འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་དྷརྨ་སང་གཱི་ཏི་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๕ · หน้า 58b
པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་གང་དུ་བཞུགས་ནས་སུའི་དོན་མཛད། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ།
ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་ཅིང་འདུས་བྱས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་
ཞེས་སྨྲས། དེ་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་སུ་ཟིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་། གང་དུ་བཞུགས་ནས་
སུའི་དོན་མཛད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཤིང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་བདག་ནི་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཉམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་
ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག །གཏམ་བརྗོད་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དྲུག་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་གོ། །དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
སེམས་ལས་ལོག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 59a
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མཁས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་གི་ཚེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་
བུ་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
གང་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བལྟ་བ་ཐམས་ཅད་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐམས་ཅད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་། སྣ་དང་དྲི་དང་། ལྕེ་དང་རོ་དང་། ལུས་དང་རེག་བྱ་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི་གང་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་
བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་སྣ་དང་། ལྕེ་དང་ལུས་དང་། ཡིད་རྣམས་སོ། །གཟུང་བ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་ཆོས་རྣམས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་
འཛིན་པའི་ཆོས་འདི་དག་རྣམ་པ་དང་། ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། སྟོན་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ངར་འཛིན་པ་མེད་པ། ང་ཡིར་འཛིན་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 59b
མེད་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ། མི་འགྱུར་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཐམས་ཅད་དུ་དབེན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་སེམས་ཅན་
གྱི་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། མི་བསྐྱོད་པའི་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འཚལ་བས་ཇི་ལྟ་བུར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངན་དུ་བྱས་པ་དང་།
མི་སྙན་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ས་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བཀྲུ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཆུ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་
ཀྱི་ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྩི་ཤིང་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རླུང་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་
འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་སྐྲག་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེང་གེ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གླང་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སྤྲིན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉི་མ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 60a
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེད་དཔོན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་གསོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨན་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་
ཚོམ་ཟ་བའི་ཟུག་རྔུ་འདོན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གདོས་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་གྲུ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟེགས་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདྲ་བར་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཅང་ཤེས་སུ་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་བསམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རི་རབ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུར་བྱའོ། །མཐོང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་འདྲ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཚངས་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 60b
རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཞི་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱའོ། །བསམ་གཏན་
དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགོན་པ་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་གཏན་པར་བྱའོ། །མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་
འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་རིག་སྔགས་འཆང་གྲུབ་པ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །རིག་པ་གསུམ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རིག་སྔགས་འཆང་དུ་བྱའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མང་དུ་ཐོས་པར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློབ་དཔོན་དུ་བྱའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་བཏུལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་བ་འཛིན་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བ་ལ་ཚོད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་མོ་འཛིན་པར་བྱའོ། །ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུལ་བར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་རྒོད་པར་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཁེངས་པར་བྱའོ། །གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ངག་བསྡམས་
པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚིག་འཆོལ་བར་མི་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེད་དཔོན་དུ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁུར་རྩ་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 61a
ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདྲ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟོང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་པ་འདོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྲན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྨུ་རྒོད་དག་ལ་དྲང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཁེངས་པ་དག་
ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །གཡོ་ཅན་དག་ལ་གཡོ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཐིབས་པོ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སྒྱུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དག་ལ་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མུ་
ཅོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྤ་མ་གོང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བག་ཚ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བླ་མ་དག་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དག་ལ་ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དག་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་
པ་དག་ལ་ངོ་མཚར་ཐོབ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་དག་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འཇུག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཙམ་དུ་ཕངས་པར་སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སངས་
རྒྱས་དག་ལ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ནན་ཏན་དག་ལ་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སེམས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 61b
ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་འཁོར་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བས་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་དང་མི་གཙང་བ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མང་བས་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྡུག་
བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པས་འཕགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
སེམས་མཉམ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཞོལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྟག་ཏུ་གཙང་མ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་འཛི་
དག་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏམ་དང་། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་གཏམ་དང་། བཞད་གད་ཀྱི་གཏམ་དང་། དམག་གི་གཏམ་དང་། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པའི་གཏམ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ངན་པ་དང་། ལྗོངས་ངན་པ་དང་།
ཡུལ་འཁོར་ངན་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཚོང་འདུས་དང་། རི་བྲགས་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གར་དང་། བྲོ་དང་། བཞད་གད་དང་། གླུ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 62a
མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་དང་། མཚམས་སོ་སོར་བཅད་པ་རྣམས་དང་། རྒྱུན་སྨན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་མང་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་དང་། བརྩོན་
འགྲུས་ཆུང་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཡེང་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་སེམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་དང་། བླུན་པ་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་དང་། ཟང་ཟིང་དང་། མི་འཇིགས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ། སྒྲ་བསྙུངས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །ཚིག་མི་མང་ཞིང་
དུལ་བའོ། །ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་དབེན་པ་དང་། ནགས་ཚལ་ཐིབས་པོ་དང་། རྩྭ་དང་། ཤིང་དང་། ལྡམ་ལྡུམ་ཡོད་པ་དང་། ས་ཁྱོན་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུ་ངོགས་དང་། རི་ཁྲོད་དང་། ཕུག་སྣ་ཚོགས་དང་། རི་དང་། རྡོ་དང་། རྩེ་མོ་དང་། གཡེའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་
ནོ། །ཞི་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་སྟུག་
པོའི་མཐོང་ན་གནས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་དང་། དབང་དང་། བཟོད་པའི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་ལ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་མཐོང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་ཐོབ་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་འདྲ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུས་ནི་སངས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 62b
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བག་མཆིས་པར་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་ཉིད་སྙིང་པོར་བགྱིད་པ་
རྣམས་ཀྱི་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མ་ཉམས་པའོ། །
བག་མཆིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བཟོད་པ་རྩོམ་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ཚོལ་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འདོར་བའོ། །སྒྲུབ་
པ་ནི་བསམ་གཏན་རྩོམ་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པར་མི་བགྱིད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
མི་དམིགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དམིགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བགྱིས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་
དུ་རྟོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བའི་བཀོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་ན་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་སྔར་བགྱི་བ་བགྱིས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་མཆི་བའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཚལ་བ་སྟེ།
เล่ม ๖๕ · หน้า 63a
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། བག་མཆིས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྲུབ་པ་འདི་དང་། བག་མཆིས་པ་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི་
སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཡང་དག་པར་
འཛིན་པ་ཞིག་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་གང་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་གི་མིང་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཏགས་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དག་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན་གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་གང་ཅི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །ལ་ལ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཆོས་
ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆོས་རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་གིས་རང་གི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་
བརྩམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་རྣམས་ཡོད་ཀྱིས་སེམས་མེད་པ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་རྣམས་མེད་དོ་སྙམ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བཟློག་ནས་ཡོན་ཏན་
རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ལ་རག་ལས་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། བདེ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 63b
གི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཏེ། གང་སེམས་འདི་འདྲ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་
ཞིང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྙེད་ཅིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ལོག་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེའོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ལགས་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་རྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་བསྟན་པ་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དང་། བཏགས་པ་ཙམ་དང་། བརྡ་ཙམ་
དང་། དོན་དམ་པར་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །འདི་ནི་སྟོན་པ་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་
འདི་ཆོས་གང་གི་མིང་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་ནས། དེས་གང་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་སོ་སྙམ་དུ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་འཆི་བ་ཞེས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 64a
བྱ་བ་འདི་འདིར་ཆོས་ཅི་ཞིག་འགགས། གང་འགགས་པས་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་གང་འགགས་པས་འཆི་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། བདུད་རྩི་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་པ་ལགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡིད་དང་གནས་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་
སེམས་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་མཉམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་མི་མཉམ་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་ཚོལ་བ་དེ་ཙམ་དུ་འཆིང་བའོ། །མི་ཚོལ་བ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐར་
པ་ཚོལ་བས་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བཙལ་བར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་མཉམ་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་ཟབ་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་ལེན་པ་མ་མཆིས་
པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་གཞི་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་ཀུན་གཞི་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་རྟེན་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དག་གིས་བཤད་པ་རྣམས་ཐོས་སམ། ཐོས་ནས་ཀྱང་དད་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་སྙམ་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མི་མོས་པ་མང་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་མཆིས། བགྱི་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 64b
མ་བརྩམས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་ཀྱི། གང་འཕགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དཀོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བདག་ལ་མི་སྟོད་པ་དང་།
གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། གང་བདག་རྒྱ་ཆེ་བར་ཡང་
དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། གཞན་དམན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཉམ། མི་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཉམ། མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཉམ་
ཞིང་། མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པར་ཡང་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཚིག་གཅིག་ཐོས་པས་ཚིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་དོན་དང་ལེའུ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དོན་དང་གཞུང་ལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་
དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐོས་ནས་ཞི་བར་ཡང་མི་འགྱུར། གཡེང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་འཆིང་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཐར་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་འཇུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ལྡོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་
དང་། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་བྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར། གང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ཁྲོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་འཁོར་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་
འདས་གང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པས་ཆོས་ཉིད་འདི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མཆི་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 65a
བུ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗོད་པ་དང་འཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བགྱི་བར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བར་
གྱུར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་འཆད་དོ། །འདི་ནི་ཉན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །གང་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་ནི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་མ་ལགས། གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མ་ལགས། གཉི་གར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མ་ལགས། བག་ལ་ཉལ་
དུ་བཏགས་ནས་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མཆིས་པ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་གང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཚལ་
བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་
དེ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བགྱི་ཞེ་ན། སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་སྤོང་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགག་པ་དང་འཐུན་པ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འདོར་བ། ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལགས་སོ། །གང་སྒྲོ་བཏགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 65b
པ་འདི་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་། གང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་པོ་དང་། གང་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་
མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ། །གང་འདི་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་
ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བསོད་ནམས་ཚོལ་བས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བགྱིད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་སྐྱོན་
ཆགས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ལགས་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བགྱིད་དོ། །བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་
ནི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཏེ། བདག་ལ་སྨན་པ་དང་། གཞན་ལ་སྨན་པར་བགྱིད་པ་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བདག་ལ་ཡང་མི་སྨན། གཞན་ལ་ཡང་མི་སྨན་པ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར།
བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་འཚལ་བ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ལགས་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །གང་ཆོས་ཀུན་འཚལ་བ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བ་ཡང་མ་
ལགས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། །མི་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་ཆོས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 66a
རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་བདེན་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། བརྫུན་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་ཡུལ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། ཡུལ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་
དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྤོང་བ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་འཁོར་བ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་འཐབ་པ་དང་རྩོད་པ་དང་འགྱེད་པ་ཚོལ་
བ་ཡང་མ་ལགས། ཅང་མི་སྨྲ་བ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །སྨོན་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་
ལགས། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། ཆོས་མ་ལགས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །འཕགས་པའི་
དགེ་འདུན་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དགེ་འདུན་ཚོལ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་མི་ཚོལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་འབྱུང་བ་ལགས་སོ། །
ཐར་པ་ཡང་ཀུན་དུ་མི་ཚོལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལགས་སོ། །གང་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མ་མཆིས། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་གིའམ། གཞན་གྱི་ཡང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་ཡང་མ་མཆིས། འདོར་བ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། འདོར་བ་དེ་གཉི་ག་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལགས་སོ། །འཇུག་པ་ཡང་མ་མཆིས། ལྡོག་པ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དེ་གཉི་ག་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དུ་ཡང་དགའ་བ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 66b
ཡང་མ་མཆིས། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། དགའ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་གཉི་ག་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་
བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པའི་
འདུ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བགྱིད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་མ་རིག་པས་ཁེངས་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཚོལ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ནི་ཆོས་མ་ལགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མ་ལགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ཆོས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་གང་ནས་ཀྱང་བླངས་པ་མ་ལགས། གང་དུ་ཡང་བཀུར་བ་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ནི་སུ་ལ་ཡང་རག་ལས་པ་ཡང་མ་ལགས། རང་
དབང་ཅན་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་གང་དང་ཡང་རིང་བ་ཡང་མ་ལགས། གང་དང་ཡང་ཉེ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ནི་ཡུལ་ན་ཡང་མ་ལགས། ཕྱོགས་ན་ཡང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་གི་ཐ་མ་དང་འབྲིང་རྣམས་
ལ་མི་འཇུག་པ་ཡང་མ་ལགས། ཆོས་ནི་ཐ་མ་དང་འབྲིང་རྣམས་ལ་འཇུག་གི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ལགས། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །
དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདུ་ཤེས་འཆིང་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བར་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་སྤང་བར་བགྱི་བ་ཡང་མ་ལགས། བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། སྤང་བ་དང་། བསྒོམ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 67a
པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་གང་གི་སླད་དུ་སྦྱིན་པར་བགྱི་བའང་མ་ལགས། སྦྱིན་པར་མི་བགྱི་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། བདག་པོ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་པའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་མཛའ་བའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འཇུག །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་མི་མཛའ་བའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འཇུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་དང་ཉེ་བ་ཡང་མ་ལགས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་རིང་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། གང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་
པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དབེན་པ་ཚོལ་
བས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པས་དབེན་པ་ལ་གནས་པའོ། །སེམས་དང་། ཡིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་འཚལ་
བ་མ་ལགས་སོ། །ཚོལ་བ་དང་བྲལ་བས་གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་ཚོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །བགྱི་བ་མ་མཆིས་པས་གཅིག་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བསྟང་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་དབེན་པ་དབེན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་མི་གཉིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། མི་གཉིས་པ་
ལས་གུད་ན་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན། མཚན་མ་མ་མཆིས་པའི་རང་བཞིན་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པའི་རང་བཞིན། མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 67b
ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ལགས། རྣམ་པར་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ལགས། སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ལགས།
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། སེམས་རྣམ་པར་
གཡེངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ལགས་ཏེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་
པ་ཞེས་བགྱིའོ། །ཐོབ་པ་འདི་འདྲ་བ་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། གཉིས་པ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་མ་ལགས། སྤོང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། འབྱུང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། སངས་རྒྱས་སུ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དུ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཆོས་ཚོལ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་ཚོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཚོལ་བ་ནི་ཆོས་ཚོལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
ཆོས་སམ། ཆོས་མ་ལགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །གང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །གང་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 68a
གང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ནི་ཆོས་སོ་སྙམ་མོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་སྒྲ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། གང་སྒྲ་མི་འབྱིན་པ་ནི་དེའི་
ཆོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་སྒྲ་མི་འབྱིན། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྣས་དྲི་རྣམས་དང་། ལྕེས་རོ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲ་མི་འབྱིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་
སྒྲ་མི་འབྱིན་ཅེ་ན། ཕྲད་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །མིག་ནི་གཟུགས་ལ་ཕྲད་པར་མི་བགྱིད། རྣ་བས་སྒྲ་ལ་མ་ལགས། སྣས་དྲི་ལ་མ་ལགས། ལྕེས་རོ་ལ་མ་ལགས། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ལ་མ་ལགས། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཕྲད་པར་མི་བགྱིད་དོ། །གང་ཕྲད་པར་མི་བགྱིད་པ་
དེ་ནི་སྒྲ་མི་འབྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ན་ཆོས་ལ་སྒྲ་འབྱིན་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གཅིག་གིས་གཅིག་མ་འཚལ། རྣམ་པར་མ་འཚལ། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག །འབྱུང་བར་མི་
བགྱིད། འཇིག་པར་མི་བགྱིད། འབྲི་བར་མི་བགྱིད། འཕེལ་བར་མི་བགྱིད། ཆགས་པར་མི་བགྱིད། མི་ཆགས་པར་མི་བགྱིད། འཁོར་བར་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་བགྱིད་དེ། འདི་དག་ནི་སུའི་ཡང་མ་ལགས། འདི་དག་ནི་ཅི་ཡང་མ་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འདི་དག་ནི་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། ཆགས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེ་ལྟར་འཚལ་ཏོ། །བདག་གིས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 68b
དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བདག་གིས་འདི་ལྟར་འཚལ། འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་མཆི་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་འགྱུར་བའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །གང་དེ་
ལྟར་འཚལ་བ་དེ་ནི་སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འཇུག་པར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་འཇུག་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་སྦྱོར་བར་
ཡང་མི་བགྱིད། འགྲོ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། སྡོད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། འབྲི་བར་ཡང་མི་བགྱིད། འཕེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་
ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། གང་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་དུ་ན་མིང་ཙམ་དང་། བཏགས་པ་ཙམ་དང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །མིང་དེ་ཡང་མིང་མ་མཆིས་པའོ། །བཏགས་པ་ཡང་བཏགས་པ་མ་
མཆིས་པའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐ་སྙད་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མཐོང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མཐོང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་
མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་ཆོས་མཉེས་པར་ཡང་
མི་བགྱིད། མི་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་དགེ་འདུན་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་རྣམས་དང་ཡང་མི་རྩོད་ན། ཆོས་འཐུན་པ་རྣམས་དང་མི་རྩོད་པ་ལྟ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 69a
སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མ་ལགས་སོ། །བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཕྱོགས་སུ་འགྲུབ་པར་མཐོང་བས་གང་དང་ཡང་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྩོད་པ་མ་མཆིས་པས་སུ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྒྲ་འབྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། མཉམ་པར་གནས་པ་མཉམ་པར་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གང་དུ་ཡང་མི་མཆི། གང་ནས་ཀྱང་མ་མཆིས་པས་དེའི་སླད་
དུ་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཅུང་ཟད་སྨྲ་བ་དང་། ཀུན་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་
མཆི་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་པ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་
ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་གོ། །ལྷའི་བུ་ལྔ་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །གང་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཐོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་
བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དོན་ཡོད་ཅིང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་། །རབ་འབྱོར་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེར་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ནི་མི་འགྱུར་བས་དེའི་སླད་དུ་ཡི་གེ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་ཙམ་དུ་བས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 69b
ཡི་གེའི་འབྲུ་དེ་དག་ནི་ཁོང་ནས་ཀྱང་སྒྲ་མི་འབྱིན། སླད་རོལ་ནས་ཀྱང་སྒྲ་མི་འབྱིན་ཏེ། སྒྲ་འབྱིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ནི་སྒྲ་འབྱིན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་ནི་ཟད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་ཐོས་པ་དང་། སྟོང་
པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྒྲ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒྲ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའི་སྒྲར་ཐོས་སོ། །དེའི་ཆོས་གང་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཆོས་གང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
དང་འགལ་བར་མི་མཐོང་གི །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་མ་འགགས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་གང་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གང་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བགྱི་བ་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྤོབས་པ་ཟབ་མོ་འཐོབ་སྟེ། སྤོབས་པ་ཟབ་མོ་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཉན་
ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པའོ། །ཕན་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཕན་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། མི་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རན་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། རན་པའི་
སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཇི་ཙམ་གྱི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་གཏམ་བགྱིས་པ་འདི་ནི་རན་པའི་སྤོབས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མྱུར་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། མྱུར་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མྱུར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའོ། །འབྲས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 70a
བུ་མཆིས་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། འབྲས་བུ་མཆིས་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་ཐར་བར་བགྱིད་པའོ། །ལྷན་ཅིག་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་
དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བའོ། །སྐྱེ་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཚིག་གཅིག་བསྟན་པས་ཚིག་བརྒྱ་སྟོང་ལས་ལྷག་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བའོ། །ཡང་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཡང་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་བརྡ་བགྱིས་པ་
ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ནས་སྟོན་པའོ། །བདེ་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། བདེ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེ་བའི་སྤོབས་པ་གང་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཉན་པས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅང་ཤེས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན།
གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་མི་འདའ་བའོ། །དུལ་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། དུལ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །ཞི་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཞི་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་བདག་དང་གཞན་
རྣམས་ཞི་བར་བགྱིད་པའོ། །སྒྲའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། སྒྲའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འདུལ་བའོ། །དབེན་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། དབེན་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འདུལ་བའོ། །མཐོ་བའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། མཐོ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདུལ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་
གིས་མ་འདྲེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པའི་གཏམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏམ་རྣམས་བགྱིད་པའོ། །མ་སྨད་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། མ་སྨད་པའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 70b
སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བགྱིད་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པའོ། །སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན།
གང་གིས་འཁོར་བཞི་ལ་བག་མི་ཚ་བར་ཆོས་སྟོན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་འགགས་
པ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཛིན་
པ་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་བཙལ་བ་དེ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལྷུར་
ལེན་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་སྐྱེའི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། དབེན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་ལ་མངོན་པར་དད་
པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །འགྲོགས་ན་བདེ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། འགྲོགས་ན་མི་བདེ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །དེས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། མགུ་དཀའ་བ་རྣམས་
ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྨན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་དབེན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སེམས་ཆགས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སྡིག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སྡིག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 71a
པ་འཆབ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་ཆོས་སྐྱེའི། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །
བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལས་མ་
ལགས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ཐོས་པ་ཉུང་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ངན་པའི་བསམ་པ་སེམས་
པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་བགྱིད་པའི་ལས་བགྱིད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ངན་པར་བགྱིད་པའི་ལས་བགྱིད་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་
རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། ལྟ་བར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བསླབ་པ་འཚལ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེའི། བསྟན་བཅོས་འཚལ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་
ཡང་གང་བསླབ་པ་འཚལ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ལགས་སོ། །བསླབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་
ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 71b
ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡང་ལགས་ལ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་རྟོན་པ་ལགས་སོ། །ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ལགས་ལ། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བ་དག་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡང་ལགས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ལ་
རྟོན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་འཚལ་བས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ཁོ་ན་འཚལ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ལགས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་མ་ལགས་སོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་སྟེ། སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བར་
མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལ་སེམས་ཅན་
རྣམས་དགོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 72a
སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅྭ་བརྒྱད་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་ཏེ། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྲུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལགས་སོ། །
གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་སྙེམས་པ་སྟེ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་
ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དབེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་
ཅན་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཡང་སོང་ནས་ཆོས་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐམས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 72b
ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་གྱི། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་
སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་པར་འཚལ་གྱི་བདག་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། གཞན་ཡང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ནོར་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཀྱི། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དགེ་བ་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་སྤྲོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་ཡང་ཡོངས་སུ་
གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་བགྱིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་བྱ་བའི་བརྩམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་
སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངང་
ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 73a
གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བདག་དུལ་བ་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་འདུལ་བའི་སླད་དུ་
སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ཙམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཁམས་སུ་གདགས་པས་བཏགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་འདུལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མ་མཆིས་
པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་
མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སླུ་བ་ཐམས་
ཅད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་པོ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བས་དུལ་བ་སྟེ།
དེ་ལ་བླང་བ་དང་དོར་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དམན་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇོམས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 73b
མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་གྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་ངན་པ་དང་། སེམས་པ་ངན་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་བཅུས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བག་
ཆགས་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འཇིགས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འདྲེས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་
མིང་དང་གཟུགས་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་གཉིས་པས་དེ་ལ་རེག་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རེག་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་ཚོར་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་ངའི་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྲེད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐུ་རྩལ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་ལེན་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྲིད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི་འཕོ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་གོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་ཅན་ལགས་པས་དེ་ལ་རྒ་བ་མི་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཟད་པས་དེ་ལ་འཆི་བ་མི་འཇུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་ལམ་ལགས་སོ། །ལམ་འདི་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ལགས་སོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུལ་བ་ལགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྫི་བ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལགས་སོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 74a
ཀྱིས་ཕྱག་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མི་དབུལ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྟན་
པ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། བྱེད་པ་བྱས་པ་དང་། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །རྒྱ་མཚོ་ལྟར་གཏིང་ཚོད་ཡས་པ་དང་། རི་རབ་ལྟར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཉེ་བར་འཁོར་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ཏེ། ཆོས་ཡང་
དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བགྱིད་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་བླ་མར་གྱུར་པའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་པ་རྣམས་ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བགྱིད་པ་དང་། དོན་དང་ཚིག་སེམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 74b
ཡང་རུང་། ངག་གི་ལས་གང་ཅི་ཡང་རུང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་འཇུག་གོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་བོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཕུང་
པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། །ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་ས་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་། ཁམས་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་
ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་རྩོམ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་
ལ་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་
ལགས་སོ། །སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་སྒྲུབ་བོ། །བཟོད་པས་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་སྒྲུབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བོ། །བསམ་གཏན་
เล่ม ๖๕ · หน้า 75a
རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་ལས་སུ་རུང་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་སྒྲུབ་བོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྒྲུབ་བོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་སྒྲུབ་
བོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་བོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པའི་མཆོག་སྒྲུབ་བོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་ཙོམ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །ལམ་གྱིས་
ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲང་པོ་སྒྲུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་
ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་
ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དམིགས་
པ་ཅན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 75b
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་འོང་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ལགས། རྣམ་པར་བྱང་
བ་ཡང་མ་ལགས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མ་མཆིས། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་
དག་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཛིན་ཀྱང་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཀྱང་ཆོས་མ་
ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཡང་བདག་གི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་ཀྱང་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་ཀྱི་བརྟུལ་བ་ཡང་མ་ལགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་སླད་དུའམ། སྤང་བའི་སླད་དུ་ཡང་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུའམ། མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡང་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 76a
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མི་འཛིན་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་མ་ལགས། སློབ་པ་ཡང་མ་ལགས། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་མ་ལགས། གང་
ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས་ལ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཀྱང་ཟད་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་སྨོན་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་
དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཆི་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཡང་སྔ་ན་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མི་འཐོབ་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཡང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་གང་ཡང་འཇུག་པ་མ་མཆིས་
ལྡོག་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་ཀྱང་རྩོད་པ་ཡང་དེ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སྐྱེ་བ་ཡང་གསར་པ་ཡང་མ་ལགས།
རྙིང་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་འཆི་བ་ཡང་མ་མཆིས། ཟད་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་ཡང་གང་དུ་ཡང་
མི་འཆི་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རྗོད་ཀྱང་མངོན་པར་རྗོད་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ལ་གང་དག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 76b
ཀྱང་སླར་མི་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་འཐུན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་ན་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་
སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ།
དཔེར་ན་ཕུབ་མ་བོར་ནས་འབྲས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་ལགས་པ་བོར་ནས་ཆོས་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེར་སྣ་བོར་ནས་སྦྱིན་པ་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བོར་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་བོར་ནས་བཟོད་པ་དང་། ལེ་ལོ་བོར་ནས་
བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་བོར་ནས་ཤེས་རབ་འཛིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི་ཆོས་མ་ལགས་སོ། །གང་མི་སྨོན་པ་དེ་ནི་མི་
འཛིན་ཏོ། །གང་མི་འཛིན་པ་དེ་མི་སྲུང་ངོ་། །གང་མི་སྲུང་བ་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་སོ། །གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་པ་དེ་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་མི་བཟོད་དོ། །གང་མི་བཟོད་པ་དེ་རྨ་མི་ཕྱིན་ཏོ། །གང་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་དེ་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 77a
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་པ་དང་བྲལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འཐུན་པ་སྨྲ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་མ་མཆིས་ཏེ། གང་ལུང་སྟོན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཡང་མ་
མཆིས། གང་ལུང་སྟོན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་ན་འདི་ལ་ལུང་བསྟན་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཐུན་པར་འཇུག་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་གསུང་ངོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པས་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ལ་ལུང་བསྟན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་དེ་འདི་ལྟར་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། དོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་
མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་ནས་ཀྱང་མ་ལགས། སླད་རོལ་ནས་ཀྱང་མ་ལགས། གཉི་ག་མ་མཆིས་པའི་བར་ནས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 77b
བྱང་ཆུབ་བོ། །བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཡང་མ་
ལགས། མི་དགའ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ལ་ནི་མི་འཕེལ་མི་འབྲིའོ། །འོད་བྱེད་པའི་ས་ལ་ནི་མི་རྨོངས་མི་ལྟའོ། །འོད་འཕྲོ་ཅན་གྱི་ས་ལ་ནི་མི་སྤོང་མི་འཐོབ་བོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ས་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་དགའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་གྱི་ས་ལ་ནི་ཆགས་པར་
ཡང་མི་འགྱུར། མི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ལ་ནི་མི་འགྲོ་མི་ལྡོག་གོ། །མི་གཡོ་བའི་ས་ལ་ནི་མི་འགུལ་མི་སྐྱོད་དོ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་མི་འགྲུབ་མི་སྒྲུབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ལ་ནི་མི་རྟོགས་རྟོགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ས་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཛད་ཀྱང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོན་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་དེས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་སོ། །སྤོབས་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རེ་རེ་
བརྩམས་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྟོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་བས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་ལས་རྣམ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བྱིན་གྱིས་རླབས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རི་དགས་དང་། བྱ་དང་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་རྩིག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 78a
དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །གཡོག་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་གཡོག་མང་པོ་དང་། གཡོག་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཡིད་དུ་མི་མཆི་བ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཉན་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རྣར་
མི་མཆི་བ་མི་ཐོས་སོ། །མནོམ་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་དྲི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དྲི་ཉིད་དུ་མནོམ་མོ། །ལྕེ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་ཟས་སུ་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་སུ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ལུས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་
གི་ལུས་སུ་མ་ལགས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང་། གྲོག་མ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བགྱི་བ་གཞན་མ་མཆིས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བར་བས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བར་
བགྱི་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་མི་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་
སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མ་ལགས་པ་སེལ་ཅིང་དོན་སྒྲུབ་པའི་དོན་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཐུན་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །
เล่ม ๖๕ · หน้า 78b
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བས་བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང་། འདོད་པ་ཉུང་བས་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་དང་། དབེན་པར་གནས་པས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དུ་འཇུག་པས་སྤྱོད་ལམ་མི་འཁྲུགས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདེན་པར་སྨྲ་བས་སྤོབས་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་། བཟོད་པ་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་
དང་། འདུལ་བ་སྨྲ་བས་དབང་པོ་སྡོམ་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལེགས་དགུ་མཆིས་པས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་།
ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པས་མགུ་སླ་བ་དང་། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པས་གཡོ་མ་མཆིས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བས་སྒྱུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ནང་ཞི་བས་གནོད་པར་མི་སེམས་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་མ་རྨོངས་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་མི་བརྐམ་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 79a
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་མ་ཁེངས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཟབ་པ་ཡང་ལགས་
ལ་གསོང་པོར་ཡང་སྨྲ་བ་དང་། སྲེད་པ་ཡང་མ་མཆིས་ལ་མཉེན་ཞིང་སྙན་པར་ཡང་སྨྲ་བ་དང་། ལྟ་བ་ཡང་མ་མཆིས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་དང་། དོན་དམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ཡང་ལགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་འཇུག་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་
པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱུང་བ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་
དང་རིག་པས་ངེས་པར་བྱུང་བ། དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗོད་པ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་དགའ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འཐུན་པར་འཇུག་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ།
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བགྱི་བ་ཆེན་པོ་བགྱིད་པ། སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་རྟེན་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་འཆི་འཕོ་མ་མཆིས་ཀྱང་སྐྱེ་ལ།
སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་འཆི་བ། བགྱི་བ་བགྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ། སེམས་གྲོལ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་ངོམས་ཀྱང་ཚོལ་བ། དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་གཞན་
ལ་འདྲི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་ནི་རྟོགས་པར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནི་རྟོགས་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ནི་གཞལ་བར་རྔོ་ཐོགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 79b
ཀྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་སེམས་ནི་གཞལ་བར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རླུང་ནི་གཟུང་བར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུ་རྙེད་པར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་
དག་ལས་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ནི་རྙེད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིག་བཟངས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་སྙིང་པོ་ཙམ་དུ་བས་ཏེ། སེམས་ཙམ་མོ་རྫས་མ་ལགས་པའོ། །རྫས་མ་མཆིས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟར་རྩ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །འདོད་པས་
རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་དང་བྲལ་བའོ། །མི་གནས་པའོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་པའོ། །གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའོ། །གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངའི་བ་མ་མཆིས་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་པོ་མ་མཆིས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ། མི་གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། རྟོག་པ་སེལ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པར་བགྱི་བ་ཙམ་དང་། ཤེས་པ་པོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བླང་དུ་མ་མཆིས། བཀུར་དུ་མ་མཆིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ཙམ་དུ་བས་ན། འདི་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་བདག་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས། སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་འདི་དག་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 80a
དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བགྱིའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་དང་། བདེ་བའི་སེམས་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བགྱིའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སེམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཞི་བའི་སེམས་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྨ་མི་ཕྱིན་པའི་སེམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་དང་།
བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་དང་། བྱམས་པས་མཉན་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མི་ཟློག་པའི་སེམས་དང་། དགའ་བ་ཆེན་པོས་འགྱོད་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་།
བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་དྲི་མ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། སྦྱིན་པས་འཇུངས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཐིབས་པོ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། དོན་སྤྱོད་པས་མཉམ་པའི་སེམས་དང་། དོན་འཐུན་པས་ལྟག་ནམ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་
ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་དང་། མཚན་མ་མ་མཆིས་པས་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པས་མི་གཡེང་བའི་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སེམས་དང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མི་ཕྱེད་པའི་སེམས་
དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སེམས་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་
དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་སེམས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བརྩམས་ཏེ། བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་
เล่ม ๖๕ · หน้า 80b
པར་བསྟན་ཀྱང་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་མཆིས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་དགེ་བའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་སྐྱེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པས་
མ་སྐྱེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཅི་ལགས་ཞེ་ན། མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་མཆིས་སོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ།
དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་སོ། །བདག་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྲོག་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འགགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་སྟེ།
དེ་ལ་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 81a
བགྱིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེད་དཔོན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་པར་འཚལ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་གྱི་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་རྩོམ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་ལ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་།
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་གོ་ཆ་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱིའོ། །གང་སེམས་ཅན་གྱི་བགྱི་བ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲིབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་འདི་ནི་དེའི་
བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གོ་བགོས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་གོ་ཆ་འཚལ་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །
གང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །
གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསླབ་པ་དང་། དམ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཉམས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་ཉིད་བཟོད་པ་དང་དེས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 81b
པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བཟོད་པ་དང་དེས་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བདག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་
པོ་ལགས་སོ། །གང་བརྩོན་འགྲུས་དེས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་ཉིད་སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དེས་གཞན་
ཡང་ངེས་པར་རྟོག་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྩོལ་བ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་
དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བརྩོན་པ་ཡང་མ་ལགས། མི་བརྩོན་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས། མི་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་དེ་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྐྱེ་ཡང་མི་འཕོ་བ་འདི་ནི་དེའི་
བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཕོ་བ་ཡང་མི་གཡོ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྨྲ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་གྲོལ་ཡང་འཆིང་བ་ཡང་མི་འདོར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཚང་རྒྱ་ཡང་
ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་འདའ་ལ་ནུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་ལུས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་ཕྱེ་མར་འགྱུར་ལ། རུས་པ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། ཁྲག་དང་། ལུས་
ཀྱང་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་རིང་བསྲེལ་དེ་དག་བས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྦྱིན་པ་ཡང་སྦྱིན་ལ་གཏོང་བ་ཡང་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་
เล่ม ๖๕ · หน้า 82a
སྨོན་ལམ་ཡང་འདེབས་ལ་འཇོག་པ་ཡང་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྲུང་ཡང་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཕེལ་བ་ཡང་འཕེལ་ལ་ལྷག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་
ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་རྟོག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་རྟོག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་གཙོ་བོར་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདེ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུངས་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། གང་
གིས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུད་མི་གཟོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་གཟུངས་ཞེས་བགྱིའོ། །གང་གིས་མི་གཡོ་བ་དང་། མི་རྟོག་པ་
དང་། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཛིན་པ་དང་། དྲན་པར་ཡང་མི་བགྱིད། བསྐྱུད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་དང་། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཚལ་ཏེ། འཚལ་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། གང་གིས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ལགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་དང་། འཕགས་པས་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་དང་། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་བཟུང་ནས་བསྐལ་པར་བསྟན་ཀྱང་དེའི་སྤོབས་པ་
མཐར་མི་ཕྱིན་ཅིང་བས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་གིས་བརྗོད་པ་དང་མི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་འཚལ་བ་དང་། གང་གིས་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པར་འཚལ་བ་དང་། གང་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 82b
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཐད་ན་ཆོས་ཉན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་
བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བགྱིའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལུས་པར་སྟོན་ཀྱང་དེས་དེ་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར། བག་མ་
མཆིས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷག་པར་བསྡུ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པའི་གཏམ་བརྗོད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པ་ཡང་ལགས་སོ། །སེལ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་
ཙོམ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ལྷག་པར་བསྡུ་བ་དང་། སེལ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་བགྱིད་ཅིང་ནག་པོ་རྣམས་ཟད་པར་བགྱིད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡང་འཚལ་ཅིང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྤྱོད་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་པར་ཡང་མི་བགྱིད། འཆད་ཀྱང་ཡི་གེ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྤོང་བར་ཡང་སེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་ཀྱང་
གང་དུ་ཆོས་གང་ཡང་སྡུད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། ཉུང་ངུར་ཡང་བགྱིད་ལ་འགྲིབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད། རྗོད་པར་ཡང་བགྱིད་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡང་མ་མཆིས། མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་འདའ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ། འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་
ས་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ། བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཡང་བགྱིད་ལ་ལུས་དང་སེམས་དང་ངག་གིས་ཕ་རོལ་ཀྱང་མི་གནོན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 83a
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཅིངས་པའམ་གྲོལ་བར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གང་གི་ཡང་
མ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་གང་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འཕེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་འབྲི་བར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མི་མཆི། བཅིངས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་
མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ལྟར་བདག་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ནི་སྐྱོན་ཆགས་
པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འདི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འདི་ལྟར་བདག་གི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་
ཀྱིས་ཆོག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་
པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཏེ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ནི་བདག་གིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་
མི་སེམས་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དེ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཐོབ་པའི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 83b
སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚོལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་བཅིངས་པ་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །གང་གིས་བཅིངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་མི་རྟོག་སྟེ། དེ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་མི་
བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་ན་ཉོན་མོངས་པ་མཆིས་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་མཆིས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་གཉིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་དང་
ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་གཉིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྷུང་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱ་བོ་རྣམས་བདག་ནི་ཉོན་མོངས་སོ། །རྣམ་པར་དག་གོ་སྙམ་དུ་འཚལ་བ་ནི་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་
དག་པར་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་སེལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ཡང་མི་སྒྲུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་འཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་
པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་གཡེངས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་ཅན་བྱིས་པ་དེ་དག་ནི་ངན་སོང་དུ་གཞོལ་བ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡང་དག་པར་
སོ་སོར་རྟོག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྒྱུན་ལས་བཟློག་སྟེ། འཇུག་པར་བགྱི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རྣམ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 84a
པར་གྲོལ་གྱི། འཁོར་བ་ལས་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇིགས་པར་བགྱིའོ། །འཁོར་བ་ལ་ནི་མ་ལགས་སོ། །འཁོར་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འཐོབ་བོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་འཁོར་བ་ལ་ཞེ་འགྲས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ། །འཁོར་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཙལ་བར་བགྱི་སྟེ། དེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ།། །།བམ་པོ་
བདུན་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་
གཅིག་རབ་ཏུ་བཟུང་ཞིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བགྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གང་དུ་མཆི་བ་དེར་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 84b
སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་དུ་མཆི་བ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གདུགས་ཤར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་དུ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་དུ་ཤར་བར་
གྱུར་པ་དེར་བྱང་ཆུབ་བགྱིད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགྱི་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་དུ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྲོག་གི་དབང་པོ་མཆིས་ན་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཆིས་ན་བྱང་ཆུབ་བགྱིད་
པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། གང་ལ་བསམ་པ་མ་
མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་ན་ཡང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་། རྩིག་པ་དང་། ཤིང་རྣམས་ལས་ཆོས་འབྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་དག་པ་ནི་
རང་གི་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཉིད་ལས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་ལ་རྐང་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་མཆིས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་བསམ་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་གང་ལ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འཚོ་བ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་གང་ལ་མཆིས་པ་དེ་
ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་ལ་འཚོ་བ་མཆིས་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་བསམ་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྙེད་པ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞུགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 85a
ཤིང་མཆིས་ན་ཞུགས་འབར་གྱི་ཞུགས་ཤིང་མ་མཆིས་ན་ཞུགས་མི་འབར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མཆིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འབར་གྱི་བསམ་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་འབར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་
ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆགས་ན་ཆར་འབབ་ཀྱི། སྤྲིན་མ་ཆགས་ན་ཆར་མི་འབབ་པོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མཆིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་མ་མཆིས་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞུགས་ཤིང་གང་རྩ་
བ་ཉམས་པ་དེ་ལ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་མི་འཁྲུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་གང་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བས་རང་གི་
བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཟང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གང་ཡང་འཁྲུགས་
པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་སེམས་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་
འགའ་ཞིག་འཁྲུགས་པར་བགྱིད་ན། དེ་ཚེགས་ཆེན་པོས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གང་ཡང་འཁྲུགས་པར་མི་བགྱིད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དུ་བགྱིད་པ་དེ་མ་ཉམས་པར་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནོངས་པ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། སེམས་དེ་ཡང་འཁྲུགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 85b
བར་འབྱུང་བར་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ནང་དང་། ཕྱི་རོལ་དང་། གཉི་ག་མ་མཆིས་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་གཟུགས་མ་མཆིས། བསྟན་དུ་མ་མཆིས། ཐོགས་པ་མ་མཆིས། སྣང་བ་མ་མཆིས། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་མཆིས། རྟེན་པ་མ་མཆིས། གནས་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །དེ་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ཡང་མི་རྟོག །མི་ལྡོག་མི་འདོར། མི་འཛིན་མི་སྨོན་ཏོ། །གང་མི་སྨོན་པ་དེ་མི་འཛིན་ཏོ། །གང་མི་འཛིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། ཡང་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་
མ་མཆིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་གིས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་གིས་གཞན་ལ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཞན་གྱིས་འཚལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལགས་པ་དང་། དོན་མ་མཆིས་
པའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་གིས་རིག་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ལ་མི་འབབ་པ་དང་། འཁོར་གོ་བ་མ་ལགས་པ་དང་། རྣར་མི་སྙན་པའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་གཉིས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་
བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๕ · หน้า 86a
སྟོང་པ་དང་། གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། མི་གཉིས་པ་དང་། གཉིས་དང་བྲལ་བར་མཐོང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འདོར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །ཡང་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྤྱོད་
པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སློབ་བོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་མཛོད་འཐོབ་བོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཐོབ་པས་ཅི་འཚལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བགྱིད་ཀྱང་གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་ལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་
ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མ་ལགས། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མ་ལགས། བཟོད་པ་ལ་མ་ལགས། གནོད་སེམས་ལ་མ་ལགས། བརྩོན་འགྲུས་ལ་མ་ལགས། ལེ་ལོ་ལ་མ་ལགས། བསམ་གཏན་ལ་མ་ལགས། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་མ་ལགས། ཤེས་རབ་
ལ་མ་ལགས། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ལ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་མི་སྨོན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆབ་འབབ་པོ་འཚལ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཚྭའི་རོར་རོ་གཅིག་
གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་ཆོས་གང་དག་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རོར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གདུགས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་
བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་ལྟར་འཚལ་བ་དེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་གང་ཅུང་ཟད་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་འཚལ་ཏོ། །གང་དེ་ལྟར་འཚལ་བ་དེ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པར་སྟོན་ཏོ། །གང་ཆགས་
เล่ม ๖๕ · หน้า 86b
པ་མ་མཆིས་པར་སྟོན་པ་དེ་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ལོག་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་ཕྱེའོ་ཞེས་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་ན་ནི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལགས་ཏེ། བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པ། མ་བྱུང་བའི་ལམ་འབྱིན་པ། མ་བརྗོད་པ་རྗོད་པའོ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་མ་ལགས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྲུང་བ་བགྱིད་དེ།
དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བཟུང་བ་མ་ལགས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་བགྱིད་དེ། དེའི་སླད་
དུ་ཆོས་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མ་མ་མཆིས་པས་སྐྱོན་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་དང་བདག་དབེན་པས་གནས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བླང་བ་དང་
དོར་བ་མ་མཆིས་པས་སེམས་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྩམས་པ་མ་མཆིས་པས་ཡིད་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྩམས་པ་དང་བྲལ་བས་རྙིང་པ་མ་ལགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་
เล่ม ๖๕ · หน้า 87a
གཡོ་ཞིང་གཡོ་བ་མ་མཆིས་པས་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་མ་མཆིས་པས་མི་འཆི་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཟས་མ་མཆིས་པས་གསོ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་ནས་འགྲུབ་པས་རྫས་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པས་དམན་པ་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མ་མཆིས་པས་དབྱེར་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མཚུངས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
འདི་ལྟར་འཚལ་བ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཚལ་ཏོ། །གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་འཚལ་བའོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་དོ། །གང་སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་པ་དེ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ལ་གནས་པའོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་གི་
ཆོས་ལ་གནས་པ་དེ་གནས་པ་མ་མཆིས་པའི་གང་གནས་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ཟག་གོ། །གང་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ཟག་པ་དེ་སྐྱོན་མ་མཆིས་པའོ། །གང་སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ལགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་མི་གཉིས་པ་གསུང་བའོ། །གང་མི་གཉིས་པ་གསུང་བ་དེ་འཁོར་བ་ཡང་མི་སྤོང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་སྒྲུབ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་
པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་དང་། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་
པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་
เล่ม ๖๕ · หน้า 87b
ལོག་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་བགྱིད་པའི་ཚོང་
དཔོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་གྱི་སྐྱོན་རྣམ་པར་བརྗོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་རྣམས་བག་མཆིས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་ཚད་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཚངས་པར་འགྱུར་རོ། །
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་མི་གོས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆོག་ཏུ་རྩོད་པ་མ་མཆིས་པའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚངས་པའི་ཡུལ་ལ་མཁས་པའི་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རོ། །དུལ་ཞིང་གཡོག་ཀྱང་དུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་ཞིང་གཡོག་ཀྱང་ཞི་བར་འགྱུར་
རོ། །ཅང་ཤེས་ཤིང་གཡོག་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་མི་འཇིགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་
ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་དང་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་འདི་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་
ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟབ་སྟེ། བརྟགས་པའི་མཁས་
པ་དང་མཛངས་པས་རིག་པའོ། །འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་གིས་ཐོས་ཀྱང་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་གང་ལུས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด