འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་སཱ་ག་ར་མ་ཏི་པ་རི་པྲྀཙྪཱ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๘ · หน้า 31a
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། གནས་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། གནས་པ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་མེད་པའོ། །གང་ལ་
གནས་དེ་མེད་ཅེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་དེ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས། ཚོར་བ་ལ་སོང་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ལ་སོང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ལ་སོང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ལ་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་མངོན་པར་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །
གང་མངོན་པར་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་མི་འབར་རོ། །གང་ཀུན་ཏུ་མི་འབར་བ་དེ་ཀུན་ཏུ་གདུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཀུན་ཏུ་གདུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་རབ་ཏུ་འབར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཞི་བའོ། །ཞི་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་འདི་དག་ནི་འདི་ལྟར་ཟབ་པའོ། །འདི་ལྟར་བལྟ་དཀའ་བའོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །གང་
དག་གིས་ཆོས་འདི་དག་ཐོས་ནས་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། འདི་དག་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་དག་གོ། །དེ་དང་དེ་དག་ནི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལམ་ཚད་མེད་པ་སྟོན་པ་དག་གོ། །དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ནད་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱེད་པ་དག་གོ། །དེ་དང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 31b
དེ་དག་ནི་མཆོད་པ་མཆོག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིར་ངེས་པར་བྱས་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆེན་
པོ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་ཡང་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་དག་གོ། །ཏིང་ངེ་
འཛིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ། གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ལགས།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དེའི་ཚེ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་མཚན་མ་དང་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་
དེའི་ཚེ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བདུད་ནི་བཞི་པོ་འདི་དག་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བདུད་དོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་སུ་སོ་སོར་
རྟོག་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་འཆི་བདག་གིས་བདུད་འཇོམས་སོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་གྱིས་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་སྤོང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ། །ལམ་སྒོམ་པས་ལྷའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 32a
བུའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །གཞན་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་
སོར་རྟོག་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་སྤངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་པར་
སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ལུས་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་ལུས་ལ་མ་ཆགས་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པའི་
བདུད་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཀྱེ་མ་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བདག་གིས་སྙིང་པོ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་
པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་བློས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བས་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡོངས་སུ་དག་སྟེ་རྒ་ཤི་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཚར་གཅོད་
เล่ม ๕๘ · หน้า 32b
དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་མི་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །འཁོར་བ་མི་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་མི་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དབེན་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །སེམས་དབེན་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་
པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་ལ་མི་གནས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །ཁམས་ལ་མི་གནས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་གནས་པར་བསམ་གཏན་
བྱེད་པས་འཆི་བདག་གིས་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་ཕུང་
པོའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་
པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པར་མོས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 33a
པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པར་སོམ་ཉི་མེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བས་
ཀྱང་མི་ངོམས་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་། ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཕུང་
པོའི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་། ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །གང་
གི་ཚེ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་སྒོམ་ཞིང་ཆོས་དང་། ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསམ་པ་ཡང་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བདུད་ཀྱི་ལས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བས་ཀུན་
ནས་ལངས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཀུན་ནས་ལངས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཞིང་བདག་མེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཆོས་གང་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་
ནས་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་མི་གྱོན་ནོ། །གོ་ཆ་བགོས་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་གོ་ཆ་འདི་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དཔྱོད་དེ། དེ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 33b
འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་གོ་ཆ་འདི་ནི་བདག་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་བགོས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་དང་། སེམས་
ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་གནས་པ་དེ་བདག་གིས་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་གནས་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་གནས་སོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ནི་
གནས་སོ། །དེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ། མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་
ཏེ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །གང་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པས་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་
སོ། །གསོལ་པ་ཅི་ལགས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱིའམ། མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའམ། འདུ་ཤེས་གང་ཡོངས་སུ་འཚལ། བཀའ་སྩལ་པ། འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་
ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཟད་པའོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་དུས་གསུམ་དུ་འདུ་ཤེས་མི་དམིགས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་དང་ལྡན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ། དེ་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 34a
སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སྤྱད་དོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སེམས་
ཅན་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་
ལ་གཏི་མུག་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་
བསམ་པ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདོད་ཆགས་བཅོས་མ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་
ཚར་གཅད་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་བཅོས་མ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་བཅོས་མ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་བཅོས་མ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་
མུག་བཅོས་མ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་བཅོས་མ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་བཅོས་མ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་བཅོས་མ་ཅན་
ལ་འདོད་ཆགས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་བཅོས་མ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སྔར་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། སྔར་ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་ཕྱིས་འདོད་ཆགས་ཅན་དང་། སྔར་ཞེ་སྡང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 34b
ཅན་ལ་ཕྱིས་གཏི་མུག་ཅན་དང་། སྔར་གཏི་མུག་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། སྔར་གཏི་མུག་ཅན་ལ་ཕྱིས་འདོད་ཆགས་ཅན་དང་། སྔར་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་གཏི་མུག་ཅན་དང་། སྔར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་ཕྱིས་གཏི་མུག་ཅན་དང་། སྔར་ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་ཅན་ལ་ཕྱིས་འདོད་ཆགས་ཅན་དང་། སྔར་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་སྒྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་གཟུགས་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། དྲི་
ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་རོ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། རོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་དྲི་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། རེག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཆོས་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང་། ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་རེག་པ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཟུགས་ལས་
དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ལས་དབེན་པས་ནི་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སྒྲ་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། དྲི་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་རོ་ལས་དབེན་པས་ནི་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད།
རོ་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་དྲི་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། རེག་པ་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཆོས་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཆོས་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་རེག་པ་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་
དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལུས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་སེམས་དབེན་པས་མུ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སེམས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ལུས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དག་
ཀྱང་ཡོད། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་མི་རྟག་པའི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སྡུག་
เล่ม ๕๘ · หน้า 35a
བསྔལ་གྱི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། བདག་མེད་པའི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཞི་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད།
ཞི་བའི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་རྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། རྗེས་སུ་
བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་རྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་རྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། ཀུན་རྗོད་
པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སྦྱོར་བ་མྱུར་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བུལ་བའི་
སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སྦྱོར་བ་བུལ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྦྱོར་བ་ཡང་བུལ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་བུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྦྱོར་བ་ཡང་མྱུར་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་
ཀྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྒྱུ་རྣམས་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྒྱུ་རྣམས་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 35b
བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སླ་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱིས། དཀའ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། དཀའ་
བའི་ལམ་གྱིས་འགྱུར་གྱི་སླ་བའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། དཀའ་བ་དང་སླ་བས་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སླ་བ་དང་དཀའ་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་མགུར་བསལ་བའི་སྒྲས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་
ཀྱང་ཡོད། རབ་ཏུ་བརྟན་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཚར་གཅད་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རབ་ཏུ་གཟུང་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྡུག་པའི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་པས་
འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། བྱམས་པའི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྨ་དབབ་པས་འདུལ་བའི་རྣམ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྗེས་སུ་འཐུན་པར་རྒྱུ་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྤྱིའུ་ཚུགས་སུ་རྒྱུ་བས་
འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྣྲེལ་ཞིར་རྒྱུ་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། དབང་པོའི་སྒྲས་འདུལ་བ་
དག་ཀྱང་ཡོད། །སྟོབས་ཀྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལམ་གྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལྷག་མཐོང་གིས་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་སྒྲས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། སེམས་ཅན་གྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །
เล่ม ๕๘ · หน้า 36a
དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཀུན་ནས་ཞགས་
པ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲ་བ་དེར་སྐྱེས་བུ་ཞིག་བཅུག་པར་གྱུར་ལ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ན་དྲ་བ་དེར་བཅུག་མ་ཐག་ཏུ་སྔགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞགས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས་གང་དགའ་བ་དེར་
འགྲོའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་
ཅད་གཅོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་
ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཚད་མ་
མཆིས་པ་འདི་དག་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་གདའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
སེང་གེའི་ཕྲུག་གུས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཐོས་ན་སྐྲག་པའམ་དངང་བའམ། ཀུན་ཏུ་དངང་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 36b
གཤེགས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་ཐོས་ནས་ཀྱང་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མེའི་སྣང་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཤིང་དང་རྩྭ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྐྲག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཚིག་པར་བྱེད་
མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྲག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་མི་
སེམས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བརྟགས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། མེ་དང་། རྩྭ་དང་། ཤིང་དང་། ལོ་མ་དང་། ཡལ་ག་ཐམས་
ཅད་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བར་བརྩམས་ཏེ། ཉི་མ་བདུན་ན་གཡུལ་ཆེན་པོ་འགྱེད་དོ་སྙམ་ནས། དེ་ན་རྩྭ་དང་ཤིང་དེ་དག་གིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྩྭ་དང་། ཤིང་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་དཔུང་གྱིས་ཤིག །ངེད་ཀྱི་གྲོགས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱས་ནས་དེ་ན་རྩྭ་དང་ཤིང་
གི་ཕུང་པོ་རི་རབ་ཙམ་བསྡུས་པར་གྱུར་ལ་དེ་ནས་འགའ་ཞིག་མེ་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་དཔུང་མི་སྡུད། ཁྱོད་རྩྭ་དང་ཤིང་འདི་དག་ལས་གཅིག་པུས་རྒྱལ་བར་བྱ་སྙམ་འམ། དེ་ནས་མི་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འདིར་བདག་གིས་དཔུང་བསྡུ་བར་
བྱ་མི་དགོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩྭ་དང་ཤིང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་ཉིད་བདག་གི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདི་དག་མང་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་སྟོབས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་མེད་པར་གྱུར་ན་བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆིའོ། །ཤ་
ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེ་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 37a
པ་དེ་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བར་འདོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཡེལ་ན་དེ་མྱུར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤིན་
ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པར་བྱའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ཕྲུ་གུ་ནི་གྲོགས་མི་དགོས་པར་ཟའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལས་དང་པོ་པ་ཡང་གྲོགས་མི་དགོས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་དེ། གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་མི་ནུས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དུག་གི་གཉེན་པོ་ནད་མེད་པར་བྱེད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་དུག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞི་བར་
བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནད་མེད་པ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་མང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བར་སྣང་ལས་རོ་གཅིག་པའི་ཆུའི་རྒྱུན་འབབ་པ་བབ་ནས་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རོ་བྲོ་བ་ཐ་
དད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཐ་དད་པ་སྟོན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་དུ་འཛམ་བུའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 37b
ཆུ་བོའི་གསེར་བྱུང་བ་དེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་དེར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་གི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་
རྒྱལ་པོ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ལྷ་དང་མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་
འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བསོད་ནམས་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དབྱིག་གི་ཆར་མི་འབབ་པོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེའོ།། །།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་
པ། བམ་པོ་བཞི་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུ་རམ་ཤིང་གི་ས་བོན་མེད་པར་ཤ་ཁ་ར་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འགྲུབ་
བོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་གང་སྨན་དུ་མི་མཐོང་བའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་མཐོང་བའི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་
དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 38a
མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྣོད་དུ་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་ནམ་མཁའ་འཇུག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི་བྲི་བའམ་གང་བ་མེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྟོབས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འབྲི་བའམ་གང་བ་མེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུའི་སྟོབས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མདའ་འཕངས་པ་
འགྲོ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཐུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དད་པའི་སྟོབས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཐའ་ཐུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྫ་
མཁན་གྱིས་སྣོད་དུ་མ་བྱས་པ་དག་སྣོད་ཀྱི་མིང་མི་འཐོབ་པོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་པོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སུས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བ་དེ་ཕྱིས་རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་
ཅད་ལ་རེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་སུས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཕྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བ་ལང་གི་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་
ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དག་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པའི་རྒྱ་
མཚོ་ལས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དག་འབྱུང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་བཙས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཞེའམ་རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་རྗོད་
เล่ม ๕๘ · หน้า 38b
དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཞེའམ། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་རྗོད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །
ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ཡང་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་འོད་གསལ་བ་ནི་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་
དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་པོ་སྤྱད་པ་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང་ཁྱད་དུ་མི་གསད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཆུང་
དུ་ཟིན་ཀྱང་གནས་ཁང་ངམ་ཁྱིམ་འམ་ཁང་པར་བཅུག་ན་དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཡང་བརྙས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་
རྒྱས་པར་འགེངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གང་དག་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་མ་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་
ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལོ་ཐོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་གཡུར་ཟའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་
ས་ཆེན་པོ་འདི་ཚིག་པར་བྱེད་པའི་སྲེག་པའི་བསྐལ་པའི་མེ་དེ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་གང་གིས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བསྲེགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 39a
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚིག་པའམ། མ་ཚིག་པ་ཡང་རུང་སྟེ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཡང་རུང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་བསྟན་པ་འདི་དག་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་ཐོས་ནས་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དཔེ་འདི་ལྟ་བུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེའི་ཕྲེང་བ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་བལྟ་དཀའ་སྟེ། །ཟབ་ཅིང་ཕྲ་ལ་དྲི་མེད་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་བས་མི་གང་རྣམ་འཚང་རྒྱ་འདོད་པ། །དེས་འདིར་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཐོགས་མི་བྱ། །ཡེ་ཤེས་
ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་བཅོས་མ་མིན། །ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་འོད་གསལ་ཏེ། །དྲི་མེད་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ནི་རབ་གནས་པས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ལ་རེག་པར་ནུས། །སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་རུང་། །སེམས་ནི་དག་ཅིང་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལོ། །ཉོན་མོངས་གང་
གིས་ཡིད་ནི་ཉེར་ཉོན་མོངས། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས། །འདི་ལ་བྱེད་པོ་མེད་ཅིང་ཚོར་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྗེས་མེད་ཡ་མ་བརླ། །གང་ཟག་མེད་ཅིང་བདག་གིས་བདག་མེད་བསྟན། །རྨི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །འདི་དག་ལུས་
ཀྱི་ལས་ཀྱིས་རབ་ཕྱེ་མིན། །ངག་གམ་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་མ་ཡིན། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བྱས་མིན་གཞན་མིན་ཏེ། །དེ་དག་ལ་ནི་དཔེ་བྱར་མི་ནུས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་ཤིང་དྲི་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་བསྟན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །མིག་གིས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 39b
ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་རྣ་སྣས་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིན། །མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ལོག། ཞི་བ་གནས་མེད་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འདྲ། །དེ་ལ་སེམས་མི་རྒྱུ་སྟེ་ཡིད་ཀྱང་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་མིན། །
དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ལས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་བསྙད་པ་གང་། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད། །སེམས་ཅན་གང་དག་སྔོན་ཆད་བྱས་ལྡན་ཞིང་། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་ཡོངས་
སུ་ཟིན། །དེ་དག་འདི་འདྲའི་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་ནི། །དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཟང་ཟིང་མེད་པ་འཐོབ། །འདི་ནི་ཅི་སེམས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅིག་ཅེས། །དེ་དག་བདུད་ཀྱིས་སྐྱོན་ཆགས་མི་རྙེད་དེ། །སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་ཤེས་ན། །བར་དུ་བདུད་ལས་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །
བདུད་བཞི་འདི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་ནི། །རིགས་པ་དང་ནི་བློ་དང་བསོད་ནམས་དང་། །ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་རབ་གནས་པ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་དམ་པ་འདི་ལ་སྤྱོད། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཤེས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་མཆོག་འདི་ལ་སྤྱོད། །
དེ་ཡིས་སྤྱོད་པ་རྣམ་མང་འདི་ཐོས་ནས། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན། །འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །ཕན་ཚུན་དམིགས་པར་ཡང་དག་རབ་ཏུ་ལྡན། །བདག་ཆེན་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཤེས་ནས། །ཕྱད་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལུང་ཡང་སྟོན། །འདི་ན་
སེམས་ཅན་ཆགས་མང་ཆགས་པ་ཡོད། །དེ་དག་ཞེ་སྡང་བག་ཉལ་རྣམ་པ་མང་། །དེ་དག་ཞེ་སྡང་ཉོན་མོངས་གཟིར་བར་སྣང་། །དེ་དག་གཏི་མུག་ཆེན་པོས་གནོད་པར་གྱུར། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་ནི་མཚན་མ་དང་། །རྐྱེན་དང་
དམིགས་པའང་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱས་ལ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན། །ཀུན་ནས་ཞགས་པའི་དྲ་བར་རབ་བཅུག་པ། །རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་གསལ། །དེས་ནི་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་བཅད་ནས། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མ་སྨད་འགྲོ། །དེ་ལྟར་བྱང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 40a
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་མཁས་པ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་ཞུགས་ནས། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་བཅད་དེ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་སྤྱོད། །ཉི་མའི་འོད་ལ་གྲོགས་ནི་བྱ་མི་དགོས། །སྦྲུལ་གདུག་ལ་ཡང་གྲོགས་བྱ་དགོས་
མ་ཡིན། །སེང་གེའི་སྒྲ་ལ་གྲོགས་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གྲོགས་མི་དགོས། །དེ་དག་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུ་གཉིས་མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་མང་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་མཐུ་དང་སྟོབས་སུ་ལྡན། །འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་
ནི་རབ་ཏུ་འཇོམས། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མེས་ནི་རྩྭ་རྙེད་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་སྟོབས་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་སྲིད། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་མེ་རབ་འཕེལ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ། བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་ཏུ་རྟུལ་བ་བརྟན་པ་དང་འདུན་པ་ཆེ་བར་བྱའོ། །གཅེས་པ་མི་འདོར་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཡོད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྣམ་
པར་རིང་ངོ་། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བཟོད་པ་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བསམ་གཏན་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བདག་གི་དོན་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་
ཅན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གྲངས་འདིས་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་རིག་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན།
เล่ม ๕๘ · หน้า 40b
གྲངས་མེད་པ་བདུན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བལྟས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་
ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་དེ་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཚིག་སྟེ་ཆུས་འཇིག་པ་བྱུང་བ་ན་པད་མ་ལོ་མ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྡན་པ། རྣམ་པར་བཀྲ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱུང་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ་གནས་སོ། །དེ་ནས་གནས་
གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དག་གིས་པད་མ་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་པད་མ་འདི་དག་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་བསྐལ་པ་མེ་
ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བསྐལ་པ་དེའི་མིང་ཆགས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་
པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་པ་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་མ་ཐག་ཏུ།
དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 41a
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ཕྲག་སྟོང་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་བག་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་མངལ་ན་གནས་པ་མེད་དེ་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་པད་མ་རྣམས་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འཁོད་པར་བརྫུས་ཏེ་བྱུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པར་ཐེག་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང་མི་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དག་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་དང་
འདྲ་བར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཡང་བསམས་པས་འབྱོར་པ། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ན་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་
འབར་བ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག །ཁྱོད་རྟག་ཏུ་རྟུལ་བ་བརྟན་པ་དང་། འདུན་པ་དྲག་པོར་གྱིས་ཤིག །རྟག་ཏུ་གཅེས་པ་མ་འདོར་ཅིག་ཅེས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་
སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཅ་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་
འགྲུས་བརྩམས་པ་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 41b
དཔའ་གོ་ཆ་བརྟན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རྩོམ་པ་དང་། རྟུལ་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། སྒྲུབ་
པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བརྩོན་འགྲུས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་རྩོམ་པ་ནི་གང་། རྟུལ་བ་ནི་གང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་གང་། སྒྲུབ་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོའོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཐོས་པ་སྟོན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་སེར་སྣའི་སེམས་ཚར་གཅོད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་
པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་གང་སློང་བ་པོ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཀྱེ་
མའོ། །ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་མི་རྟག་པའོ་སྙམ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བྱིན་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་བདག་གིས་སྙིང་པོ་བླངས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །
སྒྲུབ་པ་ནི་སྦྱིན་པས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཉམས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །
เล่ม ๕๘ · หน้า 42a
སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །
གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐབས་མེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་སྲུང་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བཟོད་པའི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་གཤེ་བ་དང་།
སྡང་བ་དད་པར་བྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་གཤེ་བ་དང་སྡང་བ་འདྲིས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ནང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་མི་དམིགས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ལེ་ལོའི་དྲི་མ་སེལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དྲི་
མ་ལས་དབེན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དེའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་བྱ་བ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་རེ་
བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་གཟོན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་དྲན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་བློ་གྲོས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་མོས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་རིག་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཚུལ་ལོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སྒོའོ། །
སྒྲུབ་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་འཛིན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཚིག་འབྲུ་སེལ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྟེན་པའོ། །རྟུལ་བ་
ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་མི་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སེམས་སོ། །རྟུལ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་མི་ལྟ་བའོ། །
เล่ม ๕๘ · หน้า 42b
སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དགེ་བ་ཅི་ཞེས་ཚོལ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པར་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་དགོན་པ་ལ་གནས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དབེན་པར་གནས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་
ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དགང་སླ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རུང་བ་ལ་ཚོད་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་
ལྷོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སློབ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་
བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་འཐུན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ། །རྟུལ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་
བྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཉོན་
མོངས་པའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཕམ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལམ་སྒོམ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 43a
པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ལུས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་
པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་དད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །
སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ལམ་ལའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
ལའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་སྤྱོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་
ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་རྒྱུ་དང་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་
འགྲུས་དེ་ནི་གང་མིང་དང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་འགོག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་འཛིན་པ་དང་། འཆིང་བ་འདོར་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་
སེལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཙོམ་སྤོང་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་མདུད་པ་རྣམས་དང་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སེལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ང་རྒྱལ་དང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 43b
མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་གཞི་དང་གནས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་སྤོང་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་
གང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་གཏི་མུག་དང་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་རྣམས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་
འགྲུས་དེ་ནི་གང་སེམས་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་རྣམ་པར་བསམས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ཆོས་ཉིད་གནས་པར་ཤེས་པའོ། །
བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་འཕྲོ་བ་མེད་ཅིང་མི་འཕྲོ་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ལེན་པ་མེད་ཅིང་འདོར་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་འདེག་པ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་
ནི་གང་བླང་བ་མེད་ཅིང་དོར་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ལ་བཅིང་བ་མེད་ཅིང་གྲོལ་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ལ་གནོན་པ་མེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ལ་རྒྱགས་པ་མེད་པ་དང་བག་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་
དེ་ནི་གང་ལ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་འབར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་སྲུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང་སྲུང་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །
བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གང་ཀུན་ཏུ་མི་འོང་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས། །བརྩོན་འགྲུས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་འདི་དག་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲིས་མི་སྐྱེ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 44a
བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བསྟན་པ་དེ་ཐོས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་གནས་པར་གྱུར་
ཏོ། །དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གཅེས་པ་མ་བོར་བར་ལོ་བྱེ་བ་འདས་པ་དང་ཆུང་ངུའི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་འདུག་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །དེ་ཤི་འཕོས་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་དེས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཡི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་འདུག་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྣམ་གྲངས་འདིས་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་། གང་དག་བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་
པར་གྱུར་ནས་འདུག་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སོམ་ཉིའམ་ཡིད་གཉིས་སམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ངས་བརྩོན་འགྲུས་འདི་འདྲ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཕྱིར་བསྙིལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ངས་དེ་ཙམ་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་
དང་ཚེགས་དེ་ལྟ་བུས། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ལྟོས། གང་དག་ལེ་ལོ་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྣམ་པར་རིང་ངོ་། །བློ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 44b
གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བསྟན་པ་འདི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་དག་པར་འགྱུར་གྱི་ལེ་ལོ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་འདི་ལྟར་གང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བག་ཡོད་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་
པའི་སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུའི་སྲོག་ཆགས་བདུན་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ངས་དྲན་སྔ་མ་འདས་པའི་དུས་ན་ནི། །བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་འབྱུང་གནས་བལྟ་སྡུག་ལ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་བལྟས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་མཆོག་ཏུ། །བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བྱུང་། །བསྐལ་པ་དེ་ལ་རྒྱལ་
བ་གང་བྱུང་བ། །དེ་དག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་དགའ་ལྡན་གནས་འདྲ་སྟེ། །མི་ཡི་བཟའ་དང་བཏུང་བ་བསམས་པས་འབྱོར། །བུད་མེད་ཡོད་མིན་མངལ་ན་གནས་པ་མིན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་གྱུར། །ཐེག་པ་དམན་པ་
གྲགས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་ཞུགས། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་བལྟས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བལྟའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ལྷགས་པ། །དེ་དག་དགའ་བའི་རྣམ་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བ་ཡི་བདེ་བ་མྱོང་། །རྐང་
གཉིས་ཀྱི་ནི་ཚོགས་གྱུར་གྲགས་ཆེན་པོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད། །གཞན་ཡང་ལྷ་དང་མི་ནི་མང་པོ་དག །སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར། །ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བསྔགས་པ་ཡང་ཡང་བརྗོད། །དེ་ནས་
བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་མཁས་པ་དེ། །ལངས་ནས་དོན་འདི་ཉིད་ནི་རྒྱལ་ལ་ཞུས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་གྱུར་པ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལ་གནས། །དེ་དོན་བཅོམ་ལྡན་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །བདག་ནི་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ནན་ཏན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 45a
བགྱིད། །དེ་ཡི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྗེ་དེས། །བརྩོན་འགྲུས་ལས་བརྩམས་ཡོན་ཏན་རབ་གསུངས་པ། །རྩོམ་པ་དང་ནི་དེ་བཞིན་རྟུལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་སོ་སོར་རྟོག་དང་སྒྲུབ་པའོ། །རྩོམ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ། །རྟུལ་བ་དགེ་བ་སྟོང་
དག་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་སེམས་ཅན་ཕན་པའི་དངོས། །སྒྲུབ་པ་དེ་བྱེད་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཐོས་ཚོལ་བ། །རྟུལ་བ་བརྟན་པ་ཡང་དག་སྟོན་བྱེད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཚུལ་བཞིན་བརྗོད། །སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་ཡང་དག་ལྟ་སྐྱེ་བ། །
རྩོམ་པ་སེར་སྣའི་དྲི་མ་སེལ་བ་ཡིན། །རྟུལ་བ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་གཏོང་བ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་རྣམ་སྨིན་མི་རེ་བ། །རྩོམ་པ་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་གང་བསྒྲུབས་པ། །རྟུལ་བ་སློང་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་བྱེད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་འདི་ལོངས་
སྤྱོད་མི་རྟག་སྙམ། །སྒྲུབ་པ་བྱིན་ནས་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་གང་ཚོལ་བ། །རྟུལ་བ་དེ་ནི་འཚོ་བ་དག་པ་ཡིན། །བདག་གིས་སྙིང་པོ་བླངས་སྙམ་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པས་རློམ་སེམས་མེད། །རྩོམ་པ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་སེལ། །
རྟུལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་པ་མེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སྦྱིན་བྱེད་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རློམ་སེམས་མེད། །རྩོམ་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། །རྟུལ་བ་ལུས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། །སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་འདི་སེམས་དག །
སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག །རྩོམ་པ་གནོད་སེམས་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན། །རྟུལ་བ་བཟོད་པའི་སྟོབས་ནི་ཉེ་བར་སྟོན། །སོ་སོར་རྟོག་པ་བདག་དང་གཞན་སྲུང་བྱེད། །སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་རློམ་སེམས་གང་མེད་པ། །རྩོམ་པ་གཤེ་ལ་རྟག་ཏུ་དད་བྱེད་པ། །རྟུལ་བ་དེ་དག་
ཐག་རིང་སྤོང་བ་སྟེ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནང་ནི་ཞི་བ་ཡིན། །སྒྲུབ་པ་བདག་དང་གཞན་དུ་དམིགས་པ་མེད། །རྩོམ་པ་ལེ་ལོའི་དྲི་མ་སེལ་བ་སྟེ། །རྟུལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་དང་མཐུ་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དག་སྨིན་བྱེད་སོ་སོར་རྟོག །དེ་བྱེད་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 45b
བྱ་བ་ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྟུལ་བ་བྱ་བ་ཉམས་འོག་ཆུད་པར་བྱེད། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་རེ་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་གསོན་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཡང་དག་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན། །རྟུལ་བ་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་
སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་མོས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད། །རྩོམ་པ་རིག་པ་རྟུལ་བ་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྒོ་ཡིན། །སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས། །འདི་དག་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཚིག་འབྲུ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། །རྟུལ་བ་བསྟན་པ་
ཡང་དག་སྟོན་པར་བྱེད། །སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲ་ནི་སེལ་བྱེད་པ། །སྒྲུབ་པ་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད། །རྩོམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཡིན། །རྟུལ་བ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམ་པར་སྤོང་། །ཐོས་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་ཆོས་རྣམས་དང་ནི་འགལ་མི་
བྱེད། །རྩོམ་པ་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །རྟུལ་བ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན། །དགེ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་སོ་སོར་རྟོག །ཆོས་རྣམས་འགལ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་དགོན་པར་དགའ་བ་གང་ཐོབ་པ། །རྟུལ་བ་འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཡིན། །དབེན་
པར་གནས་པར་དགའ་བ་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཉོན་མོངས་མེད་པར་གནས། །རྩོམ་པ་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་བཀའ་བློ་བདེ། །རྟུལ་བ་དེ་ནི་ཆོག་ཤེས་གྱུར་པ་ཡིན། །དེས་པར་གང་གྱུར་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་རུང་བའི་ཚོད་ཤེས་པ། །རྩོམ་པ་ལྷག་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་སློབ་ཅེས་བྱ། །རྟུལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷོད་པ་མེད་པ་ཡིན། །ལྷག་པའི་སེམས་སློབ་འདི་ནི་སོ་སོར་རྟོག །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སློབ་པ་སྒྲུབ་པ་མཆོག །རྩོམ་པ་སྦྱིན་དང་དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན། །རྟུལ་བ་བཟོད་དང་དེ་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་འདི་
བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྟེ། །སྒྲུབ་པ་ཡེ་ཤེས་དང་ནི་དེ་བཞིན་ཐབས། །རྩོམ་པ་འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་ཆོས་སྦྱིན་པ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ནི་རྟུལ་བ་ཡིན། །དོན་དཔྱོད་གང་ཡིན་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་དོན་འཐུན་པ་སྟེ་སྙིང་པོ་ཡིན། །རྩོམ་པ་གང་ཡིན་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་དག །
เล่ม ๕๘ · หน้า 46a
རྟུལ་བ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་ཡིན། །དགའ་བ་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། །བཏང་སྙོམས་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཞིང་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་སྟེ། །རྟུལ་བ་མཚན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དམ་ཆོས་ཡོངས་སུ་
འཛིན། །སྒྲུབ་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། །རྩོམ་པ་གང་ཡིན་ཕུང་པོ་བདུད་སེལ་བ། །རྟུལ་བ་ཉོན་མོངས་བདུད་ནི་ཚར་གཅོད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་འཆི་བདག་ཚར་གཅོད་དེ། །སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །རྩོམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་
སྟེ། །སྲིད་པའི་གནས་མེད་འདི་ནི་རྟུལ་བ་ཡིན། །ལམ་སྒོམ་གང་ཡིན་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག །འགོག་པ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ལུས་ལ་དྲན་པ་བཅིངས་པ་མེད། །རྟུལ་བ་ཚོར་བ་ལ་ནི་ལྟ་བ་མེད། །སེམས་ལ་དྲན་པ་འདི་ནི་སོ་སོར་རྟོག །ཆོས་ལ་དྲན་པ་སྒྲུབ་པ་དམ་
པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་དད་པའི་སྟོབས་དང་དེའི་དབང་པོ། །རྟུལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་དང་མཐུ་ཡིན་ཏེ། །དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་དབང་པོ་སོ་སོར་རྟོག །ཤེས་རབ་དབང་པོ་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་མི་དགེ་རྣམ་པར་སྤོང་ཞེས་བརྗོད། །རྟུལ་བ་གང་ཡིན་དགེ་བ་ཆུད་མི་གསོན། །
ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་གང་ཡིན་སོ་སོར་རྟོག །སྒྲུབ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཞེས་བརྗོད། །རྩོམ་པ་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྒོམ། །རྟུལ་བ་གང་ཚེ་ལམ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག །རིག་དང་རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་ཡིན། །རྩོམ་པ་
འཇུག་པ་རྟུལ་བ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །སོ་སོར་རྟོག་པ་སེམས་ནི་རབ་སྦྱངས་པ། །མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གང་ལོག་པ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ལུས་དང་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ལྟ་ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བ་དང་། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་
གང་ཤེས་པ། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཅེས་འཕགས་པས་བསྔགས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་པ་ནམ་འགག་པ། །དེ་ཚེ་བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཀུན་ནས་ལྡང་མེད་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ལས་གྲོལ། །མཁས་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་ནི་འགྱོད་པ་སྤངས། །མདུད་པ་རྣམས་དང་ཟུག་རྔུ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 46b
བསལ་བ་གང་། །སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་ཡོད་པ་མིན། །ང་རྒྱལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཚེ་སྤངས། །དེ་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཡིན། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་གང་ཡིན་དང་། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་མེད་པ་དང་། །ཉོན་མོངས་ཐམས་
ཅད་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས། །བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཚེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐོས་ནས་ནི། །གྲགས་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཀུན་གྱིས། །མི་སྐྱེའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །
འདི་ཐོས་ནས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཞིག་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་བཟོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱངས། །མི་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མིའམ་ཅི། །བདུན་སྟོང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །དེ་ན་གང་གིས་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་རེག་པ། །དགེ་སློང་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ང་ཡིན་ཏེ། །བརྩོན་
འགྲུས་བརྩམས་ནས་ངས་ནི་ལུས་བཏང་སྟེ། །འདུག་བཞིན་དེ་ཚེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་གྱུར། །བརྒྱད་ཁྲི་ལས་ནི་བཞི་སྟོང་ལྷག་པ་ལ། །བདག་གིས་ལུས་ནི་རབ་ཏུ་སྐམས་པར་བྱས། །བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་འདྲེན་པ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་བསྙིལ་
ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་རྣམ་པས་ཚད་དང་ལྡན་པར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 47a
ཆད་པའི་རྣམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཚད་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཚངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དབེན་པ་ཉིད་
དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དག་སྟེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་
ལྟར་གཟིགས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ། ཚངས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཐ་མའམ་མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་མའམ་མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་ཐ་མའམ་མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཡང་ཐ་མའམ་མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་
པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཚངས་པ་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགག་པ། སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ།
เล่ม ๕๘ · หน้า 47b
སེར་པོ་མ་ཡིན་པ། དམར་པོ་མ་ཡིན་པ། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ། ལེ་བརྒན་མ་ཡིན་པ། ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་མེད་པ། དབྱིབས་མེད་པ། རྟགས་མེད་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དག་གོ། །ཚངས་པ་མཚན་
མ་མེད་པའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི་འཆི་འཕོ་མེད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནོ། །འཆི་འཕོ་མེད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཞི་བའི་དོན་ནོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི་དབེན་པའི་དོན་ནོ། །དབེན་པའི་དོན་ནི་སྟོང་པའི་དོན་ནོ། །སྟོང་པའི་དོན་ནི་
གནས་མེད་པའི་དོན་ནོ། །གནས་མེད་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་འགག་པ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །འགག་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་གནས་མེད་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་
བརྗོད་འདི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་དམ་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དོན་བསྟན་པ་ནི། །འཆི་འཕོ་མེད་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ། །འཆི་འཕོ་མེད་དོན་ཞི་བའི་དོན། །རྣམ་པར་དབེན་པའི་དོན་དུ་བསྟན། །དབེན་པའི་དོན་ནི་སྟོང་པའི་དོན། །སྟོང་པའི་དོན་ནི་གནས་མེད་དོན། །གནས་
མེད་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན། །དེ་ཉིད་དོན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་དང་བྲལ་བ་ནི། །འགག་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན། །འགག་མེད་དོན་ནི་གནས་མེད་དོན། །གནས་པ་མེད་པའི་ཆོས་དོན་ཚིག །ཆོས་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གནས། །
ཆོས་ཀུན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་གནས། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཆོས་གནས་ལྟར། །སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་གནས། །ཆགས་མེད་ཆོས་ནི་མཚུངས་པའི་དོན། །དེ་ལྟར་དེ་དག་གཞན་མེད་གནས། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་། །
འདིར་ནི་མཉམ་པ་ཇི་བཞིན་གནས། །དེ་ལྟའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཏེ་བླ་ན་མེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ནི། །ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་མེད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་ཡིས། །ནམ་ཡང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མིན། །གང་དུའང་ཆོས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 48a
རྣམས་དེ་དག་ལ། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རྙེད་མི་འགྱུར། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྟགས་མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟའི་ཚུལ། །དེས་ན་དེ་དག་མཉམ་པར་བསྟན། །
ཁྱད་པར་མེད་དེ་མཚན་ཉིད་མེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྟོགས་འདོད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་བལྟ་བར་བྱ། །གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་དམིགས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་
པོར་དྲང་སྲོང་ཆེས། །དེ་དག་ཡང་དག་མཉམ་པར་རྟོགས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གང་བལྟས་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྟན་དེ་དག་ནི། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ། །མཉམ་སྟེ་མི་མཉམ་མེད་པའི་ཆོས། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དྲི་
མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་མཁྱེན་པས་རྟོགས། །དེས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་བྱུང་བ། །དེ་དག་གང་ལའང་རང་བཞིན་མེད། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་དག་གང་དུའང་འབྱུང་བ་མེད། །འགྲོ་བ་མཐའ་མེད་མཉམ་པར་
ནི། །གང་གིས་མཐའ་འདིར་རབ་ཤེས་པ། །དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་མཐར་སོན་པས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་གང་དག་འདས་པ་དང་། །ཆོས་རྣམས་གང་དག་མ་འོངས་དང་། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག །དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཆོས་སུ་
འདོད། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་རྣམས་ལ་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད། །གང་དུ་ཡི་གེས་མི་ཆགས་པ། །དེ་དག་ཐུབ་པའི་ཆོས་སུ་བསྟན། །སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དག་དང་། །མི་འཇིགས་རྣམ་བཞི་གང་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མ་འདྲེས་
ཆོས། །རྣམ་པ་བཅྭ་བརྒྱད་གང་ཡིན་དང་། །གཞན་ཡང་ཆོས་གང་ཅི་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་འདིར་ནི་འདུས་པར་འགྱུར། །དེས་ནི་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཀུན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན།། །།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། ཚངས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 48b
པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལ་ཆོས་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏམ། སྨྲས་པ་ཚངས་པ་ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཟུགས་སུ་བགྲང་ངམ། སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཚངས་པ་ཆོས་གང་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་ཐོགས་པ་མེད། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་གང་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཚངས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། དེ་ལ་གཉིས་སུ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཚངས་པ་མངོན་སུམ་ཡང་གཞན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་གང་ཡིན་པ་
དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ་ཚངས་པ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱང་རུང་སྟེ་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དམ། སྨྲས་པ་ཚངས་པ་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ཡོད་པའམ་
མེད་པར་ཁས་བླང་དུ་མེད་དོ། །ཆོས་གང་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ཁས་བླང་དུ་མེད་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྨྲས་པའོ་ནད་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བསྟན། སྨྲས་པ་ཚངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བསྟན་ཀྱང་ནམ་མཁའ་
ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བསྟན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 49a
བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་གྱི་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །སྨྲས་པ་ཚངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་དེ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་
མི་འགྱུར་རོ། །ཚངས་པ་འཛིན་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གནས་དང་ཆགས་པར་གྱུར་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི་གནས་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་
འཛིན་པར་གྱུར་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ་སྟོབས་གང་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་གང་ཡིན། སྨྲས་པ་ཚངས་པ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སྟེ། སྟོབས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དད་པའི་སྟོབས་
དང་། སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པའི་བློས་གུས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཐོས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱེད་པས། བསོད་ནམས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་སྟོབས་དང་། བདུད་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་པས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ།
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་མེད་པས་ངེས་པར་སེམས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་བཟོད་པའི་སྟོབས་སོ། །ཚངས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 49b
དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི། སྟོབས་དེ་དག་ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་འགྱུར་བའི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་གང་ཡང་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོས་བསྟན་པའི་སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་བསྙད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡི་གེ་མེད་པ། བསྙད་དུ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། སྨྲར་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རིག་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་
ཟག་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ།
ཐོགས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་འདི་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རི་མོ་བྲིས་ཏེ་རྟ་པ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་ཤིང་རྟ་དང་དཔུང་བུ་ཆུང་དང་། བཞོན་པ་རྣམས་སུ་འདིར་ཉེ་བར་སྟོན་ཏམ། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟའི་གཟུགས་རྣམས་འདིར་ཉེ་བར་སྟོན་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་ཇི་སྙམ་
དུ་སེམས། སྐྱེས་བུ་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 50a
ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་བརྗོད་པས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དཀའ་བ་མཛད་པའོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་
མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་། མི་འཐུན་པ་འདི་དག་རིག་ནས་འཆང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་དག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་
ཕྱོགས་འཛིན་པ་དག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་དབུལ་བ་ཕུལ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
འདི་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་དཔེ་བགྱི་བར་སླ་བ་མ་ལགས་པ་དེ་
ཙམ་དུ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཚད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་
མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་རིག་ནས་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་ན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 50b
གང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་བསྟེན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་ནི། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བཞི་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་འཐོབ་པའོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཟུངས་
རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་
བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བར་འཇོག་པ་དང་། དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང་།
དེ་ལ་སེམས་མ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་དད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱེད་པས་ངག་གི་རྒྱན་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཞིང་གི་རྒྱན་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 51a
འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་དུ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་སྐྱེ་བའི་རྒྱན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བར་
འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་སྣང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྨན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དུ་འགྲོ་བས་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་།
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྣང་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཚད་མེད་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཆོས་གང་འཛིན་པ། །དེ་དག་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལས་ཐིགས་
པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་བྱས་གཟོ་ཡིན། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཛོད་འཛིན་ཡིད་བརྟན་ཞིང་། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་ཞིང་མང་
པོ། །རིན་ཆེན་བཀང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་ཕུལ། །ཟད་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཛིན་ལྟར། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དེ་ཙམ་འཕེལ་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་རྒྱལ་ལ་བསྟི་སྟང་བྱས། །འཇིག་རྟེན་བྱེད་ལས་ནམ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཆོས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 51b
ནི་གང་ཚོལ་བ། །མཁས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལས་འདའ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འགྱུར། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མིའམ་ཅི་རྣམས་དང་། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དྲན་ལྡན་བློ་གྲོས་ལྡན་ཞིང་བློ་ལྡན་འགྱུར། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །མཁས་པ་བག་ཆགས་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་རྙེད་མི་
འགྱུར། །དེ་ལ་འགྱོད་དང་དེ་བཞིན་དོགས་པ་མེད། །དེ་ལ་བཅིངས་མེད་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཞིང་སྟོང་དག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་དེ་ནི་རྒྱལ་བ་མཐོང་། །མཐོང་ནས་དེ་ལ་དད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྐྱེ་དྲན་འགྱུར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འཐོབ། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་དག་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པས་འཕགས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ། །མཁས་པ་
མངོན་ཤེས་ལྔ་ལ་མྱུར་དུ་རེག །མ་སྨད་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཐོབ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ནི་ཟབ་ཆོས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་མེད། །སེམས་ཅན་བདག་མེད་པར་ཡང་མོས་པར་འགྱུར། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་འཐོབ། །འཇིགས་མེད་ཤེས་རབ་རྣོ་ཞིང་ཆགས་མེད་དག །དེ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །མཁས་པ་དེ་ནི་གཟུངས་རྣམས་འཐོབ་
པར་འགྱུར། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་གང་ཐོས་ཆུད་མི་ཟ། །སྤོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ལ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་ཅིའི་ཡིད་དུ་འོང་། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བུ་གཅིག་བཞིན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 52a
དུ་བསྟོད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་མི་ཡི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། །བདེ་དང་ཡིད་བདེ་བྱང་ཆུབ་དེ་འཚང་རྒྱ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་
ལུས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་ལྡན་ཞིང་། །མཁས་པ་ཡན་ལག་སྨད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ལྟ་བས་ངོམས་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་སྟོན་པའི། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ལ་དཀོན་མི་འགྱུར། །
ཆོས་མཛོད་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉན་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱང་རྣམ་པར་དག །ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་
འཛིན་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྗེད་འགྱུར་བ་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་དང་འགལ་མི་འགྱུར། །དགེ་བ་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཟུང་། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕན་ཡོན་རྣམས། །བསྐལ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བརྗོད་ཀྱང་། །དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕན་
ཡོན་འདི་དག་ནི། །བརྗོད་པས་མཐའ་མར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ། ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངས་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་གང་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་གང་དག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་བསྙད་པའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 52b
ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་དེ་དག་གང་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་སྟོན་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། འཇོག་པ་དང་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་
བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་གང་དག་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་འཛིན་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་གང་བསྙེན་པ་དང་། བསྟེན་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། ལྡང་བ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པ་དང་།
ཞེ་ས་བྱེད་པ་དང་། བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་། སྦེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། གོས་དང་། ཟས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པ་དང་། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་དང་། རྗེ་བོ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་། དགེ་
བ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་། བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། མི་སྙན་པ་འཆབ་པ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང་། མངོན་
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སེམས་པ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་རྩོད་པ་མེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པས་རྩོད་པ་རྣམས་ཆོས་དང་འཐུན་པས་ཚར་གཅོད་པ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རྒྱུད་དང་། སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་བློ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྦྱིན་པ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ལུས་དང་སྲོག་འདོར་ཞིང་མདོ་སྡེ་
འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་། སྦེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་མཉན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའམ། ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ཐ་ན་གོམ་པ་གཅིག་འདོར་རམ། ཐ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 53a
ན་དབུགས་འབྱིན་པའམ་རྔུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་པ་འདི་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་
སྣང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དགའ་བ་འཕགས་པའི་བསྐལ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་རྣམ་པར་དག་པར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་
ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་བཻ་དཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ཕྱོགས་བཅུ་སྣང་བས་རྒྱས་པར་འགེངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཉི་ཚེའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ལྷའི་བུ་རབ་འཕྲུལ་གྱི་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིང་ལྷའི་བུའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཆོས་ཉན་ཏོ། །དེ་ན་
ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ལུས་སྲོག་འདོར་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བའི་གཏམ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 53b
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཀྱེ་མའོ་སེམས་འདི་ནི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་འཕྱར་བ་སྟེ། གང་དེ་ཟློག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་
དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་འདུལ་བ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་དང་། གཟུགས་རྣམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་
པའོ། །རྣ་བ་དང་། སྒྲ་རྣམས་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣ་དང་། དྲི་རྣམས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེ་དང་། རོ་རྣམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དང་། ཆོས་རྣམས་དང་།
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །གང་མིག་དང་གཟུགས་སྟོང་པར་རིག་ནས་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་དེ་གཞན་དག་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྒྲ་དང་སྣ་དང་། དྲི་དང་ལྕེ་དང་། རོ་དང་ལུས་དང་། རེག་བྱ་དང་ཡིད་དང་། ཆོས་རྣམ་སྟོང་པར་རིག་ནས་ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ཡིན་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་གང་གིས་ཆོས་གང་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 54a
མི་འཛིན་པ་དང་། མི་ལེན་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ལྟ་བ་གང་གིས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །མི་ཤེས་པ་གཏི་མུག་གི་ལིང་ཏོག་གང་
གིས་སེམས་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་འགྱུར་བའི་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་གི་ལིང་ཏོག་དེ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་པ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་གང་བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
གང་བསྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱ་སྤང་བར་ཡང་མི་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ནི་འདུལ་བའོ་བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་
གང་ཞེ་ན། གང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་སོ། །དེ་འདུལ་བའོ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཡིན་དེ་འདུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།
རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཡིན། དེ་འདུལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དང་འདུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགག་པ་མེད་པའོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་དེ་ལྟར་ཟད་པ་མེད་པ་དང་།
སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དང་འདུལ་བ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་དོ། །གང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་
བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 54b
སྐྱེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་བདག་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མ་ལགས་སོ། །གང་ཆོས་མ་ལགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཆོས་མ་ལགས་སོ། །
གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མ་ལགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དོན་དམ་པར་བསྟན་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་མཆིས། ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །གང་ལ་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་མཐའ་མ་ལགས་
པའོ། །གང་མཐའ་མ་ལགས་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཚར་གཅད་པའི་མཐའ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཚར་གཅད་པའི་མཐའ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་
དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཚར་གཅད་པའི་མཐའ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་
པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་ཁས་ལེན་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ནི་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེ་ལྟར་
เล่ม ๕๘ · หน้า 55a
བསྟན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ།
རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བས་
ལུང་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷའི་འཁོར་དེ་ལས་ལྷའི་བུ་ཁྲིས་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ། ཡིད་
གཉིས་སུ་གྱུར་ན་དེ་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ་ཁྱོད་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཆོས་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བར་བསྒྲུབས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཁྱོད་ལ་གཏད་དོ། །གཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་འདིའི་མདུན་དུ་ངས་ཁྱོད་ལ་བཅོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་འདི་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གནས་ཏེ་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 55b
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་བགྱིས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་
བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་རེ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་བོར་ལ་
འཕགས་པ་མ་ལགས་པ་དང་བསྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏོག་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་སྦས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲོན་མ་འཛིན་གྱིས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཏི་མུག་གི་མུན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བགྱིས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གློག་ལྟས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡེ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 56a
ཤེས་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྦས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་པོ་ཕལ་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་
དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་དང་སྒོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྦས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བཏུལ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་དྲི་མ་མེད་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་མཉམ་པར་མ་བཞག་ཅིང་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མཉམ་པར་བཞག་ལ་མི་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེད་དཔོན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལམ་ཤེས་པའི་ཆོ་ག་མ་འཚལ་ཅིང་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ལམ་ཤེས་པའི་ཆོ་ག་འཚལ་བར་བགྱིས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལམ་ངན་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ལེགས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོགས་པའི་སེམས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་
དོགས་པའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལ་མི་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ།
เล่ม ๕๘ · หน้า 56b
བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ལ་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བགྱིས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣང་བ་མཐོང་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཆོས་
ཀྱི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་
བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་མི་སྲུང་བའི་བློས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཞེ་འགྲས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་ལ་གནས་པས་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་མི་མཁས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་མ་འཚལ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་
གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དང་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ལ་ཞུགས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་གནས་པས་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར་བགྱིད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེའི་ཏོག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྲག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བར་འཚལ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 57a
ནས་སྐྲག་པ་མ་མཆིས་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཉེ་བའམ་རིང་བར་མི་གནས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་
བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལུས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་
སྙམ་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་མ་བྲལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་མཆི་བའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་གང་མ་བརྙེས་ཤིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་
འདོར་དུ་སྩལ་བའི་སླད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། ཆོས་གང་ཡང་འཕྲོས་པར་མི་བགྱི། འཕྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 57b
སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། ངས་ཆོས་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གོ། །མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ལངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་སམ་ཅི་ན་གང་འདི་སྐད་དུ་
ངས་མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ལངས་ཞེས་གསུང་། གལ་ཏེ་བཞུགས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཉིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གཞན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་གཞན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གོ། །ངའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
དེའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གང་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའོ། །རོ་གཅིག་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་གཟིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་གང་གི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གྲངས་མེད་པ་གྲངས་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་མོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་
བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་ལྷགས་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 58a
མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་ལེགས་པར་ལྷགས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་ཀྱང་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་
ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཐོས་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེར་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་
བར་བལྟའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་པ་དང་། ཐོས་ནས་ཀྱང་མོས་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཡང་
རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཤེས་སམ། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ནི་བཅུ་པོ་འདི་དག་སྟེ། རྙེད་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། མཐོང་ནས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསམ་
པས་དེ་ལ་དད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། སེམས་དད་ནས་ཀྱང་ཆོས་མཉན་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རབ་ཏུ་
འཐོབ་པ་དང་། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ནས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་མཉན་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 58b
སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་ནས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྙེད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་བདུན་པ་རྫོགས་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཕྱེད་གོང་མའོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་བར་བགྱི་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཇི་ཙམ་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བགྱིད་པར་གྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བགྱིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དཀའ་བ་བགྱིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་
ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཅིག་དང་བསྟན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་མེད་ཅིང་བག་ཡོད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་
เล่ม ๕๘ · หน้า 59a
བའི་ཆོས་གཅིག་གོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱ་བར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་
སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དེ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱམས་
པ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །
གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་གཏོང་བའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕན་པར་འདོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བསམ་པ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིང་མོས་
པ་དྲག་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཟང་ཟིང་མེད་
པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པ་རྣམས་ལ་ནད་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ལ་སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདག་ལ་སྨན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด