བདག་ཞུའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་ཆགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ལགས་པ་མཁྱེན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་

མཁས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྣང་བ་བརྙེས་པ་སྟེ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དོན་མཁྱེན་པ་སྟེ་ཚིག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དུས་མཁྱེན་པ་སྟེ་ཚོད་ལས་མི་འདའ་ཞིང་ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ནི་ཚོད་མཁྱེན་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་བློ་

དང་ལྡན་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕྱག་མཐིལ་དུ་འཇོག་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མངོན་པར་འཕགས་པ་སྟེ་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པ་སྟེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་

เล่ม ๕๗ · หน้า 250b

དཔའ་བོ་གཅིག་པོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རང་བྱུང་བ་སྟེ་སློབ་དཔོན་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདྲེན་པ་སྟེ་འདྲེན་པ་མེད་པ་དང་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྨན་

པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་པའི་འདོད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་དུ་བསྒྲིབས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསྒྲིབས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བས་བསྒྲིབས་པའི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་རྣམས་ནད་མ་མཆིས་པ་འཆི་བ་མ་མཆིས་པའི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ནི་སྟོབས་དང་དྲག་ཤུལ་འཆང་བ་སྟེ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་གསུམ་རིག་པའི་རིག་པ་བརྙེས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པ་སྟེ་ཟག་པ་ཟད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་

མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པ་ལ་མཁས་པ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་ཁྱུ་མཆོག་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དུས་གསུམ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་

དང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་འཁྲུལ་པ་དང་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་

སྙོམས་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་གཟིགས་པའི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བས་མི་བསྐྱོད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་

པར་འཇུག་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་སྟེ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་སྦྱོར་

เล่ม ๕๗ · หน้า 251a

བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་པ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་བྲལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྤྱན་ལྔའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་

བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང་ལྡན་པར་བདག་གིས་རིག་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་འཚལ་ཏེ་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཆོས་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བགྱི་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་

སྦྱོར་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་ཆོས་འཚལ་བའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་

སྩལ་ཏོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་དྲིས་པ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལུང་བསྟན་པས་ངས་

ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ། འདུག་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་

རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་བར་འདོད། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སླར་སྨྲས་པ། གང་རྣམས་སེམས་དང་སེམས་

ལ་སེམས་ཡིད་མཚུངས། །ཤིན་ཏུ་བསམས་སེམས་ཡེ་ཤེས་མཉམ་ལ་གནས། །སེམས་ལ་སེམས་མེད་པར་ནི་ཞུགས་པའི་ཚུལ། །དེ་དག་དོན་དུ་རྒྱལ་ལ་བདག་ཞུའོ། །སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་མུན་པ་དྲི་མ་མེད། །ཡིད་གཉིས་ཅན་གྱི་ཡིད་གཉིས་བློ་གཅོད་པ། །དེས་བྱས་རྣམ་པར་

เล่ม ๕๗ · หน้า 251b

ཐར་པ་ལ་གཞག་པ། །དེ་དག་ཆེད་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ཞུ། །བདག་ལ་བདག་མེད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཡིད། །སེམས་ཅན་དོན་ཞུགས་སེམས་ཅན་མེད་ལ་དགའ། །སེམས་ཅན་བདག་མེད་གཉིས་ལས་ཐར་བྱེད་པ། །རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་འདིའོ། །ཆོ་ག་སྤྱོད་

ཡུལ་བརྟུལ་ཞུགས་ཡོངས་སུ་དག །བསམ་པ་དག་ཅིང་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ལྷུན་པོ་ལྟ་བུར་བརྟན་ཅིང་མི་གཡོ་བ། །དེ་དག་ཆེད་དུ་དོན་ཡོད་མཛད་ལ་ཞུ། །མི་ཟློགས་བརྟན་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་ནས་བཟང་། །དཔའ་བོ་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ཡི་ང་རྒྱལ་བཅོམ། །ཉོན་མོངས་རབ་ཏུ་

ཉོན་མོངས་དྲི་སྦྱོང་བ། །མཐོང་དགའ་དེ་དག་དོན་དུ་འདི་ཞུའོ། །ཐོས་སྦྱིན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དགའ། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །མངོན་ཤེས་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འོད། །རབ་དགའ་དྲི་མེད་དོན་དུ་བདག་ཞུའོ། །སྟོང་པ་མཚན་མ་

མེད་ཅིང་མི་སྨོན་གནས། །བསམས་བཞིན་ཤི་འཕོ་དང་ནི་སྐྱེ་བ་སྟོན། །སྐྱེས་པ་མེད་ཅིང་མི་གནས་འཆི་འཕོ་མེད། །དེ་དག་དོན་དུ་མི་ཡི་སྤྱོད་པ་ཞུ། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་གིས། །རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཟབ་མོ་མཐོང་དཀའ་བ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཡིད་རྣམས་ཀུན་སྐུལ་

བའི། །ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ཞུ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་རྫོགས་པའི་ཆོས་ལ་དགའ། །ཆོས་ལ་ཆོས་མེད་འཛིན་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་མཆོག་གི་ཆོས་ལ་དགའ། །སེམས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པའི་དོན་དུ་ཞུ། །གང་དག་

སངས་རྒྱས་རིགས་གནས་ཆོས་ལ་དགའ། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བསྟོད་པ་ཀུན་མེད་བློ། །གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཐོས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཕྱིར་འདི་ཞུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་

འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་རྣམས་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་། བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་།

เล่ม ๕๗ · หน้า 252a

བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་

དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་རྣམས་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་

པ་ཐོབ་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ཡང་སྤྱོད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོག་ཤེས་པ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་འཛིན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཐོག་མ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་

ཚུལ་བཞིན་དུའང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལགས། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་ཉམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བགྱིད་པ་རྣམས་ལགས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལགས། རྟེན་ཅིང་

འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཏེ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ཤེས་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལགས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་རྣམས་ལགས། བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཕྱེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་རང་གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལགས། གཟུངས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 252b

ཐོབ་པ་རྟག་ཏུ་མི་བརྗེད་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལགས། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་ཆད་ལ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རྣམས་ལགས། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། བདུད་བཞིའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་

པར་འདས་ཤིང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་རྣམས་ལགས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་

རྣམས་ལགས། རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་རྣམས་ལགས། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་རླུང་མར་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལགས། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་

ཤེས་པ་དང་མུན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམས་ལགས། མྱུར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཁྱོད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བགོས་པ། བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་

མཚོན་ཆ་ཅན་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 253a

དག་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་འདི་

རྣམས་དང་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་

ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་

དག་པས་བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྣམ་པར་དག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་

ནས་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ང་ཡིར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། མཚན་མ་རྣམ་པར་དག་པར་

སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན་ནོ། །

ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མཐའ་མེད་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 253b

པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་

དུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་

པས་ཁྱབ་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་ཟད་པར་བསྔོ་ཞིང་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་མུན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མུན་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་པར་རབ་

ཏུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ངའི་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་

ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་གཉིས་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་

པར་དག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་དེ་སྦྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འདོར་ཞིང་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བ་སྟེ།

རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བུར་གཏོང་བའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 254a

གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་འདི་འདྲ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དེ་དག་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་རྣམ་པར་དག་

པ། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ།

འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ། གཟུགས་མེད་པ་གཟུགས་སུ་སྟོན་པ་དང་མི་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ། མུན་པ་མེད་ཅིང་མུན་པ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་པ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤིག་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་མཐར་གྱུར་པ། མཐར་

ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ། མི་ཟད་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ། མཚམས་བཅད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་

ཐོབ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོ་ག་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་

གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་

གསུངས་སོ། །དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་སྨིན་ཡོང་མི་འདོད། །དགའ་ཞིང་མགུ་ནས་རྗེས་སུ་གདུང་མེད་དེ། །རབ་ཏུ་གྲོལ་ནས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན། །མཁས་པས་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་འདྲར་ཤེས་ནས་སུ། །ལུས་དང་སྲོག་ལའང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 254b

ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་དག་ལ་ནི་ནམས་ཀྱང་འཛིན་པ་མེད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ངེས། །ཐམས་ཅད་གཏོང་ཡང་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་དེ་གོང་བ་མེད། །དེ་ཡིས་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས། །དེ་བས་

དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞུམ་པ་མེད། །བདག་གི་རང་བཞིན་སྔ་ནས་རྣམ་པར་དག །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན། །དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་ཆགས་པར། །སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན། །སེམས་མཉམ་ཡིད་ཀྱང་མཉམ་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །

རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ཡང་མེད་པར་སྦྱིན། །བསམ་པ་ཡོངས་དག་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་གཏོང་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་མི་འདོད། །ལུས་དང་ཚེ་ནི་མི་རྟག་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ལོངས་སྤྱོད་རྨི་ལམ་གློག་བཞིན་སྙིང་པོ་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་བརྩེ་བསྐྱེད་ནས། །

འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན། །ཉོན་མོངས་དག་ཕྱིར་བདག་གི་ནོར་ཀུན་གཏོང་། །རྒྱལ་བའི་ཚིག་གི་གནས་སུ་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། །བདུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་གླགས་མི་རྙེད། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་ཡིན། །སྟོབས་བཅུས་སྦྱིན་པ་རྩ་བ་

ཡིན་ཞེས་གསུངས། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་གནས་ནས་བསམ་གཏན་རྙེད། །བསམ་གཏན་མ་ཆགས་ཤེས་རབ་རྫོགས་པར་བྱེད། །སྦྱིན་པ་དང་ནི་དུལ་བས་སེམས་རབ་ཚིམ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་ནས་ཕྱིར་མི་སྐྱེ། །

སྦྱིན་པ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་གསུངས། །ཕན་དང་བདེ་བ་འདུས་བྱས་སྦྱིན་པས་མགུ། །སྦྱིན་གཏོང་ཉོན་མོངས་སྤང་ཞིང་དགེ་བའི་ཕྱིར། །དེས་ན་འཛིན་པ་ལ་ནི་ཆགས་མི་འགྱུར། །ཕ་རོལ་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ནི་མི་གཏོང་སྟེ། །བདག་བློ་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་གཏོང་

ངོ་། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མ་ཞུམ་སེམས་ཀྱིས་གཏོང་། །དེ་ལྟར་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་མཐོང་། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་མཐོང་། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཚིམ་བྱེད། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 255a

མཁའ་མཛོད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་

སྒྲ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བློ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ཚད་མར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་མེད་པ་དང་། དམ་བཅས་པ་རྣམ་པར་

དག་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་མི་འདོར་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྷོད་པ་དང་། མཚན་མ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་

དག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་གདུང་བ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་

དག་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དག་པའོ། །ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞི་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་ཞི་བའོ། །ནམ་མཁའ་མི་མཐོ་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མི་མཐོ་བའོ། །ནམ་མཁའ་མི་དམའ་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་

མི་དམའ་བའོ། །ནམ་མཁའ་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་གནས་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་གནས་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ནམ་མཁའ་རྟག་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 255b

ཡང་རྟག་པའོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མི་ཟད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་

ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ནམ་མཁའ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མི་འགྱུར་བའོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་མི་

རྟོག་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཆོད་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་མི་ཆོད་མི་ཕྱེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་

ཡང་མཚུངས་པར་སྦྱོར་བའོ། །ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་

མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་སྲུང་ཞིང་གདུང་བ་མེད། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་རྣམ་དག་ངག་ཡིད་ཐམས་ཅད་བསྡམས། །མཁས་པ་རྟག་ཏུ་ནང་ཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲེགས་

མི་སྙེམས། །བློ་འཆད་སེམས་ལ་མི་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་རྟོན། །ལས་གང་མ་བྱས་མ་བསམས་དེ་བཞིན་མ་བརྟགས་ཏེ། །དེ་ནི་དམར་སྔོ་སེར་མིན་ཁ་དོག་གཟུགས་མི་གནས། །གཟུགས་མེད་མི་བདེན་མི་གཡོ་དབེན་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་

བའི་གནས་མེད་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་རབ་ཞི་ཞི་བྱེད་ཉོན་མོངས་ཞི། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དག་གི་མཐར་ཕྱིན་མཐར་སྟོན་པ། །གང་སུ་བཅིངས་ལས་གྲོལ་བ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྙེན། །དེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐར་བྱེད་བྱང་ཆུབ་རྩ་བའི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 256a

གཞི། །གང་སུ་སྦྱངས་པ་དགོན་གནས་འདོད་ཉུང་ཆོག་ཤེས་པ། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་ཤིང་བསམ་གཏན་དབེན་ཚོགས་སེམས་སྦྱངས་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡི་གནས་དེས་སེམས་རྐང་ཐར་པའི་རྟེན། །དེ་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྒྱན་པ་ལམ་བདེ་ཐར་གནས་

པ། །གཡོ་བ་རློམ་སེམས་ཀུན་བྲལ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་གཅོད། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་མཉམ་བྱམས་པས་ཁྱབ་ཅིང་མཐར་འཛིན་སྤྱོད། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ངེས་མི་གཏོང་བྱང་ཆུབ་ཀུན་མི་རྟོག །གང་མཁས་ཆོག་ཤེས་དེ་འདྲ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། །།འཕགས་

པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། བམ་པོ་གཉིས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་

གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་བ་དང་། ལུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་རྡེག་པ་དང་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོས་ཀྱང་སླར་མི་སྤྱོ་བ་དང་། བསམ་པ་ནམ་མཁའ་དང་

མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་བརྒྱད་དེ།

བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་

ནམ་མཁའ་ནི་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་མ་སྣད་མ་ཉམས་པ་སྟེ་ལུས་དང་སེམས་ཟད་པས་ཉམས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་

เล่ม ๕๗ · หน้า 256b

སྤངས་པ་སྟེ་བག་ལ་ཉལ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་ཡིད་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཡིད་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ནི་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་སྟེ་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་ཅན་གྱི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་།

ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ནི་འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཟོད་ཀྱང་ལྟ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་མཚན་མ་སེལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་

མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་འདུས་བྱས་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པས་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་

ཅན་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟོད་ཀྱང་དུས་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པའོ། །བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

འདི་དག་བདག་ལ་གཤེ་ཡང་བཟོད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གཤེ་བ་བདག་གིས་བཟོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་ངར་འཛིན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

འདི་དག་ནི་ཡི་གེ་བསྣོར་བའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དང་སྐད་ཀྱི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་སྟོང་པ་བདག་ཀྱང་སྟོང་པའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱོར་བའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་

เล่ม ๕๗ · หน้า 257a

གིས་བཟོད་པ་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོའི་ཚལ་ཡོད་པར་ལ་ལ་ཞིག་འོངས་ཏེ། ཤིང་སཱ་ལ་བཅད་ན་དེ་ལ་ཤིང་སཱ་ལ་བཅད་པའི་ལྷག་

མ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་འདི་དག་ནི་བཅད་དོ། །བདག་ནི་མ་བཅད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མེད། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་བཟོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་

པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཆོག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་བཟོད་པ་མི་ཟད་གཙང་། །ཡིད་ནི་ཡུལ་ལ་མ་ཆགས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས། །ཕྱི་ནང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མི་གནས་པ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་མཉམ་

སེམས་མཆོག་བཟོད་པའོ། །ལུས་འདི་གཟུགས་བརྙན་རྩི་ཤིང་རྩིག་པ་འདྲ། །སེམས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་མི་སྣང་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ཆོས་འདི་ལྟ་བའི་གནས་མེད་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ལུས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཡིད་ལ་ཁྲོ་བ་མེད། །བཀུར་སྟི་བྱེད་ལ་དགའ་དང་ཞེ་སྡང་མེད། །མཐོ་དང་དམའ་

བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །ཐེག་པ་གང་འདྲ་ས་ལྟར་སྦྱོར་བ་དེ། །སེམས་ཅན་དག་པར་བསྟན་འདིར་བཟོད་སྨྲ་ཡིན། །སྲོག་མེད་གང་ཟག་བདག་མེད་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གང་བཟོད་ཅིང་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་དང་འགལ་མི་བྱེད། །དེ་ནི་བསྟན་འདིར་བཟོད་མཆོག་

ཡང་དག་ཉིད། །ཁ་ངན་ཟེར་བའི་ཚིག་ཐོས་མི་གཤེ་ཞིང་། །བྱེད་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་སྒྲ་བཞིན། །བདག་རྣམ་བསལ་ཡིད་སྟོང་པའི་མཆོག་མཐོང་དེ། །བསྟན་འདིར་སེམས་ཅན་གཙང་མ་བཟོད་སྨྲ་ཡིན། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་

ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོམ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 257b

པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་མི་

དམིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་

པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ལུས་བརྒྱན་པའི་ལུས་དེ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རིག་པས་མི་དམིགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ཚིག་མངོན་

པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ཡ་མ་བརླར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སུ་འཇོག་པའི་སེམས་དེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་

ཅད་རབ་ཏུ་སྡུད་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་ཡང་དག་

པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཞིང་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྒྲ་བྲག་ཅ་

དང་མཚུངས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 258a

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་

བརྩོན་འགྲུས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ལེན་པ་མེད་པ། འདོར་བ་མེད་པ་གནས་མེད་པ་སྟེ། ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩ་བ་ནས་མི་གནས་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ནས་མི་དམིགས་

ཤིང་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་ཅིང་བླ་གབ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་ཅིང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལས་རྩྭ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། ལོ་ཏོག་སྐྱེ་ཡང་རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་

ལྟ་བའི་རྩ་བ་ལ་གནས་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་ཡང་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཡང་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་

སྦྱོར་ཞིང་གཟུགས་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་སྦྱོར་ཞིང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ། །ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཀུན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 258b

ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་། གང་ལ་རྩོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་

དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུ་བསྐྱེད་ནས། །ལུས་དང་སྲོག་ལའང་ཕངས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་ཕན་པའི་དོན་བྱེད་ཕན་སེམས་པ། །སྔོན་གྱི་སྲིད་པར་འདུས་བྱས་ཅི་སྲིད་པ། །བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ནི་དེ་སྲིད་འཁོར། །དེ་དག་སྐྱོ་བར་

འགྱུར་བའང་ཡོང་མེད་དེ། །ཕྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དག་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེད། །སེམས་ཅན་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་དགྲོལ་བར་བརྩོན། །སངས་རྒྱས་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་མཆོད་པར་བརྩོན། །ཞིང་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བལྟ་བར་བརྩོན། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བདུད་རྣམས་འདུལ་བར་བརྩོན། །

སྦྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཏང་བར་བརྩོན། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྲུང་བར་བརྩོན། །བཟོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒོམ་པར་བརྩོན། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དགེ་བར་བརྩོན། །བསམ་གཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སེམས་པར་བརྩོན། །ཤེས་

རབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒོམ་པར་བརྩོན། །བྱམས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒོམ་པར་བརྩོན། །དོན་དང་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བརྩོན། །སྲོག་དང་ལུས་ཀྱང་མི་ཕངས་བརྩོན་པར་བྱེད། །ཉོན་མོངས་འཐབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སྟོང་པ་རྣམ་ཐར་བདག་མེད་མངོན་

པར་བརྩོན། །བདག་ལ་བདག་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྩོན། །ལྟ་ལས་རྣམ་གྲོལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ཡང་བརྩོན། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྩོན། །སེམས་མེད་སེམས་ཀྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཐོབ། །གཡོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་བརྩོན། །འགྲོ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་

ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ། །བཤད་ཅིང་ཀློག་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩོན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉིས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །སྒྲ་དང་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྩོན། །འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་མདོ་སྡེ་སྟོང་རྣམས་སྨྲ། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་མཐའ་ཡང་མེད། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 259a

རྣམས་ལའང་མཐའ་མེད་དེ། །མཁས་པ་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་སྦྱོར། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་མཐའ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་དེ། །མཁས་པ་དེ་དག་སེམས་ཀྱང་མི་ཞུམ་ཞིང་། །ཕྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རླབས་ཆེན་

རབ་བསྐྱེད་དེ། །འདི་འདྲའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་བསྒོམ་དུ་བཙུད། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་

ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ནང་དུ་སེམས་གནས་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང་། སེམས་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྱང་ཟློག་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང་། བདག་གི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སེམས་སྒྱུ་མའི་ཆོས་སུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་ཁམས་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་།

བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་འདོད་

པའི་ཁམས་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 259b

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ངེས་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ནི་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་མཐོ་མི་དམའ་བ། མི་སྟོད་མི་སྨོད་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་

པ། སྩོགས་པ་མེད་པ། འབྲི་བ་མེད་པ། འཛིན་པ་མེད་པ། གཏོང་བ་མེད་པ། མུན་པ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། འདུ་ཤེས་མེད་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ། གཅིག་པའང་མ་ཡིན། གཉིས་པའང་མ་ཡིན། གཉིས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ།

གཡོ་བ་མེད་པ། རློམ་སེམས་མེད་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ། སྩོགས་པ་མེད་པ། བྲི་བ་མེད་པ། སྒོམ་པ་མེད་པ། འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་མཚན་མ་དང་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ། གང་སེམས་མི་གནས་པ་དེ་ནི་སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་

ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་

གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་དྲི་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། སྣ་དང་དྲི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་རོ་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། ལྕེ་དང་རོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་

པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་རེག་པ་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། ལུས་དང་རེག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། ཡིད་དང་ཆོས་དང་

རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བསྐལ་པས་སྲེག་པ་ན་ནམ་མཁའ་མི་འཚིག་ཅིང་། ཆུས་འཇིག་པ་ན་ནམ་མཁའ་གཤེར་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 260a

བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཚིག་ཅིང་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་

རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འགོད་དོ། །མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་དགའ་བ་མེད་ལ་ལངས་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཞི་བ་ཉེ་བར་སྟོན་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་

འགྲུས་རབ་ཏུ་འབར་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་མཉམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་ཡང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པ་ཡང་མི་མཐོང་ལ། མི་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་

མི་འགལ་ཞིང་འགལ་བ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་བསམ་གཏན་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་དག །དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ནི་

མཉམ་པར་བཞག །གནས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་མཉམ་ཉིད་སྙོམས་པར་བཞག །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དག་ན་གནས་པ་ཡི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །ཉེ་བར་ཞི་བ་དབེན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །མཁས་པ་དེ་དག་རྟག་

ཏུ་མཉམ་པར་བཞག །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཡིད། །ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་སེམས་ཀྱང་སྟོན་བྱེད་ཅིང་། །མཁས་པ་བསམ་གཏན་ཀུན་ལའང་མི་ཆགས་སོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །

เล่ม ๕๗ · หน้า 260b

འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་འཆི་བ་ཉེར་སྟོན་ཀྱང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དེ་དག་མི་ཉམས་ཏེ། །དེ་ནི་སེམས་རྟོགས་དབང་གིས་དེ་འདྲའོ། །གཟུགས་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །འདོད་པའི་ཁམས་སུའང་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་དེ། །དེ་དག་

བདག་དང་སེམས་ཅན་མི་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །སྒྱུ་མ་དང་ཡང་མཚུངས་ཤིང་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །རྨི་ལམ་ཆུ་ཟླ་སྤྲིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཤེས་ནས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །འགྲོ་བ་རྣམས་

ལ་སེམས་དང་བློ་འཇུག་ཅིང་། །སེམས་རྒྱུད་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། །བསམ་གཏན་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་མཁས་པ་ཡིས། །ཞིང་རྣམས་མང་པོ་བྱེ་བར་དེར་འགྲོ་ཞིང་། །མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཡིད། །རྒྱལ་བ་བསམ་

མི་ཁྱབ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་དུལ་ཞིང་ཞི་བའི་ཡིད། །ཞི་གནས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅིང་མི་རྟོག་པ། །དེ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཞི་བའི་ཡིད། །རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལ་མཉམ་པར་བཞག །མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པའང་ཡོང་མེད་ལ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་

མཚན་མེད་དེ། །མཉམ་ཉིད་དེ་ལ་གང་དག་རབ་གནས་པ། །དེ་དག་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་འཇུག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་འཇུག་པ་དང་།

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་རྣམ་པར་དག་པར་འཇུག་པ་དང་། དོན་རྣམ་པར་དག་པས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 261a

ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཀྱང་རྟག་པར་ལྟ་བར་མི་སྦྱོར་བ་དང་། མི་དགེ་

བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བར་མི་ལྟུང་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཤེས་པར་སྣང་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་གི་སྤོབས་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་།

ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའང་སྟོན་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང་། ལས་དང་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་ལས་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་

ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་

ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་འབར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་གོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་གོ། །གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་

ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཚིག་གོ། །འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་གོ། །མ་རུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚིག་གོ། །བཅིངས་པ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡིད་རྣོ་

བའི་ཚིག་གོ། །འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངོམས་པའི་ཚིག་གོ། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་གོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་གྱི་ཚིག་གོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚུངས་པའི་ཚིག་གོ། །མི་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 261b

སྙིང་པོའི་ཚིག་གོ། །མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་གཡོས་པའི་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་འབིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གོ། །བྱེད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྒྲོལ་བའི་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚིག་གོ། །སྣང་བ་མི་

དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མུན་པ་མེད་པའི་ཚིག་གོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚིག་གོ། །ཤིན་ཏུ་ཟད་ཅིང་བྱང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཟད་པའི་ཚིག་གོ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་ཟད་པའི་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །

ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ཚིག་གོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ཚིག་གོ། །གནས་པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཀུན་ནས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་

གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རྫི་བའི་ཚིག་གོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཚིག་གོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚིག་གོ། །སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་

ཡང་དག་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པའི་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འགོག་པའི་ཚིག་གོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ཚིག་གོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སངས་

རྒྱས་པའི་ཚིག་གོ། །རབ་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །གང་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་

པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཆོས་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །

เล่ม ๕๗ · หน้า 262a

ཤེས་རབ་ལྟ་དང་མུན་པ་ཉོན་མོངས་གཅོད། །རབ་ཏུ་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་རབ་བསལ་ཅིང་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་པ་ངེས་པར་སྟོན། །མཐའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་། །གང་ཟག་

སྲོག་ལའང་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ལས་ཐར་བྱེད་དེ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཤེས་རབ་བདུད་ལས་རྒྱལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་མེད། །ཤེས་རབ་ཆུ་བོ་ལས་བསྒྲལ་རབ་ཏུ་སྒྲོལ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྤྱོད། །

ཤེས་རབ་ཐར་པ་བདེ་བའི་མཆོག་ཀྱང་སྟོན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བསྒྲིབས་པའི་རྩ་བ་སྤྱོད། །ཕུང་པོ་ཁམས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན། །མཚན་དང་མཚན་གཞི་མཚུངས་མཚན་གྲོལ་བྱེད་པ། །ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་གསུམ་ན་མཛེས། །ཡོངས་སུ་དག་སྤྱོད་

ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མི་གོས་སྤྱོད། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་སྤྱོད། །ཤེས་རབ་དག་པའི་མི་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། །མིག་ལྔ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་བྱེད་ཅིང་། །དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་བྱེད། །འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་རབ་ཏུ་གཅོད་

པར་བྱེད། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཟད་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་རྟག་ཏུ་མི་གནས་ཤིང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །བར་སྣང་དང་ནི་མཚུངས་མཉམ་འདྲ་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འཕགས། །རྙེད་དང་མ་རྙེད་གཉི་གའི་མཐའ་

ལས་གྲོལ། །དབུས་ལ་རྟོག་པ་ཀུན་རྟོག་མི་རྟོག་པ། །གང་རྣམས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སོང་བ་ཡི། །འཆི་བ་མེད་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་སྟོན། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཤིང་དེ་བཞིན་སྲེད་པ་སྤངས། །ལམ་རྣམས་སྟོན་ཅིང་འགོག་པའང་རབ་ཏུ་འཆད། །བདེན་པ་ཤེས་

པར་ཤེས་རབ་འདི་འཇུག་སྟེ། །དེས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་རབ་ཏུ་བཅད། །ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞིང་མཚུངས་ཞིང་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཚུངས་རབ་ཏུ་དབེན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་སེམས་ཅན་མཚུངས། །ཤེས་རབ་བློས་དཔྱོད་པས་ནི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 262b

འདི་ཤེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ། །རིགས་

ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་ཤིང་བསགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་

ཚད་མེད་པར་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མེད་པར་བརྩམས་པས་ཚད་མེད་པའི་དོན་འཕེལ་བ་ཡིན་

ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚད་མེད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་

བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པས་ངག་གི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བསོད་ནམས་དང་སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཚད་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱན་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 263a

ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཛོད་སྤུ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་ཅིང་འདུད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཚད་

མེད་པས་དབུའི་གཙུག་ཏོར་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྱུ་དང་གཡོ་མེད་པར་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་འཐུན་པར་འཛིན་པས་དོན་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚད་མེད་པ་བཅུ་པོ་དེ་

དག་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པས་དེའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་ཀུན་དུ་གནས་

ཏེ། དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་

འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་

སེམས་ཀྱང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་དེས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེས་བདག་འདོད་ཆགས་

མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་འདོད་ཆགས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་བདག་ཉིད་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 263b

ཞེ་སྡང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་བདག་ཉིད་གཏི་མུག་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་གཏི་མུག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་བདག་ཉིད་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་

ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་།

ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ལ་དམན་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་

ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབྱིངས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེ་སྡང་གི་དབྱིངས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏི་མུག་གི་དབྱིངས། ཆོས་ཀྱི་

དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱིངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གར་ཡང་འགྲོ་བའང་མེད། མི་འགྲོ་བའང་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་སྟེ། གང་བདག་

གི་དབྱིངས་ཤེས་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་བདག་གི་དབྱིངས་དེ་དག་མི་གཉིས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།

གང་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་རབ་ཏུ་སྣང་བའོ། །གང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བླ་གབ་མེད་པའོ། །གང་བླ་གབ་མེད་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མེད་དོ། །གང་མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ལ་གནས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། མི་གནས་པ་ནི་ནམ་མཁའོ། །གང་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 264a

འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་

ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བའོ། །ཤེས་རབ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་

མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སེམས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པའོ། །སྟོབས་ལས་སངས་

རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དུས་གསུམ་མཚུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བའོ། །མི་འཇིགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་མི་གནས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་

མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་གང་གཟུགས་ལས་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་

དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་འགྲོ་བའོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་

མཐོང་ལ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་འགྲོ་བའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་དྲན་པ་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་དེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པའོ། །

เล่ม ๕๗ · หน้า 264b

གང་དེ་ལྟ་བུ་རྙོག་པ་མེད་པའི་དྲན་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་གང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །འགྲེང་བ་དང་།

འཆག་པ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་། འོང་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། མི་སྨྲ་བར་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པས་དྲན་པའང་དྲན་པར་མི་བྱེད་མི་དྲན་པའང་དྲན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་

པས་གཟུགས་དང་། མཚན་དང་ཆོས་ཉིད་དུའང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་མི་དྲན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ་གང་ལ་མཚན་མ་དང་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཆོས་ཅི་ལ་ཆགས་ཀྱང་རུང་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་མེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཆོས་གང་ལ་

སྦྱོར་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། གང་སེམས་དང་ཡིད་འབར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། གང་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། གང་འདུས་བྱས་སུ་རབ་ཏུ་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་

མཐོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་རིག་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མངོན་

เล่ม ๕๗ · หน้า 265a

པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་

འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་དོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་

ཞེ་ན། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདགས་པ་དང་ཐ་སྙད་དོ། །

འདུས་མ་བྱས་ནི་གདགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་གཏོང་བ་

རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གཏོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འདོར་ཞིང་རབ་ཏུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ཆོས་གང་ཡང་བཏང་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་གང་གཏོང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་གཏོང་

བའི་མཆོག་གོ། །གང་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་མི་གཏོང་ངོ་། །གང་མི་གཏོང་བ་དེ་ནི་མི་སྙེམས་སོ། །གང་མི་སྙེམས་པ་དེ་ནི་དམིགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །རྒྱུ་བ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་སེམས་ཀྱིས་

རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་པ་སྟེ། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཆོས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 265b

ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གཏོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འང་བསྔོ་སྟེ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་ཡང་ཆོས་གང་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་གཉིས་

སུ་མེད་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་

པ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ། སྨོན་ལམ་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ། བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་ཏེ།

སེམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་འཐུན་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་སྟེ། གཟུགས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བ་

སྟེ། སོ་སོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་གཉེན་པོས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དྲན་པ་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་

བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་རིས་གཉིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་

ན་འཁོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཡང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ནི་སྤྱི་བོ་ལྟ་བུ་བཅུས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཕ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 266a

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱི་བོར་གྱུར་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མི་ཉམས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དབང་བསྐུར་བའི་ས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ཉམས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ནང་ན་དོན་དང་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་དང་། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ལ་

འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། སྤྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཀུན་དུ་གཟིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་དག་གི་ལག་མཐིལ་དུ་སོང་བ་ལྟར་འདུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་

པོ་ལ་འདུག་ནས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ་ཞེས་སྤྱི་བོ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེའི་དྲན་པ་དེ་ནི་ལྟ་བས་མ་འཁྲུགས། བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བས་མ་འཁྲུགས། ཡིད་ལ་

བྱེད་པས་མ་འཁྲུགས། སྤྲོས་པས་མ་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་རྙོག་པ་མེད་པས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་

ཐོབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ཡང་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཉིང་མཚམས་

སྦྱོར་བ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་། སྔོན་གནས་བཅས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རོལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཤེས་རབ་དང་།

เล่ม ๕๗ · หน้า 266b

ཡེ་ཤེས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས། མངོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག །སྒྱུ་མས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནི་གནས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་འཁོར་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པའམ། འཁོར་བར་འཆིང་བ་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པར་སྟོན་པ་དེ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་མི་འབྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་འཆད་དོ། །དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲུགས་སུ་

ཚད་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་གང་ལ་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་

མཚན་ཉིད་དང་ཆོ་ག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟེ། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་རྩ་བའི་ཚིག་གོ། །གང་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་

མཁྱེན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་རིག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་རིག་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། རང་གི་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ།

སྤྱོད་པ་དེའི་གང་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། གང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དམ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། ཞེ་

སྡང་གི་མཚན་ཉིད་དམ། གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་དམ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚན་ཉིད་དམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། ལྷའི་མཚན་ཉིད་དམ། མིའི་མཚན་ཉིད་དམ།

เล่ม ๕๗ · หน้า 267a

ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། རིང་པོའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། བར་མའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཉེ་བའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ།

སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་

ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་

པ་ཇི་སྙེད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ལ་གཟུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མི་ཟད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ཀྱང་མི་

ཟད་ཅིང་མཐའ་མེད་པའོ། །ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་ནས། གང་གི་ནུབ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་པ་དང་འཆད་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་

ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཞི་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་

དེའི་ཕྱིར་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གཞན་དུ་མི་བཙལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ནི་སྟོང་གསུམ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 267b

གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་དུ་ཡང་ཡི་གེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་

ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་དོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཛིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་མི་བརྗེད་ཅིང་དོན་ཐམས་ཅད་མི་ཉམས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱེད།

བདུད་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱེད། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་

དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་

རྒྱས་ཤེ་ན། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨིག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མི་འཕོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མིག་ཡོར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་

གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རག་ལས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སེམས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་

གྱིས་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲངས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འདྲ་བར་ཆོས་དེ་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། གང་ཆོས་དེའི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 268a

ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་

དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་

ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་རིག་ནས་སེམས་ཅན་གང་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བར་མ་ཡིན། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བར་

ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། རྒྱུར་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔས་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་ཆུད་མི་གཟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་དབེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་

པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །སྦྱིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཏོང་བ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་

เล่ม ๕๗ · หน้า 268b

ཁྲིམས་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་འཛུད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་

དོ། །བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་བརྒྱན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པར་འདོད་པ་བཟོད་པའི་གནས་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་

བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གྲུབ་

པའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་ནི་སེམས་དགའ་བ་དང་ཅང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང་ཅང་ཤེས་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཀུན་སྐོང་སྟེ།

ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཐོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ནི་དམིགས་པར་ལྟ་བ་མི་འཛིན་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐོས་པ་དེ་ཡང་

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་དང་གང་བསགས་པ་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མངོན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་

ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ནི་བདག་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བདག་མིང་

เล่ม ๕๗ · หน้า 269a

དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་རོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་

ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་ཉམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་

ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་བཅོམ་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལས་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་

རྩ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནས་ལྟ་བ་དང་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན། བློ་དང་ལྡན། བཟོད་པ་དང་ལྡན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་ལུས་དབེན་སེམས་དབེན་ཏེ། འདི་

འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནང་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་རྒྱུ་བ། ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན། ཅང་ཤེས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དགའ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་བརྟགས་པ། རབ་ཏུ་དཀར་བའི་བློ་ཉོན་མོངས་པས་མ་འཁྲུགས་པ་སྣང་བ་ཐོབ་པ། ཡེ་ཤེས་

རབ་རིབ་མེད་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་བསགས་པ། སྦྱིན་པས་བརྟན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། བཟོད་པའི་གོ་གྱོན་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡ་ལད་

བགོས་པ། བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། བྱམས་པས་རྗེས་སུ་འཐུན་པ། སྙིང་རྗེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐབས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 269b

བར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཤིན་དུ་འཕགས་ཤིང་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས། སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་

ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ། ཟག་པ་ཟད་པའི་བདེ་བ་རྙེད་ཅིང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་

ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་

ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་

པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གང་དང་། རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འགོག་པའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག །འདུ་བྱེད་འགགས་པས་

เล่ม ๕๗ · หน้า 270a

རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག །མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག །རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག །ཚོར་བ་

འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག །སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག །ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག །སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག །སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་།

འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འགོག་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་

ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཟབ་མོ་ཞེས་

བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་དང་། བདག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ནི་ཀུན་དུ་བཙལ་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཟབ་མོའོ། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བརྙེས་

སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཐོག་མ་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་མ་སྐྱེས། མ་སྐྱེད། མ་འགགས། མི་འགག་

เล่ม ๕๗ · หน้า 270b

པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མུན་པ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། ཀུན་གཞི་མེད་པ། རབ་རིབ་མེད་པ། དོན་དམ་པ་ཟབ་མོ་གང་ལ་མིག་མེད་ཅིང་མིག་འགོག་པ་མེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་མེད་ཅིང་ཡིད་འགོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡུལ་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་

ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་ཡིད་འཛིན་པ་མེད་དེ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་

ཡང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ།། །།འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ། བམ་པོ་གསུམ་པ། རིགས་

ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཏེ། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་རྟེན་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ། གང་

རྟེན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ། གང་རྟེན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་བདག་མེད་པ། ཞི་བ། གང་རྟེན་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་མེད། སེམས་ཅན་མེད། སྲོག་མེད། གསོ་བ་མེད། སྐྱེས་བུ་མེད། གང་ཟག་མེད།

ཤེད་ལས་སྐྱེས་མེད། ཤེད་བུ་མེད། གང་རྟེན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད། གང་རྟེན་པ་དེ་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ། རྩོལ་བ་མེད་པ། སྟོང་པ། མཚན་མ་མེད་པ། དབེན་པ། རྒྱུ་བ་མེད་པ། མ་སྤྲོས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་སྐྱེ། འགག་

པ་ནི་ཆོས་ཁོ་ན་འགག་སྟེ། འདི་ལ་བདག་གམ། སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། གསོ་བའམ། སྐྱེས་བུའམ། གང་ཟག་གམ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སམ། ཤེད་བུ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་བདག་པོ་མེད་དེ། དེའི་

เล่ม ๕๗ · หน้า 271a

ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྩྭ་དང་། ཤིང་དང་། རྩིག་པ་དང་། ལམ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད། འགག་པ་ན་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་

མེད། འགག་པ་ན་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་ན་འབྱུང་གི་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་འགོག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལ་མཐར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་སྟེ། གང་དེ་

མི་སྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པ་ནི་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དག་པས་ན་མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཏེ། མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་

བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་

སྟེ། ཕྱེ་བ་མེད་པ། འཇུག་པ་མེད་པ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ། མི་བསྐྱོད་པ། བསྐྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་

ནི་ཕྱག་རྒྱ་དེས་བཏབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་

དང་བྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པའི་མཐའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་ནམ་མཁའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཕྱག་རྒྱ་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡང་སྤྱན་ལྔ་ལ་མི་སྣང་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་

เล่ม ๕๗ · หน้า 271b

རྒྱས་བཏབ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་དུ་འདོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །དེ་ལ་གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དེ་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་རྣམ་

པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་བྱེད། ཆོས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་ན་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དག་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་རབ་ཀྱི་ཆོས་

རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་མི་བྱེད་དོ། །གང་ཇི་སྙེད་མང་པོར་བརྟགས་ཤིང་རྣམ་པར་བརྟགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་

རྣམ་པར་རྒྱུ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་འབྲེལ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྒྱུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདྲེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་

རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་འདྲེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཐམས་

ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའི་དབྱིངས་སོ། །མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་འགོག་པའི་དབྱིངས་སོ། །འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲོ་བའི་དབྱིངས་སོ། །རྒལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པའི་

དབྱིངས་སོ། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །དུས་གསུམ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དབྱིངས་སོ། །གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དབྱིངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །གནས་མེད་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด