འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨ་ན་བ་ཏཔྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་པ་རི་པྲཱིཙྪཱ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๘ · หน้า 206a
རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨ་ན་བ་ཏཔྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་པ་རི་པྲཱིཙྪཱ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ། དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་
བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་བསྐོར་ནས་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཀླུའི་བུ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བདར་
ནས་སིལ་སྙན་དང་། གླུ་དབྱངས་ལེན་ཅིང་ཀླུའི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་། ཀླུའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་རྣམས་ཐོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། ཇི་ལྟར་ཐོགས་པའི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་།
གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། སིལ་སྙན་དང་། ཕེག་རྡོབ་པ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། གུས་པ་དང་བཅས། ཞེ་ས་དང་བཅས་ཤིང་རང་གི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །འདུག་ནས་ཀྱང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་གནང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་
เล่ม ๕๘ · หน้า 206b
ཞུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ཁྱོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་འདོད། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག །སེམས་ཅན་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། སེང་གེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྩེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པ། སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ། ཕན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བགྱིད་པ། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། ངན་
པའི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ། སེམས་མ་ཞུམ་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའི་གོ་ཆ་ཤིན་ཏུ་བགོས་པ། ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་བསགས་པ། ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ། མཐར་ལྟ་བ་གཉི་ག་དང་བྲལ་བ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ།
ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དང་བྲལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་མ་བསྐྱུད་པ། བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་བརྟན་ཏེ་མི་ཕྱེད་པ། བློ་ཟླ་བ་ལྟར་དྲི་མ་མ་མཆིས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ། སེམས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་
པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་འཛིན་པ། སེམས་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་མཉམ་པ། གནོད་སེམས་དང་། ཐ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་།
เล่ม ๕๘ · หน้า 207a
མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་པ། སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། བྲག་ཅ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་གདུང་རིགས་འཛིན་པ། ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྐོར་བ་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་དང་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་འབྱུང་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བགྱིད་པ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་མ་འདྲེས་པ་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པ། སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པ་བཤད་དུ་གསོལ། ཉན་ཐོས་གདུལ་བའི་སླད་དུ་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་གདོན་མི་འཚལ་
བ་ལ་འཇུག་པ། ཤེས་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ། རང་སངས་རྒྱས་གདུལ་བའི་སླད་དུ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ། ཤེས་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་གདུལ་བའི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ། བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚར་གཅོད་པ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟོན་པ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་ཆོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་དྲེགས་པ་བཅོམ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 207b
ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མ་མཆིས་པས་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བར་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
གཏོང་བ་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སོང་ཞིང་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཆད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་སྡང་བ་ཐམས་ཅད་དང་དུ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་པས་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་
སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མཁས་པས། བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྡིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་མ་རིག་པ་དང་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་
བྲལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་གོ་ཆ་འཚལ་བས་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ལྷའི་མིག་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་འཚལ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་བགྱི་བས་རྣམ་པར་རྩེན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མི་ཟད་པས་སྤོབས་པའི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པས་གཟུངས་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་དཀོན་མཆོག་
གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བར་བསྐྱུད་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྐྱུད་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལགས། ཆོས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་
པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱུད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས།
เล่ม ๕๘ · หน้า 208a
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མ་མཆིས་པས་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྐྱུད་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལགས།
དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འདི་དག་ཞུས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་ཞུས་པ། འཇིག་རྟེན་དོན་རྣམས་མཛད་པར་རང་བྱུང་བ། །ལྷག་པའི་བསམ་དང་བསམ་པ་ཅི་འདྲ་དང་། །འཇུག་པའི་སྤྱོད་དང་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །
བྱམས་པར་སྦྱོར་དང་སྙིང་རྗེར་འཇུག་པ་དང་། །དགའ་ལ་འཇུག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པ་དང་། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་རྣམས་ལ་སྦྱོར་དག་པ། །དེ་ནི་མ་སྨད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཡང་དག་སྤོང་དང་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དང་། །རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་དང་དབང་པོ་ལམ་སྒོམ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་
ལག་བདེན་དང་ཡང་དག་རིག །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་རྣམས་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །སྦྱིན་དུལ་སྡོམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །བཟོད་དང་དེས་དང་དེ་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །ཤེས་རབ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་དེ་དེ་དག་བཤད་དུ་གསོལ། །མངོན་ཤེས་རིག་དང་
སོ་སོ་ཡང་དག་རིག །དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་དེ་བཞིན་བག་ཡོད་དང་། །ཐབས་དང་ལྡན་དང་ཚུལ་ནི་རྟོགས་པ་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་བཤད་གསོལ། །དགའ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་དང་ཡོན་ཏན་དགའ། །འཕགས་པའི་སྦྱངས་དང་རིགས་དང་ནོར་བདུན་དང་། །དགོན་
པར་གནས་ཤིང་ཉོན་མོངས་མ་མཆིས་གནས། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་དེ་དེ་དག་བཤད་དུ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །གཟུངས་ལའང་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་ནི་སྟོན་པ་དང་། །བསྐྱུད་པ་མ་མཆིས་ཐོས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞི་གནས་རྗེས་སུ་
འཐུན་དང་ལྷག་མཐོང་དང་། །ཤེས་རབ་ཟབ་དང་ཤིན་ཏུ་བློ་ཡངས་དང་། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་རྟོགས་པ་མཉམ་མེད་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །བདུད་ཀྱི་སྟོབས་བཅོམ་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བར་དཀའ། །ངན་པའི་ཚོགས་ཅན་ཕ་རོལ་སྨྲ་བ་འཇོམས། །རི་རབ་འདྲ་བར་མི་གཡོ་ཤིན་ཏུ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 208b
འཕགས། །དག་པའི་སེམས་ཅན་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་སྤྱོད། །སྟོང་པ་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་རྣམ་གྲོལ་དང་། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཆོས་ངེས་དང་། །འདུས་བྱས་རྨི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་མོས་པ། །དེ་ནི་མ་སྨད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་འཐུན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་བཏང་བ་དང་། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་
དང་དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི་ཡང་ལེགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དག་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བ་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སོ། །དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་བསྡུས་པ་ཡིན། སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། རྣམ་པར་གནོན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། མཐུས་བསྡུས་པ་ཡིན། སོ་སོར་
བརྟགས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཆོས་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། དགེ་བ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན། སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 209a
བྱེད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཕྱིར་བྱ་བའི་རེ་བ་མེད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཁྲེལ་ཡོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་བསྡུས་པ་ཡིན། དད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། དྲན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཤེས་
རབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་བསྡུས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་
གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་ན་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཐོས་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞིའི་
ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཚོགས་
བསགས་པ་ཡིན། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་བསགས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 209b
པ་ཡིན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ལམ་ལོག་པ་དང་། ལམ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྤངས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་
དང་བྲལ་བ་ཡིན། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། གཡོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་ཚིག་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། སྐྲག་པ་དང་
བྲལ་བ་ཡིན། ཁེངས་པ་དང་རྩོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། བདག་ལ་སྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། སློབ་
དཔོན་ཆོས་འཆབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། བརྗེད་ངས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་འཁུ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེར་སྣ་དང་།
ངན་པའི་ངང་ཚུལ་དང་། གནོད་སེམས་དང་ལེ་ལོ་དང་གཡེང་བ་དང་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཆད་པ་དང་རྟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཐབས་མི་མཁས་པའི་བསྡུ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ལམ་ལོག་པ་དང་། ལམ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་དང་བྲལ་ཏེ། རྣམ་པར་སྤངས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྒྱལ་མཚན་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 210a
པར་འཕགས་ན་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་། བདུད་ཀྱི་རིས་ཐམས་ཅད་དང་། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུལ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། ཐབས་
ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་
གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། མཐར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་
འཕགས་པ་ཡིན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རློམ་སེམས་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་
འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ། རྒྱལ་མཚན་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་འཕགས་ན། བདུད་ཐམས་ཅད་དང་། བདུད་ཀྱི་རིས་ཐམས་ཅད་དང་། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུལ་བར་དཀའ་བ་
ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་གནས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའི་གནས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་གནས་ཏེ།
เล่ม ๕๘ · หน้า 210b
གནས་ནི་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བ་སྟེ། གཉིས་པོ་དེ་དག་
གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཐབས་དང་།
ཤེས་རབ་སྟེ། གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་རྟོན་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། འགྱུར་བ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་སྟེ། གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་ཡི་གེ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་
རྒྱུན་ཆད་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་དང་གཡོའི་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། མི་དྲང་བའི་རྒྱུན་ཆད་པ་སྟེ། རྒྱུན་ཆད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་།
སྒྱུ་མེད་པས་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་སྟེ། རྒྱུན་མི་ཆད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་
སྤྱོད་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྒྲིབ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 211a
པ་མེད་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་སྒྲིབ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། བླ་མ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་།
བདུད་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བླ་མ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ལྟར་ཕངས་པར་སེམས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་རིན་ཐང་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བར་
གཏོང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་མི་བྱམས་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བར་ལུས་དང་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་མི་ཚོལ་བར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་རིན་ཐང་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་རྟུལ་བ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟེན་པ་དང་།
འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་རྙེད་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་རྟུལ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །
ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གང་དག་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མེད་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལས་རྣམ་པར་
เล่ม ๕๘ · หน้า 211b
གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་
པ་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ངན་འགྲོ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་མྱོང་བས་
མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེའི་སྟོབས་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། ཐོས་པ་དང་མ་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་།
ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པས་བྱམས་པའི་སྟོབས་དང་། མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་། འཁོར་དུ་བག་ཚ་བ་དང་། འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས་མི་འཇིགས་པའི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
སེམས་དེའི་རིགས་པ་གང་གིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་ལྟུང་བའི་རིགས་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རིགས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བའི་རིགས་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོ་སོར་
རྟོག་པའི་རིགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་རིགས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་དེའི་སྣང་བ་ལྔ་དང་། ས་བོན་ལྔ་དང་། རྩ་བ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 212a
ལྔ་དང་། སྡོང་པོ་ལྔ་དང་། ཡལ་ག་ལྔ་དང་། ལོ་མ་ལྔ་དང་། མེ་ཏོག་ལྔ་དང་། འབྲས་བུ་ལྔའོ། །དེ་ལ་དེའི་སྣང་བ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བ་དང་། རང་གི་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པའི་སྣང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་།
མིག་ལྔའི་སྣང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་ས་བོན་ལྔ་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང་། མོས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་སྟེ། ས་བོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ །
དེ་ལ་རྩ་བ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བས་མི་ངོམས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྔོ་བ་དང་། ཉེས་པ་བརྟུལ་བས་འཆགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པ་སྟེ། རྩ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་སྡོང་
པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་པ་སྟེ་སྡོང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་
དག་གོ། །དེ་ལ་ཡལ་ག་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་ཏེ། ཡལ་ག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་ལོ་མ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བ་དང་
དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་ཆོག་ཤེས་པ་སྟེ། ལོ་མ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་མེ་ཏོག་ལྔ་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་བསགས་པས་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་བསགས་པས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
དང་། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པས་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་འབྲས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 212b
བུ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་
པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་དེའི་སྣང་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ས་བོན་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །རྩ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །སྡོང་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཡལ་ག་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ལོ་མ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །མེ་ཏོག་
ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤིང་ལྗོན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
སེམས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ་དེས་གང་དག་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་མ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ངས་མ་མཐོང་ངོ་། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་གིས་ཤིང་གང་གིས་ས་བོན་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དེས་དེའི་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་།
ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་ཟུང་ཤིག །ཆོངས་ཤིག །ལྷོགས་ཤིག །འཁོར་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤོད་ཅིག །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་འཁོར་དེ་ལས་ཀླུ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པའི་ཀླུ་གཞོན་ནུ་རྣམས་དང་། ཀླུའི་བུ་མོ་རྣམས་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 213a
རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྔར་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་བུ་དེ་དག་དང་། ཀླུའི་བུ་མོ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ལུས་
མི་སྣང་བར་འཁོད་དེ། དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷའི་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཕྱེ་མའི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་བོ། །མུ་ཏིག་གི་དྲ་བས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་བྱིང་འཛིན་ཁེབས་པར་བྱས་སོ། །
དོ་ཤལ་དང་ཟླ་གམ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཁེབས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་སེམས་དང་། ཡོན་ཏན་དག་དང་། རྣམ་པ་དང་། འཇུག་པ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གང་ལ་ཞུགས་ན་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་
ཉིད་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞིའི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བར་སྐབས་སུ་ཞུམ་པ་དང་གང་བར་མི་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ནི་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ལམ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལམ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ལམ་དང་། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་ལམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་། མི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 213b
སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ལམ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ནི་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མི་འཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ལམ་ནི་གཞན་དག་ཆོས་ལ་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་
ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་ཅན་གང་དག་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དེས་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ཆོས་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་
པའི་ལམ་ནི་གང་ལྷའི་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཐོང་། སེམས་ཅན་ཤི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་མཐོང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་མཐོང་ནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གང་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་
དག་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན། གང་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ་། །གང་ལྷའི་རྣ་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་འཛིན་ཅིང་ཆུད་མི་གསོན་ཏོ། །དེ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་། གང་ཟག་
གཞན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་སོ་སོར་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དྲན་ནས་ཀྱང་སྔོན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་མི་གཟོན་ཏོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 214a
ཞིང་སེམས་ཅན་གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚད་མེད་པའི་ལམ་ནི་གང་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ལྟུང་བའི་ཚངས་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་གཞན་
དག་གི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བྱམས་པའི་སེམས། འདི་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས། འདི་ནི་དགའ་བའི་སེམས། འདི་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སེམས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འདྲེན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ལམ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་
ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་ལམ་ནི་འདིའི་ནི་བྱའོ། །འདིའི་ནི་མི་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་བཤད་དོ། །འདི་ལ་ནི་མི་བཤད་དོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་གནས་སོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།
ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་རྟོན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་
པའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུང་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་རིག་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 214b
ཐོབ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་གཅིག་པུ་བགྲོད་པའི་ལམ་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲོགས་མེད་པར་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་
གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། གང་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་སྟེ། གང་འདི་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྟན་པ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་དེའི་རྣམ་པར་
དག་པ་གང་ཞེ་ན། ལམ་འདི་ནི་རྡུལ་མེད་པས་རྡུལ་དང་བྲལ་བའོ། །ལམ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཁྲུགས་པས་ཞེ་སྡང་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྣང་བས་རྨོངས་པ་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །
ལམ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་
དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་བྲལ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ལམ་འདི་ནི་གར་ཡང་མི་འགྲོ་ཞིང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བས་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པས་ལེགས་པར་གནས་པའོ། །ལམ་འདི་ལ་ནི་བདུད་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །
ལམ་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་ལ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་མེད་དོ། །ལམ་འདིར་ནི་མི་བརྩོན་པ་རྣམས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་ནི་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྣམ་པར་རིང་ངོ་། །ལམ་འདི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 215a
ནི་སྐྱེས་བུ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འདོང་བའོ། །ལམ་འདི་ནི་ཚུལ་བཞིན་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བདེ་བའོ། །ལམ་
འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྒྲིབ་པས་ཡངས་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྒྲིབ་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་
དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ལམ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གང་ལ་ལ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་
འདི་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་། འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པས་བདག་གི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །བདག་གི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པས་མིག་གི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་
རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པས་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པས་ནམ་མཁའི་ཁམས་རྣམ་
པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་མོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།
เล่ม ๕๘ · หน้า 215b
ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བདག་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འདིས་ལམ་དེ་རྣམ་པར་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པས་ལམ་དེ་ནི་ཚོར་བ་མེད་པ་
སྟེ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོར་བ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་དེ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་ལ་ནི་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་
ལམ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་རྣམ་
པར་དག་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ། ངག་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རང་གི་ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་།
རང་གི་ལུས་དབེན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། རང་གི་ལུས་བེམས་པོ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་བེམས་པོར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། རང་གི་ལུས་གཡོ་བ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་གཡོ་བ་མེད་པར་རྗེས་
སུ་རྟོགས་པ་དང་། རང་གི་ལུས་མིག་ཡོར་དང་འདྲ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། རང་གི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 216a
བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མཉམ་
པར་བྱེད། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མཉམ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཕྱི་མའི་
མཐར་མི་འཕོ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ། གཡོ་བ་མེད་པ།
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ལ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་དུ་
གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །དེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱིས་
གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་སྟོན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཡང་མི་འདོར་རོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པས་རང་གི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་། རང་གི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འཕགས་པ་རྣམས་དང་། གང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ན། སྒྲོ་བཏགས་པར་ན་ནི་བྱིས་པ་སོ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 216b
སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། ལེགས་པར་ཐོས་པ་དང་། ཉེས་པར་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་ངག་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་
དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། རྨོངས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ངག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངག་ནི་གསོག་སྟེ། གསོག་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་
མེད་དོ། །ངག་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ངག་ནི་རླུང་དང་འདྲ་སྟེ། རླུང་གིས་འགྱུར་བའི་ཚོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །ངག་ནི་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་
རྣམས་དང་། གང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ནི་ནང་ན་ཡང་མི་གནས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གང་དག་གིས་ངག་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེ་དག་
ཀྱང་མི་གནས་པ། གནས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པ། གསོག །བརྫུན་པ། སླུ་བའི་
ཆོས་ཅན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་གསུང་བ་མ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གསུང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱུང་བར་མཁྱེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཁྱེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དོན་འདིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པ་གསུང་བའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡི་གེ་ལ་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 217a
ཅད་ཀྱང་དཔྱོད་དེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡི་གེ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་དེ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟར་
ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ངག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ཉོན་མོངས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངག་ལ་
དཔྱོད་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ནི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཡང་དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་དེ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་
པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་ལས་གང་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ལས་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ཡང་སེམས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
སེམས་ཀྱི་ལས་གང་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བའི་སེམས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མས་ཀུན་ཏུ་གོས་
པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་འདུག་ཀྱང་དེ་དག་གི་དྲི་མས་ཀུན་ཏུ་གོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 217b
སྐྱེ་སྟེ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ཚངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སྤྱོད་ལམ་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་འདུག་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷ་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་སུ་སྐྱེས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང་འདུག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེད་ཅིང་བདག་བརྗོད་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཀྱང་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་དབང་གིས་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་དེའི་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་ཐབས་མཁས་པས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་
ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་འདི་ལ་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དངོས་པོ་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། དངོས་
པོ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་སྲིད་པས་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མི་སྲིད་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་སྐྱེ་བས་མ་ཡིན། དངོས་པོ་འགག་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་འཛིན་པས་མ་ཡིན། དངོས་པོ་འདོར་བས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན།
བདག་ཏུ་མ་ཡིན། བདག་མེད་པར་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དུ་མ་ཡིན། སྲོག་ཏུ་མ་ཡིན། གསོ་བར་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུར་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་མ་ཡིན། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སུ་མ་ཡིན། ཤེད་བུ་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་སྒོམ་པས་
ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་སྒོམ་པས་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་བདག་མེད་པར་སྒོམ་པས་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་ཞི་བར་སྒོམ་པས་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 218a
པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པས་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་སྒོམ་པས་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་སྒོམ་པས་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་མཚན་མ་མེད་
པར་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་སྨོན་པ་མེད་པར་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན།
དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ལམ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན། མ་རིག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྒོམ་པས་
ལམ་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྒོམ་པས་ལམ་སྒོམ་
པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་ཡང་མི་བྱེད། དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལམ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པར་སྒོམ་པ་དང་། བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པར་སྒོམ་པ་འདི་ནི་ལམ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་སྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལེའུ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལས་སྲོག་ཆགས་དགུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་
བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་བདུན་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 218b
སྒོམ་པ་འདི་མཉན་ཏེ་ཐོས་ནས་མི་དངང་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ལ་འཛིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྗེས་སུ་སྐོར་བར་འགྱུར་རོ། །
དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ཅིང་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ད་ལྟར་བསྒྲགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཏོག་སྒྲེང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་འབར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་
དུང་རབ་ཏུ་འབུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་རྡུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུ་དེ་དག་དང་། འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཛད་ནས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་
མ་དྲོས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་གང་གིས་ཀྱང་། །ལམ་བསྒོམ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལམ་འདི་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུར། །དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་དངོས་པོར་བྱེད་པས་མིན། །དངོས་མེད་དངོས་པོ་མེད་
བྱེད་པས། །ནམ་མཁའ་རྣམ་དག་གང་འདྲ་བའི། །ལམ་བསྒོམ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ལམ་ནི་དངོས་བྱེད་མིན། །དངོས་མེད་དངོས་པོ་མེད་བྱེད་མིན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་བྲལ་བ་དེ། །མཆོག་གི་ལམ་ནི་སྒོམ་པའོ། །བདག་ཏུ་ལམ་སྒོམ་མ་ཡིན་
ལ། །བདག་མེད་སྒོམ་པས་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ། །གྲུབ་ཅིང་བདེ་བ་བླ་ན་མེད། །དེ་བཞིན་སྲོག་དང་གསོ་བ་དང་། །གང་ཟག་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །གང་ཟག་མེད་པའི་ལམ་འདི་ནི། །སྲོག་མེད་རབ་ཏུ་གནས་པ་མེད། །སྟོང་པ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 219a
ཉིད་ལ་གནས་ནས་སུ། །གང་དག་ལ་ལ་ལམ་སྒོམ་པ། །དེ་དག་འཕགས་པའི་ལམ་ལས་རིང་། །དེ་དག་ལམ་སྒོམ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལམ་མེད་དེ། །ལམ་སྒོམ་པ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ནི། །མཐའ་
འདས་སྟོང་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ལམ་མ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་མེད་པའང་དེ་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་མ་སྐྱེས་མི་འགོག་པ། །དེ་ནི་ལམ་སྒོམ་ཡིན་པར་གསུངས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟར། །གང་གིས་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་དང་། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་
འདུ་ཤེས་ཅན། །ལམ་ལ་སྒོམ་པ་ག་ལ་ཡིན། །ལམ་འདི་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་སྟེ། །འདི་ལ་ཕུང་པོ་དངོས་མེད་ན། །ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །སྒོམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན། །དེ་བཞིན་
ཁོ་ན་དེ་ལ་ནི། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ལམ་སྒོམ་མིན། །དེ་ལ་ཡོད་དང་མེད་པ་མཉམ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཤེས། །དེ་ནི་ལམ་ལ་སྒོམ་པ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ངས་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཏེ། །
དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ལམ་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་ལམ་ནི་མི་ཤེས་བཞིན། །ལྷག་པར་བྱེད་ལའང་མ་ཞུགས་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བ་ན། །དེ་ལ་ཐོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ངས་ནི་ཇི་ལྟར་ལམ་བསྒོམས་ཤིང་། །ཇི་ལྟ་
བུར་ནི་རེག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་ནས་སུ། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་བཤད་པར་བྱ། །ཐེག་པ་དམན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ལམ་འདི་ཚད་དང་བཅས་པ་ཡིན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་ལམ་གྱི་དམ་པ་ཡིན། །གང་དག་ལ་ལ་ལམ་ཐོབ་ལ། །ཐོབ་
ནས་རྒྱུན་འཆད་མི་བྱེད་པ། །དེ་དང་དེ་དག་ལམ་ཐོབ་སྟེ། །ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད། །མཉམ་སྟེ་མི་མཉམ་མེད་པའི་ལམ། །རྣལ་དུ་འདུག་ཅིང་དྲང་ཤེས་པ། །ངན་པའི་ལམ་ཀུན་རྣམ་སྤངས་ནས། །བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 219b
པོ་ཁྱོད། །རང་གི་གནས་ན་འདུག་བྱེད་ཅིང་། །གནས་ནས་གཡོས་པ་མེད་པར་ཡང་། །རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་གང་བར་བྱེད། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དག །ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་བསྒོམས་ནས་སུ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་འགེངས་
པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད། །ས་རྣམས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ། །ཆུ་ཡི་རྒྱུན་གྱིས་ངོམས་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ནི་ནང་ན་གནས་པ་མེད། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དག །བསྒོམ་པ་འདི་ལ་བསྒོམས་ནས་ནི། །སེམས་ཅན་ཆོས་ཀྱིས་ཚིམ་བྱེད་ཀྱང་། །ནང་
ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད། །ཕ་རོལ་གནོན་པས་གདུང་བ་མེད། །དེ་ལྟར་དཔའ་བོ་ལམ་ཐོབ་པ། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་གདུང་བ་མེད། །སེམས་ཅན་གང་དག་ལྟ་གནས་ཤིང་། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ལྟུང་བ་དག །ལམ་འདི་ལ་ནི་རབ་གནས་ན། །དེ་
དག་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །ལམ་འདི་ལ་ནི་གནས་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་པོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཕ་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་འདུལ། །གང་ཚེ་ལམ་ནི་ཐོབ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་གཡོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་
ཆོས་རྣམས་ཟིལ་མནན་ནས། །པད་མ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་སྤྱོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་ཉམས་ཤིང་། །ལམ་འདི་ལ་ནི་མཉམ་གཞག་པ། །སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་སྟོང་དག་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་འཛུད། །ལམ་འདི་ལ་ནི་རབ་གནས་པ། །མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ནས། །རྫུ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤྲུལ་ཞིང་། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཡོངས་དག་ཅིང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སེམས་ཅན་ཁམས། །འཕགས་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འཛུད། །
དམིགས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་གང་། །རིག་རྟོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་རྟོགས་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་རྟོགས་ཐོབ་ནས། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་འགྲོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་འགྲོ་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་
เล่ม ๕๘ · หน้า 220a
རྟོགས་ན། །དེ་དག་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་འགྲོ་གང་ཡིན། །དེ་དག་འགྲོ་བ་ངེས་འགྲོ་ཞིང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་འདིར་བསླབས་ནས་སུ། །སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤྲུལ། །ཇི་ལྟར་ལམ་ནི་འདི་སྒོམ་ཞིང་། །གང་
དག་ལམ་ལ་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་དག་སྔགས་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས། །འདྲེན་པ་དག་ནི་ཀུན་གྱིས་གསུངས། །དེ་དག་གི་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ། །བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས། །གང་དག་ལམ་ནི་འདི་སྒོམ་པ། །དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་ལ་གནས། །གང་དག་
མི་སྐྱེ་མི་འབྱུང་བའི། །ལམ་འདི་ལ་ནི་རབ་ཞུགས་པ། །དེ་ལ་དམིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། །བདུད་ཀྱིས་གཏིང་དཔོགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གུས་བཅས་དྲན་པ་དང་། །བློ་གྲོས་རྟོགས་དང་གཟུངས་རྣམས་དང་། །སྤོབས་པ་ཐོབ་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །
ཐོས་དང་གཏོང་བས་རྣམ་པར་འཕེལ། །གང་དག་ལམ་ནི་འདི་སྒོམ་པ། །ལུས་དག་ཅིང་ནི་ངག་དག་ལ། །སེམས་དག་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྣམས། །རབ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག །གང་དག་ལམ་ནི་འདི་སྒོམ་པ། །འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་རྗེས་འཐོབ་ཅིང་། །ཟབ་
མོའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། །ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པ་མེད། །གང་དག་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། །གང་དག་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང་། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཇི་སྙེད། །ལམ་ཐོབ་པས་ནི་མཆོད་པ་ཡིན། །མདོ་སྡེ་འདི་ལ་གང་དགའ་བ། །
སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ལེགས་པར་རྙེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་། །དེ་དག་དམ་ཆོས་རབ་ཏུ་ཐོས། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ། ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་། མངོན་པར་འཚལ་བ་མངོན་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་དགུང་ཟླ་གསུམ་བདག་གི་གནས་མ་དྲོས་པར་བཞུགས་པར་
เล่ม ๕๘ · หน้า 220b
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བདག་གིས་རྔོ་ཅི་ཐོགས་སུ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་འཚལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐོས་པ་ནི་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
སླར་བགྱི་བའི་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དེས་བདག་སླད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གནང་ངོ་། །ཟླ་བ་
གཉིས་གསོལ་ཏེ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་གནང་ངོ་། །ཟླ་བ་ཕྱེད་གསོལ་པ་དང་། ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་
བས་གནང་བར་རིག་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་གཉེན་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་ནས་སོང་སྟེ་སྤྲིན་བསྡུས་འབྲུག་བསྒྲགས་ནས་འཛམ་བུའི་
གླིང་དུ་ཆར་པའི་རྒྱུན་མངོན་པར་ཕབ་སྟེ་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་བུ་ཐུ་བོ་ལེགས་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བོས་ནས། ལེགས་སྦྱིན་དང་། ལེགས་གནས་དང་། ཞི་བ་ལྡན་དང་། དབང་པོ་ཞི་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་
དང་། གཟི་བརྗིད་དཔག་མེད་དང་། དཔག་མེད་འཛིན་དང་། ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་འཛིན་དང་། ཀུན་ནས་ཁ་དོག་དང་། གཟི་བརྗིད་མཆོག་དང་། ནོར་མི་ཟད་དང་། བཟོད་ལྡན་ལ་སོགས་པ་བུ་ལྔ་བརྒྱ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒོ་བ།
གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཁོ་བོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཟླ་བ་ཕྱེད་སྤྱན་དྲངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 221a
ཕྱིར་གནང་ངོ་། །དེ་ལ་ཁྱེད་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་འདུས་ལ་ཀླུའི་རྩེ་བ་དང་། ཀླུའི་དགའ་བ་དང་། ཀླུའི་དབྱིབས་སྤོངས་ཤིག །འདོད་པ་ལ་རྩེ་བ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྤོངས་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་འདུན་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པར་གྱིས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་བག་མངའ་བའོ། །འཁོར་ཀྱང་
བག་ཡོད་པའོ། །ཅང་མཁྱེན་པའོ། །འཁོར་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པའོ། །ཞི་བའོ། །འཁོར་ཀྱང་ཞི་བའོ། །དུལ་བའོ། །འཁོར་ཀྱང་དུལ་བའོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ཆུང་མའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མ་འཇུག་ཤིག་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་
པར་མི་བྱའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱའོ། །འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་
དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་འོང་གིས། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་སྨ་བབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་དང་བཀོད་པ་སྟོན་ཅིག །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ན་འཁོར་ཡི་
རངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ནང་མི་རྣམས་ལ་བསྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་གངས་ཀྱི་རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་མཐའ་དཔག་ཚད་བདུན་བརྒྱ་པ་བཻ་དཱུརྱ་སྔོན་པོ་དག་པ་དང་།
འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱིས་སྤྲས་པ་རྡོ་རྗེ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེར་རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དག་སྤྲུལ་ཏོ། །
เล่ม ๕๘ · หน้า 221b
རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལོ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། མུ་ཏིག་དམར་པོའི་དོ་ཤལ་དཔྱངས་པ་སྟོང་སྟོང་སྤྲུལ་ཏོ། །འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེར་ཁང་བཟངས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། གདུགས་
དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་བསྒྲེང་བ་སྟོང་སྤྲུལ་ཏེ། ཁང་བཟངས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སེང་གེའི་ཁྲི་ལྷའི་རས་བཅོས་མ་ཟུང་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མ་བཏིང་བ་རྩ་བ་གསེར་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཞག་གོ། །ཁང་བཟངས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་
ཀླུའི་བུ་མོ་སྟོང་སྟོང་བཀོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། །སྟེང་གི་བར་སྣང་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་
དྲ་བའི་གདུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཁེབས་པར་བྱས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བའི་གདུགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཁ་དོག་དུ་མ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ཕལ་པོ་ཆེ་བརྒྱད་སྟོང་མངོན་པར་དཔྱངས་སོ། །བ་དན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་བརྒྱུས་ཏེ། དེ་དག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ན་སྙན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། །ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཡང་བཤམས་སོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་འདི་ལྟ་བུའི་བཀོད་པ་འདི་དག་བྱས་ནས་དེའི་ནུབ་མོ་འདས་པ་དང་། ཉེ་དུ་དང་།
འཁོར་དུ་བཅས་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དུས་སྦྲོན་ཅིང་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་ཡེ་ཤེས་འབྱོར་པའི་མཛོད། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་མཁྱེན་པ་ཁྱོད་ལ་གསོལ། །ཡེ་ཤེས་ཆེ་བ་གང་དུའང་ཆགས་མི་མངའ། །
ཡེ་ཤེས་སྟོབས་མཆོག་མངའ་བ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པའི་ཐུབ་ཆེན་པོ། །བདག་གིས་གང་ཟག་མཆོག་ནི་སྤྱན་དྲངས་པ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལ་བདག་དུས་སྐུལ། །བཞེད་ཉུང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 222a
ཆོག་མཁྱེན་གསོ་སླ་དགང་སླ་བ། །ཤིན་ཏུ་མཁྱེན་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་འགྲོལ། །དོན་མེད་མི་གསུང་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་མཁྱེན། །བཅོམ་ལྡན་ཕུང་པོ་མི་མངའ་དུས་འདི་ལགས། །ཀུན་དུ་གྲགས་པ་ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་འཕགས། །མ་
བསྐུལ་རྟག་ཏུ་བྱམས་ཐུགས་བཤེས་གཉེན་མཛད། །ཐུབ་པ་དག་ཅིང་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་བཞིན། །འདྲེན་པ་བཤོས་སྦྱར་ལགས་ཏེ་དུས་འདི་ལགས། །བསྙེངས་པ་མི་མངའ་སྟོབས་བཅུ་ཤུགས་མངའ་བ། །བཅྭ་བརྒྱད་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྫོགས། །
སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་གདའ་བ་ཐུགས་རྗེ་འཕགས། །མགོན་པོ་ཚོགས་དང་ཐབས་ཅིག་གཤེགས་སུ་གསོལ། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་མཆོག་མཚན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན། །སྐུ་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་མཛེས་པར་སྤྲས། །ཕན་པའི་ཆོས་སྟོན་མཆོག་ཏུ་དགའ་མཛད་པ། །
བཅོམ་ལྡན་ཐུབ་ཆེན་དུས་དེ་འདི་ལགས་སོ། །ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་དབྱངས་སྙན་འཇམ་པའི་དབྱངས། །ཀ་ལ་པིང་ཀ་འཇམ་དབྱངས་སེང་གེ་གནོན། །ཐམས་ཅད་དབྱངས་མཆོག་སྲིད་འཁོད་ཚིམ་མཛད་པ། །བདག་ལ་དགའ་མཛད་གཟིགས་ཤིང་གཤེགས་
སུ་གསོལ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་ཐུགས། །འཚལ་བ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན། །རྟག་ཏུ་དུས་སྤྱོད་དུས་དེ་འདི་ལགས་སོ། །འདི་ན་ལྷ་དང་མི་དང་ཀླུ་དག་མང་སྐོམ་ན། །སྟོབས་
བཅུའི་སྟོབས་མངའ་ཕ་རོལ་དཔུང་རྣམས་འཇོམས་པ་པོ། །ཐུབ་ཆེན་ཐུགས་མཆོག་ལོག་པའི་ལམ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇིག །དྲན་རྟོགས་བློ་གྲོས་ལྡན་འདིར་རྟོགས་དང་བློ་གྲོས་མཛོད། །ངན་པའི་ཚོགས་ཅན་ཚོགས་འཇོམས་ཁྲེལ་མངའ་དཔལ་མོས་དགྱེས། །ཕན་
པ་མཛད་ཅིང་བདེ་མཛད་ཡོན་ཏན་བརྒྱས་གཏམས་པ། །ཐུགས་རྗེ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་ཀླུ་བརྒྱ་རྣམ་འདུལ་ཞིང་། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་མི་མཆོག་འདིར་ནི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཕན་བློ་ཐུགས་བརྩེ་ལྡན་ཞིང་འགྲོ་ལ་ཕན་དགྱེས་པ། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཕ་རོལ་སྤྱོད་འབྱེད་
เล่ม ๕๘ · หน้า 222b
བློ་གྲོས་ཅན། །སྟོབས་བཅུའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རབ་གསུང་བ། །དྲན་རྟོགས་བློ་གྲོས་ལྡན་འདིར་རྟོགས་དང་བློ་གྲོས་མཛོད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་དུས་བསྐུལ་བར་མཁྱེན་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་དུས་བསྐུལ་གྱིས་གནས་དེར་ཟླ་བ་ཕྱེད་གནས་པ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་སྐྱོང་སྐོས་ལ་ཆོས་གོས་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཞེས་བསྒོ་ཤིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བའི་
ཉན་ཐོས་ཉིས་སྟོང་གིས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའི་ངོས་ལ་གཤེགས་ནས། འོད་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་
འོད་སྐུ་ལས་ཕྱུང་བས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚོགས་ཆེན་པོས་བསྐོར་ཅིང་ནམ་མཁའི་ངོས་ལས་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པར་གཤེགས་པ་མཐོང་ནས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚོགས་ཀྱིས་
བསྐོར་ཏེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་གང་ན་བཞུགས་པ་དེར་ཆོས་སྟོན་དུ་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ན་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་སྟེ། གང་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པ་དང་། གང་དག་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་། གང་དག་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་
པའི་གནས་དང་། བཀོད་པ་བལྟ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་མངོན་པར་འབེབས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་ངོ་། །ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་ཙན་དན་
སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཕྱེ་མའི་ཆར་མངོན་པར་འབེབས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་ངོ་། །ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་སིལ་སྙན་དང་གླུ་དབྱངས་ལེན་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 223a
ངོ་། །ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་སྒྲེང་བའི་ཆར་འབེབས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་ངོ་། །གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་དག་ནི་ཉི་མ་
དང་། ཟླ་བ་དང་། རྒྱུ་སྐར་དང་། སྐར་མ་ཟིལ་དུ་རླག་པར་བྱེད་པའི་ལྷའི་འོད་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་ངོ་། །བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་
ཀྱང་རང་རང་གི་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་བཞིན་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོའི་ཚོགས་དུ་མས་བསྐོར་ནས་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་
སོང་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱོན་ན་ཅི་དུས་ལ་བབ་བམ་ཞེས་སྦྲོན་ཅིག །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དེའི་ཚེ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གཟུགས་སུ་རང་གི་
ལུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་གནས་ལ་བལྟས་སོ། །དེ་ནས་མ་དྲོས་པ་ན་གནས་པའི་ཀླུ་དང་ཀླུའི་བུ་མོ་དངངས་སྐྲག་སྟེ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ནས། ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་རབ་ཏུ་འབྲོས་ཤིང་འདི་སྐད་ཅེས་གང་གནས་འདིར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྒྱུ་བ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་གང་ནས་འོངས་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ལག་པ་གཡས་པས་ཀླུ་དང་ཀླུའི་བུ་མོ་དེ་དག་ལ་མ་འཇིགས་མ་འཇིགས། འདི་ནི་བཙུན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུས་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའོ། །ཞེས་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་འཇོག །འགོད་
เล่ม ๕๘ · หน้า 223b
རབ་ཏུ་འགོད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བསྐུལ་ནས་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་བུ་དང་བཅས། ཆུང་མ་དང་བཅས། གཉེན་དང་འཁོར་དུ་བཅས་ཏེ་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྱེ་མ་ཐམས་ཅད་དང་། བདུག་པ་ཐམས་ཅད་
དང་། བྱུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། སིལ་སྙན་དང་། ཕེག་རྡོབ་པ་ཐོགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཅི་རིགས་སུ་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དུ་མས་བསྐོར་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་
འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་གཤེགས་སོ། །གཤེགས་ནས་སེང་གེའི་ཁྲི་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་སོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྲི་ལ་སོ་སོར་ཅི་རིགས་པར་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པར་
རིག་ནས་རང་གི་ལག་ནས་བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་དང་། མྱོང་བ་མིའི་ལས་འདས་པ་ལྷའི་རོ་བྲོ་བ་ཅན་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཞལ་ཟས་བཟང་པོ་མང་པོས་ཚིམ་པར་བསྟབས་སོ། །ཚིམ་པར་བསྟབས་ནས་ལྷུང་བཟེད་བཞག་སྟེ་ཕྱག་བཅབས་པར་རིག་ནས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་བཤད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ནས་བར་སྣང་གི་བར་དུ་ལྷ་དང་།
ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 224a
གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་འདི་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་བས་སྐྲག་པའི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སློབ་པ་ཡང་མ་ལགས་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ལགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་འཁོར་འདི་ནི་འགྲོ་བ་དམན་པ་
དང་བྲལ་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་པ་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཀྱང་རུང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་སྟེ། བདག་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་
མངོན་པར་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བག་ཡོད་པའོ། །དེ་ལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་མཐར་ལྟ་བ་གཉི་ག་དང་བྲལ་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་སྟེ། གང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ནས་དེ་འདི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 224b
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་རྒྱུའི་ཁ་ན་ལས་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པའོ། །གང་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །གང་སྟོང་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གང་མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །
གང་སྨོན་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཞི་བའོ། །གང་ཞི་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །གང་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བེམས་པོའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་བེམས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པའོ། །གང་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་
ལས་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་མེད། བདག་གི་མེད་དོ། །གང་བདག་མེད་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བག་ཡོད་པ་ཅན་ནི་རྟོན་པ་བཞི་ལ་རྟོན་ཏེ། བཞི་གང་
ཞེ་ན། དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྟོན་པ་བཞི་ལ་རྟོན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་
གང་། ཡེ་ཤེས་ནི་གང་། ངེས་པའི་དོན་ནི་གང་། ཆོས་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། དོན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་ཏེ། དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟ་བ་རྗེས་སུ་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་རྒྱས་པར་
མི་བྱེད་དོ། །གང་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་རྗེས་སུ་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ། །གང་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བརྗོད་དུ་
ཡོད་པ་སྒྲ་དང་ཚིག་གི་ལམ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་ཏུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་འདི་ནི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་འཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๕๘ · หน้า 225a
ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་གྱི་འཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བམ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་མིག་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། གཟུགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། རྣ་བ་དང་། སྒྲ་དང་། སྣ་དང་། དྲི་དང་། ལྕེ་དང་། རོ་དང་། ལུས་དང་། རེག་
བྱ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། ཡིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། ཚོར་བ་ལ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ལ་མ་ཡིན། འདུ་བྱེད་ལ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། བདག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་མ་ཡིན། སྲོག་ལ་མ་ཡིན། གསོ་བ་ལ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་ལ་མ་
ཡིན། གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། དགེ་འདུན་གྱི་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་
ཡིན། སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་ལ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་
མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དོན་དེ་དག་ལ་དོན་ཅེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདི་ནི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་
དང་། འགོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟད་པར་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 225b
རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་བརྗེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་།
ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཡང་བར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་རྣམས་ལ་རྫི་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་ཞི་བར་ཤེས་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་མ་བྱུང་བར་ཤེས་པ་
དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་འཕོ་བར་ཤེས་པ་དང་། བར་མ་ལ་མི་གནས་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང་། ཚིག་ལ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ལ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ནས་རྒ་ཤི་འགགས་པའི་བར་ལ་བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གསོ་བ་མེད་པ་དང་།
གང་ཟག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟིངས་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བསླབ་པ་
གསུམ་ལ་མི་དམིགས་པར་སློབ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མེད་པར་མཐོང་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། སྟོབས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ལ་འདུ་ཤེས་དང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 226a
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་། ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་འདུག་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་།
ཆོས་གནས་པ་དང་། ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་། དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་
ཐོས་པ་དང་། མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཁོར་བའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཅན་ནི་
བྱིས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་མཁས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟར་ན་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྟོན་པ་དེ་ནི་རྟོན་
པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་རྟོན་པའོ། །གང་རྟོན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་རྟོན་པ་དེ་ནི་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ་། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 226b
བདག་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཆོས་མཐོང་བ་
སྟེ། ཆོས་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་
ལ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང་། མང་དུ་ཐོས་བརྗེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདོར་
བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ལ་མོས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་
འཇུག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པར་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མེད་པ་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཉན་ཏོ། །དོན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 227a
རྟོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །བག་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདག་གི་ཁ་ན་ལས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
ཀླུའི་བདག་པོ་བག་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་སྟེ། དེས་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ཡུལ་
ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་སྟེ། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་སོ། །གཞན་ཡང་ངེས་པར་སེམས་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་
པ་དང་། ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཞི་བ་དང་། སེམས་དུལ་བ་དང་། སེམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ངེས་པར་
སེམས་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། དྲང་པོ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། གཉེར་བ་མེད་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། མཉེན་པ་དང་། འགྲོགས་ན་བདེ་བ་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །
གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་སྟེ། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ།
འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་སེམས་ངེས་པར་སེམས་ཤིང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བར་སེམས་ངེས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 227b
པར་སེམས་པ་སྟེ། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པའི་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་། བདོག་པ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསླབ་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་བདག་ལ་མི་སྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེས་པར་
བྱས་པ་བཟོད་པ་དང་། དེ་དག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྒྲུབ་པས་སེམས་
ལ་བདག་དབང་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་དུ་སྲུང་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་མཇེད་པ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 228a
བས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བས་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། བླ་མ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང་།
ང་རྒྱལ་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བས་གཡོ་མེད་པ་དང་། གཡོ་དང་བྲལ་བས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ངག་གི་
སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་དང་བྲལ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། བདེན་པ་དང་བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ངེས་པར་
སེམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཚད་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་
ཚད་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་འདས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཚད་མི་རྙེད་དོ། །རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཚད་མི་རྙེད་དོ། །ཁམས་
གསུམ་པ་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཚད་མི་རྙེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ཚད་དུ་བྱ་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཚད་མི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 228b
རྙེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་གཉིས་པོ་འདི་དག་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བླ་མ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་དང་། བདག་བརྗོད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་འདོར་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པའི་གསང་ཚིག་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ཀུན་འཛིན་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་།
ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཏེ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པའོ། །ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པར་
ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ཉུང་ངུས་བསམ་གཏན་རྙེད་པ་དང་།
མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་བདག་སྟོད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བྲལ་བས་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་།
དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་འདོད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་མི་སྲུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 229a
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཞེ་ས་སྤངས་པ་དང་།
ཆོས་སྨྲ་བའི་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་དང་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདོར་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་
སེམས་དང་དུ་ལེན་པ་དང་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དགོན་པ་ལ་གནས་ཀྱང་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། འཚེ་བའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དང་། འཁོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ཀྱང་འཐོབ་པ་དང་། བཀུར་སྟིས་བསྐོར་བ་དང་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྣོད་
མ་ཡིན་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བདུད་ཀྱི་ལས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་
དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལ་གཡེང་བའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟར་བག་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་ལས་དེ་ལྟ་
བུ་དེ་དག་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཀླུའི་བདག་པོ་བག་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་།
เล่ม ๕๘ · หน้า 229b
རྟོགས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་
པ་དང་། སྤོབས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་
པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། ནན་ཏན་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། དེ་ལ་དྲན་པའི་
སྟོབས་བསྐྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བློ་གྲོས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་དང་། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་སྒྲས་བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །མོས་
པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་སྡུག་བསྔལ་རྙེད་ཀྱང་བླའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་བདུད་ཀྱི་སྡེ་བྱེ་བ་བརྒྱས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་
ཐོས་ཤིང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། མི་བརྗེད་པ་དང་། དེ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་པའོ། །སྤོབས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 230a
འཆད་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་གན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འོངས་ན་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་
མི་ཟད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྫི་བའོ། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་སེམས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་རྫུ་
འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཅི་རིགས་པར་ཆོས་བསྟན་པས་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་
ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བྱ་བ་མི་འདོར་བས་སྟོབས་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནན་ཏན་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་
སྟེ། དེ་དག་ནི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ།
དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཐམས་ཅད་འབབ་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ལ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྐྱེའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བག་
ཡོད་པ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྷར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 230b
དགའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་གང་དག་ཅིག །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་འདོད་པ། །དེས་ནི་བག་མེད་སྤྱོད་པ་རྣམ་སྤངས་ནས། །རྟག་ཏུ་བག་
ཡོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བྱ། །མཁས་པ་བསྟེན་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དག །མཐར་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་དེ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཆོས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ནི་རྒྱུར་བཅས་རྐྱེན་བཅས་རབ་ཏུ་ཤེས། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་དེ་མ་སྐྱེས། །
དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་ཡིན་སྟོང་པར་གསུངས། །སྟོང་ཉིད་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །རྐྱེན་ཁར་གང་ལས་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད། །སྨོན་ལམ་ལྡན་པ་ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི། །མི་གཡོ་བེམས་པོ་རྩྭ་དང་ཤིང་ལྟ་བུ། །དེ་
ལ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་གྱི་ཁར་ལས་འདི་ནི་གང་ཤེས་པ། །དེ་འདིར་ང་དང་ང་ཡིར་འབྱུང་མི་འབྱུང་། །དེ་ནི་བདག་མིན་བདག་གི་མ་ཡིན་པར། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །རྗེ་ཡོད་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་མེད་པ། །གཟུང་
བ་མེད་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱ་བ་མེད། །བཅིངས་མེད་གྲོལ་མེད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བར། །ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཤེས་པ་བག་ཡོད་པའོ། །དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུར་དགའ་མ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་གྲོལ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་
སྡེའི་ཚུལ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་མིན། །སངས་རྒྱས་བསྟན་འདིར་དོན་ནི་སྟོང་ཉིད་དོན། །དེ་བཞིན་མཚན་མ་མེད་དང་སྨོན་ལས་གྲོལ། །སྲིད་པ་གསུམ་དང་རྟོག་དང་ལྟར་མི་གནས། །མདོ་དོན་གང་ཡིན་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །སྒྲ་དང་བརྗོད་
པས་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉིས་སུ་གང་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་འཇོག་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་འདི་བག་ཡོད་པའོ། །ཆོས་དོན་གཉེར་གྱི་ཉོན་མོངས་དོན་གཉེར་མིན། །མིག་གཟུགས་མི་གཉེར་རྣ་དང་
เล่ม ๕๘ · หน้า 231a
སྒྲ་ལ་མིན། །སྣ་དྲི་མི་གཉེར་ལྕེ་དང་རོ་ལ་མིན། །ལུས་རེག་མ་ཡིན་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་མིན། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་དང་གནས་པ་དོན་མི་གཉེར། །ཚོར་མིན་འདུ་ཤེས་མ་ཡིན་འདུ་བྱེད་མིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་པའང་དོན་མི་གཉེར། །
དེ་འདྲ་དེ་ནི་ཆོས་དོན་གཉེར་ཞེས་བྱ། །ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་གནས་པའང་དོན་མི་གཉེར། །བདག་དང་སེམས་ཅན་མི་གཉེར་ལྟ་རྨོངས་མིན། །གཟུགས་ལུས་ནམ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་མ་ཡིན། །མིག་བློ་མ་ཡིན་ཡིད་ཀྱང་དོན་མི་གཉེར། །དགེ་འདུན་མི་གཉེར་
ཆོས་ཀྱང་དོན་མི་གཉེར། །སྦྱིན་པ་ནམ་དུའང་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་མིན་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་མིན། །བདག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས་རབ་དོན་མི་གཉེར། །ཆོས་ཀུན་དོན་དུ་མི་གཉེར་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་གཉེར་རྒྱལ་བས་
གསུངས། །ནམས་ཀྱང་དོན་རྣམས་མི་གཉེར་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་འདིར་བག་ཡོད་ཡིན། །སྐྱེ་བ་མེད་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །སྐྱེ་མེད་གང་ཡིན་དེ་ནི་འབྱུང་བ་མིན། །འབྱུང་བ་མེད་ལ་ཞི་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་
གང་ཤེས་དེ་ནི་ལམ་སྒོམ་ཡིན། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཤེས། །ནང་གི་གྲོང་སྟོང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱེར་མེད་པ་དང་དབྱེ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་
སེམས་ཅན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ལ་དྲན་མི་འཇུག །དེ་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ཅན་བག་ཡོད་པའོ། །ཡང་དག་སྤོང་ལ་གཉིས་སུ་རབ་ཤེས་དང་། །དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་སེམས་སྟོབས་རབ་ཏུ་ཤེས། །སྟོབས་ལ་ཐུལ་བ་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་དང་། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བསམ་གཏན་ཁོང་དུ་ཆུད། །མཁས་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་མངོན་ཤེས། །ཞི་གནས་ལ་ནི་སེམས་རབ་ཞི་བར་ཤེས། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 231b
དབྱེ་བ་རྟོགས། །ཆོས་རྣམས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་བྱུང་བ་མེད། །ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་འཕོ་བ་གང་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་བར་ལའང་གནས་མིན་པར། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ལུས་ནི་སྙིང་པོ་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་
འདྲ། །ངག་ཀྱང་སྟོང་པ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སེམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རླུང་འདྲ་བར། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ངེས་པའི་མདོ་ཚུལ་ལ་ནི་རབ་ཤེས་ཤིང་། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་རྟོགས་ལ། །མ་རིག་པ་དང་སྐྱེ་འཆི་འགོག་
པ་དག །ངེས་དོན་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་དུས་གསུམ་དང་། །བསླབ་པ་གསུམ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། །བདག་མེད་སེམས་ཅན་སྲོག་མེད་གང་ཟག་མེད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་བསྟན། །
མ་སྐྱེས་ཐོབ་དང་མི་འགྱུར་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་རབ་སྒོམ། །དེ་ལ་སེམས་པ་ཅུང་ཟད་མི་འབྱུང་སྟེ། །དེ་ཡི་ཚུལ་རྟོགས་པ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་བྱུང་ངམ་མྱ་ངན་འདས་ཀྱང་རུང་། །ཆོས་དབྱིངས་དེ་ནི་
རྟག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། །ཡང་དག་དོན་ནི་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་མཁས། །ཆོས་ཉིད་འདི་ཤེས་པ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་དེ་ནི་ཡང་དག་མཐའ། །དེ་ཡི་མཐའ་ནི་རྒྱ་ཆེན་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་མཐའ། །
ཆོས་ཉིད་འདི་ཤེས་པ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མེད་ཤེས་ཀྱང་། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་ནི་ཆུད་མི་ཟ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་གནས་པ་མ་གཏོགས་པར། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐེག་མི་མཐོང་། །དབེན་པར་གནས་པར་ང་རྒྱལ་
ཐེག་པ་སྟེ། །ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒྲ་ཕྱིར་འབྲང་། །སྦྱིན་པ་ཡིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རབ་ཏུ་འཐོབ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་ངེས་པར་འཐོབ། །ཐོས་པས་ཤེས་རབ་དེ་བཞིན་སྒོམ་པ་འཐོབ། །འདུས་བྱས་ཀུན་ནི་ཚུལ་བཞིན་མིན་ལས་བྱུང་། །
เล่ม ๕๘ · หน้า 232a
གང་དག་མྱ་ངན་འདས་ཀུན་ཚུལ་བཞིན་གྱིས། །འདི་འདྲའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །བྱིས་པ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཕྱེ། །མཁས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་དབྱིངས་རྟག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ། །ཆོས་འདི་ཐམས་
ཅད་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡི། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་བཞི་པོ་འདི་ཡིན་ཏེ། །དོན་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དང་། །ངེས་པའི་དོན་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ཆོས་ཀུན་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་གང་ཤེས་པ། །
དེས་ནི་ཆོས་མཐོང་བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱང་མཐོང་། །དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་མཉམ། །ཆོས་ཉིད་རྟག་ཏུ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ཐོབ། །བརྟེན་ནས་བྱུང་བས་གནས་ཏེ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཆོས་ནི་སྒྲ་དང་བྲལ་ཞིང་ཡི་གེ་མེད། །ཆོས་འདི་རྗེས་
སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བྱ། །ཤེས་རབ་མིག་གིས་བརྟེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། །མཐོང་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཆོས་མཐོང་བའོ། །ཤེས་རབ་མིག་གིས་བརྟེན་པ་གང་མཐོང་བ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་
བྱ། །དེ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་ཉོན་མོངས་མི་སྤྱོད་དེ། །རྟག་ཏུ་འཕགས་པ་ལ་ནི་དད་པར་བྱེད། །ཞིག་པའི་ཆོས་ཀྱང་འདོར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། །འཕགས་པའི་རིགས་ནི་ཀུན་དུ་སྲུང་བར་བྱེད། །མཁས་པ་ཐོས་པ་བརྗེད་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་
ཡོངས་སུ་སྲུང་། །འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ། །མཁས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་རྟག་མི་ཉམས། །ཤེས་རབ་ཕུང་པོ་ལས་ནི་མཁས་མི་གཡོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་། པོར་རྟག་ཏུ་གནས། །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ལ། །
རབ་ཏུ་གནས་པར་གང་གྱུར་བག་ཡོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་མཐའ་ཡས་རབ་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཚོལ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་དང་། །སོ་སོར་རིག་དང་སེམས་ཅན་བསམ་པ་ཤེས། །སེམས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 232b
ཅན་དག་གི་བསམ་པ་ཚད་མེད་ཤེས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐའ་ཡས་ཞིང་དུ་འགྲོ། །ཚད་མེད་པ་ཡི་དེ་བཞིན་གཤེགས་མཐོང་ནས། །དེ་དག་ལས་ཐོས་ཆོས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད། །ཐོས་ནས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དོན་ཀྱང་རྟོགས། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། །དེ་དག་གི་ནི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་ཤེས། །དྲན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་བག་ཡོད་པའོ། །རྟག་ཏུ་བདག་གི་ཁར་ལས་བག་ཡོད་པ། །རང་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་ཡོན་ཏན་འཇུག །སེམས་ལ་ངེས་སེམས་ཉོན་མོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །
དེ་ནི་ནམ་དུའང་ཡུལ་གྱིས་ཉམས་པ་མེད། །སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་ཤེས་པ་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཀུན་ལས་སེམས་དབེན་ཏེ། །ལྷག་མཐོང་དང་ནི་ཞི་གནས་ལ་ཡང་མཁས། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཞི་ཞིང་དུལ་སེམས་ལས་
སུ་རུང་། །རྟག་ཏུ་དྲང་ཞིང་གཡོ་མེད་ཡོན་པོ་མིན། །ཚུལ་འཆོས་མེད་ཅིང་མཉེན་ལ་དེས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ངེས་པར་སེམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །སྟོང་པ་མཚན་མེད་སྨོན་པ་མེད་ཅིང་དབེན། །འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་ཤེས། །རྟག་ཏུ་ཆོས་
བདག་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་འདས། །ངེས་པར་སེམས་པའི་སེམས་སྤྱོད་བག་ཡོད་པའོ། །རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་འཛིན་ཅིང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མཉམ་པ། །སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མི་གཏོང་ཞིང་། །དགའ་
བས་འཁོར་བ་ན་ནི་སྐྱོ་བ་མེད། །བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་པ་སྟེ། །ཀུན་གཏོང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་འདོད་པ་མེད། །སྦྱངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ནི་མི་གཡེང་བསྙེན། །བྱས་དང་མ་བྱས་བཟོད་པས་ཇི་མི་སྙམ། །སེམས་ཅན་ཐར་བར་བྱ་ཕྱིར་
ངོམས་མེད་སེམས། །དེ་ནི་རྩོམ་པ་བརྟན་པར་ཞི་བ་ཚོལ། །ལུས་དང་སྲོག་ལའང་དེ་ནི་མི་ལྟ་ཞིང་། །ཏིང་འཛིན་ཀུན་ལ་རིམ་གྱིས་བསམ་གཏན་བྱེད། །ཏིང་འཛིན་དབང་གིས་དེ་ནི་སྐྱེས་མ་ཡིན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཤེས་ཀྱང་། །ཐབས་
เล่ม ๕๘ · หน้า 233a
ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པར་དེ་མི་ལྟུང་། །མཁས་པ་སེམས་ཅན་ཀུན་དང་འཐུན་པར་འཇུག །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་གཏམ་བརྗོད་ཀྱང་། །རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་མཁས་པ་དེ་མི་རེག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྙིང་
བརྩེ་ཞིང་། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རེ། །གང་ལ་འདི་འདྲའི་ཕན་ཡོན་འདི་ཡོད་པ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་འདིར་དེ་ནི་བག་ཡོད་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་གནས། །དེ་ཡི་སྤྱོད་པ་བདུད་ཀྱིས་ཤེས་མ་ཡིན། །བག་ཡོད་པ་
ལ་ཚད་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཉོན་མོངས་མཚན་མ་དག་ལ་ཚད་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་བྲལ། །དེ་ཡི་ཡུལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །གང་རྣམས་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་རྟོགས་པ་དག །དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་ངས་བཤད་དོ། །
དམིགས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རབ་གྲོལ་བ། །ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱིས་ཐུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བག་ཡོད་པ་ལ་དྲན་པ་བརྗེད་པ་མེད། །བག་ཡོད་པ་ལ་བློ་གྲོས་བརྗེད་པ་མེད། །བག་ཡོད་པ་ནི་རྟོགས་དང་མོས་པ་དང་། །ངོ་ཚ་ཤེས་དང་ཁྲེལ་ཡོད་མི་སྤྱོད་
མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་། །ཤེས་རབ་དང་ནི་བག་ཡོད་འདི་ཐོས་ནས། །གང་དག་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རབ་གནས་པ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲར་དེ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་གང་རྣམས་ཇི་
སྙེད་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོད་པར་གང་འདོད་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་བག་ཡོད་འདི་ཐོས་ན། །བསམ་པས་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར། །གང་དག་གིས་ནི་བག་ཡོད་འདི་ཐོས་ནས། །དགའ་ཞིང་དད་པ་རྒྱ་ཆེ་རྙེད་གྱུར་པ། །རྟག་ཏུ་
བག་ཡོད་པར་ནི་རབ་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་དག་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བག་ཡོད་པའི་ལེའུ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྲོག་
เล่ม ๕๘ · หน้า 233b
ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་སྟོང་ནི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་
དག་གོ། །དགེ་སློང་བརྒྱད་བརྒྱ་ནི་མ་ལུས་པར་ཀུན་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་ནས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གངས་རིའི་རྒྱལ་
པོ་དང་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པའི་མེ་ཏོག་གིས་པུས་མོ་ནུབ་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་དད་པའི་རྒྱུས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་མཚོ་
མ་དྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེའི་པད་མ་དྲི་རབ་ཏུ་ཞིམ་པ་ཁ་དོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ཚད་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཙམ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་མུ་མེད་པས་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
སོ་སོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་རྣམས་ཕུལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ནི་བདག་ཅག་གི་ཆེད་དུ་བྱུང་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་
ཅག་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འཐུན་པའི་ཆོས་འདི་ཐོས་ཀྱང་མ་དངངས་མ་སྐྲག་དངངས་པར་མ་གྱུར་གྱི། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སླར་ཞིང་ངོམས་མ་འཚལ་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཅི་འདྲ། ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་ཅི་འདྲ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཅི་འདྲ་བ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བཞིན་བཟངས་དག་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དངངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๕๘ · หน้า 234a
འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཞིན་བཟངས་དག་དད་པ་འབྱུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་
འབྱུང་བའོ། །དད་པ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དད་པ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་གང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པ་དང་།
ལས་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེན་པ་དང་། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་དད་པར་གནས་པས་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་སེལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་སྦྱིན་ཞིང་བགེད་པ་དང་། ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། གཤེ་བ་དང་སྡང་བ་རྣམས་དང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལས་མི་འགོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་
ལ་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་དད་ཅིང་མི་སྤོང་བ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དག་པར་དད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་སེམས་མཚུངས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་
ལས་མི་སྤྱོད་པ་དང་། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་། འཕགས་པས་གནང་བའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་
པས་ཡང་དག་པར་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ནོར་བདུན་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་དབང་པོ་འགྲོ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་དག་
เล่ม ๕๘ · หน้า 234b
པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་འཐུན་པར་འཛིན་པ་དང་། གསོ་སླ་ཞིང་དགང་སླ་བ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ། ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བའི་སེམས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་
ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བའི་སེམས་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་གནས་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་བྱེད་པས་ངེས་པར་
སྦྱིན་པ་དང་། བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་། བྱས་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་གི་འཐོབ་པས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་འཐོབ་པ་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། དེས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་
ཉེས་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་མི་གླེང་བ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་སྲུང་བ་དང་། མལ་ཆ་སྤོང་ཞིང་གཏོང་བ་དང་། དགོན་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བས་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་
བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། བདག་གི་ཉེས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་པ་བཟོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་།
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པ་འདི་ནི་བཞིན་བཟངས་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་དད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཞིན་བཟངས་དག་གང་འཇིག་རྟེན་པའི་དད་པ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དད་
པ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ།
เล่ม ๕๘ · หน้า 235a
འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལས་ལོག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་དང་བྲལ་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གང་
ཟག་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། བགྲང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསོག་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་བཅངས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་བྱིས་པ་བྲིད་པ་དང་མཚུངས་ལ། གསོབ་
དང་འདྲ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་འདྲ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་ལ་
དུས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་ཟག་པ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་སྲེད་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་།
ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་ལ་བཏང་སྙོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་བླང་བ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་
ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་ཅིང་དོར་བ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་
ལས་དབེན་ཞིང་གནས་པ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། གདེག་པ་མེད་པ་དང་། གཞོག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
เล่ม ๕๘ · หน้า 235b
དང་མཚུངས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་ཡིད་ཆེས་པ་འདི་ནི་བཞིན་བཟངས་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཞིན་བཟངས་དག་གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དད་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཞིན་བཟངས་དག་
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །བཞིན་བཟངས་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་
ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་
བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་འབྱུང་
བ་དང་། མ་རིག་པ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒ་ཤིའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་རྒ་ཤི་སྐྱེ་བ་
མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྡུས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་
เล่ม ๕๘ · หน้า 236a
ལམ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་འབྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་
འདི་བསྟན་པ་ན་ཀླུ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དད་པ་འབྱུང་བ་རྒྱལ་བ་འབྱུང་། །འབྱུང་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །གང་དག་དད་པ་
མེད་པ་ནི། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ངོ་། །དད་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །སྔོན་དུ་འགྲོ་དང་སྐྱེད་པར་གསུངས། །དད་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང་། །ལས་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དད་ནི་འཕགས་པ་བསྟེན་པ་དང་། །བསྟི་སྟང་བྱས་ཏེ་
བསྙེན་བཀུར་བྱེད། །སེམས་ལ་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། །དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བསྟི་སྟང་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་ཅིང་། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྒོམ་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྗེས་འཐུན་དད་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་
ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་དང་། །སྦྱིན་པའི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་དང་ངང་ཚུལ་ངན། །དེ་ལ་དད་པ་ཡང་དག་འཇུག །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མི་འགོང་ཞིང་། །གཤེ་དང་སྡང་བ་དང་བར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་དད་པར་བྱེད། །
དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དད་པའོ། །ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་སྤོང་། །ཁྱི་དང་འདྲ་བར་ང་རྒྱལ་མེད། །ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དད་དང་ལྡན་པ་བདག་ཤེས་ཏེ། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་མི་བྱེད་ཅིང་། །བདེན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་
བྱེད་ལ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད། །དད་ལྡན་ཆགས་ལས་རབ་ཏུ་འདས། །དད་ལྡན་ཡིད་ལ་རྙོག་པ་མེད། །དད་ལྡན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད། །འཕགས་པ་རྣམས་དང་འཐུན་པར་འཇུག །དད་པས་འཚོ་བ་ཡོངས་སྦྱོང་ཞིང་། །རྟག་ཏུ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด