འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨཀྵ་ཡ་མ་ཏི་ནིར་དེ་ཤ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๐ · หน้า 79a
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨཀྵ་ཡ་མ་ཏི་ནིར་དེ་ཤ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། འཕགས་པ་
ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས།
བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་འཐུན་པའི་འབྲས་བུ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་ཡས་པར་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ། དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ། དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པ། མཛེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཀུན་ནས་མ་སྨད་པ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ། དེ་ལ་མ་
ཆགས་པའི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པར་མངོན་པར་བསྟོད་པ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་རབ་ཏུ་
བསྐོར། སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི་མངའ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མངའ་བརྙེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཚུལ་ནི་རབ་ཏུ་མཁྱེན། དབང་པོ་དམ་པའི་མཆོག་ནི་བརྙེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་
མཚམས་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་འཇོམས་པ་ལ་ནི་མཁས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུན་མ་བཅད་ཅིང་། དགེ་སློང་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཡང་
เล่ม ๖๐ · หน้า 79b
དག་པར་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པར་མཁས་པ། དམིགས་པ་མེད་པའི་
ཆོས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ། སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ནས་
འདུས་པ་གྲངས་མེད། ཚད་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། དཔེ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། བསྐྱད་དུ་མེད། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་རྩལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་གྱུར་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དམ་པའི་མཆོག་ཐོབ་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གློག་གི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩལ་གྱིས་
དཔའ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་རྣམ་པར་བསྒྲགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་མིག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 80a
བྱམས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ་སྩོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། བསྐྱད་དུ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། དཔེ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། ཚད་མེད། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་གོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་དང་གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོར་འཇུག་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་གཟུད་པའི་སྒོར་
འཇུག་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཟུད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་
མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ། ཚུལ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་དབང་པོ་ལ་གཟུད་པར་བསྟན་པ། སྙིང་པོའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ། ཚུལ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལ་གཟུད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། མཐའ་ཡས་ཤིང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་བསྔོ་
བ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྒོར་འཇུག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གཏན་ལ་བབ་པར་བསྟན་
เล่ม ๖๐ · หน้า 80b
པ། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་བསགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་རྗེས་སུ་
སོང་བ། དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོགས་པ་དང་། མོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་གདུལ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་གདུལ་བའི་ཕྱིར། ལུས་
དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཤེས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་གསུང་ངོ་། །སྟོན་ཏོ། །
རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །མོས་པར་མཛད་དོ། །འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། །ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ། །ཤེས་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་མཛད་དོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །རབ་ཏུ་འཇུག་པར་མཛད་དོ། །འགྲེལ་ཏོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །གསལ་བར་མཛད་དོ། །ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ནས་གསེར་གྱི་འོད་ཆེན་པོ་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། གསེར་གྱི་འོད་སྣང་བ་དེས་
རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་གསེར་གྱི་འོད་ཆེན་པོ་དེས་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འོད་མ་གཏོགས་
པར། གང་གཞན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ཉི་མ་དང་། ཟླ་བའི་འོད་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་
เล่ม ๖๐ · หน้า 81a
དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དང་། མེ་དང་། ནོར་བུ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། གློག་དང་། སྐར་མ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་བྱས་ཏེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་མི་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་ན་བསགས་པའི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། མུན་ནག་མི་སྣང་བས། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་དབང་ཆེ་བས་ཀྱང་ལྷམ་མེ། ལྷན་ནེ། ལྷང་ངེར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་འོད་དེས་ས་
ལེར་གྱུར་ཏོ། །འོད་དེ་ལ་རྩྭ་དང་། ཤིང་གེལ་པ་དང་། སྨན་དང་། ནགས་ཚལ་རྣམས་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །རི་ནག་པོ་རྣམས་དང་། གངས་ཀྱི་རི་དང་། རི་རབ་དང་། ཁོར་ཡུག་དང་། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དང་། རི་བཏང་བཟུང་དང་། རི་བཏང་བཟུང་ཆེན་པོ་ཡང་
རུང་སྟེ། རིའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་དེ། མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡན་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་ས་ལེར་གྱུར་ཏོ། །གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་
སམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་རྣམས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་འོད་དེས་ཕོག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་གྱུར་ཅིང་བདག་ཉིད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་
པ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཐམས་ཅད་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་པད་མོ། ཁ་ཙོན་ཤིང་རྟའི་ཕང་ལོ་ཙམ་འདབ་མ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་ལྡན་པ། དྲི་ཞིམ་པ། བཀྲ་
བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། སྟེང་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་ཀྱི་དྲ་བས་གཡོགས་པ། ཀ་ཙ་ལིན་དེ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ། བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་སའི་རུམ་ནས་འཐོན་ཏེ་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་པད་མོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལས་དྲི་གང་
เล่ม ๖๐ · หน้า 81b
བྱུང་བའི་དྲི་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་ཏེ། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ལྷ་དང་། མིའི་སྤོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་པད་མོའི་དྲི་དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང་། མི་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་
སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་གང་རྣམས་ཀྱི་སྣའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་པད་མོའི་དྲི་དེས་ཕོག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསེར་གྱི་འོད་དེ་དང་། པད་མོ་བཀོད་པ་བྱུང་བ་དེ་དག་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར། རྨད་དུ་གྱུར་ནས། སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་བལྟ་ན་སྡུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་རབ་ཏུ་གདའ་ཞིང་། པད་མོ་བཀོད་པ་སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ་འདི་དག་བྱུང་བ་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས།
དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུས་ཡོངས་སུ་
བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འོང་སྟེ། དེ་དག་འོང་བའི་སྔ་ལྟས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ས་ཆེར་གཡོ་བར་བྱེད་ཅིང་འོད་ཟེར་ནི་རབ་ཏུ་གཏོང་
སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ནི་འབེབས། སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དང་གླུ་རབ་ཏུ་ལེན་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 82a
སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ག་ལ་བ་དེར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་འོངས་ཏེ་ལྷགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་
ན་འཁོད་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་དབྱངས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་འདྲ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །རྡུལ་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དཔའ་བོ་འདོད་
ཆགས་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་རབ་རིབ་མི་མངའ་སྤྱན་གསུམ་རྣམ་པར་སྦྱངས། །སྐྱོན་རྣམས་བསལ་བ་དྲི་མ་གསུམ་དང་ཐ་བ་སྤངས། །རྡུལ་བྲལ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇིགས་དང་བྲལ་ཞིང་གཏི་མུག་དྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ། །སྟོབས་བཅུ་རྒོལ་
བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བར་དཀའ། །ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་ཕ་རོལ་ཚོགས་སྐྲག་མཛད། །སེང་གེ་ལྟ་བུར་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་ས་ལ་གཤེགས། །ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེང་ན་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲི་མ་མི་མངའ་ལམ་མེར་བཞུགས། །
མུན་དང་རབ་རིབ་མ་རིག་ལེགས་པར་རབ་བསལ་ནས། །སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་ལས་གྲོལ་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ། །འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་མགོན་སྐྱབས་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བས་མནར་ཅིང་གནས་སྐབས་མ་མཆིས་ལ། །སེམས་ཅན་མཆོག་གིས་ཐུགས་
བརྩེ་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་མཛད་ནས། །སྨན་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་མཛད་ཅིང་གཤེགས། །མ་རིག་པ་དང་གཏི་མུག་སྲིད་མཚོ་རྒལ་དཀའ་བ། །ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་རྣམ་མངའ་དབའ་ཀློང་མང་པོ་ལས། །གཞན་ལས་མ་གསན་པར་ནི་བདག་ཉིད་རབ་རྒལ་ཏེ། །པད་
མོ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མི་མངའ་རྣམ་པར་གཤེགས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བདག་མ་མཆིས། །བྲག་ཅ་སྒྲ་སྐད་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལགས། །མ་བགྱིས་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་མ་མཆིས་པར། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་
เล่ม ๖๐ · หน้า 82b
རབ་ཏུ་གསུངས། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་རི་ཡི་ཆུ་བཞིན་གཡོ། །མི་མཁས་སྐྱེ་བོས་བསྟེན་པ་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲར་མཁྱེན་ནས། །སྲིད་ལས་རྒལ་བར་གྱུར་ཅིང་སྲིད་པ་ཀུན་ལ་སྨོད། །པད་མ་དམར་པོ་འདབ་
མ་རྒྱས་འདྲའི་སྤྱན་མངའ་བ། །ཉི་ཟླ་བརྒྱ་བས་ལྷག་པའི་གཟི་བརྗིད་མངའ་བ་པོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་བསྟོད་འོས་པ། །མི་འདུལ་སྙུན་དང་བྲལ་བ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མི་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་མཐའ་ཡས་པ་ཡི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་
ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་བྱོན་གྱུར་པ། །བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དཔག་མི་ལང་། །སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཞིང་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་དང་བཅས་པས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚུལ་དང་འདྲ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་ནས། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་བབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ནས་འཁོར་
དང་བཅས་ཏེ། པད་མའི་སྙིང་པོ་དེ་དག་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་
བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་འདི་གང་ནས་མཆིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་འདི་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་། འདི་ཉིད་ཁྱོད་ལ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 83a
སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གང་ནས་འོངས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་ཡོད། བློ་གྲོས་མི་ཟད་
པས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་ད་དུང་དུ་ཡང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ངམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་གིས་འདུ་ཤེས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་བློ་མི་འཇུག་ན།
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་འདི་ལྟར་གང་ཁྱོད་གང་ནས་འོངས་སྙམ་དུ་སེམས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིག་གོ །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསལ་བའི་ཚིག་གོ། །གང་ལ་བསྡུ་བའི་ཚིག་མེད་པ་དང་། བསལ་བའི་ཚིག་མེད་པ་དེ་
ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟད་
པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སྨོན་ལམ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་
བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 83b
ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་སྒོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་སྒོ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་རྣམ་
པར་རིག་པའི་སྒོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་སྒོ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འོང་བའི་
ཡུལ་ལོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ལོ། །གང་ལ་འོང་བའི་ཡུལ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བའི་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྐྱེན་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་
བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 84a
ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཡི་གེ་དང་། བརྡའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཡི་གེ་དང་བརྡ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་ལ་
ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཡི་གེ་དང་། བརྡ་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཡི་གེ་དང་། བརྡ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ཅི་ནས་དེ་ལྟ་བུ་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་གནས་རྣམས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འདྲིའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཡུལ་བཙས་དང་། ཤོ་གམ་གཅོད་པའི་མི་
ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་མི་རེང་ངམ། ཁུར་ཐོགས་ཏེ། ལམ་ནས་འགྲོ་བ་ལ་མི་ཁྱོད་ཅི་ཞིག་ཐོགས་ཞེས་འདྲི་ཞིང་ང་ལ་ཡུལ་བཙས་དང་། ཤོ་གམ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ། གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལ་མོས་
པར་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྣང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཁྱོད་ལྟ་བུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་གང་ལས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་
ཁྱོད་གང་ནས་འོངས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་ན་ཡོད་པ་ལེགས་པར་སྟོན་ཅིག །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
འདི་ཁྱོད་ཀྱི་མདུན་ན་བཞུགས་ཀྱིས་འདི་ལ་ཞུས་ཤིག་དང་། དེས་ཁྱོད་ལ་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 84b
སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་འདི་གང་ནས་མཆིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་མཆིས། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
དེའི་མིང་ཐོས་ནས། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས། གྲངས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་འཚལ་བར་འགྱུར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མིང་ཐོས་ནས་དད་པ་དང་མོས་པས།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྐྲག་པར་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་འདས་པ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་བཞུགས་ཏེ། འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དེ་ནས་འོངས་སོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་།
རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དགེ་འདུན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་སྟེ། སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ། སྦྱིན་པ་དང་། དུལ་བ་དང་། ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང་། དེས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 85a
དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པས། དགེ་བའི་ཚོགས་བསགས་པ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་
པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རོལ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་དང་། སྣང་བ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ། བྱམས་པའི་སེམས་ནམ་མཁའི་
དཀྱིལ་དང་མཚུངས་པ། སྙིང་རྗེ་བའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ། དགའ་བས་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ། ཉེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ།
བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་གཉིས་དང་བྲལ་བ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཐབ་མོའི་རྙོག་པ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་
དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་པ་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་དང་། ནོར་དང་། ཤེས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ། སེམས་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་མཚུངས་པ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་དང་། ལོག་པའི་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་
ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་སྒྲེང་ཞིང་མི་ཟློགས་པར་དཔའ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པས་འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་དང་། བག་ཚ་བ་མེད་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཉི་གའི་མཐར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང་། བདག་དང་། བདག་གི་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་བུ་དང་།
เล่ม ๖๐ · หน้า 85b
ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་དང་། རྟག་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། གཟུངས་དང་། མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ། ཆགས་
པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྒྲ་བསྒྲགས་ཀྱང་། སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་གནོན་པ་དང་། རྣམ་
པར་གནོན་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་མཁས་པ། འཇིགས་པ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། དྲེགས་པ་ཀུན་ཆད་པས། སེང་གེའི་སྒྲ་མངོན་པར་བསྒྲགས་པ། སེམས་ཅན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛའ་བཤེས་བརྟན་པ། མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བ་ལ་འགོད་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལས་འབྲུག་གི་སྒྲ་འབྱུང་ཞིང་། རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གློག་དང་། བདུད་རྩིའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པ། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་གཏོར་བས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་
བསམ་པ་དག་ཅིང་ཕྱི་ནང་དུ་བློ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་མཆོག་དང་། རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱན་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྐུར་བ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པས་རྒྱལ་ཚབ་
ཏུ་གྱུར་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གདུལ་བྱ་གདུལ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སའི་སྙིང་པོའི་གདན་གནན་པ་དང་། རྣམ་པར་གནན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་། རབ་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། ཚར་གཅོད་པས་སེམས་ལ་དཔའ་ཞིང་དབང་བྱེད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་དགེ་འདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་གོ། །
เล่ม ๖๐ · หน้า 86a
དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་ནས། དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ།
ལྷའི་མེ་ཏོག་ཨུད་པ་ལ་དང་། པད་མ་དང་། ཀུ་མུ་ད་དང་། པད་མ་དཀར་པོ་དང་། མན་དཱ་ར་བ་དང་། མན་དཱ་ར་བ་ཆེན་པོ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་གཏོར་ནས། སྐྱེས་བུ་དམ་
པ་འདི་འདྲ་བ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་རྙེད་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་
ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་དེ་ན་ངན་སོང་དང་། མི་ཁོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་ཡང་མེད་དེ་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད། ལོག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། བསླབ་པ་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད།
བུད་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ཡང་མེད། སེར་སྣ་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལེ་ལོ་དང་། གཡེང་བ་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མེད། སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མེད། རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་སྒྲ་ཡང་
མེད། སེམས་ཅན་དང་། ཐེག་པ་དང་། ཞིང་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད། སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད། ཆོས་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད། དགེ་འདུན་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད།
เล่ม ๖๐ · หน้า 86b
ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྒྲ་ཡང་མེད། བདུད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། གླིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཅིག་གི་འོད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡང་ལག་མཐིལ་བཞིན་དུ་མཉམ་ཞིང་བཻ་དཱུརྱ་སྔོན་པོའི་ས་གཞི་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་པད་མོས་རབ་ཏུ་སྤྲས་ཏེ། ཀ་ཙ་ལིན་དི་ལྟར་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ་མིག་མངས་
རིས་སུ་བྲེས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་གི་ར་བས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། རྟག་ཏུ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པས་མཛེས་པར་བྱས་པ། རྡོ་དང་། གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་། བོང་བ་དང་རི་ནག་པོ་མེད་དེ། རི་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། ལྷ་དང་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་།
སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཟས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བླ་ན་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱལ་པོ་གཞན་གང་ཡང་མེད་
དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཡི་གེ་དང་། སྒྲ་དང་། བརྡའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཆོས་མི་སྟོན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་ཏེ། མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟས་པས། སངས་རྒྱས་རྗེས་
སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་བྱིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡང་མི་འཛུམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ཚེ་
དང་། རིགས་དང་། རུས་དང་། ཆོ་རིགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། སྔོན་གྱི་མཐའི་དཀར་པོའི་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ཕྱི་མའི་མཐའི་ཤེས་པ་ལ་སེམས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་གནས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་
เล่ม ๖๐ · หน้า 87a
ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། སྤྲོས་པ་དང་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་།
འཇིག་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། གཟུང་བ་དང་། རྩོད་པ་དང་། བཏང་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། དྲན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་
ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། གཅིག་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། སོ་སོ་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་བགྲང་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ནང་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་གཡོ་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང་། བླང་བ་དང་། དོར་བས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ཁ་དོག་དང་།
དབྱིབས་དང་། རྟགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། སྤྱོད་ལམ་དང་། སྤྱད་པ་དང་། སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ།
སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། རྒྱུ་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ང་ཡི་བ་མེད་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་
བྲལ་བ། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པའི་གནས་མ་ཡིན། ཐོགས་པ་མ་ཡིན། འཇུག་པ་མ་ཡིན། གནས་པ་མ་ཡིན། མི་གནས་པ་མ་ཡིན། རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཡང་
དག་པར་གནས་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མ་ཡིན། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན། སའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མ་ཡིན། ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་མ་ཡིན།
เล่ม ๖๐ · หน้า 87b
མེའི་ཁམས་ཀྱི་མ་ཡིན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན། མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་མ་ཡིན། སྒྲའི་མ་ཡིན། སྣའི་མ་ཡིན། དྲིའི་མ་ཡིན། ལྕེའི་མ་ཡིན། རོའི་
མ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན། རེག་བྱའི་མ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་ལྡང་བའོ། །གཡོ་བ་དང་། སེམས་པ་དང་།
བསྐྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། །མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་མི་སྐྱེ་བའོ། །དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའོ། །སེམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །
རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ཉེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་བཅོམ་པའོ། །རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཆད་པའོ། །ཕ་རོལ་དང་། ཚུ་རོལ་དང་། དབུང་དང་། མཐར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །སྒྲོ་
བཏགས་པ་མེད་པས་འོད་གསལ་བའོ། །ཕྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་མེད་པའོ། །མྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མེད་པའོ། །གཟོད་མ་ནས་ཞི་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའོ། །འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་མེད་པས་
ལུས་མེད་པའོ། །ཚོར་བ་མེད་པས་ཚོར་བར་གྱུར་པ་མེད་པའོ། །མདུད་པ་མེད་པས་མདུད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདུ་མི་བྱེད་པས་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་འཛིན་པས་ལེན་པ་མེད་པའོ། །མི་
གཏོང་བས་དོར་བ་མེད་པའོ། །གནས་མེད་པས་མི་གནས་པའོ། །ཚོར་བ་དང་བྲལ་བས་མི་འདུག་པའོ། །མི་འབྱུང་བས་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དྲན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བཟུང་བ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 88a
མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ། ལེན་པ་མེད་པས་འདོར་བ་མེད་པ། རབ་ཏུ་ཞི་བ། གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ། མི་སྐྱེ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ། མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་གྱུར་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་
ཤིང་མཉམ་པ། མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྒྲ་དང་། སྣ་དང་། དྲི་དང་། ལྕེ་དང་། རོ་དང་། ལུས་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཡིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་འདྲ་བ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་འཛིན་ཅིང་བརྗེད་པར་ཡང་མི་བྱེད། དྲན་
པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། སྒྲའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ངེས་པར་ཡང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་འདི་ན་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་། སོ་སོ་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
ལྟར་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མི་སྟོན་ཏེ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ལུང་བསྟན་
པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱུན་བཅད་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟད་པའི་
ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་དབེན་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སེམས་ལ་མི་གཞོག་པ་འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 88b
སྤྲོས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ལུང་བསྟན་པ་འཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་ལྟ་བུར་གང་དག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འཁོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་གང་ཁྱེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འཛུམས་པ་དེ་མཐོང་བ་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་མི་འཛུམས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་
ཏུ་བཟང་པོ་དེ་དང་། པད་མོ་བཀོད་པ་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བལྟ་འདོད་དམ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་འདིའང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱིས་བདག་གིས་བལྟའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དེའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་གནས་བརྟན་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་
འཛུམས་པ་དེ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེ་དང་། པད་མོ་བཀོད་པ་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཐལ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 89a
མོ་སྦྱར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་
པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་ལག་པ་གཡས་པར་སྔོན་མ་མཐོང་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཕུར་མ་དྲི་རབ་ཏུ་ཞིམ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་མེ་ཏོག་གི་ཕུར་མ་དེ་དག་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་གཏོར་ཏོ། །མེ་ཏོག་གི་ཕུར་མ་གཏོར་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཆགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་
བཟང་པོ་དེ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་གཏོར་ནས། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་གིས་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་གནས་པ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེ་ཏོག་བལྟ་ན་སྡུག་པ། འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་གིས་ཆར་ག་ལས་འབབ་ཅེས་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་
མི་ཟད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་ཕྱིན་ནས། འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་དེར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་མེ་ཏོག་འདི་དག་གཏོར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཡང་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་ཏེ། དེར་ཡང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཆོས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 89b
མངོན་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་
སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདས་པ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་
ཐུབ་པ་ད་ལྟར་བཞུགས་ཏེ། འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་
པ་དེ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སྐུ་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་འོད་ཕྱུང་སྟེ། འོད་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཐལ་ནས། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདི་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་རང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་ནས། ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བཞག་པ་ཙམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་གང་བ་མ་མཆིས་ན།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙེད་གང་ནས་འདུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ནས་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་འདུས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 90a
སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བཏགས། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་
པའི་རྒྱུ་འཐུན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མི་ཟད་པ་བསྟན་པ་ལ་བརྩམས་ཏེ། སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མི་ཟད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པར་སྐྱེས་སོ། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་འདོད་པ་མེད་པས་སེམས་དེ་ནི་མ་འབྲེལ་བར་སྐྱེས་སོ། །ཕས་
ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པས་སེམས་དེ་ནི་སྲ་བར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པར་སྐྱེས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་བརྟན་པར་སྐྱེས་སོ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་རིག་པས་ན། སེམས་
དེ་ནི་རྟག་པར་སྐྱེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས། སེམས་དེ་ནི་མི་གཡོ་བར་སྐྱེས་སོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས། སེམས་དེ་ནི་མི་རྫི་བར་སྐྱེས་སོ། །མི་བསྐྱོད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་སྐྱེས་སོ། །གཉེན་པོ་
མེད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་དཔེ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འབིགས་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསྩགས་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་མུ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་
རྣམས་ལ་སེམས་དེ་ནི་མཉམ་པར་སྐྱེས་སོ། །ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་མེད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་སྐྱེས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར། སེམས་དེ་ནི་དྲི་མ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 90b
མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་མ་བོར་བས་ན། སེམས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བསམས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །བྱམས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་ཡངས་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་རྒྱ་ཆེ་
བར་སྐྱེས་སོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བས་ན། སེམས་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་སྐྱེས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་
སྐྱེས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་བསྟོད་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་མངོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བར་སྐྱེས་སོ། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་ཞུགས་པས་ན། སེམས་དེ་ནི་བལྟ་བར་འོས་པའོ། །སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བལྟར་མི་མཐོང་བར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཤིགས་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་རབ་ཏུ་བསགས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསགས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་གྱིས་འཕགས་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་དཀའ་བར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བར་དཀའ་བར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསགས་པས་སེམས་དེ་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་བསགས་པས་སེམས་དེ་ནི་རྩ་བ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའོ། །སེམས་དེ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་སྟེ། མགུ་བ་དང་། མོས་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་སྟེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 91a
གྱིས་མི་སྒུལ་བར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་གཅད་པར་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྲགས་པར་སྐྱེས་སོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འདི་འདྲ་བར་སྐྱེས་པ་ལ་ཟད་པ་གང་ཡང་ཡོད་དམ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འདི་ལྟ་བུ་ཟད་པར་འདོད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་འདོད་དོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་དེ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེའི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །
བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན། དེའི་
ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་
པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་རྣམས་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་
เล่ม ๖๐ · หน้า 91b
གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་རྣམས་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྩ་བར་སྐྱེས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་ཟད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་བཏང་བས་ན་མི་ཟད་པའོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོགས་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་སུ་བསྔོས་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་།
མི་ཟད་པ་ཤེས་པ་མི་ཟད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་ཟད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ན་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་པ་དེ་ཡང་མ་བྱས་པས་ན། བཅོས་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཡོ་མེད་པས་ན་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་
ན་གཡོ་མེད་པའོ། །སྒྱུ་མེད་པས་ན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །དག་པས་ན་སྒྱུ་མེད་པའོ། །དྲང་བས་ན་དག་པའོ། །གྱ་གྱུ་མེད་པས་ན་དྲང་བའོ། །གསལ་བས་ན་གྱ་གྱུ་མེད་པའོ། །མི་མཉམ་པ་མེད་པས་ན་གསལ་བའོ། །སྲ་བས་ན་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །མི་ཕྱེད་པས་
ན་སྲ་བའོ། །མཁྲང་བས་ན་མི་ཕྱེད་པའོ། །མི་གཡོ་བས་ན་མཁྲང་བའོ། །མི་གནས་པས་ན་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པས་ན་མི་གནས་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པས་ན་དེ་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །མ་སྨད་པས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 92a
ལས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་སྨད་པའོ། །མ་བཤུངས་པས་ན་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་སོ། །འགྱོད་པ་མེད་པས་ན་མ་བཤུངས་པའོ། །གདུང་བ་མེད་པས་ན་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །བདེན་པར་གྱུར་པས་ན་མི་གདུང་བའོ། །སླུ་བ་མེད་པས་ན་བདེན་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་
སྐད་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་བྱེད་པས་ན་མི་སླུ་བའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པས་ན་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ན་ལེགས་པར་བྱས་པའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །ལེགས་པར་གནས་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ཟློགས་
པས་ན་ལེགས་པར་གནས་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོ་ག་ཤེས་པས་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་
བའོ། །བདག་ལ་བདེ་བ་མེད་པས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆོག་ཤེས་པའོ། །ལན་མི་རེ་བས་ན་བདག་ལ་བདེ་བ་མེད་པའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པས་ན་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ལ་རྟོན་པར་གྱུར་པས་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་
ལྟ་བས་ན་ཆོས་ལ་རྟོན་པར་གྱུར་པའོ། །དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པས་ན་སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་ངུ་ལ་ལྟ་བའོ། །སྐྱབས་སུ་གྱུར་པས་ན་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པའོ། །མགོན་དུ་གྱུར་པས་ན་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཉོན་མི་མོངས་པས་ན་མགོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་
པས་ན་ཉོན་མི་མོངས་པའོ། །བརྒལ་བ་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །བསམ་པ་དགེ་བས་ན་བརྒལ་བ་མེད་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་བསམ་པ་དགེ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ན་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དཀར་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ནང་
དྲི་མ་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའོ། །ཕྱི་རོལ་དག་པས་ན་ནང་གི་དྲི་མ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པས་ན་ཕྱི་རོལ་དག་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དེ་ནི་སེར་སྣ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་
เล่ม ๖๐ · หน้า 92b
སེར་སྣ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བསམ་པ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བསམ་པ་ནི་གནོད་སེམས་དང་། ཐ་བ་དང་།
ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། ཉེས་པར་སེམས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བསམ་པ་ནི་ལེ་ལོ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བསམ་པ་ནི་སེམས་
རྣམ་པར་གཡེང་བ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བསམ་པ་ནི་འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསམ་པ་
མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་དུ་འཛུད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པར་བལྟའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མི་ཟད་པས་ན་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་བསམ་
པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསླབ་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །བཟོད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 93a
ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བསམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་བསམ་གཏན་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་བྱེད་པས་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱོར་བའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་
བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །ངག་གི་ཉེས་པ་རྣམ་བཞི་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ངག་གི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་
བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་
བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཛུད་པའི་ཕྱིར།
སེམས་ཅན་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 93b
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་
པའོ། །ཉེས་པ་འཆགས་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །སྡིག་པ་མཐོལ་བའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་བཤགས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་
བའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་མཐོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསགས་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །ཁུར་བླངས་པ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གོ་
ཆ་སྲ་ཞིང་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར། ཁུར་བླངས་པ་སྒྲོལ་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གོ་ཆ་སྲ་ཞིང་མི་འདོར་བའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་
བུ། གཞན་ཡང་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཆོས་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 94a
ཟད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དགོན་པ་ལ་གནས་ཤིང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་
རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཐོས་པ་བཙལ་བ་ལ་མི་ངོམས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཤེས་པས་མི་ངོམས་པའི་
སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བགྲང་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། གཞལ་བར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། དཔྱད་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། སོ་
སོར་བརྟག་པ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕན་ཡོན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་བརྟག་
པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཁམས་ལ་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་
གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་
เล่ม ๖๐ · หน้า 94b
པ་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འབབ་པ། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བབ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དག་ཀྱང་མི་ཟད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཅི་སེམས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དམིགས་པར་གྱུར་ཏེ། ས་ནས་སར་གཞོག་པའི་ཕྱིར་འཕོ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྒལ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་རྩེ་མོར་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །བྱེ་བྲག་གི་
ཆོས་ཀུན་འཛིན་པས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །རྩོམ་པ་
ཐམས་ཅད་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །འབད་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་ན་ངེས་པར་བྱས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ན། བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །གྲོགས་
བདག་ཡིན་པས་ན། གོ་སྐབས་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དམུ་རྒོད་མ་ཡིན་པས་ན་ཅང་ཤེས་ཀྱི་སའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །འཕགས་པས་ན་དུལ་བའི་སའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་ནམ་འདྲེས་པའི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 95a
ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ན། སྦྱིན་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་པས་ན། དཀའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་
པའོ། །སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་དུ་ལེན་པས་ན། བྱ་དཀའ་བའི་བཟོད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལག་མཐིལ་དུ་འོངས་པ་འདོར་བས་ན། བྱ་དཀའ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་
པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མི་མྱང་བས་ན་བྱ་དཀའ་བའི་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་མི་སྨོད་པས་ན། བྱ་དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩམས་
པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཤེས་པས་རབ་ཏུ་བཏགས་པས་ན་ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཆུང་ཟད་སྙམ་པའི་
ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ལན་རེ་བ་མེད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར། མི་དང་ང་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །བྱིན་
གྱི་རླབས་ཀྱིས་འགྲོ་བས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཁུར་བླངས་པ་སྒྲོལ་བས་ན། མ་ཞུམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་པས་ན་མི་ཟད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཡང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་དེས་
པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ། །བླ་མ་རྣམས་ལ་གུས་པའོ། །དཔུང་གཉེན་མེད་པ་རྣམས་ལ་དཔུང་གཉེན་ནོ། །སྐྱབས་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སོ། །གླིང་
เล่ม ๖๐ · หน้า 95b
མེད་པ་རྣམས་ལ་གླིང་ངོ་། །མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལ་མགོན་ནོ། །གྲོགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་སོ། །གྱ་གྱུ་ཅན་རྣམས་ལ་དྲང་བའོ། །དམུ་རྒོད་རྣམས་ལ་གསལ་བའོ། །གཡོན་ཅན་རྣམས་ལ་གཡོ་མེད་པའོ། །ཐིབས་པོ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མེད་པའོ། །བྱས་པ་མི་
གཟོ་བ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བའོ། །འཁུ་བ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་ཚོར་བའོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །ལོག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པའོ། །ཁེངས་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྤྱོ་བའོ། །གཞན་གྱི་འཁྲུལ་
པ་རྣམས་ལ་མི་གླེང་བའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའོ། །ཐབས་ཀྱིས་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་པར་མི་ལྟ་བའོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་འཐུན་པར་འཛིན་པའོ། །གདམས་ངག་དང་རྗེས་
སུ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་བློ་བདེ་བའོ། །དགོན་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཕུ་དུད་དུ་བྱེད་པའོ། །རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའོ། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ན་ཚུལ་འཆོས་མེད་པའོ། །
ངག་བསྡམས་པས་ན་ཁ་གསག་མེད་པའོ། །བདག་གི་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པས་ན་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་མེད་པའོ། །སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ན་ལས་སུ་རུང་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསགས་པས་ན་འཁོར་བར་མི་གཞོལ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་
པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟད་པར་མི་ནུས་སོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་ཟད་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 96a
ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཟད་པ་གཞན་ལ་ལ་ཡོད་དམ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཡང་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཚེ་དང་། སྤོབས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྟོབས་དང་། ཁ་དོག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་སྦྱིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་
པ་དང་། སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཏུང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཏུང་བ་སྦྱིན་པའོ། །བདེ་བ་དང་། འབྱོར་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། བཞོན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཞོན་པ་སྦྱིན་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་
ལྟ་བུའི་མདོག་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། གོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གོས་སྦྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་ཡོངས་སུ་གཟིགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མར་མེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མར་མེ་སྦྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྙན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
རོལ་མོ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོལ་མོའི་སྒྲ་སྦྱིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤོས་ཀྱིས་བྱུག་པའི་ཕྱིར། སྤོས་དང་བྱུག་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྤོས་དང་། བྱུག་པ་སྦྱིན་པའོ། །གཟུངས་དང་། སྤོབས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་
ཏོག་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྲེང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྦྱིན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱེ་མ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་མ་སྦྱིན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྲོ་ཐམས་
ཅད་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བྲོ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང་། སྐྱབས་དང་། མགོན་དང་། དཔུང་གཉེན་བྱ་བའི་ཕྱིར། གནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གནས་སྦྱིན་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བ་དང་། ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 96b
གནས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟིམས་ཆ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མལ་ཆ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མལ་ཆ་སྦྱིན་པའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྟན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྟན་སྦྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར། ཡོ་བྱད་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པའོ། །མི་རྒ་མི་འཆི་བའི་བདུད་རྩིས་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར། ན་བ་དང་སྨན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་སྦྱིན་པའོ། །རང་དབང་དང་། རང་ཉམ་དང་། རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་
ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ནོར་བུ་
དང་། མུ་ཏིག་དང་། བཻ་དཱུརྱ་དང་། དུང་དང་། མན་ཤེལ་དང་། བྱི་རུ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་པའོ། །གཙུག་
ཏོར་བལྟར་མི་མཐོང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དང་། ཅོད་པན་སྦྱིན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྟ་དང་། བལ་གླང་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་
དང་། བཞོན་པ་སྦྱིན་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ཡོངས་
སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དགའ་བ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བུ་ཕོ་དང་། བུ་མོ་དང་། ཆུང་མ་དང་། སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 97a
ཀྱི་མཛོད་དང་། བང་བ་ཡོངས་སུ་དགང་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། མཛོད་དང་། བང་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། གླིང་བཞི་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །
ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། རྩེད་མོ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྐང་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་
པ་སྦྱིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལག་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལག་མཐིལ་སྦྱིན་པའོ། །དབང་པོ་ཉམས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བ་དང་། སྣ་སྦྱིན་པའོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྦྱིན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་སྦྱིན་པའོ། །སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ལས་སྙིང་པོ་བླང་ཞིང་། ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །འཇམ་པ་དང་། སྣུམ་པ་དང་། གསེར་
གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་མདོག་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་པགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་ཤིང་སྲ་བ་དང་། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལྟར་མཁྲེགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 97b
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་དང་། རྐང་སྦྱིན་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མི་འཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ང་རྒྱལ་སྐྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་མེད་
དོ། །འཇིགས་པ་དང་། སྐྲག་པ་དང་། འཛེམ་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །འགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་ལས་ཆུང་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བཟང་པོ་ཡོད་པ་ལ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་
མ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གཡོ་དང་སྒྱུས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བཅོས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒོད་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལོག་པའི་བསམ་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གཏི་མུག་གི་བསམ་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཚོལ་བའི་
བསམ་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བསམ་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མ་དད་པར་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མི་དགའ་བར་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཉེ་བར་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ངོར་བལྟས་ཏེ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་
གནས་འདམ་ཞིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པར་བརྙས་ཤིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་བསྟོད་པ་དང་། སྨད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལན་ལ་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གྲགས་
པ་དང་། སྒྲ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བདག་ལ་སྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །འགྱོད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གནོད་པར་སྦྱིན་
པ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་རེ་བ་ལ་བབ་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སྨད་པར་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །དཔགས་ཏེ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཁྲོ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སློང་
เล่ม ๖๐ · หน้า 98a
བ་རྣམས་ལ་གནོད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །འཕྱ་བ་དང་ཅོ་འདྲི་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཕྱིན་ཕྱོགས་སུ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བསྒྱུར་ཏེ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བསྟི་སྟང་དུ་མ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བདག་གི་ལག་མ་དར་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མི་རྟག་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་མ་
སྦྱངས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གཞན་ལ་བརྙོགས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བསྟབས་པ་ལས་ཆུང་བའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སྤྲོ་བ་ལས་མི་སྤྲོ་བར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཞིང་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །
ཆུང་ངུ་ལ་བརྙས་ཤིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེམས་ཤིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་འདོད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །བརྒྱ་བྱིན་དང་།
ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། ལྷ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་སྨོན་ཅིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་བསྔོ་ཞིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །གཞོན་ནུ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཚེ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཕྱིན་
ཅད་ཆོག་ཅིང་མི་དགོས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །དུས་ལ་མ་བབ་པར་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །དུག་དང་མཚོན་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཐོ་འཚམས་ཤིང་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་མཁས་པས་སྨད་པ་མེད་དོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་
རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཟིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། དེའི་
เล่ม ๖๐ · หน้า 98b
ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་འཐུན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་
དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྔོས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །
སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་བཀོད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྒྱུ་འཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མུ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་
མི་འབྲི་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་མི་གཏོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མི་གནས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་
མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐུར་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་མི་ཐུལ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཟིལ་
གྱིས་མི་ནོན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཏང་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་འདི་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་
เล่ม ๖๐ · หน้า 99a
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མི་ཟད་པ་
ཡིན་ནོ། །དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་མི་རྐུ་བ་དང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་དག་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་དང་། བདག་གི་འཁོར་གྱིས་ཆོག་པར་
འཛིན་པས་ཕྲ་མ་མེད་པ་དང་། ཚིག་དྲག་པོ་བཟོད་པས་མི་བརླང་བ་དང་། ཚིག་ཤིན་ཏུ་སྤོང་བས་ཚིག་ཀྱལ་པ་མི་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་བདེ་བ་ལ་དགའ་བས་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང་། ངན་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་གི་ལམ་བཟོད་པས་གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། སྟོན་
པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བས་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་དང་། བླ་མ་ལ་གུས་པས་སྲི་ཞུ་ཆེ་བ་དང་།
སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་ཡན་ལག་ལྔས་ཕྱག་འཚལ་བས་ལུས་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་རབ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ལྷོད་པ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་རལ་པ་དང་། ཉམ་ང་བར་སྐྱེ་བ་སྤོང་
བས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་འདྲེས་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཕེལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་འཆོལ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་དཔོངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།
མཁས་པས་མ་སྨད་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་རབ་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པས། རྣམ་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་མ་སྨད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དབང་པོ་བསྲུངས་པས་ཤིན་ཏུ་སྦས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 99b
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་པས་རྣམ་པར་གྲགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རུང་བ་ལ་ཚོད་ཤེས་པས་འདོད་པ་ཆུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆགས་པ་སྤངས་པས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལུས་དང་སེམས་དབེན་པས་རང་
བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྤངས་པས་དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཞན་གྱི་ངོར་མི་ལྟ་བས་འཕགས་པའི་རིགས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བདག་གི་ཁ་ན་ལས་པས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡོ་བྱད་
བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷ་དང་མི་མགུ་བར་བྱེད་པས་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པས་བྱམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པས་སྙིང་རྗེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་མ་
ཞུམ་པས་དགའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བདག་གི་སེམས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པས་བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུངས་པས་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་
ལ་ཉེས་པར་མི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཏུ་བསྲུངས་པས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་མེད་པས་བཟོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མི་ངོམས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པའི་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཕྱིར།
ཐོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལམ་ཉམ་ང་བ་འདོར་བའི་ཕྱིར། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་རྟོགས་པས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 100a
ལུས་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྟུན་ཏེ་བྱེད་པས་སྲོག་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་པ་དག་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱོར་བ་དག་པའི་ཕྱིར། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མི་དགའ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁེངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར།
མི་རྒོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དྲང་བའི་ཕྱིར། མི་གཡེང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཅང་ཤེས་པའི་ཕྱིར། མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་དུལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར། ཞི་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་
བྱེད་པས་བཀའ་བློ་བདེ་ཞིང་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་མི་འདོར་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བདག་གི་ནོར་ཆུད་མི་གཟོན་པའི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཟོད་མ་ནས་ཤིན་
ཏུ་དག་པས་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།
སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་གང་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་
པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་མ་ཡིན། སྲོག་ཏུ་མ་ཡིན། གསོ་བར་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུར་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་མ་ཡིན། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སུ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེད་བུར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ལ་གཟུགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། ཚོར་བར་
เล่ม ๖๐ · หน้า 100b
མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་སུ་མ་ཡིན། འདུ་བྱེད་དུ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ལ་སའི་ཁམས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་སུ་མ་ཡིན། མེའི་ཁམས་སུ་མ་ཡིན་ཞིང་རླུང་གི་ཁམས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་
དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ལ་མིག་གི་མཚན་མར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བར་མ་ཡིན། སྒྲར་མ་ཡིན། སྣར་མ་ཡིན། དྲིར་མ་ཡིན། ལྕེར་མ་ཡིན། རོར་མ་ཡིན། ལུས་སུ་མ་ཡིན། རེག་བྱར་མ་ཡིན་
ཞིང་ཡིད་ཀྱི་མཚན་མར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ལ་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་
འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པས་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་རིག་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་མཐའ་དང་། སྨོན་པ་མེད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ། མ་སྐྱེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ།
མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་མ་བྱས་ཤིང་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་སྔོན་གྱི་མཐར་མ་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་མ་འཕོས་པ་དང་། བར་དུ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་
གནས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་མི་རྟེན་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མི་གནས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་མི་འདུག་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་མེད་པ་དང་། གནོད་
སེམས་དང་། ཐ་བ་དང་། སྐྱོན་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་བསལ་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་། མ་རིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་རྟག་པ་མེད་པ་དང་། ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། ང་ཡིར་
เล่ม ๖๐ · หน้า 101a
འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་མིང་དང་བརྡ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་གནས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་རྒྱུའི་བག་ལ་ཉལ་
བ་མེད་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། ཀུན་ནས་མ་ལངས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། འགྱོད་པ་ལ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ལ་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་གནས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་གནས་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མི་དགེ་
བའི་རྩ་བའི་གནས་མེད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གང་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་
རིགས་མི་གཅོད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ནི་རྒྱུན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྐྱེ་
བའི་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉམས་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་
བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཟད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ཇི་ལྟ་བུར་སྙོམས་
པར་ཞུགས་པས་སྐྱེས་པ་ཟད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །
เล่ม ๖๐ · หน้า 101b
བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན་ས་བོན་མི་ཟད་པས་འཐོབ་པ་མི་ཟད་དོ། །བཙུན་པ་
ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་མི་ཟད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཟད་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་ན། རིགས་ཀྱི་
བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་མི་ཟད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཟོད་པ་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པར་བལྟའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། བག་ལ་ཉལ་བ་སྤངས་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །མི་གནོད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །གནོད་སེམས་མེད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་
བཟོད་པར་བལྟའོ། །མི་ཁྲོ་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཐབ་མོ་མེད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །རྩོད་པ་མེད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཡུལ་རྨ་མི་ཕྱིན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཡུལ་གྱིས་རྨ་མི་ཕྱིན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །བདག་དང་གཞན་སྲུང་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འཐུན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཡིད་བྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ངག་
เล่ม ๖๐ · หน้า 102a
དང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །བསམ་པ་བརྟན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཡི་གེ་ཡ་མ་བརླ་ཡིན་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །རང་གི་སེམས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །གཞན་
གྱི་སེམས་སྲུང་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པར་བལྟའོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་
འབྱིན་པའི་དབྱངས་ཐོབ་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །གནོད་སེམས་དང་། སྐྱོན་དང་། ཐ་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཅོམ་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་བཟོད་པར་བལྟའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པས་བཟོད་པར་བལྟ་སྟེ། བཙུན་
པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ངག་བྲག་ཅའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྤྱོས་པ་ལ་སླར་མི་སྤྱོ་བ་དང་། ལུས་གཟུགས་
བརྙན་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། བརྡེག་པ་ལ་ཕྱིར་མི་རྡེག་པ་དང་། སེམས་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཤེ་བ་ལ་ཕྱིར་མི་གཤེ་བ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར། ཁྲོས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ཁྲོ་བ་དང་། རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མཐོས་པར་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར། བསྔགས་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཕྱིར་རྙེད་པས་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་མ་རྙེད་པས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 102b
དང་། ཤེས་པས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་སྙན་པ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་མི་འཛིན་པ་དང་། བློ་ཡངས་པའི་ཕྱིར་མི་སྙན་པས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལེགས་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྨད་པས་དམས་པར་མི་སེམས་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་བསྟོད་པས་མཐོས་པར་མི་སེམས་པ་དང་།
སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་བདེ་བ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་བདེ་བས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་གནོད་པ་བཟོད་པ་དང་།
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་གཅོད་པའང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ལུས་གཅོད་པའང་བཟོད་པ་དང་། ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར།
ངན་དུ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པས་དཔའ་བའི་ཕྱིར་གདུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་མི་མཇེད་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར། བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་ལ་
རྩོམ་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་ཤིན་ཏུ་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་གཤེའོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སུ་ཞིག་གཤེ་
ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་བགྲང་ཞིང་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་བདག་གི་མིག་ལ་མིག་གཤེའམ་ཞེས་བཟོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཅི་བདག་གི་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ལ་ཡིད་གཤེའམ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་
ལ་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གང་སུ་ཡང་གཤེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཡི་གེའི་སྒྲ་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ལ་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 103a
ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའང་མི་རྟག་པའོ། །བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི་བདག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་མཐོན་
དམན་གྱི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རིགས་ཀྱི་འདི་ནི་མི་རིགས་པའོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་ལམ་བཟང་པོ་ལ་གནས་ཀྱི་འདི་ནི་ལམ་ངན་པ་ལ་གནས་སོ་
ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། རྟག་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བཟོད་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོས་སྤོང་བའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་
བཟོད་ཀྱི། བདེ་བ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། བདག་ལ་ནི་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། སྡུག་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉེན་པོས་སྤོང་བའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་
ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཟོད་ཀྱི། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། མཚན་མར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། སྨོན་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་
པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་ཟད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་དགེ་བ་ལ་བཟོད་ཀྱི། མི་དགེ་བ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་
བཟོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་བཟོད་ཀྱི།
เล่ม ๖๐ · หน้า 103b
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཟོད་ཀྱི། འཁོར་བ་ལ་བདག་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉེན་པོས་སྤོང་བའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་
ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡང་བསལ་བ་མེད། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་སྟོང་པའོ་ཞེས་གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བསལ་བ་མེད། མཚན་མ་མེད་པར་
སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་སྨོན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་སྨོན་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད། སྨོན་པ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། སྨོན་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་
འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ལ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །
གང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་དགེ་བ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བསལ་བ་ཡང་མེད། དགེ་བར་
སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། མི་དགེ་བ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་
ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་ཟག་པ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 104a
མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཟག་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད། ཟག་པ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ཟག་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་རྣམ་པར་བྱང་བར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བ་ཡང་མེད།
རྣམ་པར་བྱང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་འཁོར་བ་བསལ་བ་ཡང་མེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། འཁོར་བ་ཉིད་སྟོང་པ་
སྟེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ། མ་བསྐྱེད་པ། མ་བྱུང་བ། མ་ཕྱུང་བ་དེ་ལ་འཇིག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འཇིག་པ་མེད་པས་ན། ཟད་པ་མེད་དེ། གང་འདི་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་མ་བྱས་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་
བྱས་པ། སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ། མ་བསྒྲུབས་པ། མ་བསྟན་པ། ཉེ་བར་མ་གཏུགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པའོ། །གང་དེ་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པའོ། །
གང་མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པའོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་མི་
ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བཟོད་པ་མི་ཟད་པའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་
མི་ཟད་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པའི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་བ་དན་དག་གིས་གཏོར་ཏོ། །སིལ་སྙན་རྣམས་ཀྱང་དཀྲོལ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 104b
ཏེ། གང་གིས་བཟོད་པ་མི་ཟད་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ཙམ་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་བྱུར་
བུར་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེ་དག་གི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་བ་དན་དེ་དག་གཏོར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་བ་དན་འདི་དག་གི་སྣོད་གྱིས་ཤིག །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་སླད་དུ། བདག་གི་ལུས་ལགས་ཏེ། བདག་གིས་བགྱིས་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དེའི་ཚེ། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལུས་སུ་
འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་
བ་དན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྟེ་བ་ཁུང་གི་ནང་དུ་སོང་སྟེ། དེའི་ལུས་ལ་ཡང་བྲི་བ་འམ་གང་བར་ཡང་མི་མངོན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་པས་དེ་སྙེད་ཀྱི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། གོས་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་བ་དན་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་སུ་སོང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་བྲི་བ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 105a
འམ། གང་བར་ཡང་མི་མངོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལུས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀོད་པ་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཡུལ་ཅི། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁོ་བོའི་ལུས་སུ་བཅུག་ཀྱང་། ཁོ་བོའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཕེལ་བའམ། འབྲི་བ་མེད་དོ། །
དེ་ན་འཁོར་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་དང་། མི་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མཐུ་བལྟའོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། མི་དེ་དག་གི་བསམ་པ་
མཁྱེན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མཐུ་སྟོན་ཅིག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དང་།
ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་རང་གི་ལུས་སུ་བཅུག་སྟེ། བཅུག་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བཀོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་བདག་ཉིད་སོང་བ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་འདི་བསྟན་ནས། འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་། ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཕྱིར་སོ་སོའི་གནས་སུ་བཞག་གོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 105b
སེམས་དཔའ་བཀོད་པ་ཆེན་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མཐུ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁོ་བོས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁོ་བོའི་
ལུས་སུ་བཅུག་ཀྱང་། ཁོ་བོའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྲི་བའམ་གང་བར་ཡང་མི་མངོན་ནོ། །བཟོད་པ་མི་ཟད་པའི་ལེའུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ། ལྷ་དང་། མིའི་སྐྱེ་དགུ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་མི་ཟད་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པ་ལ་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག །བློ་གྲོས་མི་ཟད་
པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གོ་ཆ་མི་ཟད་པ་དང་། རྟུལ་བ་མི་ཟད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་ཟད་པ་དང་། སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མི་ཟད་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚོགས་མི་ཟད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆ་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ། དེ་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་གོ་ཆ་བགོའོ། །བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་གོ་ཆ་མི་བགོའོ་ཞེས་བསྐལ་པ་བགྲང་བས་བྱང་ཆུབ་མི་ཚོལ་གྱི། གོ་ཆ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་གྱོན་
เล่ม ๖๐ · หน้า 106a
པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཉིན་ཞག་གིས་ཞག་བཅྭ་ལྔ་ཞིང་ཟླ་བ་ཕྱེད། ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་སྟེ། ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཤིང་ལོར་གྱུར་ལ། ལོའི་བགྲང་བ་འདི་ལྟ་བུས་ལོ་སྟོང་
ཕྲག་བརྒྱ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཅིག་མཐོང་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་། བགྲང་བ་དེ་འདྲ་བས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་ཀྱང་། འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་། བགྲང་བ་དེ་འདྲ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་སྙེད་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བས་སོ་སོ་རེ་རེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་
སྤྱོད་པ་ཤེས་ཀྱང་མི་གོང་བའི་གོ་ཆའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་དང་། བགྲང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་དང་། བགྲང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་
དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། འཇུག་པ་འདི་ཉིད་དང་། བགྲང་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་མཐོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 106b
སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། རྣམ་གྲངས་འདིས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱང་མི་གོང་བའི་གོ་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ།། །།
བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་མི་ཟད་པ་ནི། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལས་ཀྱང་འབོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་སྤྲོ་བའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་ནི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་ནི་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཇུག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྟུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་འདུལ་བའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྟུལ་བ་
ཞེས་བྱའོ། །མི་ལྷོད་པ་དང་། མ་ཞུམ་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། མི་ཟློགས་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་འཇུག་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྟུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གོམ་པ་འདོར་བ་དང་། གོམ་
པ་གཞོག་ཅིང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བར་ཡང་ལྟ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་མི་ལྟུང་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟུལ་བ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་ཟད་པ་གང་
ཞེ་ན། གང་ཇི་ལྟ་བུར་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་ཟད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
เล่ม ๖๐ · หน้า 107a
ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མ་འདུག་གི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་ཟད་པའམ། གཏུགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆུའི་ཐིགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བ་ནི་བསྐལ་པས་མ་བསྲེགས་ཀྱི་བར་དུ་བར་མ་དོར་
ཡོངས་སུ་ཟད་པའམ། གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མ་འདུག་གི་བར་དུ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་ཟད་པའམ། གཏུགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་
འདི་ཡང་དག་པའི་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་
ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་
དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྔོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་ཚད་མེད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བགྲང་བ་འདི་ལྟ་བུས་འཇུག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཉིན་གཅིག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་འདིས་བསྐལ་པ་དཔག་
ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། དེ་སྙེད་དུ་གྲངས་མེད་པ། དེ་སྙེད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་བྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་
เล่ม ๖๐ · หน้า 107b
ཀྱི་བརྒྱའི་ཆ་གཅིག་ཀྱང་སྨིན་པར་མ་བྱས། སྟོང་གི་ཆ་དང་། བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། བྱེ་བའི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱའི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་དང་། གྲངས་དང་། ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། དཔེ་དང་། རྒྱུར་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་གལ་
ཏེ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་འདི་ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྲག་མི་དངང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མི་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ནི་ཚད་མེད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བགྲང་བ་འདི་འདྲ་བས་འཇུག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་སློབ་པ་དང་།
མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་པ་བསོད་ནམས་དེ་སྙེད་བརྒྱར་བསྒྱུར་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ཇི་སྙེད་པ་བརྒྱར་བསྒྱུར་ཏེ། གཏན་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་གཅིག་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་བོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་
ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་ཚད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་སྟོང་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། གཏན་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་བསྒྲུབས་པ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་
མཚན་སུམ་ཅུ་རེ་རེ་ནས་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུར་གཏོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུར་བསྒྱུར་ཏེ། གཏན་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- อักษรทิเบตแสดงด้วยฟอนต์ทิเบตที่ติดมากับเครื่องของผู้อ่าน — ถ้าเห็นเป็นกล่องสี่เหลี่ยม แปลว่าเครื่องนี้ยังไม่มีฟอนต์ทิเบต
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด