འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་དྷརྨ་སང་གཱི་ཏི་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๕ · หน้า 1b
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་དྷརྨ་སང་གཱི་ཏི་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ།
སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དཔེ་མེད་པ། ནམ་མཁའི་
སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཐ་མི་དད་པ་ཀུན་ནས་ཡངས་པ་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྤྲུལ་པ། གནས་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་
བ། དཔེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་བྱུང་བ་ན། དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་
དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེར་དགྲ་བཅོམ་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤ་སྟག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤིན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 2a
ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྣག་པ་དང་
བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་བཅུ་ཐོབ་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྒྱན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།
གཟུངས་དང་བཟོད་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཤ་སྟག་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་
པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། གཡོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་མཐོང་བས་དད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པ་ཐོབ་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པས་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་པས་དོན་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་
རྙེད་པས་བདག་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་པོ་ཐོབ་པས་སྦྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པས་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 2b
མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱིས་ཚེགས་མེད་པར་
འགྱུར་རོ། །སྟོབས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བས་འཕགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གནོད་སེམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་
པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགོན་པ་ལ་གནས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པས་བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་།
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་སོ་ས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ལ་མཁས་པས་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤོབས་པ་ལ་མཁས་པས་ཁྱད་པར་ལུང་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་
ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མོས་པ་ལ་མཁས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་ལ་མཁས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཕྲ་མོ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པས་ཕྱི་
ནང་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་གནས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་
ལ་མཁས་པས་སེམས་དུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁེངས་པ་མེད་པས་ཡིད་རྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བས་དབང་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་བཅས་པ་ལ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 3a
བརྟན་པས་ལྷ་དང་མི་མགུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ནང་དུ་སེམས་པས་བདེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་འཆོས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །ལུས་བསྲུང་བ་དང་ལུས་ལ་མི་བལྟ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་ཞིང་སྙན་ལ་ཕན་པར་སྨྲ་བས་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་སྒྲོགས་པའི་དབྱངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མི་ཕྱེད་པས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་
མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། ཕ་རོལ་མི་ཤེས་པ་ལ་མི་བརྙས་པས་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་
མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འཛུད་པ་དང་། མོས་པར་བྱེད་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་
མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་ཆོས་སྟོན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་བསམ་གཏན་གྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བས་བསམ་
གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ལྡང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལམ་སྟོར་བ་རྣམས་ལ་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ལྷའི་མིག་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་མི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 3b
འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་སྒོམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་སྒོམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གཉིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ནང་ན་གཡོག་མང་པོ་དང་གནས་ཤིང་འཁོད་དེ། གཅིག་ནི་རྩོམ་པ་མེད་ཅེས་བྱ། གཅིག་ནི་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་དེར་འདུས་ནས་བློ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་
པར་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། བདག་ཅག་གིས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དཔེ་དང་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 4a
རྣམས་དུ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྲོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟག་པ་
མེད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པའི་དབང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དག་ཕུལ་འདི་དྲིས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་གཏམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་
རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་བཤད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྩོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཆད་པའི་སྐྱེ་བར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་འཇུག་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 4b
དང་། སྔོན་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་གནོད་པས་ནོན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བསགས་པའི་བསོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུས་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་ཐམས་
ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་འཕེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་
འཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། དུས་དང་གནས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དབང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་
པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་བྲག་ཅ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་མགལ་མེ་བསྐོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་
བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐར་མ་བྱུང་བ་དང་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འཕོ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 5a
གནས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་
ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པའི་ས་བོན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལེགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྐང་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་དང་། ལས་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་
ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཇུག་པའི་མིག་དང་། ལེགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ལྟེ་བ་དང་། ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་སྒལ་ཚིགས་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་
པའི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱའོ་ཅོག་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ཡིད་མ་བསད་ཅིང་སྐྲག་པ་མེད་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་
ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་སེམས་དང་ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། རྩི་སྨན་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་། སྔོན་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 5b
དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་བསམ་པ་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བྱ་བ་བྱེད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཤའི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་
སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་མཐར་འགྲོ་བ་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་དང་ཡུལ་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་རྙེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མ་བཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་
དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེར་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་
དེའི་དངོས་པོ་བསྒོམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 6a
ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་
འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་སྨོན་པ་མེད་དེ། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་པ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མི་ལེན་ཏོ། །མི་ལེན་པས་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་སྟེ། ལེན་པ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་
པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་མེད་དེ་ཆོས་ཙམ་འདི་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པས་ཆོས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་པས་དེ་གློ་བུར་ཡང་མ་ཡིན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་བརྫུན་པའོ། །བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 6b
མཐའ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ། ཆོས་གཞན་ནི་སྤྲོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་མི་བདེན་པ་ལོག་པ་
བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པ་ལ་ནི་མངོན་
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་དང་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 7a
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བདག་ལ་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སོ། །བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕྱིར་ཉོན་མི་མོངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་སམ། སེམས་ཅན་གང་ཡང་མ་གཟིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
เล่ม ๖๕ · หน้า 7b
རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་
ལ་འཇུག་པ་བཅུས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པ་དང་། རང་གིས་དམ་
བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བའི་གནས་ལ་གནས་པ་དང་། དོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་རོ་གཅིག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་གནོད་པ་བསལ་བའི་
ཕྱིར་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རབ་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་དང་། མཐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
དག་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་འགྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་འཁོར་བ་ནི་ཉེས་པ་མང་པོའོ། །སྐྱོན་ཆགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 8a
མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ངས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་སྔོན་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཕངས་པའི་དབང་གིས། སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཁམས་དང་དབང་པོ་དང་། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་
པ་དེ་དང་དེ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་ངས་མདོའི་སྡེའམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེའམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེའམ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེའམ། གླེང་གཞིའི་
སྡེའམ། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེའམ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེའམ། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེའམ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། རྣམ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་འདི་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པར་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་ང་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། ཚོང་འདུས་འདིར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་གོ་སྙམ་མམ། རྒྱལ་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་སམ།
རྗེའུ་རིགས་སམ། དམངས་རིགས་སམ། རྒྱལ་པོའམ། རྒྱལ་བུའམ། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོའམ། སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བའི་གན་དུ་གཤེགས་སོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་
དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྦྲིབས་པ་དང་སྐྱེམས་པ་མི་མངའ། བཤང་གཅི་མི་མངའ། སྐུ་ཉམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་དེ། ཞལ་ཟས་ཀྱང་གསོལ་ལ། ཡོངས་སུ་གསོལ་བ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 8b
ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་མཛད་པ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་ནི་ཐ་མ། འདི་ནི་འབྲིང་། འདི་ནི་རབ་སྟེ། འདི་ལ་ནི་ཐ་མ། འདི་ལ་ནི་འབྲིང་། འདི་ལ་ནི་རབ་ཀྱི་གཏམ་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་
མོད་ཀྱི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདིས་ང་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་མ་བྱས། མཆོད་པ་མ་བྱས་ཏེ་མི་སྙན་པ་བྱས་ཀྱིས། ང་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་སྨྲ་བར་མི་བྱའི། འདིས་ནི་ང་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས། མཆོད་ཅིང་རི་མོར་བྱས། བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ཀྱིས་ང་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགྲ་ཟིན་ལ་ཐུགས་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྒྱགས་
པ་མ་ཡིན། བག་མེད་པ་མ་ཡིན། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་ཡིན། བརྐམ་པ་མ་ཡིན། བརྐམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། ཞེན་པ་མ་ཡིན། བསྟེན་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྤྱོད་ཡུལ་དབེན་པ། འདོད་
པ་རྣམས་ལས་དབེན་པ། དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་གསུང་ངོ་། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པ་གང་ཡང་
མེད་དེ། བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་དག་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར། མ་འབྱོར་བ་ལ་ཡང་མི་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་
རྣམས་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་འཇུག །ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 9a
པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།
བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་མཆོག་དང་དད་པ་དང་མ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འཆར་ཞིང་མཚུངས་པར་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་དང་དད་པ་དང་། མ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འཆར་ཞིང་མཚུངས་པར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་མཛད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གཞན་
དུ་ན་གློ་བུར་གྱི་དུ་བ་དང་། སྤྲིན་དང་རྡུལ་དང་ཁུག་རྣ་དག་གིས་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གཞན་དུ་ན་གློ་བུར་གྱི་དུ་བ་དང་སྤྲིན་དང་རྡུལ་དང་ཁུག་རྣ་
ལྟ་བུའི་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པས་བསྒྲིབས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཞིང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ནི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། རྐྱེན་དང་རྩོལ་བ་མ་ཚང་ན་མི་འབར་ཞིང་རང་གི་དགོས་པ་རྣམས་མི་
བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་མོད་ཀྱི། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་རྩོལ་བ་མ་ཚང་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཛད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚོན་ཐ་དད་པ་སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་བླུགས་ཏེ།
ཚོན་མང་པོ་དེའི་ནང་དུ་རས་ཐ་གུ་ཐ་དད་པས་ཕུར་ཏེ་བཅུག་ན་ཕུར་མའི་དབང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོན་ཆགས་ཀྱང་ཚོན་དེ་དག་མི་རྟོག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོ་ཡང་མོས་པའི་ཐ་གུས་ཇི་ལྟར་ཕུར་བ་བཞིན་དུ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 9b
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུས་གང་བའི་ཀླུང་ནི་བསྟོད་ཀྱང་དམའ་བར་འབབ་བོ། །ཞེ་སྡང་ཞིང་ངན་དུ་སྨྲས་ཀྱང་དམའ་བར་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡང་བསྟོད་དམ་ངན་དུ་སྨྲས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཡིན་གྱི། ང་རྒྱལ་གྱིས་གཤེགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་རམ་ཤིང་གཏུབས་གཤགས་ལ་གཏུབས་གཤགས་ནས་འཆས་ཀྱང་མངར་བའི་རོ་དེ་མི་འདོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡང་མཆོད་ཀྱང་རུང་མ་མཆོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། བསྙེན་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མངར་བའི་རོ་དེ་མི་འདོར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཏེ། དེ་ལ་ཁེ་འདོད་པ་གང་དག་གིས་རྨོས་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ཏེ་ས་བོན་
བཏབ་པ་དེ་དག་གི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་མི་རྨོད། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མི་བྱེད། ས་བོན་མི་འདེབས་པ་དེ་དག་གི་ལོ་ཏོག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡངས་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པར་
གནས་ཏེ། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་དང་དང་བ་དང་། གུས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་དང་དང་བ་དང་། གུས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་
ཏན་གྱི་ལོ་ཏོག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཙན་དན་དང་། ག་པུར་ལ་མི་སྙན་པ་བྱས་ཏེ་ངན་དུ་བརྗོད་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་བསྐུས་ཀྱང་། དེ་ལ་ཙན་དན་དང་ག་པུར་དེ་དྲི་ཞིམ་པར་བྱེད་ཀྱི་དྲི་ང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ངན་དུ་སྨྲ་སྟེ་མི་སྙན་པར་བརྗོད་ནས་བསྙེན་ཅིང་བསྟེན་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲི་དང་ལྡན་པར་མཛད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟམ་པ་དང་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 10a
སྟེགས་དང་། ཁྲི་ལམ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་མཆོག་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཐོགས་པ་དང་། བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་མཚུངས་པར་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་ཐམས་ཅད་ལ་མི་
མཉམ་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། བདེ་བར་འགྲོ་བས་མཚུངས་པར་འཇུག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ལ་རྩིའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་ན་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་འཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་
དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། མདུན་དུ་
གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་འཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐུན་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ལས་གང་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་འཐུན་པ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལས་གང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 10b
ཆོས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་
རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་འབྱུང་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་
སེམས་ཅན་གང་དང་གང་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུ་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་འདུལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་ཏེ། སྨོན་ལམ་དེ་ལས་བྱུང་བས་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ལ་དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས། དེ་སེམས་ལ་དབང་བ་དེས་གང་དང་
གང་བསམས་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ན་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། འདུལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཡོངས་
སུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དྲི་མ་མེད་པ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ། གཟུགས་དང་བྱད་དང་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན།
เล่ม ๖๕ · หน้า 11a
གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མཚུངས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་ཟས་དང་སྨྲ་བ་དང་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་མཚུངས་པ་འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དབང་ཐོབ་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྐུལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བ་འདི་ནི་སྤྲུལ་པའི་སངས་
རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལ་ལ་ཞིག་སློབ་དཔོན་ནམ་མཁན་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བལྟ། སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། དེ་སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བལྟ་ཞིང་སངས་རྒྱས་བཞིན་
དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་འདི་ནི་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་
སམ། བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད་ཅིང་། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།
རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང་། ཁམས་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྟོན་པ་དང་། ལས་སྟོན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་། རྒ་བ་སྟོན་པ་དང་། འཆི་བ་སྟོན་པ་དང་། ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟོན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 11b
པ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་ཅེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་སྲིད་པ་འཆད་པར་
འགྱུར་ཏེ། གང་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གྲོལ་བ་དེ་ལ་གནས་པའམ། འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་
སྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་སྲིད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡོངས་སུ་བཏང་
ནས་གྲོལ་བ་དེ་ལ་གནས་པའམ། འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་སྟོན་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་
པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སེམས་ཅན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་འགགས་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་འདུས་
བྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལས་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ལས་
རྣམས་བྱེད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་སུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མ་བྱས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། མ་བྱས་པ་རྣམས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་གང་ལ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པས་ན་ལས་ཡོད་པར་ག་ལ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 12a
འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལས་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
གང་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པས་གཟིར་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྒ་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གང་ཡང་
རྒས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་རྒས་པ་དེ་ནི་གཞོན་ནུ་ཡང་མ་ཡིན། རྒན་པོ་ཡང་མ་ཡིན། རྙིང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བྱིས་པ་ལ་ཡང་རྒ་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ནི་རྒ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྒ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་མ་རྒས་པ་ནི་རྒ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །
གལ་ཏེ་རྒས་པ་རྒ་བར་འགྱུར་ན་རྒ་བ་གཞོན་ནུར་ཡང་ཇི་སྟེ་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྒ་བ་སྟོན་པ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཆི་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཆི་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཆི་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་
གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་གིས་བཟུང་བས་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཐམས་ཅད་མི་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། མི་འཆི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འཆི་བ་ནི་ག་ལས་ཀྱང་མི་འོང་། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བས་འཆི་བ་ནི་སྟོན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་
ཇི་ལྟར་ན་ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གང་འཆི་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤི་བ་ཉིད་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་ན་ནི་གང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། གང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལུས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 12b
འཇུག་པ་མེད་དེ། གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ། འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ། འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་དེ་ལ་རྟེན། དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་གོ། །མི་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་གནས་པ་བཞིན་དུ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལྟར་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ།
ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་
པས་ཀྱང་མི་ལྡོག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་གྱི་འབྱུང་བ་དང་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟ་བར་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། རྗེ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགགས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 13a
མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་
པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་བྱས་ཀྱང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ནི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྲོག་
མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆིའོ། །དེ་ལ་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །གང་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་། ཡིད་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་
ངོ་། །གང་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆི་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྲོག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་གང་ཟག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་ཏུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་སུ་
བགྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཟུང་ནས་གང་ཟག་ཅེས་བཏགས་སོ། །གང་བཟུང་ནས་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
เล่ม ๖๕ · หน้า 13b
བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྗེ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་རྗེ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྟོང་
པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་མི་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་ན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མི་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་
སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འགག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འགག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འགག་པ་མེད་པས་སྟོང་
པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་བྱ་མི་བྱེད་དོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཟུང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོགས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟ་འདི་ལྟ་བུར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་
བདག་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་མེད་པས། སེམས་དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་
ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 14a
སྲེད་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ལས་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ལེན་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ལྟ་བ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཐེ་ཚོམ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་འཐུན་
པའི་ཕྱོགས་དང་། ང་རྒྱལ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་རྒོད་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་གཉིས་སུ་བགྲང་བ་དང་། རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་
སྒྲིབ་པར་བགྲང་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་བགྲང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་
དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་གཞི་གཉིས་དང་། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཞི་གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པའི་གཞི་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞིའོ། །རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་
དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྲེད་པའོ། །དེ་ལ་ལས་ནི་ལྡང་བ་གཅིག་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡང་བ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལས་བྱུང་བ་དང་།
ངག་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་དང་། དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དང་། དཀར་གནག་འདྲེན་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་འདྲེན་མའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 14b
ལ་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དམིགས་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་གཉི་ག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །
དེ་ལ་ལེན་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བའི་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ཅན་ནོ། །
དེ་ལ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དམིགས་པ་ཅན་ནི་ཐ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་ཅན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་
དང་། ངེས་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་ལ་ཐེག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གང་གིས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་བསྡད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཐེག་པར་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་ངོ་སྙམ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་འདི་ནི་ཐེག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་གང་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་གང་གིས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ངེས་པའི་ས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པ་སྟེ། བདག་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ལྷ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 15a
འམ་ལྷ་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པར་སྨོན་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙེམས་པས་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ངན་ནོ། །བདག་ནི་བཙུན་ནོ། །བདག་ནི་དེ་དང་མཉམ་མོ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྙེམས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྙེམས་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་གཙང་བར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འགལ་བར་སྤྱོད་པ་སྟེ།
གང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙེམས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙེམས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱུག་པ་དང་། བདག་ཉིད་སྙེམས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྒོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་
དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འཕྲོགས་
པ་དང་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བ་དང་། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་། འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པ་དང་བྲི་བ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་བཟོད་པ་དང་།
ཆོས་གང་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་གོ་ཞེས་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་པ་དང་། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ། ཆོས་
རྣམས་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་ཐོས་ན་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མི་འཕྲོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་ཏེ། རྙེད་པས་དགའ་བ་ཡང་མེད་མ་རྙེད་པས་མི་དགའ་བ་ཡང་མེད།
เล่ม ๖๕ · หน้า 15b
གྲགས་པས་ཡི་སོས་པ་ཡང་མེད། མ་གྲགས་པས་སྲོ་ཤི་བ་ཡང་མེད། སྨད་པས་ཞུམ་པ་ཡང་མེད། བསྟོད་པས་དགའ་བར་སེམས་པ་ཡང་མེད། བདེ་བས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད། སྡུག་བསྔལ་བས་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དེ། གང་དེ་ལྟར་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་འཕྲོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་འགྲོ། གང་
དུ་ཡང་རྣམ་པར་མི་འགྲོ། །དེ་གང་ནས་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་དང་། གང་དུ་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །གང་མི་འགྲོ་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་
ལྟར་ན་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཆགས་པའམ། མི་ཆགས་པ་མེད་དེ། དེ་གང་ལ་ཆགས་པ་དང་གང་ལ་མི་ཆགས་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་།
གང་ཆོས་གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན།
སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་འཇུག །གང་ནས་ཀྱང་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་གང་ལ་འཇུག་པ་དང་། གང་ནས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།
དེ་ལྟར་འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ལ་ལ་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་གང་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དེ་སྟོང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 16a
པ་ཉིད་དུ་ཤེས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྲི་བ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་བྲི་བའམ་གང་བར་
མི་མཐོང་སྟེ། དེས་ཆོས་གང་སྟོང་པ་དེ་བྲི་བའམ་འཕེལ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །སུ་ཆོས་གང་འབྲི་བའམ་འཕེལ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྲི་བ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་བཟོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པའམ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གང་ཡང་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་
ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པའོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགགས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་
པར་བཟོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་གང་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་ཅེས་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་
དག་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ནི་ཐ་མ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་
གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་ཅེས་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 16b
སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདུས་
མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། གང་འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་མཚུངས་སོ་
ཞེས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་ཐོས་ན་འཇུག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྟག་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་ཐོས་ན་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྟོང་
པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ།
ཆོས་རྣམས་ནི་མི་ཟད་པ་ཞེས་ཐོས་ན་འཇུག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་
པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་དེས་མཐོ་བར་ཡང་མི་སེམས། དམའ་བར་ཡང་མི་སེམས་པ་དང་། དོན་དང་། ཆོས་དང་། ངེས་པའི་
ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མི་ཉམས་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། སྨན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། དོན་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྒན་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་པར་ཡང་མི་འདོར་བ་དང་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 17a
བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དང་། འདུལ་བ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་འདྲི་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་གཏོང་བ་དང་མགུ་སླ་བ་དང་གསོ་སླ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བླ་མ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་མི་གཏོང་
བ་དང་། དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། བྱང་བ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་གཏོང་བ་དང་། ཟབ་པ་དང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་རགས་ཤིང་སླ་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་
དང་། སེམས་ཅན་དང་འཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དྲང་བ་དང་། མཉེན་པ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་སྡང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྡང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་མི་གནས་པ་དང་སྦྱིན་པ་དང་དུལ་བ་དང་མི་འགྱུར་བ་དང་།
དེས་པ་དང་ཆོ་ག་དང་། གནས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡིད་མི་གནས་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མདུད་པ་དང་། ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་
པ་དག་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མི་གཏོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།
བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་མི་འཕོ་བར་ཡང་ཤེས་ལ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་
པར་མི་བྱེད་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་བྱ་བའི་རྩོམ་པ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 17b
བ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་ཏེ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་
ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཡང་ཡིན་ལ་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་གཅིག་གི་ཕྱིར་དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་
ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་
ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་འཐུན་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཚིག་གཟུང་བ་ཡིན། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བསྐྱེད་པས་དེའི་ཚིག་འཇམ་པ་ཡིན། དབེན་པའི་རྗེས་སུ་འཐུན་ཞིང་འདོད་
ཆགས་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཐུན་ལ་ཐར་པའི་རྗེས་སུ་འཐུན་པས་དེའི་ཚིག་རྗེས་སུ་འཐུན་པ་ཡིན། ཞི་གནས་དང་འཐུན་ཞིང་ལྷག་མཐོང་དང་འཐུན་ལ་ལམ་དང་འཐུན་པས་དེའི་ཚིག་འཐུན་པ་ཡིན། གསང་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དེའི་ཚིག་གསལ་བ་ཡིན། སྒྲ་ངན་པ་མེད་པ་དང་དོན་
རྫོགས་པས་དེའི་ཚིག་གི་དོན་དང་ཡི་གེ་མི་འདོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པས་དེའི་ཚིག་གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཚིག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 18a
བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཚིག་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཡིན། དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྩོམ་པ་མེད་པས་དེའི་ཚིག་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་རྟེན་པ་ཡིན་གྱི། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་རྟེན་པ་
མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་པ་ཡིན་གྱི། རང་དགའ་ལ་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་
ཆོས་སྟོན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུན་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཚུལ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རླན་གྱིས་བརླན་པ་ཡིན་གྱི། བདག་བདེ་བའི་རླན་གྱིས་བརླན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།
མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་འཐུན་པས་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་རྣམས་དང་འཐུན་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཕུང་པོ་དང་འཆི་བདག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷའི་བུ་ཚར་གཅོད་པས་བདུད་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང་། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚངས་པར་
เล่ม ๖๕ · หน้า 18b
སྤྱོད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་
དགའ་བ་ཡིན་གྱི། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཟས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགོན་པ་དང་བས་མཐའ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་
ཚོང་འདུས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་
པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་
གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་
ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དཔེ་དང་ལྡན་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 19a
འཚོ་བར་གྱུར་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ས་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ནི་རང་གི་
ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱེད་དེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེའི་ཁམས་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་གི་
ཁམས་ནི་རྩྭ་དང་། ཤིང་གེལ་བ་དང་། སྨན་གྱི་ཚོགས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་རྣམ་པར་སྐྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ལུས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་སྐྱེད་ཀྱང་སུ་
ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ་གང་ལ་ཡང་མི་ཆགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གང་ལ་ཡང་མི་ཆགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 19b
ལ་རྟག་ཏུ་དེས་པར་སྣང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་དེས་པར་སྣང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་ཤར་བས་མུན་པ་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དག་རང་རང་གི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱང་ཉི་མ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་
སྨྲ་བ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དག་རང་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ།
དཔེར་ན་གྲུ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ནི་མི་ཞིག་པར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་ནུས་ཏེ། སུ་ལས་ཀྱང་གྲུ་བཙས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ཤེས་རབ་བརྟན་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྲ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལེགས་
པར་སྦྱར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་ནུས་ཏེ། མི་ཞིག་ཀྱང་སུ་ལ་ཡང་གྲུ་བཙས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འབབ་ཆུ་དྲག་པོ་འཇིགས་པ་ལ་ཟམ་པ་དང་། སྟེགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་། མཆོག་
རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་འཁོར་བ་རྒལ་དཀའ་བ་མི་བཟད་པ། མ་རུངས་པ་ངན་སོང་དུ་གཞོལ་བར་འབབ་པ་ལ་སྟེགས་དང་།
ཟམ་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ནི་མུན་ནག་གི་ནང་ན་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 20a
འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་སྣང་བར་བྱེད་དེ། དེ་གང་ལ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་མ་རིག་པའི་མུན་ནག་འཁོར་བའི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཕྱུང་ནས་སེམས་
ཅན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་། མཆོག་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་སྣང་བར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་གང་ལ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དཔེ་དང་ལྡན་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྲོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམན་པ་ལ་སེམས་པ་དང་། དམན་པ་ལ་སྨོན་པའི་སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་
མི་བརྩོན་པ། མི་འགྲུས་པ། ལེ་ལོ་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་
རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་སེར་སྣ་དང་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་ལེ་ལོ་དང་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་
འགྲོགས་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་དང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་
ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 20b
ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྲོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བ་བཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་
འགྲོགས་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་
ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །བླ་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་
དཀྲུག་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡལ་
བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བཅུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བར་འཕྲུལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དུ་འཕྲུལ་པ་དང་། ཚངས་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འཕྲུལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འཕྲུལ་པ་དང་།
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འཕྲུལ་པ་དང་། འཁོར་ཆེན་པོར་འཕྲུལ་པ་སྟེ། བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ལས་གྱུར་པར་
เล่ม ๖๕ · หน้า 21a
བལྟའོ། །དེ་ལ་ནམ་འཇིག་རྟེན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གཙོ་བོར་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བཀོད་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྩིབས་སྟོང་ཡོད་ལ། ལྷ་དང་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་གྲུབ་པ། མགར་བས་མ་བརྡུངས་པ། རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་གཟུགས་
ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆུ་ཞེང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཐལ་ཀར་མཆེ་བ་དྲུག་ཡོད་པ། བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། མགྱོགས་པའི་ཤུགས་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ས་སྲུང་གི་བུ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟར་མགྱོགས་པ། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྔོ་བ། ཅང་ཤེས་པ། རྟའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་
ཤུགས་ཅན་དང་མཚུངས་པ། རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཟུར་བརྒྱད་པ། མཁན་བཟོས་མ་བྱས་པ།
འོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མེ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། གང་དགའ་དགུར་འགྲོ་བ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྦྱིན་པ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །
བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དཀར། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྔོ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་། ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཐུང་། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྐེམ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྦོམ་པ། འདུལ་བའི་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བསྟན་བཅོས་དང་། བཟོ་དང་། སྙན་དངགས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 21b
མངོན་པར་ཤེས་པ། མཉེན་ཞིང་ཟབ་ལ་སྙན་པའི་སྨྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་མཚུངས་པ། འཛུམ་པ་དང་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ། མཚུངས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ། ཆུ་ཞེང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་འདྲ་བ། རྟག་ཏུ་མཉེན་ཞིང་སྙན་ལ་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་འབྱིན་པ། ཤའི་མིག་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་མང་བ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་
འདོད་དགུར་འཛུད་པ། མིག་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པས་གྲུབ་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་རིགས་མ་ལྟ་བུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ། སྔར་ལྡང་ཞིང་བསམ་པ་དགེ་བ།
བལྟས་པ་དང་མིག་རིག་རིག་བྱས་པས་དོན་གོ་བ། ལས་བཟང་པོ་དང་རྒྱས་པ་དང་རྫོགས་པ་དང་མ་སྨད་པ་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། འདོད་དགུར་འགྲོ་བ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་
བའི་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན། མི་རིན་པོ་ཆེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཟབ་པ། སྣུམ་པ། ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དམ་པ། ཆོས་ཆེན་པོ་
ལ་གཞོལ་བ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསྟེན་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །
ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྒྱ་བྱིན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ཁང་པར་ཞུགས་ཏེ་བག་ཡོད་པའི་གཏམ་གྱིས་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་ཚངས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་ཚངས་པའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 22a
ཏུ་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡིན་གྱི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་
པ་དེ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་
ཡིན་པ་དེ་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དབེན་པའི་གཏམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཏམ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་
པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་གཏམ་དང་། སྦྱིན་གནས་ཆེན་པོར་དབང་སྐུར་བའི་གཏམ་དང་། རྟེན་པའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་རང་
གི་གཟུགས་སུ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། གཟུངས་དང་། དབང་དང་། བཟོད་པ་དང་། སའི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་
སེམས་ཅན་དབང་པོ་དང་། ཁམས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་
དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ། འཇམ་པ་ཀ་ཙ་ལིན་དི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ་བཻ་དཱུརྱ་སྔོན་པོར་གྱུར་ལ། ཤེལ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 22b
དུ་གྱུར་པ། ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་དུ་གྱུར་པ། རྡོ་དང་། གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་མེད་པ། མཐོ་དམའ་མེད་པ། ངན་སོང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་མེད་པ། བུད་མེད་རྒྱུ་བ་མེད་པ། རི་ནག་པོ་མེད་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རི་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་
པར་བྱས་པ། ཚེར་མ་དང་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་མེད་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་འགྱུར་
བ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟུག་པ། སྡོང་པོ་ནི་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར། ཡལ་ག་ནི་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་དཱུརྱ་དང་ཤེལ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ཐ་དད་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་མཛེས་པར་བྱས་པ། ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱ་
སྟོང་དུ་མ་གནས་པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ན་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་།
འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྤྲུལ། ཉན་ཐོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་
སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཟླ་ནི་ནམ་མཁའི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆུ་ཟླ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ཆུའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 23a
ནང་དུ་མི་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ལས་ཀྱང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་གཅིག་ལས་སྲོག་
ཆགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་དུ་མར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་གཅིག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་སྟེ། ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་རྨ་བྱའི་མདོངས་སུ་མི་འཕོ་མོད་ཀྱི། དེའི་རྐྱེན་ལས་རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་བསགས་པ་ཡང་སྲིད་པར་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཡང་། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་
བྱུང་བའི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབབ་ཅིང་མེ་ཏོག་དེ་དག་གཟུགས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པར་དབང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང་། གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བྱས་པ་དེ་དག་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དེ་དག་ཏུ་མི་འཕོ་སྟེ། ངོ་
མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ལ། མེ་ཏོག་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡང་ཡང་སྲིད་པའི་དགེ་བར་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །འདི་
ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སིལ་སྙན་རྣམས་མ་བསྐྱོད་པར་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་རང་སྒྲ་འབྱུང་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་པ་དེ་སིལ་སྙན་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ལ། སིལ་སྙན་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མོད་ཀྱི། ཆོས་སྤྱོད་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་སིལ་སྙན་རྣམས་མ་བསྐྱོད་པར་རང་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡང་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 23b
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་འབྱུང་ཡང་དེར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་འཇའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཁ་དོག་སྐྱ་བོར་སྣང་བ་དེ་ནི་
སའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ལ་གང་ཁ་དོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ལ་གང་ཁ་དོག་དམར་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་མེའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ་། །གང་གཞུའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་པའམ། ཟླུམ་པོར་འདུག་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ་། །དེ་བཞིན་
དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྡོམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་འབྲས་ས་བོན་མ་བཏབ་མ་རྨོས་
པར་འབྱུང་ཡང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྡོམ་པ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་རྣམས་དང་འབྲས་རྣམས་སུ་འཕོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྡོམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལེགས་པར་བྱས་པ་
ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ལས་ཡང་སྲིད་པའི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་ཡང་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡང་སྲིད་པར་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་རབ་ཏུ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་མན་དཱ་ར་བ་བསྐྱེད་མི་དགོས་
པ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་བྱ་མི་དགོས་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་ཟས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པར་འབྱུང་ཡང་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་དག་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། རི་ལ་སོགས་པ་འཕོ་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 24a
ཡང་མ་ཡིན། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་མེ་འབྱུང་གི །
དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། མེ་བྱུང་ནས་ཚོས་པར་བྱ་བར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་ཡང་། མེའི་དབང་བ་དེ་རླུང་དང་ཤིང་རྣམས་ལ་མི་འཕོ་ལ། མེ་ལ་མེའི་དབང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་སོ་སོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་དགེ་བ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ། དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཟད་པར་ནམ་མཁའ་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་།
གཡོ་བ་རྣམས་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཡང་། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འཕོ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་
མེད་པ་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་
གིས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཐོབ་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་
ཤེས་པ་དྲུག་དང་། རིག་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། དབང་བཅུ་དང་། བདེན་པ་བཅུ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། ཤེས་པ་བཅུའོ། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 24b
དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་མིག་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་
པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་མ་ཉམས་པ། ཆགས་པ་མེད་པ། ཚད་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ། རྨ་མེད་པ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ།
འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ། ཕྱད་པར་མཐོང་བ། ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་སྟེ། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་།
ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། ཐ་མ་དང་། མཆོག་དང་། ལས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ལྷའི་མིག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེར་ངེས་པ་ཡིན་
ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བ་ནི་དེ་ལྷའི་རྣ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་
མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཆོད་པ་མེད་པ་འོད་གསལ་བས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཏེ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་།
ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དང་། ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང་། གྲོག་མ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། འཕགས་པའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 25a
སྒྲ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཐ་མར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་དམ་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། འཕགས་པའི་
ཚུལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སྒྲ་གང་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། སྟོང་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་མེད་ཅིང་དབེན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་རྣ་བའི་སྐྱེ་
མཆེད་འབད་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་འབད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་
ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་གང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། གཞན་
དུ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་
དང་། སྲེད་པ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཚད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚད་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 25b
སེམས་དང་། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་སེམས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལ་སེམས་དེས་སྙེམས་པ་ཡང་མེད། རློམ་སེམས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སྐབས་མ་ཕྱེའི་བར་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཕལ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འདི་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་
བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ནས། སྐྱེ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་
ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དྲན་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་
ཏེ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མདོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཚེའི་གནས་པ་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་ཐུབ། ཆུ་ཞེང་ནི་འདི་ལྟ་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་སྟེ། བདག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས།
เล่ม ๖๕ · หน้า 26a
དེ་ནས་ཀྱང་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་ཏེ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མདོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཚེ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཐུབ། ཆུ་ཞེང་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་ངོ་ཞེས་
རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། བདག་གི་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང་གྲོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེའི་དྲན་པ་དེ་ཆགས་པ་མེད་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་ལ། དུས་སུ་བསྐུལ་པ་མེད་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་།
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཟབ་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ། བག་ལ་ཉལ་མེད་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་དུལ་བ་དང་མི་འགྱུར་
བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། ངེས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་བདག་དང་སངས་རྒྱས་དང་ལྷའི་དབང་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་
ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དབང་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་
སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེའི་མདུན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། སྨྲ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་ཐ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 26b
དད་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་འདོད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མོས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མོས་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་མོས་ན་ཡང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་ཤེས་སོ། །འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་
མོས་ན་ཡང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་ཤེས་སོ། །འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་ཡང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གཅིག་སྔ་དྲོ་ཙམ་དུ་མོས་
ན་ཡང་དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བསྐལ་པ་གཅིག་སྔ་དྲོ་ཙམ་དུ་ཤེས་སོ། །སྔ་དྲོ་བསྐལ་པ་ཙམ་དུ་མོས་ན་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་
དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བསྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་འགྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་
བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཟུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐ་དད་པར་མཐོང་
ཞིང་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་འདུལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། དགའ་ལྡན་གྱི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 27a
གནས་ནས་འཆི་འཕོ་བ་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། བཙས་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང་། བདུད་འདུལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་།
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་
པ་གང་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་ཟག་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཟག་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་མ་འོངས་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་
མི་འགག་སྟེ། འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
རིག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་དང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་
དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་དེ་དག་གི་མཆོག་
ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 27b
རྣམས་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་པ་དང་པོའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་པའམ། མི་རྟོགས་པ་གང་ཡང་མི་མངའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིག་པ་དེ་ཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་སྟེ། ཟག་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཟག་པ་ཟད་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་
དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པར་མོས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་
འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞི་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་
ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྔ་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 28a
སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྲུག་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བདུན་པའོ། །
དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བ་དང་སྟོང་པ་དང་གཡོ་བ་མེད་པར་བལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་
བལྟ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་པར་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའོ། །སྡུག་པར་མོས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་
ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་
མཁའ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་བཤད་དེ། གང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 28b
དག་པར་འདས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་
ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཉིད་ཚོར་བ་ཚོར་བ་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཤེས་པ་པོ་མེད། ཚོར་བ་པོ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་
རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་
འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་
པ་དང་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་།
เล่ม ๖๕ · หน้า 29a
ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ།
སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་
སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་
སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་
རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་
རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བན་དུ་ཛི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་
དམར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ།
เล่ม ๖๕ · หน้า 29b
འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐར་མ་པ་བ་སངས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ།
འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟད་པར་ས་དང་། ཟད་པར་ཆུ་དང་། ཟད་པར་མེ་
དང་། ཟད་པར་རླུང་དང་། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་། ཟད་པར་སེར་པོ་དང་། ཟད་པར་དམར་པོ་དང་། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་སའི་ཁམས་སུ་མོས་ན་
ཡང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཆུའི་ཁམས་སུ་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་མེའི་ཁམས་སུ་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ།
མེའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་རླུང་གི་ཁམས་སུ་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཉིད་དུ་
འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་སྔོན་པོར་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་སེར་པོར་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་སེར་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དམར་པོར་མོས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དམར་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་མོས་ན་ཡང་ཐམས་
ཅད་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མོས་ན་ཡང་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด