འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་བུད་དྷ་སང་གཱི་ཏི་ནཱ་མ་མ་ཧ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๓ · หน้า 189a
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་བུད་དྷ་སང་གཱི་ཏི་ནཱ་མ་མ་ཧ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་
ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་དབུས་གྱུར་འཆང་ན་ཡུལ་དབུས་གྱུར་འཆང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤིང་། ཨ་མྲ་སྟུག་པོའི་ཚལ་གྱི་གྲོང་འདབ། རི་བཟང་པོ་བཻ་དེ་ཧའི་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ན། དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་
སྟོང་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་གོ། །ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་
ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་ཤ་སྟག་གོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་རྙོག་པ་ལྔ་དག་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེའི་རྙོག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྙོག་པ་དང་། བསྐལ་པའི་རྙོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་དང་། ལྟ་བའི་རྙོག་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་
བཞི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འོང་བར་མ་གྱུར། འོངས་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལ་འཐུན་པར་མི་བྱེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལའང་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་དག་ཆོས་བཤད་པས་སྐྱོ་ཞིང་འཁོད་ནས་བྲེལ་བ་སྣ་
ཚོགས་ཀྱིས་བྲེལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ཀྱེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་སྟེ། ཆོས་བཤད་པ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད། ཆོས་ཉན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་
འཐུན་པར་མི་བྱེད། བཀའ་ཡིན་པར་སེམས་མི་འཇོག་གིས། གང་ངས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 189b
ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བགྲོའོ་སྙམ་མོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དག་ཏུའང་འཁོར་བཞི་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་སྟེ། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཀྱང་བདག་བདག་གི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བཞི་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པར་མཛད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདས་པ་ན། ཀུན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་
པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ད་ལྟར་བཞུགས་འཚོ་གཞེས་ཤིང་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བགྲོ་བ་བགྲོ་བའི་ཕྱིར་དེར་འདུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་མ་བགྲོས་པའམ། བགྲོ་བ་མི་མཛད་པ་མེད་དེ། ཆོས་བཤད་པ་དང་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་བགྲོ་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་
གང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པ་ལས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་འདུ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བཞུགས་འཚོ་གཞེས་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། དེར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་
བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ཏུ་གཤེགས་སོ། །གཤེགས་ནས་ཀྱང་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པར་འགྱུར་གྱིས། དེ་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 190a
མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ཏུ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མ་གཏང་ཤིག །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་ལྷ་མཐུ་ཆེན་པོ་ལུས་ཕྲ་བ་དག་གཟུང་མི་ནུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་གནས་བརྟན་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་དེ་འདྲ་བ་བདག་ལ་མ་མཆིས་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
བསྲུང་བར་ནུས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགའ་བོ་ཆོག་གོ། །ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་སྲུང་མི་དགོས་སོ། །ཀུན་དུ་
སྲུང་མི་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མེད་དེ། དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ། །ངས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པ། བདུད་དང་བཅས་པ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་འཇིག་རྟེན་ན་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཆུང་ངུ་ན། ཆོས་
གོས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལ་ཡང་། བསྐྱོད་པའམ། སྒུལ་བར་ནུས་པ་སུ་ཡང་མ་མཐོང་གིས། དགའ་བོ་ཁྱོད་བྱ་བ་ཉུང་བར་གྱིས་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །དགའ་བོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་པའི་དྲུང་དུ་
དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དག་འོང་བར་གྱུར་ན། དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་
དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །གྲོགས་པོ་དག་མིར་ཐོབ་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །འཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་དཀོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 190b
བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡང་དཀོན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དཀོན་ནོ། །ནན་ཏན་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་ཞིང་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །དགེ་སློང་ཆོས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འཆད་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །གཏོང་
བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །ལེན་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །གང་བླངས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །གང་བྱས་པ་གཟོ་བར་བྱེད་པ་དང་། བྱས་པ་ཚོར་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །གང་བསླབ་པ་འདོད་ཅིང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་
པ་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །སེམས་ཅན་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་སྙིང་བརྩེ་བ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ནན་ཏན་གྱིས་
སྦྱོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ན་དེ་ལྟར་ཆོས་ཤོད་ཅིག །གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་བཞི་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་།
གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་དག་ལྷགས་ནས་འོངས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་དུ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །གཞན་ཡང་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཆོས་ཤོད་ཅིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་གསུངས་ཀྱིས། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་ལྟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་གྲོལ་བ་དང་། མ་སྦས་པ་དང་། མ་ཞི་བ་དང་། མ་དུལ་བ་དང་། རྣམ་པར་མ་དུལ་བ་དང་། ལྷ་
སྣ་ཚོགས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཆུ་བོ་དང་། མཚེའུ་དང་། རྫིང་བུ་དང་། འོབས་དང་། རི་དང་། རི་དགས་དང་། བྱ་དང་། ཤིང་ལ་དད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 191a
དེ་ལྟ་བུ་དག་གི་གཟུགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགའ་བོ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་གང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་
དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། ཆད་པར་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཞེན་པ་དེ་དག་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བོ་མདོར་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བསྟན་ཏོ། །དགའ་བོ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་
གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆུང་ངུ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སེམས་ཀྱང་རུང་། དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་ན་དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བོ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་འཇུག་ན་འདི་ལྟར་ཆོས་ཤོད་ཅིག །ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་དགོས་པར་གྱིས་ཤིག །ཆོས་ལ་
དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་དང་། རངས་པ་དང་། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་འདོད་པ་དང་། དད་པ་དང་། དང་བ་མང་བ་དང་། ཁྲེལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། གུས་པ་དང་། བསྟི་སྟང་དང་བཅས་པ་དང་། ཡིད་ལ་སྐྲག་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་
བར་སེམས་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་བསྒོམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཚིག་བཟང་པོ་དང་། དོན་ལ་རྟོན་ཅིང་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་
མདོ་ལ་རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་མདོ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བས་རྟོགས་པ་དང་། ཁྱེད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བར་གྱིས་ཤིག །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། མཚན་མའི་
སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལས་འདས་པར་གྱིས་ཤིག །དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །རྟེན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 191b
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་མེད་ན་ཆོས་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དགའ་བོ་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་མི་
སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །དགའ་བོ་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། དགའ་བོ་གང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་ཉོན་ཅིག །དགའ་བོ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བརྫུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བརྫུན་པ་
ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་དེའི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་ཅེ་ན། མི་སྐྱེ་བའི་བདེན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བཞིན་གྱི་བདེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བདེན་
པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེན་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་བདེན་པ་དང་། མ་སྤྲོས་པའི་བདེན་པ་དང་། མི་རྒྱུ་བའི་བདེན་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདེན་པ་དང་། མི་ལེན་པའི་བདེན་པ་དང་། མི་གཏོང་བའི་བདེན་པ་དང་། མ་བྱས་པའི་བདེན་པ་དང་། མི་བྱེད་པའི་བདེན་པ་
དང་། མི་ལྟུང་བའི་བདེན་པ་དང་། གནས་མེད་པའི་བདེན་པ་དང་། དགའ་བོ་ཆོས་གང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་འབྲི་བ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགའ་བོ་དེ་ལས་དགོངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་
འདུས་མ་བྱས་པས་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་ཆོས་འཆད་དོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པའོ། །གང་ཀུན་འབྱུང་བ་མི་རྒྱུ་བར་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་རྟོགས་པའོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 192a
གང་ཤིན་ཏུ་འགོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་གང་ཞེ་ན། ལམ་གང་གིས་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཚུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ལམ་
ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་ཡང་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལམ་དེས་སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་འགྲོ་བ་བཟང་པོར་གཤེགས་སོ། །དགའ་བོ་འདི་ནི་འཕགས་
པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་འབད་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་མཉམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བོ་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །ཁྱེད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་
གྱིས་ཤིག །ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དེ་སྐད་དུ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །དགའ་བོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་འགྲོ་བ་
ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་གེའི་རང་བཞིན་དང་སྐད་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡི་གེས་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་ལ་ཡི་གེ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞིང་མི་སྐྱེ་མི་འཇིག་པས་བཤད་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་ཟད། མ་བཤད་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་
མི་འཕེལ་མི་འབྲི་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དེ་དག་ཡི་གེ་མ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བོ་དགེ་སློང་གང་ཡི་གེ་མཉམ་པ་དང་། སྐད་མཉམ་པ་ཤེས་པའི་དགེ་སློང་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་བཞིན་པ་རྟོགས་ཤིང་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགའ་བོ་གཞན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 192b
ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་འཁོར་བཞི་གང་འོང་བ་དེ་དག་ལ་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །དགའ་བོ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དགའ་བོ་འདས་པའི་དུས་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མ་
འོངས་པའི་དུས་ནི་མ་མཐོང་བའོ། །ད་ལྟར་ནི་མི་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དུས་གང་ཡང་མི་གནས་ཏེ། འདས་པ་ཡང་སྟོང་པ། མ་འོངས་པ་ཡང་སྟོང་པ། ད་ལྟར་ཡང་སྟོང་པའོ། །
ཇི་ལྟར་དུས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་དུས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་སྟོང་སྟེ། དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སུ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དགའ་བོ་གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤོད་ཅིག །ཇི་ལྟར་ན་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགའ་བོ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟར་རྟོག་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་
ཁམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། གང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་རྟོག་པར་མི་བྱེད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད། ལེན་པར་མི་བྱེད། དོར་བར་མི་བྱེད། འདོད་པར་མི་བྱེད། སྨོན་པར་མི་
བྱེད། སྙེམས་པར་མི་བྱེད། སེམས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེས་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་
མངོན་དུ་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་མཉམ་པ་ཉིད་མ་འཁྲུགས་པ་དང་། ཆོས་གང་ཡང་མི་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་ཟད་པར་ཤེས་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་དེ། གཅིག་པར་ཡང་མི་བྱེད་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་བྱེད་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 193a
འདི་ནི་དགའ་བོ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་ཤོད་ཅིག །དགའ་བོ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དགའ་བོ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་
འབྱོར་སྤྱོད་པ། དགོན་པ་དང་དབྱེ་ལ་གནས་པ་དག་འདི་ལྟར་སློབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ། འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ། འདུ་བྱེད་ནི་ཤིང་ཆུ་སྐྱེས་ལྟ་བུ། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དཔེ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་བ་ནི་
སྟོང་པ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པའོ། །གང་ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ནི་གདགས་སུ་མེད་པ་མི་གདགས་པའོ། །དབུ་བ་ལ་ཡང་བདག་གམ་
སེམས་ཅན་དུ་གདགས་སུ་ཡང་མི་ནུས། དེ་ལ་བདག་གམ་སེམས་ཅན་དུ་མི་དམིགས་ཤིང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་
གསུངས་པ། སྒྱུ་མ་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་སོ། །གང་ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ནི་གདགས་སུ་མེད་པ་མི་གདགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལ་ཡང་
བདག་གམ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་སུ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པའོ། །དགའ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དགའ་བོ་གཞན་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 193b
སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཤོད་ཅིག །དེ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དགའ་བོ་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་།
སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་
སྟེ། དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། དགའ་བོ་གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་གདགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་མིག་མེད། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། ལུས་མེད། ཡིད་མེད། གཟུགས་མེད། སྒྲ་མེད།
དྲི་མེད། རོ་མེད། རེག་མེད། ཆོས་མེད་དོ། །དགའ་བོ་གང་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ། མི་སྙེམས་
པ། མཚན་མ་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྤོང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་བཞི་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་
དང་། མི་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་དག་འོང་ན་དེ་དག་ལ་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་ཆོས་ཤོད་ཅིག །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་གྱུར་ཏེ། གང་དང་གང་དག་ཆོས་བཤད་པ་འདིའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ཐོས་སོ། །
ལྷག་མ་དག་ལ་ནི་རྣར་ཡང་མི་གྲག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅང་མི་གསུང་བར་མཐོང་ངོ་། །སྟོན་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་ཟག་པ་ལས་མ་ལུས་པར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ལྷའི་བུ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 194a
པར་དག་གོ། །དགེ་སློང་མ་སུམ་སྟོང་ནི་ཟག་པ་ལས་མ་ལུས་པར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་གྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོ་ལ་དེ་འདྲ་བར་བསྟན་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་ཁྱོད་ལངས་ཏེ། དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ཏུ་སོང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྩྭའི་གདིང་བ་ཐིང་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྩྭའི་གདིང་བ་ལ་བཞུགས་ཏེ། ཟླ་བ་གསུམ་དུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གདན་གདིང་བར་བགྱིའོ། །གདན་གདིང་བ་ལྟ་ཞིག་ཅིར་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགའ་བོ་ཆོག་གིས་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །
སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དག་ནི་རྩྭའི་གདིང་བ་ལ་དགྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡོ་བྱད་བདེ་བས་བདེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པའི་བདེ་བས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས་རྩྭའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ནས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་མས་ལྷའི་རྩྭ་འཇམ་པ་རེག་ན་བདེ་བ། གོས་ཀ་ཙ་ལིན་དི་ཀ་དང་འདྲ་བ་དག་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་དགའ་བོའི་ལག་ཏུ་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་རྩྭ་དེ་དག་བླངས་ཏེ། དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་གང་ན་བ་དེར་སོང་ནས་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་གི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྩྭའི་གདིང་བ་བཏིང་ངོ་། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
རྩྭའི་གདིང་བ་བཏིང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་མས་རྩྭའི་གདིང་བའི་སྟེང་དུ་ལྷའི་གོས་བཏིང་བར་གྱུར་ཏེ། གོས་མང་པོ་དེ་དག་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཡོངས་སུ་གང་ཞིང་བྱུར་བུར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་གོས་མང་པོ་དེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 194b
སྙེད་དག་ཀྱང་འཕང་དུ་སོར་བཞི་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ། དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ཏུ་གཤེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་ནས་སིལ་སྙན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་དཀྲོལ་བར་སྒྲ་བྱུང་ངོ་། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་དག་ཀྱང་བབ་སྟེ། མེ་ཏོག་གི་ཆར་དེ་དག་
གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ཏུ་གཤེགས་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་སྐུ་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་དྲན་པ་མངོན་པར་བཞག་སྟེ་བཞུགས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབང་པོའི་བྲག་གི་
ཕུག་བཻ་དཱུརྱ་ལས་བྱས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་འདྲ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་དག་གིས་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་མཐོང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ལོང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ནང་དུ་བཞིན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གཡས་པའི་མཐིལ་ནས་འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་དག་བཏང་སྟེ། འོད་ཟེར་དེ་དག་
གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་གྱུར་ནས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་སེམས་ཅན་དག་གིས་མིག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནོད་པ་མེད། ཞེ་སྡང་མེད། གཏི་མུག་མེད། ང་རྒྱལ་མེད། གནོང་འཆབ་
པ་མེད། ཕྲག་དོག་མེད། སེར་སྣ་མེད། ཁྲོ་བ་མེད། ཐ་བ་མེད། གནོད་སེམས་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཕ་དང་མར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། ནམ་
མཁའི་རང་བཞིན་མཚན་མ་མེད་པ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 195a
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་མཐོང་ངོ་། །མཐོང་ནས་ལྷའི་བུ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷའི་མེ་ཏོག་མན་དཱ་ར་བ་དག་ཐོགས་ཏེ་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ག་ལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་གཏོར་ཏོ། །དེ་དག་གཏོར་མ་ཐག་ཏུ་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ལན་བདུན་བསྐོར་ནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་
སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབང་པོའི་བྲག་གི་ཕུག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ཏེ་དེར་བཞག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །ཡང་
དེའི་ཚེ་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་རྙོག་པ་ལྔའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྨད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ངན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མ་གུས་པ་དང་།
བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང་། གཡོན་ཅན་དང་། སྒྱུ་ཅན་དང་། དམན་པ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཆོས་ལ་ཡང་འདུན་པར་མི་བྱེད། ཆོས་བཤད་པ་
དགོས་པར་མི་བྱེད། རྣ་བ་ཡང་བླགས་ཏེ་མི་ཉན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་གཞན་དག་སྤྲུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 195b
བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་དག་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་མཛད་
པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཛད་པ་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཆོས་འདོད་པ་དག་འབྱུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་བགྲོ་བར་མཛད་ན་བདག་ཅག་གིས་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་བགྲོ་
སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དེ་གཟིགས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོ་བ་མཛད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན།
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་མིང་ཡང་མི་གྲག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་འོད་རང་ལས་འབྱུང་ཞིང་ལུས་
གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དང་། མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རིགས་དང་ལྡན་ཞིང་ཀུན་དུའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་འོད་འབྱུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གང་། ཚུལ་ནི་གང་། རྟོགས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་གཅིག་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཡང་སུས་ཀྱང་བཤད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་མ་
སྐྱེས་པ་མ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་བཤད་མོད་ཀྱི། གང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 196a
པ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་ནི་ཕུང་པོ་ཡང་མེད། ཁམས་ཀྱང་མེད། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་མེད། རྟག་པ་ཡང་མེད། ཆད་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དབུས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མིང་གིས་བརྗོད་དོ། །མིང་དེ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་དེ་མིང་གིས་བརྗོད་དོ། །མིང་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཚུལ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་
དང་། དབེན་པའི་ཚུལ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཚུལ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའི་ཚུལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ལོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ལྡང་བ། མི་སྐྱོད་པ། སྤྱོད་པ་
མེད་པ། མ་འོངས་པ། མི་འགྲོ་བ། བདག་གི་བ་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ། ལེན་པ་མེད་པ། ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཟད་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གནས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་
གནས་མེད་པའོ། །ཚུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་མེད་པ་ལྟུང་བ་མེད་པའོ། །བྲལ་བར་གྱུར་པའོ། །མ་བཏུད་པ་བཏུད་པ་མེད་པའོ། །མ་སྐྱེས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་དང་མཚུངས་པའོ། །མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པའོ། །གང་ཡི་གེ་ན་
འཇུག་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ལོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མ་སོང་བ། མ་འོངས་པ། མ་ཐོབ་པ། མ་སྟོར་བ། མ་ཁྱེར་བ། མ་བླངས་པ། མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པར་མི་བཤད་པའོ། །མ་མཐོང་བ། མ་ཐོས་པ། མི་དྲན་པ། རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། གཟུང་བ་མ་
ཡིན། རབ་ཏུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན། དགའ་བ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་བ་མ་ཡིན། ཞི་བ་མ་ཡིན། ཞི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། གཏོར་བ་མ་ཡིན། མ་གཏོར་བ་མ་ཡིན། རགས་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན། རིང་བ་མ་ཡིན། ཐུང་བ་མ་ཡིན། དབུང་མེད་པ། མཐའ་མ་མེད་པ། ཐོག་
เล่ม ๖๓ · หน้า 196b
མ་མེད་པ། འཇིག་པ་མེད་པ། མུ་མེད་པ། བདེ་བ་མེད་པ། མི་བདེ་བ་མེད་པ། ཤེས་པ་མེད་པ། རྒྱུ་བ་མེད་པ། སྤོང་བ་མེད་པ། ལེན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ། རེག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ། སྟོན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ། སེམས་པར་བྱེད་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པ། རློམ་སེམས་
མེད་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་མེད་པ། སྤང་བ་མེད་པ། མི་སྤང་བ་ཡང་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསྲུངས་པ་མེད་པ། མ་བསྲུངས་པ་ཡང་མེད་དོ། །མ་སྦས་པ་སྦས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་འཐོབ་པ་མེད། འཐོབ་པར་འགྱུར་བའང་མེད་དེ། དེ་ན་དངོས་པོ་ཡང་
མེད། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །སྒོམ་པ་ཡང་མེད། མི་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཆད་པ་ཡང་མེད། རྟག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ན་ཐོབ་པ་ཡང་མེད། སྟོར་བ་ཡང་མེད་དོ། །འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན། ཤེས་པ་མ་ཡིན། མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན།
རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྒྲ་མེད། ངག་གི་ལམ་མེད། བརྗོད་པ་མེད། སྐད་མེད། སྨྲ་བ་མེད། ཡི་གེ་མེད། ཡི་གེ་འཇུག་པ་མེད། ཞུགས་པ་མེད། སྟོར་བ་མེད། རིང་བ་མ་ཡིན། ཉེ་བ་མ་ཡིན། ཐོབ་པ་མེད། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ནི་
ཡིད་འཇུག་པ་ཡང་མེད། བདག་མེད། སེམས་ཅན་མེད། སྲོག་མེད། གང་ཟག་མེད། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མེད། ངང་ཚུལ་ངན་པ་མེད། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་མེད། མི་བཟོད་པ་སྤྱོད་པ་མེད། བརྩོན་འགྲུས་མེད། ལེ་ལོ་མེད་དེ་སུས་ཀྱང་མ་ཡིན། སུ་ལའང་མ་
ཡིན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐར་པ་ཡང་མ་ཡིན། བཅིངས་པ་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་འང་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མིང་ཙམ་དང་འདྲ་བ། མི་བླང་བ། མ་བླངས་པ། མི་སྐྱེ་བ། མི་འཆི་བ། བཏུལ་བ་མེད་པ། མ་
བཏུལ་བ་ཡང་མེད་པ། བྱ་བ་མེད་པ། མི་བྱ་བའང་མེད་པ། སྡོམ་པ་མེད་པ། ལྟུང་བ་མེད་པ། ལྟུང་བ་གནོད་པ་མེད་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། མི་གཡོ་བ་མེད་པ། རྟོག་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། རབ་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པ། ལེན་པ་མེད། དོར་བ་མེད། སྐྱེ་བ་མེད།
เล่ม ๖๓ · หน้า 197a
ཤི་འཕོ་བ་མེད། སྦྱིན་པ་མེད། ལེན་པ་མེད། གཡེང་བ་མེད། ཞི་བ་མེད། ཞི་བར་བྱས་པ་མེད། ཆོས་ཉིད་མེད། ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་མེད། རྡུལ་མེད། རྡུལ་དང་བྲལ་བ་མེད། སྒྲ་འབྱིན་པ་མེད། སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་མེད། སྒྲ་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་མེད། འདོད་
ཆགས་པ་མེད། ཞེ་སྡང་བ་མེད། གཏི་མུག་པ་མེད། ཆགས་པ་མེད། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད། ཚུ་རོལ་མེད། ཕ་རོལ་མེད། དབུང་མེད། ཐང་མེད། མཐའ་མེད། སྒྲོལ་བ་མེད། སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་མེད། འགྲོ་བ་མེད། འདུག་པ་མེད། སྨོན་པ་མེད། ཟློག་པ་མེད། འབྱུང་བ་མེད། འཇིག་
པ་མེད། གཅད་པ་མེད། གཞིག་པ་མེད། སྦྱོར་བ་མེད། སྒྲེལ་པ་མེད། བཅིང་བ་མེད། དགྲོལ་བ་མེད། གཟུང་བ་མེད། མི་གཟུང་བ་མེད། འོད་མེད། འོད་མ་ཡིན་པ་མེད། སྲོག་མེད། གསོ་བ་མེད། གང་ཟག་མེད། སེམས་ཅན་མེད། བཏགས་པ་མེད། བཏགས་པ་
དང་བྲལ་བའང་མེད། བརྗོད་པར་བྱ་བའང་མེད། མི་བརྗོད་པར་བྱ་བའང་མེད། དེ་ནི་ཡི་གེ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇུག་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མིང་ལ་མི་ཆགས་སོ། །མ་ཆགས་ན་མ་ཆགས་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་གོ། །ཚུལ་གྱི་གནས་པ་ལ་
ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནན་གཏན་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ནན་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ན་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་མངོན་པར་རློམ་སེམས་མེད། གང་གི་ཚེ་མངོན་པར་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པ་
དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མང་དུའང་མི་བྱེད། ཉུང་ངུའང་མི་བྱེད། ལེན་པར་མི་བྱེད། སྤོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་འདས་པ་ལ་མི་སེམས་མི་རྟོག་གོ། །མ་འོངས་པ་ལ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་ལ་མ་ཡིན། གང་ད་ལྟར་མི་གནས་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 197b
སྟེ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གང་སྐྱེ་བ་མེད། གོད་པ་མེད། གནས་པ་མེད། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་། མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ཆོས་གནས་པ་ཉིད། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་གང་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིར་བྱེད་པ་
ནི་སྐྱོན་ནོ། །རྒྱུར་ལྟ་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། མངོན་པར་ཆགས་པའི་རློམ་སེམས་ནི་སྐྱོན་ནོ། །སྙེམས་པ་དང་། སྐྲུན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ང་ལྷག་པ་དང་། ཕུང་པོར་
འཛིན་པ་དང་། རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ནི་ཁམས་གསུམ་སྤོང་ངོ་། །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་ལམ་སྒོམ་མོ། །བདག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་
མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྒོམ་མོ། །བདག་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་མོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ཟད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །ཆོས་འདི་དག་
བསྒོམ་མོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་སྐྱོན་གང་ཞེ་ན། བདག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 198a
སྦྱིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིས་སེར་སྣ་ཚར་གཅད་དོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ། །ངང་ཚུལ་ངན་པ་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་བཟོད་པ་ལ་གནས་
སོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིས་གནོད་སེམས་དང་ཐ་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྤང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བཟོད་པ་བསྒོམ་མོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་གནས་ཏེ་ལེ་ལོའི་དྲི་མ་སྤང་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་མོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པས་གནས་
སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་མོ། །བདག་གིས་མཉམ་པར་བཞག་གོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །ལྡང་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་གིས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ནས་སངས་རྒྱས་
སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཕྱུང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་བོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསླབ་པོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །སྟོབས་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཐོབ་
པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །སྤོབས་པ་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་པ་ནི་སྐྱོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་སྒོམ་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སྨོན་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། འདོར་བ་དེ་ཙམ་དུ་སྐྱོན་ནོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱོན་ནོ། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱོན་ནོ། །འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་
སྐྱོན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་དེ་དག་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 198b
བསྐྱེད་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་མེད་པའོ། །གང་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་
བཟོད་པ་དེ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་གང་གོ་ཆ་བརྟན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གོ་ཆ་བརྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཞེ་ན།
བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ལེན་པའི་གོ་ཆ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། བདག་གིས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་ཤིང་བརྩོན་
འགྲུས་མི་གཏོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་
དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་བྱེད་ལ་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་བའོ། །གཞན་ཡང་
སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 199a
པའི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་།
བྲམ་ཟེ་བཀྲེན་པ་ཕོངས་པ་སློང་བ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ་ཟས་འདོད་པ་ལ་ནི་ཟས། སྐོམ་འདོད་པ་ལ་ནི་སྐོམ། ཐེག་པ་འདོད་པ་ལ་ནི་ཐེག་པ། གོས་འདོད་པ་ལ་ནི་གོས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་དང་། ནོར་བུ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། བཻ་དཱུརྱ་དང་། དུང་དང་། མན་ཤེལ་དང་། བྱི་རུ་དང་།
དངུལ་དང་། ས་ལེ་སྦྲམ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བུ་ཕོ་དང་། བུ་མོ་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་དེ་ནི་བདག་གི་ལུས་མ་གཏོགས་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དུ་མ་ལ་ཡང་མི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་
དེ་བདག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ་སེར་སྣ་མེད་དོ། །བདག་ནི་སྦྱིན་པའི་བདག་པོའོ། །བདག་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ། །བདག་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
སྤྱོད་དོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ནས་བདག་གི་སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྦྱིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཆགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་འདུ་
ཤེས་པ་དང་། གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྦྱིན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན།
เล่ม ๖๓ · หน้า 199b
བདག་ཏུ་མི་དམིགས་ལེན་པར་མི་མཐོང་། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྨོན་པར་མི་བྱེད། སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་གསོབ་ཏུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུ་མི་དམིགས་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་དག་འདའ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རློམ་སེམས་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དེ་དག་འདའ་
བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིའོ། །མི་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱང་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིའོ། །མི་གནས་པ་ནི་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའིའོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་གེའི་འབྲུ་དང་། ལག་བརྡ་དང་། གྲངས་དང་། བགྲང་བ་དང་། སྔགས་དང་། གཙུག་ལག་ལ་ཤེས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་
གདགས་སུ་མེད་པ། བཤད་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བསྟན་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ནས་སར་འཕར་བའོ། །ས་ནས་སར་འཕར་
เล่ม ๖๓ · หน้า 200a
བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཕོ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཕོ་ཞིང་མི་འཇིག་པའོ། །དེ་ས་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མེད། སེམས་པ་མེད་ལ་སའི་སྦྱོང་བ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། ས་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དོ། །ས་སྦྱོང་བ་གང་
ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱོང་བ་བཅུ་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་ལྷག་པའི་སྦྱོང་བ་དང་། ཕན་པའི་དངོས་པོ་སྦྱོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་སྦྱོང་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟེན་པའི་
སྦྱོང་བ་དང་། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྦྱོང་བ་དང་། ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་སྦྱོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདོད་པའི་སྦྱོང་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འཆད་པའི་སྦྱོང་བ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་འཇོམས་པའི་སྦྱོང་བ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་སྦྱོང་བ་སྟེ། སྦྱོང་བ་བཅུ་པོ་འདི་
དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་ཆོས་བརྒྱད་ཡིད་ལ་བྱས་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དེས་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །བརྒྱད་པོ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་དང་། བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་། བཟོད་པའི་མཐུ་ལ་གནས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་མ་རྨོངས་པ་དང་། བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་
པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཚོལ་བ་སྟེ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཉིས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞིང་དེ་དག་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ལྔ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འཆད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 200b
མེད་པས་མི་སྐྱོ་བ་དང་། ངོ་ཚ་བ་དང་འཛེམ་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཞི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཆོས་བཅུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། དགོན་པར་གནས་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བླངས་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། བསླབ་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། དུལ་བའི་ས་ལ་གནས་པ་དང་། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྨོད་
པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་སྐྱོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་ཡང་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཞི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱའོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་སྟེན་པ་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་སྟེ་ན་པ་དང་། རིགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། སེར་སྣའི་སེམས་དང་། འདུ་
འཛིའི་གནས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། འཐབ་པ་དང་། འཕྱ་བ་དང་། འགྱེད་པ་དང་། རྩོད་པ་དང་། བདག་སྟོད་པ་དང་། གཞན་སྨད་པ་སྤང་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་ཁེངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།
འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་བཟོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལྔ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ས་དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་དྲུག་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་དྲུག་རྣམས་མི་བྱའོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །སྐྱོ་བའི་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །སློང་བ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 201a
མཐོང་ནས་ཞུམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ལ་གནོད་སེམས་མི་བྱ་སྟེ་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ས་བདུན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཉི་ཤུ་མི་བྱའོ། །ཉི་ཤུ་གང་
ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྒྱུར་ལྟ་བ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་
པ་དང་། ཁམས་ལ་ཆགས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་ཞེན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་གནས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་གནས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་གནས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་
པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་གནས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆོས་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་འཇིགས་པ་སྟེ་ཆོས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཆོས་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱའོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་
མི་བརྙས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཚུལ་གཅིག་སྟོན་པ་དང་། རྟོག་པ་འཇོམས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པ་དང་། ཞི་
གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ས་དང་། སེམས་དུལ་བ་དང་། སེམས་ཞི་བ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། མཛའ་བ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 201b
ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཞི་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོན་ཅིང་དེ་ནི་དེའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་
ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་དེ་བཞི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཞི་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་དབང་པོ་དམ་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་།
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ལུས་སྤྲུལ་ནས་ཆེད་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཞི་
པོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དགུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨོན་ལམ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨོན་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་
སྐད་ལ་ཤེས་ཤིང་སྤོབས་པ་སྟོན་པ་དང་། མངལ་ནས་འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཡོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།
འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ནས་སར་འཕར་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྐད་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 202a
ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་སྒོར་འཇུག་པའོ། །ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། ཨའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་མཆེད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །པའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཙའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ནའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང་བྲལ་བའོ། །མིང་གི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཐོབ་པ་མ་སྟོར་བའོ། །ལའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་སྲེད་པའི་ལྕུག་མའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅོམ་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུལ་བ་དང་དུལ་ནས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བའི་སྒོ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་
པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་དགྲོལ་བ་མེད་པའོ། །བའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངག་གི་ལམ་གྱི་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །ཏའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བའོ། །ཡའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལ་ཁེངས་པ་མེད་དེ་ཆགས་པ་མེད། ཞེ་སྡང་བ་མེད་པའོ། །ཀའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་ལ་བྱེད་པོ་བ་མེད་པའོ། །སའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་མི་ལྡོག་པའོ། །མའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ། སྐྱོན་མེད་པ། རྙོག་
པ་མེད་པའོ། །གའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་། གཟུང་བ་མེད་པའི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ། ནམ་མཁའི་ངོས་དང་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའོ། །སྠའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐང་དང་བྲལ་བ། རླན་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་མེད་པའོ། །ཛའི་
སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤྭའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབུགས་དང་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་ཕྱིར་འབྱིན་པ་དང་། དབུགས་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དབུགས་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དྷཱའི་སྒོ་ནི་ཆོས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 202b
ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དུལ་བ་དང་། ཞི་བའི་སར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་དང་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །ཀྵའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་
ཟད་པའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་མི་འགུལ་བའོ། །ཛའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ། རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། མི་སེམས་པ། མི་མཐོང་བའོ། །ཨའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བླ་
དགས་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན། བྲལ་བ་མ་ཡིན། ཀུན་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ཀུན་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བྷའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁུར་དང་བྲལ་བའོ། །ཚའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོག་ཀྱང་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོང་པའོ། །སྨའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གླེན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཞེས་
མི་བྱ། རྨོངས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །སྭའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྐད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྷའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཟད་པ་ཆད་པ་དང་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །གྷའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྟུག་པོའི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གདེག་པ་མེད། གཏོར་བ་མེད་པའོ། །ཨེའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གནས་པའོ། །ནའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཏོགས་པ། མི་འགྲོ་བ། མི་
འོང་བ། མི་འགྲེང་བ། མི་འདུག་པ། མི་ཉལ་བ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །སྥའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའམ། གང་གིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའམ། གང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ། མ་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ། །སྐའི་སྒོ་
ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཛྭའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིམས་ནད་དང་བྲལ་བ། རིམས་མེད་པ། ནད་མེད་པའོ། །སྟྱའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བཏང་བས་བཏང་བའོ། །བའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལམ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། མྱ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 203a
ངན་ལས་འདའ་བ་དང་འདྲ་བའོ། །ཧའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་ལ་གནས་པས་འཆི་འཕོ་བ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཧའི་ཕ་རོལ་ན་ཡི་གེ་མེད་དེ། འདི་ལ་མིང་ངམ། རང་བཞིན་འགའ་ཡང་མེད་པ། སྨྲར་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་
པ། བྲིར་མེད་པ། བཀླག་ཏུ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཟུངས་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འཇུག་པ་དེ་ལ་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཤེས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ལ་ཤེས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་བློ་ཚུལ་དང་ལྡན་པས་ཡི་གེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཨའི་སྒོའི་ཚིག་འདི་ཉན་ཏམ། ལེན་ཏམ། འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ།
གཞན་དག་ལ་འཆད་ན། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ཡོད་པར་བལྟའོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱང་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་
དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ནེམ་ནུར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ལས་ཚིག་འཇམ་པོ་ཐོས་ནས་ཆགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང་གཞན་ལས་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཐོས་ནས་ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ལ། ཁེངས་པ་དང་འདུད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་དང་།
སྐད་ལ་མཁས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ། ཁམས་ལ་མཁས་པ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང་། རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྐྱེན་ལ་མཁས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མཁས་པ་དང་། དབང་པོ་དམ་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་
སེམས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཆོས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པ་དང་། འོང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་སྤྱོད་ལམ་ལ་མཁས་པ་དང་། ངོ་ཚ་བ་དང་འཛེམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 203b
ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ཡི་གེའི་ཚུལ་གྱི་སྒོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཨ་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ཉན་པར་འགྱུར། ལེན་པར་འགྱུར། འཛིན་པར་འགྱུར། ཀློག་པར་འགྱུར། གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་འགྱུར་
ན་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་ཡོན་ཏན་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཐ་མར་འགྱུར། མི་ཁོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་དད་པར་འགྱུར། དད་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད་པར་འགྱུར།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར། ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་རྟོགས་པ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་འཆད་པ། ཁམས་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ།
རྟག་པ་མ་ཡིན་པ། མི་གནས་པ། མི་འགྲོ་བ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་གཅིག་པ་ལ་འཇུག་པ། ཚུལ་གཅིག་པ་རྟོགས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བགྲོ་བར་མི་བྱ་བ། བརྩད་པར་མི་བྱ་བ། མི་མཉམ་པ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ། མ་འོངས་པ། མི་འགྲོ་བ། མི་
རྒྱུ་བ། མཚན་ཉིད་མེད་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ། མ་མཁྱེན་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་མ་དམིགས་པ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མ་
ཡིན་པ། མ་ཐོབ་པ། མངོན་པར་མི་བྱ་བ། བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པ། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པ། མ་བཤིག་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་མ་དམིགས་པ། ཆོས་མ་ཡིན་པ། དགེ་འདུན་མ་ཡིན་པ། སངས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 204a
རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དག་མ་བཀྲོལ་མ་བཅིངས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་མ་གཟིགས་མ་གསན། མ་དགོངས་མ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་
མ་བཤད་མ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་མི་འཆད་མི་གསུང་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པའང་མ་ཡིན། སྦྱིན་གནས་མ་ཡིན། སྦྱིན་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་སྦྱོང་བར་ཡང་མི་
མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་སྤྱོད་པར་མི་མཛད་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་མི་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་དག་ལ་ནི་སྐུ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་དག་ལ་ནི་གཟུགས་སུ་མི་བལྟ། ཆོས་སུ་མ་ཡིན། མཚན་དུ་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་བྱུང་
བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགགས་པ་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་
རྒྱས་དག་ནི་གཅིག་པུ་ཡང་མ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ནང་དུ་གཤེགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་མ་ཐོས། མ་མཆོད་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གཅིག་པའམ། ཐ་དད་པར་མི་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་
དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་འཐོབ་བོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་རྙེད་པ་འདོགས་པར་ཡང་མི་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་མི་སྐོར་ཏེ། མིང་ཇི་ལྟ་བ་སངས་རྒྱས་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན། སྒྲའི་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་མཉམ་པ་
ཉིད་དེ་གང་མཉམ་པ་ཉིད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་མཉམ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །མི་མཉམ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་བདུད་རྩི་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་ན་བདུད་རྩི་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ན་ནི་སྨན་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།
เล่ม ๖๓ · หน้า 204b
སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བགྲོ་བར་ཡང་མི་མཛད། རྩོད་པར་ཡང་མི་མཛད། བགྲོ་བས་འཇོག་པར་ཡང་མི་མཛད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་བསྟན་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་དེ་སྙེད་བཞུགས་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་གང་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཉག་གཅིག་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་གནས་པ་ལས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་རིང་ཤར་ཕྱོགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདུས་སོ། །འདུས་ནས་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བགྲོ་བར་མཛད། འཆད་པར་མཛད་ཀྱིས། གང་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་ཕྱག་
བྱ་བ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་མཉན་པའི་ཕྱིར་འགྲོའོ། །གང་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུར་ཡང་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བར་བྱ་ན། དེ་ལྟར་ཚེགས་ཆུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཀྱིས་གང་བདག་ནི་ངེས་
པར་འགྲོའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་འདྲ་བ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་ཐོས་པའམ་མཐོང་བ་དཀོན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འདོང་ངོ་། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ད་ལྟར་འདུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཆད་ཀྱིས། དེ་དག་ལ་བདག་ཅག་གིས་ཆོས་མཉན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་ཅག་གིས་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 205a
ན། སྐྱེས་བུ་གླང་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གནས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་མཐོང་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བཞུད་ཅིག་བདག་ནི་མི་མཆིའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ནི་མཉེས་དཀའ་སྟེ། འདུས་པ་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ལ་སྐབས་མ་ཕྱེ་བར་བལྟ་བའམ། མཉན་པར་ཡང་མི་ནུས་ལ། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་མི་བལྟའོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། གང་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་མ་ཐོས་མ་མཆོད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་མཆོད་དམ། བྱམས་པས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་མི་མཆོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་སུས་ཀྱང་མཆོད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལ་བྱ། བྱམས་པས་
སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །
འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་སོ། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་
ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 205b
བྱེད་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གང་དུ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ནི་ཆུང་ངུ་ན་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་རྟོག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་བདག་གིས་ནི་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པའི་ལྷག་མ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་
སུ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤོབས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གིས་མཐའ་དང་དབུས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་དཔལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་པ་
དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །སྨྲས་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འཇམ་དཔལ་ངས་ནི་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པའི་ལྷག་མ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་ན་ངའི་སྤོབས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱོད་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཉིད་
དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་ཡི་གེ་ལ་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་མི་གཡོའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་ཅག་
ཚུར་ཤེག །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉན་དུ་འདོང་ངོ་། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པའི་ཕུང་པོས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སུས་ཀྱང་བལྟ་མི་ནུས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་ཚུར་ཤེག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟར་འདོང་ཞེས་ས་སྨྲ། གང་བལྟ་བར་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་བྱོན་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དུས་གསུམ་དུ་སྟོང་པ་དེ་ནི་བལྟ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་དེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 206a
བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ། ཅི་ཤའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱའམ། འོན་ཏམ་ལྷའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ། གལ་ཏེ་ཤའི་མིག་གིས་བལྟ་ན་ནི་ཤའི་མིག་ནི་སྟོང་པ་སྟེ་སྟོང་པས་ནི་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་སྟེ་ལྷའི་མིག་གིས་བལྟ་ན་ནི་དེ་ལ་ལྷའི་མིག་ཏུ་
བརྟགས་ན་ལྷའི་མིག་གོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྟགས་པའི་མིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་སུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་མི་འགྱུར། མཆོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེའམ། སངས་རྒྱས་ཞེའམ། སེམས་ཅན་ཞེའམ། བགྲོ་བ་ཞེའམ། མཆོད་པ་ཞེའམ། ལྟ་བ་ཞེས་གང་ཆུང་ཟད་སྨྲ་བ་སྨོས་པ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་
དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱེད་ལས་གང་བཟོད་པ་དག་ནི་འདོང་ངོ་། །གང་མི་བཟོད་པ་དག་ནི་ཁྱེད་ཅིག་བདག་ནི་འགྲོའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་
དེ་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འཁོར་དེ་ནས་སུའང་མ་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་དཔུང་པ་བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པའམ། བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བ་ཙམ་དུ་དེའི་ཐང་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇམ་
དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འདུག་གོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་དག་གི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གཡས་ཕྱོགས་ན་སྲིང་མོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཅས་ཤིང་འདུག་སྟེ། དེ་ཀུན་དུ་ཟླ་བའི་འོད་དྲི་མ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 206b
མེད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བསྟོད་དོ། །
བཀུར་རོ། །ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པའོ། །སྟོང་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་དམིགས་པ་ཆེན་པོས་བསྐྱོད་ཅིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་འོངས་ཀྱིས། གང་ངས་ནི་འདི་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་ལ་འཕངས་
པ་དང་འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་དག་དང་། མ་འོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་ཡང་སྣང་བར་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དེ་ལྟར་ཟབ་པས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་
ལྟ་བུ་སྟོང་པ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་ཀྱང་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་འཕངས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གང་
གི་དབང་མ་མཐོང་ནས་འདིར་འོངས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་མཆིས་པ་ལས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །ཆོས་ཐོས་པ་ཡང་
དཀོན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་བགྱི་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས། གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་ནས་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཆད་ཀྱིས། བདག་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དེ་དག་མཉན་དུ་མཆིའོ་སྙམ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་མཆིས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་དེའི་ཚེ་ཅི་ནས་ཀྱང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 207a
རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་འཕངས་པར་གྱུར་ལ། བདག་གང་དུ་བླངས་ཤིང་ཁྱེར་སྙམ་དུ་ཡང་མི་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་བར་མྱུར་དུ་བཏེག་སྟེ་འཕང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་
པར་འདུས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་འཕངས་པ་ལས་སེམས་ཤིང་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ན་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུར་བལྟ་ན་བཟང་བ། མཛེས་པ། གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་བ་དག་གི་ནང་
ནས་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་འདིར་འཕངས་པར་གྱུར། བདག་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་སུས་འཕངས་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་ལས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེས་བདག་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་འཕངས་སོ་སྙམ་མོ། །
དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་བདག་ནི་འཁོར་དེ་ནས་འཕངས་ལ། སྲིང་མོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་ན་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཤིང་འདུག་པ་ལས་སྲིང་མོ་དེ་ནི་མ་འཕངས་ཀྱི། བདག་
འཕངས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞིག་ཏུ་དེ་ལྟར་མོ་ནི་མ་འཕངས་ལ་བདག་འཕངས་པ་ལས་ན་སྲིང་མོ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་འབར་བ་ཟབ་མོ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་གི། །བདག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གམ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་སྙམ་དུ་
གྱུར་ཏེ། གང་བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་བསྐྱེད་དེ། སླར་ཡང་འཁོར་དེར་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཆུང་ངུ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་དུ་ཡང་འགྲོ་མི་ནུས་ན་འཁོར་དེར་འགྲོ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་
เล่ม ๖๓ · หน้า 207b
གྱུར་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཀུན་དུ་སོང་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཁོར་དེར་འགྲོ་མ་ནུས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཀུན་ཏུ་
སོང་ནས་སླར་ཡང་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་ལ་འདུག་ནས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་མཐུ་ཆེས། དེ་ལ་བདག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པས་གནོན་ཡང་མི་ནུས། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འཆབ་པ་མེད་དེ། བདག་ཉིད་ཆུང་ཟད་ཅིག་ཁོ་རུ་ཆུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཞི་བའི་ཆོས་སྟོན་པ་དེར་འགྲོ་མ་ནུས་པར་གྱུར་དུ་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ནི་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འཆབ་པ་མེད་ཀྱི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པས་ན་གང་བདག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པས་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ས་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་དྲན་པ་མེད་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནས་ཞེ་ན་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་འགྲོའོ། །གང་མི་འགྲོ་བ་དེ་ནི་མི་
གནས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ལ་གནས་པ་ལས། ལྷའི་བུ་
བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་རྐང་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེར་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷའི་བུ་འོངས་ཏེ་འདུག་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་
เล่ม ๖๓ · หน้า 208a
པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གནས་པ་གང་ལ་གནས་ཏེ། ད་ལྟར་ལངས་པ་ལགས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གལ་ཏེ་བདག་ལ་གནས་པ་ཡོད་ན་ནི་བདག་གནས་པས་གནས་པར་བྱེད་ན། ལྷའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི་
ཕྱིར་བདག་ལ་གནས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ལྷའི་བུ་ཁྱོད་གནས་པ་གང་ལ་གནས་ཏེ་ད་ལྟར་ལངས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ། བདག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པས་གནས་ཏེ་ད་ལྟར་ལངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་
ལགས། སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་མེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་གང་ན་དྲན་པ་མེད། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེར་གནས་ཏེ་ད་ལྟར་ལངས་པ་ལགས་སམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། གནས་པ་གང་ལ་གནས་ན་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་
ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་པ་དེ་ལ་གནས་ཏེ་བདག་ད་ལྟར་ལངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་གནས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། སྨྲས་
པ། ལྷའི་བུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་གནས་པ་དེ་ལ་གནས་ཏེ་ད་ལྟར་ལངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། དྲན་པ་
ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་ན་དྲན་པ་མེད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གནས་པའི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གནས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་གནས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མི་གནས། གཟུགས་མེད་
པའི་ཁམས་སུ་མི་གནས་སོ། །གང་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མཉམ་པའི་གནས་པས་གནས་པའོ། །གང་མཉམ་པའི་གནས་པས་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་མི་མཉམ་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །གང་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 208b
དེ་དག་ལ་ནི་མ་རིག་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །གང་མ་རིག་པ་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་རིག་པ་མ་སྐྱེས་སོ། །གང་རིག་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་མི་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་འཇིག་པ་མེད་དོ། །གང་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་དག་
ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། །གང་མ་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་ལྷའི་བུ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་བུ་དེ་ནི་འཕགས་པ་གནས་པ་རྡུལ་དང་བྲལ་བའོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་རྡུལ་ཅེས་བགྱི་བ་ལགས། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཆུང་ངུ་ན་སངས་
རྒྱས་སུ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྡུལ་ཏོ། །ལྷའི་བུ་མཚན་མ་ནི་རྡུལ་ཏོ། །འདུ་ཤེས་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། རློམ་སེམས་དང་། འདུད་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ཆགས་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། དམིགས་པ་དང་།
འགྲོ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། རྟོག་པ་དང་། རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ང་སློང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། མེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ལོག་
པར་འཛིན་པ་དང་། ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། མེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་སྤྲོས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒྲུན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རྡུལ་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་
ལ་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་ས་ལེགས་སོ། །ཡང་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་བཤད་པ་འདི་ལེགས་ས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཆོག་གིས་མ་རྟོག་
ཤིག །ཁྱོད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་མ་བྱུང་བ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ལེགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། ལྷའི་བུ་གང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བརྟན་པ་འདི་ནི་བཤད་པའམ། བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 209a
པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བརྗོད་པ་གང་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མི་བརྗོད་པའོ། །ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་གནས་པ་གང་ལ་གནས་པ་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་།
གཏི་མུག་རྣམས་རྒྱུ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་པ་དེ་ལ་གནས་ཏེ་ལངས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་བཤད་པ་གང་ལ་གནས་ན་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་རྒྱུ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་
ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གནས་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་རྒྱུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་།
གཏི་མུག་རྣམས་རྒྱུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལས་བྲལ་ཏེ་བཤད་མི་ནུས་སོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས། སྨྲས་པ།
ལྷའི་བུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས། བདག་གི་མཐའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་གི་མཐའ་ཞེས་
བགྱི་བ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས། སྨྲས་པ། འཁོར་བའི་མཐའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་འཁོར་བའི་མཐའ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས། སྨྲས་པ། ནམ་མཁའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་
དབྱིངས་ལ་ནི་མཐའ་མ་མེད། ཆད་པ་མེད། རིང་བ་མེད། ཐུང་བ་མེད། ཟླུམ་པ་མེད། གྲུ་བཞི་མེད། ཕྲ་བ་མེད། སྦོམ་པ་མེད། ལེབ་ལེབ་པོ་མེད། དཀར་པོ་མེད། ནག་པོ་མེད། དམར་པོ་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཞེས་མིང་ཙམ་དུ་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ་མིང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 209b
དེ་ཡང་གསོབ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་ནམ་མཁའི་འགྲོས། ནམ་མཁའི་མིང་གི་རང་བཞིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྐྱེ། མི་རྒ། མི་འཆི། མི་འབྱུང་། ཉོན་མི་མོངས། རྣམ་པར་མི་དཀར། ཆགས་པ་མེད། ཞེ་
སྡང་བ་མེད། བཀུར་བ་མེད། མི་བཀུར་བའང་མེད་དེ། དེའི་མཐས་ནི་མི་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བགྲང་བར་བྱའོ། །ལྷའི་བུ་གདགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་བ་དང་འབྲལ་བར་བསྟན་ཅིང་གཞག་མི་ནུས་སོ། །ལྷའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བརྟགས་པ་
མ་བཏུལ་བ། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལྷའི་བུ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད། མི་མཉམ་པ་མ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྟོན་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ཆོས་ལ་གུས་པས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ལྷའི་མེ་ཏོག་མན་ད་རས་གཏོར་ཏོ། །མེ་ཏོག་དེ་དག་གཏོར་མ་ཐག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་གནས་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མ་བཙུད་བཞིན་དུ་འདུག་པར་གྱུར་
ཏོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མེ་ཏོག་འདི་དག་གང་ལ་གནས། གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་གནས་པ་མ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་གནས་པ་སྟེ། མི་གནས་པར་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་མི་འཕག །མི་ལྟུང་། མི་གཡོ། རབ་ཏུ་མི་གཡོ། མི་འབུགས་རབ་ཏུ་མི་འབུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་
མི་གཡོ་རབ་ཏུ་མི་གཡོ། མི་འབུགས་རབ་ཏུ་མི་འབུགས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཐོབ་སྟེ། ཁྱོད་སེམས་སྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 210a
ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་ངོ་མཚར་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་བདག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་
ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་མ་གཏོགས་ཤིང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་བུ་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བཙལ་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་མ་གྱུར། མ་ཐོབ་མི་འཐོབ་བོ། །བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་བོ། །ཅི་ཐོབ་ཅེ་ན། བདག་ཐོབ་བོ། །སེམས་ཅན་
དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེ་བ་པོ་དང་། གསོ་བ་པོ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཤེད་བུ་དང་། ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཐོབ་བོ། །གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་
ན། ལྷའི་བུ་དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ལྟ་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་
སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ནས་བདག་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། གང་བདག་གིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་འོང་
བར་ལྟས་ཤིག་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བྱིན་གྱི་རླབས་སྔ་མ་དེ་བཏང་སྟེ། ཕྱག་གཡས་པའི་མཐིལ་ནས་འོད་ཟེར་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ཕྱུང་སྟེ། འོད་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་ཕོག་ནས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 210b
ལན་བདུན་བསྐོར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྱི་བོར་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བདག་གི་ལུས་ལ་ཕོག་ནས་སྤྱི་བོར་མི་སྣང་བར་གྱུར་སྙམ་པ་ལས།
ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བདག་གཟིགས་པར་བཞེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཚུར་ཤེག །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་དུ་ཞུ་བའི་ཕྱིར་འདོང་ངོ་། །ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྒྲུབ་པ་དག་ཀྱང་དེ་ནས་འཆད་ཀྱིས་དེ་དག་ཀྱང་མཉན་པར་
བྱའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ལྷའི་བུ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཁྱེན་ན་བཞུད་དོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་
དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་དང་བཅས་ཏེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྤྱན་སྔར་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་
མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་གསུམ་བསྐོར་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་
ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ལེགས་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 211a
པར་བགྱིའོ། །ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པར་བགྱིའོ། །དེས་བདག་ཀྱང་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེན་པོ་དག་གི་ནང་ནས་བདག་སླད་རོལ་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་བཤད་
པ་དེ་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་སླད་རོལ་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིང་མོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་འདི་ནི་སའི་ཕྱོགས་འདི་ལས་གང་དུ་ཡང་མ་གཡོས། གང་དུ་ཡང་མ་འཕངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་གིས་མངོན་པར་འཚལ་བ་སྔ་དྲོ་གཅིག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་གྲངས་མེད་པར་མཆི་ཞིང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། གང་དེ་དག་གི་ཆོས་བཤད་པ་དེ་ཡང་འཛིན་ཅིང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ། ཡོངས་སུ་གསོལ་བར་བགྱིད་ཅིང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ལ་ཞུས་པའི་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཆོས་བཤད་པ་གང་དུ་ཡང་བསྐྲད་པའམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་འཕངས་པར་མ་འཚལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གི་
བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་བདག་ཉིད་ལ་ཆོས་འཆད་པར་བསྒོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་དེ་ལ་མཆིས་པའི་ཚེ་ན་ཆོས་ལ་འཚལ་བ་དང་། ཆོས་ལ་སྐོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བགྱིད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཆེར་འཚལ་བར་
གྱུར་ཏོ། །ཡང་བདག་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ན། བདག་འཁོར་དེ་ནས་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོ་འདིར་འཕངས་ཤིང་སྲིང་མོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་འདི་ནི་མ་འཕངས་པར་གྱུར་སྙམ་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་བདག་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འཆབ་པ་ཡང་མི་མཛད། ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱང་མ་མཆིས་ན་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཁོ་རུ་ཆུང་ངུ་བས་སམ། ཡང་ན་ཆོས་བཤད་པ་འདི་ལ་བདག་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལྟ་སྟེ། དེའི་སླད་དུ་བདག་དེར་འཕངས་སོ་སྙམ་བགྱིད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 211b
དོ། །དེ་ནི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བདག་འཁོར་འདི་ནས་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་འཕངས་ལ། སྲིང་མོ་འདི་མ་འཕངས་པར་གྱུར་ཅེས་དེ་སྐད་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་གང་དུ་ཡང་ཁྱོད་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མཉེས་པར་དཀའ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕ་རོལ་གྱིས་ཆོས་སྤྱོད་པ་
ལ་ལན་གདབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་པ་ནས་འབྱུང་བའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་རིང་ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སངས་རྒྱས་བགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཆད་
ཀྱིས། བདག་ནི་དེར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་མཉན་པའི་ཕྱིར་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་དང་། དམིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོག་པ་
ཆེན་པོ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་སོང་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་བལྟའོ། །ཆོས་ཀྱང་མཉན་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་ཆགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཆགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
འདིར་འོངས་སོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་སུ་དམིགས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་ན་མ་ཆགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སུས་ཀྱང་ཤེས་པ་འམ། མཐོང་བའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མཐོང་བར་ནུས་སམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 212a
བལྟ་བར་མི་བགྱི། ཆོས་ལ་མ་ལགས། སེམས་ཅན་ལ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བལྟ་བར་བགྱི་ན་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡང་བལྟ་བར་ནུས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཞན་ཡང་གཟིགས་པར་འགྱུར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སླད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པས་དེའི་སླད་དུ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བལྟ་བ་དེ་ལ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་ཆུང་ཟད་
ཀྱང་གཟིགས་པ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་མིག་དང་རྣ་བ་གང་དང་ལྡན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཐོས་པར་འདོད་པའི་མིག་དང་རྣ་བ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་དམ། དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྨ་བ་རྨས་ན་ཅང་མི་ཟེར་བར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྨས་པའི་ལན་འདེབས་མ་ནུས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་
རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟར་མ་སེམས་ཤིག །ཁྱོད་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བརྙས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེད་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་ཟབ་
མོ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྨ་བ་རྨས་པ་དེའང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ལན་ཐེབས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་པ་གང་དང་ཚུལ་གང་གིས་ན་རྨས་པའི་ལན་ཐེབས་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 212b
ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འཇམ་དཔལ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་བདག་ལ་མིག་མཆིས་སོ། །བདག་ལ་རྣ་བ་མཆིས་སོ་ཞེས་བཤད་ན་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བདག་ལ་མིག་མ་མཆིས་སོ། །རྣ་བ་མ་མཆིས་
ས་ཞེས་བཤད་ན་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང་ཆད་པར་སྤྱོད་པས་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཆད་པ་ཡང་མེད་རྟག་པ་ཡང་མེད་དོ། །གང་ན་ཆད་པ་ཡང་མེད་རྟག་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བརྗོད་
དུ་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཤིང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་རྨས་པའི་ལན་བཏབ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་བརྒྱ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་
འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་རྒྱུ་འདི་དང་རྐྱེན་འདི་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་རི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩེ་མོར་འཕངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གང་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྲིང་མོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་འདི་མ་འཕངས་པར་གྱུར་ཅེས་ཁྱོད་དེ་
སྐད་ཟེར་བ་ནི་འཇམ་དཔལ་སྲིང་མོ་འདི་ཟླ་བའི་འོད་ཀུན་དུ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དག་འདིར་གཤེགས་སམ་མ་གཤེགས་ཞེའམ། ཆོས་འཆད་དམ་མི་འཆད་ཅིག་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་འདི་ལ་ནི་སངས་
རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་མེད། ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་མེད། དགེ་འདུན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད། གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་དེ། འཇམ་དཔལ་སྲིང་མོ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་ཏོ། །འཛིན་ཏོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། འཇམ་དཔལ་སྲིང་མོ་འདི་ནི་ཞིང་ལ་ཞིང་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད།
เล่ม ๖๓ · หน้า 213a
ཆོས་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད། དགེ་འདུན་ལ་དགེ་འདུན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད། བདག་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད། གཞན་ལ་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་དེ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་ལས་ཀྱང་མི་
གཡོ་ལ་ཀུན་དུ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བསྟན་མོད་ཀྱི། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གང་ལ་ཡང་ཉེ་བར་མི་བྱེད། འདི་ལ་འོད་སྣང་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་འོད་མི་སྣང་བར་བྱའོ་ཞེས་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ན་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །
འཇམ་དཔལ་ངས་ནི་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པའི་ལྷག་མ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་སྲིང་མོ་འདིའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་སྲིང་མོ་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ན་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དག་མཆིས་ན་ཅི་ལགས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཚོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་འཕངས་པར་གྱུར་ཏམ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་རྟོག་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་མ་རྟོག་ཤིག །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་མ་རྟོག་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་
དཔལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཚོགས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ། འདམ་བུའི་ཚལ་ལམ། སྨྱིག་མའི་ཚལ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲ་བར་མང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 213b
ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཀྱང་། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་ཅིག་ཀྱང་
མ་མཐོང་སྟེ་ང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་གི་ཆོས་བཤད་པ་ཡང་མ་ཐོས་ཏེ་ང་གཅིག་པུའི་ཐོས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཕྲ་བ་ལ་ལྟོས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་ཡོངས་སུ་གང་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ལྷའི་མིག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་མཐོང་
བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་གནས་ཤིང་རྒྱུ་བ་དང་། འཆག་པ་དང་།
འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དག་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དེ་ལྟར་མང་བ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད། ཐོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས། འཇམ་དཔལ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ། མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། མ་མཐོང་བ། མ་ཐོས་པ། རྣམ་པར་མ་ཤེས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ།
དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ། གཏོགས་པ་མེད་པ། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་སུས་ཀྱང་བལྟ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་སྤྱན་ལྔས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱན་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 214a
ལྟ་སྟེ། ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཞེས་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་ཟད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ། གཏོགས་
པ་མེད་པ། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སུས་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཤའི་སྤྱན་ནས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སྤྱན་གྱི་བར་དུ་སྤྱན་ལྔ་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་མིང་ཙམ་གྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ་མིང་དེ་ཡང་གསོབ་བོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་ལ་ལྟོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་
དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ཁ་དོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་མཐུས་དེ་ལྟར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ནས་ངོ་མཚར་ཏོ། །ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། མཐུ་ཆེ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་མང་ཡང་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། འདིར་སུ་ཞིག་གཤེགས། སུ་
ཞིག་བཞུད། སུ་ཞིག་འཆང་། སུ་ཞིག་འཆད་ཅེས་མཚན་མ་ཙམ་ཡང་མ་འཚལ་ཏེ། འདི་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་པུ་འཆད་པར་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་བའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 214b
རེ་རེའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་བསྒྲལ་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བཟོད་པར་བགྱིའོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ནི་མི་བགྱིའོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིང་མོ་འདིས་ཇི་སྲིད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན་སྲིང་མོ་དེ་འདི་འདྲ་བར་ཞི་བ་དང་དམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། རྟག་པར་སྐྱེས་པ། ཚད་མེད་པར་སྐྱེས་པ། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་
དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་སྲིང་མོ་འདི་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྤྱད་པ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་སྟེ་སྲིང་མོ་འདི་ནི་
སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སློང་ལ་ཡུན་ཇི་སྲིད་ནས་སྤྱོད་ཅེས་དྲིས་ཤིག་དང་། སྲིང་མོ་འདི་ཉིད་ཁྱོད་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་
ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྲིང་མོ་དེ་སློང་བར་འདོད་ནས་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་ཐ་མལ་པ་བྱས་ཀྱང་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སེ་གོལ་ཇི་ལྟ་བུས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་
པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་བྱས་ཀྱང་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྷ་དང་མིའི་སིལ་སྙན་ཐམས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 215a
ཅད་མ་དཀྲོལ་བར་སྒྲ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱང་སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་སྤྲུལ་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་རྣར་འོང་བའི་སྒྲ་འབྱིན་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་གང་གིས་ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ཀྱང་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་ཏེ། ཡང་དེའི་ཚེ་གང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་འཚོ་བ་གཞེས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གི་གཡོག་
གིས་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དབྱངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་སྒྲ་གདའ་བ་འདི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་བདག་གི་གཡོག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་
ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་འཚོ་གཞེས་ཏེ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སྲིང་མོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གཡས་ཕྱོགས་ན་ཟླ་བའི་འོད་
ཀུན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་ན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་ཆ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བགོས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་སློང་བར་འདོད་
ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དེས་ལྷ་དང་མིའི་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ཕྱུང་སྟེ། དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སིལ་སྙན་འདི་དག་མ་དཀྲོལ་བར་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིང་མོ་འདི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བསླང་བའི་ཕྱིར་དེས་སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དག་
སྤྲུལ་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ཀྱང་མ་དཀྲོལ་བར་སྒྲ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བསླང་བར་མ་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེའི་ཕྱིར་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 215b
དེ་དག་ལ་གཡོག་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིང་མོ་དེ་འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་བ་ཐོབ་ཅིང་འདི་འདྲ་བའི་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་མི་ལྡང་བ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་ཏེ། སྲིང་མོ་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནས་གཏམ་འདི་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། སྲིང་མོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རི་རབ་ལྷུན་པོའི་རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་། གངས་ཀྱི་རི་དང་། རི་བཏང་བཟུང་དང་། རི་བཏང་བཟུང་ཆེན་པོ་དང་། རི་ཁོར་ཡུག་དང་། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དང་། གཞན་ཡང་རི་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གཅིག་འདུས་ཤིང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐུག་པ་དང་།
གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་པོ་ཆེ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཟླ་བོ་ལ་མཐུའི་ཤུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐལ་མོ་རྡོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རི་ཆེན་པོ་དང་། རི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་འདུས་ནས་རིའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་འཇིགས་པའི་སྒྲའི་དབྱངས་
ཀྱིས་བ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བསླང་མ་ནུས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་
སྲིང་མོ་དེ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་རེག་ལ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ལག་པ་གཉིས་བཟུང་སྟེ་བསླང་བར་འདོད་ནས་དེ་དེ་ལྟར་བསྐྱོད་པ་དང་། འོག་གི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཀྱང་སྲིང་མོ་དེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 216a
བསླང་བར་མ་ནུས་ཏེ། ཆུང་ངུ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་གཡོ་བར་མ་ནུས། འགུལ་བར་མ་ནུས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བསླང་བར་ཡང་མ་ནུས་ནས། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཤུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདེག་གོ་སྙམ་ནས་ཤུགས་ཕྱུང་སྟེ་བཏེག་པ་དང་། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་རྣམས་གྱེན་དུ་འཕངས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ས་གང་གི་ཕྱོགས་ན་སྲིང་མོ་དེ་མཉམ་པར་གཞོག་པས་དེའི་ཕྱོགས་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་དྲངས་ཏེ་ལག་པ་གཡས་པ་ལ་
གཞོག་གོ། །ལག་པ་གཡས་པར་བཞག་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་འཕངས་ཀྱང་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་སོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་སླར་ཡང་ས་ལ་བཞག་ཀྱང་མ་ལངས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྲིང་མོ་དེ་ལག་པ་གཡས་
པར་བཞག་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སོང་ཞིང་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་དང་རིའི་སྒྲ་དབྱངས་དེ་དག་འབྱིན་ཅིང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབེབས་བཞིན་དུ་སོང་ཡང་སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་། ནུབ་ཕྱོགས་
དང་། བྱང་ཕྱོགས་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྲིང་མོ་དེ་ཁྱེར་ཏེ་སོང་ནས་ས་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་བཞག་སྟེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཚལ་བའམ། སེམས་པར་སླ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་གིས་སེམས་མ་མཆིས་པའི་དངོས་པོ་དག་སྨྲར་སྩལ་ནའང་སྨྲ་བར་འགྱུར་ན་སྲིང་མོ་འདི་ལ་འདི་འདྲ་བའི་སྒྲ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་།
རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྒྲས་བསླང་བར་མ་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིང་མོ་འདི་དང་གང་སུའང་དེ་ལས་གཞན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། གང་འཇུག་པ་དང་། གང་དེ་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 216b
པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་འདུལ་བ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ། །སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བསླང་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་སློང་བར་བགྱིད་པའི་ཚེ་སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བར་ཤེས་པར་མི་ནུས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འཇམ་
དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྔའི་ཁ་ཡ་གཅིག་ཏུ་གྱུར། ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཀྱང་རྔའི་ཁ་ཡ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་ན། འཇམ་དཔལ་དེ་འདྲ་བའི་རྔ་ཆེན་
པོར་གྱུར་ན་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་དེ་འདྲ་བར་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་། དེ་འདྲ་བར་མཐུ་ཆེ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དང་ལྡན་པས་སྟོང་གཅིག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་མཉམ་པའི་དབྱུག་གུ་ཐོགས་ཏེ། སྲིང་མོ་དེའི་མདུན་དུ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པའི་ལྷག་མ་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་རྔ་ཆེན་པོ་དེ་
བརྡུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་དེ་སྲིང་མོ་དེའི་རྣར་གྲག་པར་མི་འགྱུར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བསླང་བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དེ་སྲིང་མོ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞི་བ་ཐོབ་བོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིང་མོ་འདི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལས་སློང་བར་སུ་
ཞིག་གིས་ནུས། བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་སྲིང་མོ་འདི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལས་སློང་བར་ནུས་པ་མེད་དོ། །དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་མིང་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 217a
སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གཡོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་གཡོ་བར་གྱུར། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་མིང་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་ངེས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་ཡང་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་མིང་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་ས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོའོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་མཐོང་བར་
སྐོམ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཐོང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པར་ཡང་ཤེས། བདག་ཀྱང་མཐོང་བ་དང་། སྲིང་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བསླང་བའི་
ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ལེགས་པར་བསྟན་པར་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་འཁོར་འདི་དག་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་མཐོང་བར་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་མཐོང་བར་འཚལ་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་མཆི་ཞིང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་ཟབ་མོ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་མཐོང་ནས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་དང་། སྲིང་མོ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལྡང་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསྟན་ན་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇུག་སྲེད་ཀྱི་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด