ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๓๗ · หน้า 106b
རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཚེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་གྱིས་རྒྱས་པར་བཀང་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་མོས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྐུའི་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་
ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བའི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །
སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་སྟོབས་
ལ་ཐུབ་པ་མེད་པའི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་མི་བསྙེངས་པ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལུས་པ་མེད་པའི་སྐུའི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་གྱིས་བཀང་ཞིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་། བསམ་པ་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་
འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་འཕྲེང་བ་འགྱེད་དེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །
སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་སྤོགས་པ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་མི་ཟད་པ་ལ་འཇུག་
เล่ม ๓๗ · หน้า 107a
པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་དྲན་པ་མི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་བློ་གྲོས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་
ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱེད་དེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བའི་གློག་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་བཀྱེ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེན་པོའི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་རབ་ཏུ་སྒྲོག་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་
བློ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་རི་རབ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་གང་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་ཉི་མ་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་
ལ་ལ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་མཛོད་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་གོ །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ལ་ནི་མི་འཁྲུགས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 107b
པའི་མོས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་སྩོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་ལས་དེ་དག་ལ་སྩོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོའི་འབྲུག་ཆེན་པོའི་སྒྲ་
དབྱངས་ཆོས་མཉན་པའི་སྔོན་གྱི་ལྟས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་སྒྲོག་གོ །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། འོད་ཟེར་གྱི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་བཀྱེ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲུག་སྒྲ་འགྲོ་
བ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲགས་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་སྔོན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས། མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རླུང་འབྱུང་བ་
ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་ལུས་སིམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་བསྡུས་ཤིང་། སེམས་ཅན་ལུས་དང་སེམས་སིམ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབེབས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག་
ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་
པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་རྣམ་པར་ཀླུབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 108a
དཔའ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་
ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པས་མངོན་པར་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་ཡོངས་
སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་སྙེག་ཅིང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །སེམས་ཅན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་
ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ། །སེམས་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་
སོ། །སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་ཤིང་ཐེག་པ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་སྩོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ། རབ་ཏུ་འབེབས་པ་མཛད་དོ། །
เล่ม ๓๗ · หน้า 108b
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ། ཆོས་ཀྱི་སེར་སྣ་གང་ཡང་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་སྨིན་པའི་ཚུལ་དང་། བསམ་པ་དང་དབང་པོ་དང་མོས་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་
རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་བཅུ་པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བརྗོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དེ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་བཅུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྗེས་
སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པས། སེམས་ཅན་
གྱི་ཁམས་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྟོན་པས་ལས་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས། སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པས་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཅིང་ས་མཚམས་མེད་པས་དུས་གསུམ་
ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ལྟར་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལྟར་ཚད་མེད་པར་
เล่ม ๓๗ · หน้า 109a
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་སྩོགས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བརྗོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འཇིག་རྟེན་
འཇིག་པར་འགྱུར་ཚེ་གཞལ་མེད་སྒྲ་དབྱངས་བཞི། །སེམས་ཅན་དགེ་བའི་འབྲས་བུས་བར་སྣང་མཁའ་ལས་འབྱུང་། །བསམ་གཏན་བཞི་ནི་ཞི་བ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཡོད། །དེ་སྐད་སྒྲ་ཐོས་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་རྣམ་པར་སྤོང་། །དེ་བཞིན་སྟོབས་
བཅུ་མངའ་གསུང་དམ་པ་ཚད་མེད་པ། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་བཀང་ཞིང་འབྱུང་། །དེས་ནི་སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་འདའ་ཞིང་རྒལ་བར་འགྱུར། །བདེ་གཤེགས་གསུང་དེ་སྐུ་ལ་མེད་དེ་ཐུགས་ལ་མིན། །རི་དང་བྲག་དང་ལུང་སུལ་
གནས་པའི་སྒྲ་བརྙན་ནི། །མི་ཡི་སྒྲ་བཞིན་སྒྲ་བརྙན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྗོད། །གཞན་གྱི་སྒྲ་ཕྱུང་རྣམ་པར་དམིགས་པས་སྒྲ་དེ་འབྱུང་། །དེ་ལ་སྒྲ་རྟོག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་གསུང་དབྱངས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་མི་རྟོག །གཞན་
གྱི་སྤྱོད་དང་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་འབྱུང་། །སེམས་ཅན་མང་པོ་འདུལ་ཞིང་བསམ་པ་དགའ་བར་མཛད། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་རློམ་སེམས་བསྐྱོད་མི་མངའ། །ཇི་ལྟར་རྔ་ཆེན་ཆོས་ལ་བསྐུལ་བའི་སྒྲ་ལྡན་པ། །གང་ཚེ་ལྷ་རྣམས་འདོད་
ལ་ཞེན་ཅིང་བག་མེད་པ། །དེ་ཚེ་མཁའ་ཡི་དབྱིངས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྟོན་ཏེ། །སྒྲ་དེ་ཐོས་ཤིང་ལྷ་རྣམས་བག་ཡོད་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་ཆོས་སྒྲ་ལྡན་པའི་རྔ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་ཡང་དག་རབ་ཏུ་བསྐུལ། །
เล่ม ๓๗ · หน้า 109b
རྒྱལ་བའི་གསུང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་འགག་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཡི་སྒྲ་ཐོས་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ལྷ་ཡི་དབང་པོ་དབང་བསྒྱུར་ལྷ་རྫས་རྩེ་བའི་ཚེ། །ལྷ་མོའི་ཁ་དབུགས་གཅིག་ཀྱང་ཡན་ལག་མང་ལྡན་པས། །ཁ་དབུགས་སྒྲ་དབྱངས་
གཅིག་ལས་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་མང་འབྱུང་། །སྒྲ་དབྱངས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་འབྱུང་ཡང་དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་གསུང་གཅིག་བསྒྲག་པ་ལས། །སེམས་ཅན་སྙེད་ཀྱི་གསུང་གི་ཡན་ལག་དུས་གཅིག་འབྱུང་། །སེམས་ཅན་ཇི་
བཞིན་ཇི་ལྟར་མོས་པར་གསུང་ཉན་ཅིང་། །ཐོས་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་སྒྲ་ལ་རྟོག་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་ཚངས་པའི་སྟན་ལས་མ་གཡོས་པར། །སྒྲ་དབྱངས་གཅིག་བརྗོད་ཚངས་པ་བསམ་ཡས་དགའ་བར་བྱེད། །འོན་ཀྱང་ཚངས་པའི་དབྱངས་
དེ་འཁོར་གྱི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་། །འཁོར་རྣམས་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད། །སྟོབས་བཅུའི་ལེགས་མངའ་ཚངས་པ་སངས་རྒྱས་གདན་བཞུགས་ཤིང་། །གསུང་གཅིག་ཆོས་དབྱིངས་མ་ལུས་བཀང་ཏེ་རབ་ཏུ་སྒྲོག །འཁོར་ལས་མི་འདའ་སངས་རྒྱས་
སེར་སྣ་མངའ་བ་མིན། །སེམས་ཅན་དད་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་བའི་གསུང་མི་ཐོས། །ཇི་ལྟར་ཆུ་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་སྟེ། །རོ་འཐུན་མི་རྟོག་དག་ཅིང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན། །ས་སྟེངས་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་གྱུར་པས། །
རྐྱེན་དང་ཕྲད་གྱུར་ཆུ་ཡི་རྣམ་པ་ཐ་དད་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གསུང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རོ་མཐུན་མི་རྟོག་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ཡིན། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐ་དད་འགྱུར། །སེམས་ཅན་བདེ་
གཤེགས་གསུང་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཉན། །མ་དྲོས་ཀླུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཆེན་ཀུན་བཀང་ཞིང་། །ས་གཞི་ངོམས་པར་བྱ་ཕྱིར་ཆར་བའི་རྒྱུན་ཀྱང་གཏོང་། །ལོ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ཆུ་ཀླུང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་བྱེད། །འོན་ཀྱང་ཆུ་རྒྱུན་ལུས་ལས་མ་བྱུང་
เล่ม ๓๗ · หน้า 110a
སེམས་ལས་མིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཀང་ཞིང་། །སེམས་ཅན་ངོམས་པར་བྱ་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་འབེབས། །དགེ་བ་བརྒྱ་འཕེལ་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་ཞི་བར་མཛད། །རྒྱལ་བའི་གསུང་ནི་ཕྱི་ནང་གང་
ནའང་ཡོད་པ་མིན། །ལག་གིས་འགྲོ་བའི་བདག་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི། །ཉིན་ཞག་བདུན་དུ་མཁའ་དབྱིངས་འདི་ལ་སྤྲིན་སྡུད་དེ། །དགོས་པ་མ་གྲུབ་བར་དུ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་མི་འབེབས། །ཕན་པའི་དོན་དུ་ཆར་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་ཕྱིས་འབེབས་སོ། །སྟོབས་བཅུ་འགྲོ་
བའི་དོན་དུ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱས་མཛད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཕྱིར་དོན་དམ་མི་གསུང་སྟེ། །ནམ་ཞིག་སྣོད་དུ་གྱུར་ཚེ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱང་གསུང་། །ཐོས་ནས་མི་སྡང་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་
པོ་རྒྱན་ཅན་ནི། །སྤྲིན་གྱི་རྒྱན་བཅུ་བསྡུས་ཤིང་ཆར་བ་རབ་ཏུ་འབེབས། །འོན་ཏམ་སྤྲིན་རྒྱན་བརྒྱ་བསྡུས་བརྒྱ་སྟོང་རྒྱན་བསྡུས་ཤིང་། །རོ་གཅིག་ཆར་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་འབེབས། །སངས་རྒྱས་ཐ་དད་ཡང་དག་མཁྱེན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི། །
རང་བྱུང་སྒོ་བཅུ་འོན་ཏམ་ཉི་ཤུ་བརྒྱ་གསུང་སྟེ། །གལ་ཏེ་ཡང་ན་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་མང་པོ་གསུང་། །འོན་ཀྱང་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མཛད་པ་མེད། །ལག་འགྲོ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཀླུ་དབང་གང་ཆེན་མཚོ། །གླིང་བཞི་འདི་དག་སྤྲིན་གྱི་དྲ་
བས་ཀུན་ཏུ་འགེངས། །གནས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཆར་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབེབས། །གང་ཆེན་མཚོ་བདག་དེ་ལ་གཉིས་སུ་བྱ་བ་མེད། །སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཀུན་གཙོ་ཆོས་རྒྱལ་དམ་པ་ཡང་། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐུ་སྤྲིན་རྒྱས་བདལ་
ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་ཞུགས་ལ་ཆོས་རབ་ཆར་འབེབས་ཏེ། །མི་རྟོག་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གཞན་དང་གཞན་ཡང་གསུང་།། །།སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། །བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ།
เล่ม ๓๗ · หน้า 110b
དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། ཇི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་
བཟང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དགོད་པ་མ་ཡིན། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་
དགོད་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་དགོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་
མཁའ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དགོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་མི་གནས་པའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དགོད་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གནས་པའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་དང་པོ་འདིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་མོད་
เล่ม ๓๗ · หน้า 111a
ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་བགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་།
རྣམ་པར་དགོད་ཅིང་ལས་དང་བཟོའི་གནས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དགོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་གཉིས་པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། གླིང་ཕྲན་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་ནི་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་མངོན་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་དུ་སའི་ཁམས་བཤོང་བ་དེ་དང་དེ་ནས་ཆུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་བསམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བརླན་པས། དེ་དག་དམིགས་པ་གང་དང་། གང་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གང་དང་གང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ། དེ་དང་དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྙོམས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་རིམ་པར་འབྱེད་པ་མི་མཛད་ཀྱང་། བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་གསུམ་
པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 111b
མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གི་གཟི་བརྗིད་དང་མཐུས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གལ་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་
པོའི་ནང་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་བཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་།
མི་ཟད་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་བླས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྟེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞི་ཡོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ངན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ངམ། ཀླུ་འམ་དེ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ཆུ་ལ་གནས་པའི་མིག་གིས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་
རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་མཛོད་ན་འཁོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་གྲུ་བཞིར་འདུག་པ་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིར་
བཀོད་པ་དག་གོ །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་
ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་གཟི་བརྗིད་དང་། མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 112a
རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་ཆུང་
ངུ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐབས་མཁས་པ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མཉམ་པའི་ཆོས་
རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་ཤིན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལས་མི་འདའ་ཞིང་དུས་ལ་ཕེབས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ཡོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ངན་ངོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བར་མྱི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ན་འཁོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་བ་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིར་རྣམ་པར་བཀོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་
ཤེས་སྣང་བས་འཐོབ་པ་དག་སྟེ། ཕྱོགས་བཞིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཀོད་པ་དག་གོ །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་བཞི་པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འོག་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲག་ཤུལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་དང་
เล่ม ๓๗ · หน้า 112b
ལྡན་པ་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བཞི་ཡོད་དེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་གཟི་བརྗིད་དང་མཐུས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་རླུགས་པའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ནོར་
བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འོག་གི་མཚམས་ན་གནས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རླན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། མེའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། མ་ལུས་
པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དག་སྟེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ཡོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གལ་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
གཅིག་ཏུ་ཆུས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁོར་ཡུག་དང་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་རི་ལས་ཀྱང་འདས་ཤིང་། ཆུའི་ཕུང་པོས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་དུའང་གང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདུས་པའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ནོར་
བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་ཆུའི་རང་བཞིན་སྤངས་ནས། འོ་མ་དང་ཞོར་གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རླན་མེད་པའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་འོ་མ་དང་ཞོའི་རང་བཞིན་སྤངས་ནས་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །མེའི་འོད་ཀྱི་ནོར་
བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་སྤངས་ཏེ་མེ་ལྟ་བུར་འབར་བར་འགྱུར་རོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན། ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་ཅིང་མ་ལུས་པར་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་མཐུ་དང་འོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བཞི་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིའི་མཐུ་དང་འོད་
เล่ม ๓๗ · หน้า 113a
ཀྱིས་ཕོག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་བསམ་པས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གང་བ་དང་འགྲིབ་པར་
མི་མངོན་ནོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དབའ་རླབས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཆེན་པོས་
ཤིན་ཏུ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་། མུན་པ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མྱེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་མཐུ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་འདི་བཞི་ཡོད་དོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་བཞིའི་གཟི་བརྗིད་དང་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསྩགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབའ་རླབས་ཀྱི་ཤུགས་དྲག་པོ། །ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པས། མི་ཟློགས་ཤིང་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྡང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབའ་རླབས་ཀྱི་ཤུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་དབའ་རླབས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན། དགེ་བའི་རྩ་
བའི་དབའ་རླབས་ཀྱི་ཤུགས་དྲག་པོ་སྤངས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སྲེད་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་དང་གནས་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ།
เล่ม ๓๗ · หน้า 113b
མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། རིགས་པའི་སྣང་
བ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མུན་པ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན། རིགས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་མཉམ་པ་ཉིད་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་བཞིའི་འོད་སྣང་བས་ཕོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་མཉམ་པ་ཉིད་བཞི་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་བཞི་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི། ཆུང་ངུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ས་མཉམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་མེད་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ལྔ་པ་འདིས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འོག་གི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་པ་ཡན་ཅད། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དང་། གཟུགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དང་། འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 114a
དག་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་གནོད་པའམ། མི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་
ཁམས་གསུམ་དུ་འགྲུབ་པའི་གྲངས་སུ་ཡང་འགྲོའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་མ་ལུས་པ་དག་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་
ཤེས་སམ། འདུས་བྱས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་
མཁའ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནོད་པའམ་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་
རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ཇུག་པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་ཁ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྩེ་མོ་ལ། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་འོག་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆུའི་ཕུང་པོའི་གཞིའི་གཏིང་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་
སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་མངོན་པར་བརྟོལ་ཏེ། གྱེན་དུ་བྱུང་བས་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའོ། །སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་རྩ་བའི་འོད་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཡོད་པའི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡོང་པོའི་འོད་ཀྱིས་སྡོང་པོ་ཆགས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 114b
པར་འགྱུར་རོ། །ཡལ་གའི་འོད་ཀྱིས་ཡལ་ག་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོ་མའི་འོད་ཀྱིས་ལོ་མ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཏོག་གི་འོད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུའི་འོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
དེའི་རྩ་བ་ལས་སྙིང་པོ་འགྲུབ་བོ། །སྙིང་པོ་ལས་རྩ་བ་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གནས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མྱི་སྐྱེ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ནང་དང་ཆུའི་ཕུང་པོ་ལས་མི་སྐྱེའོ། །
གཉིས་ལས་མི་སྐྱེ་ཞེས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ཙམ་དུ་མཉམ་ཞིང་སྐབས་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཡོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལྷག་པའི་དགོངས་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་རྩ་བ་བརྟན་པར་བྱུང་ཞིང་། རྩ་བ་གནས་པ་མེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སུ་བྱུང་བ། དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཤིང་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཟློག་པ་དགེ་བའི་རྣམ་པས་བྱུང་བ། ཐབས་མཁས་པ་བརྟན་ཞིང་སྲ་ལ་མི་གཡོ་བའི་སྡོང་པོ་ཅན།
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་ཡལ་ག་ཅན་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ལོ་མ་ཀུན་ཏུ་འགེབས་པ་ཅན། གཟུངས་དང་། སྤོབས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་གི་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཅན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་རྩ་བ་མ་གྲུབ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 115a
པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་རྩ་བའི་འོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་འཛིན་ཏོ། །སྡོང་པོའི་འོད་ལས་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ཐབས་མཁས་པའི་སྡོང་པོ་འཛིན་ཏོ། །ཡལ་གའི་འོད་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡལ་ག་འཛིན་ཏོ་
ལོ་མའི་འོད་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསླབ་པ་དང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོ་མ་འཛིན་ཏོ། །མེ་ཏོག་གི་འོད་ལས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མེ་ཏོག་འཛིན་ཏོ། །འབྲས་བུའི་
འོད་ལས་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་ནས། སངས་རྒྱས་སུ་དབང་བསྐུར་བའི་སའི་བར་གྱི་འབྲས་བུ་འཛིན་ཏོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གནས་གཉིས་ནས་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན།
འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཡང་དུ་ལྟུང་བ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། དབང་པོ་དང་བསམ་པ་ཉམས་པའི་སྣོད་ལྟ་བ་དང་སྲེད་པའི་ཆུས་གང་བ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་སྐྱེ་ཞེས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཅན། མཉམ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་། ལྷག་
เล่ม ๓๗ · หน้า 115b
པའི་བསམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལྟོས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད་ལ་རྩ་བ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་གཏན་
ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་བདུན་པ་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེས་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་བྱུང་བའི་ཚེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉི་མ་བདུན་ཤར་ཅིང་འཚིག་པ་དང་འབར་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ།
གཅིག་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་ནས། རྩྭ་དང་གེལ་པ་དང་། སྨན་དང་ནགས་ཚལ་ཡན་ཅད་ཁོར་ཡུག་དང་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་བར་དུ་ཚིག་ཅིང་ཐལ་བའང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྩྭ་སྐམ་པོ་དུད་པ་རླན་གྱིས་བག་མེད་པ། ཁུར་ཆེན་པོ་
གཅིག་ཅིག་བཀུར་བཀུར་ཏེ་བཅུག་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྩྭ་ཁུར་གཅིག་པོ་དེ་ལས་ཆུང་ངུ་ན་རྩྭའི་ཟེགས་མ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཚིག་པ་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཚིག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གནས་མེད་
སྐབས་མེད་དོ། སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་གི་རྩྭའི་ཟེགས་མ་འགའ་ཞིག་མ་ཚིག་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དུས་གསུམ་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་འགྲངས་པ་དང་། ཞིང་འགྲངས་པ་དང་། བསྐལ་པ་འགྲངས་པ་
དང་། ཆོས་འགྲངས་པ་གང་ཡང་ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པ་རྙེད་པར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མི་དད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 116a
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་བརྒྱད་པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རླུང་གིས་
འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་བྱུང་བའི་ཚེ། རྣམ་པར་འཐོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཁོར་ཡུག་དང་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེའི་རི་ཡན་ཅད་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བཤིག་བཅོམ་རྣམ་པར་
གཏོར་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱང་མེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཕྱིར་ཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་གཞན་ལྡང་བའང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ཀུན་ནས་ལྡང་སྟེ། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཕྱིར་ཟློག་གོ །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཅི་སྟེ་ཕྱིར་ཟློག་པའི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་དེ་ཕྱིར་མ་བཅིལ་དུ་ཟིན་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ཀྱང་བཤིག་
པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ། །གཏོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཆ་ཤས་ཀྱང་མི་བཞག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་ཉོན་མོངས་པ་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཐོར་བ་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་འཐོར་ཞིང་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་མཛད་དེ། དེ་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་
མར་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་ལྡང་བ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལས་ཕྱིར་ཟློག་གོ །
เล่ม ๓๗ · หน้า 116b
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མར་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན། དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཞིག །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མར་ཆེན་པོ་
ཐབས་མཁས་པས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དེའི་མཐུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་འདས་ཏེ། རང་འབྱུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་དགུ་
པ་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་
དུ་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་སུ་འཛིན་པས་
རྣམ་པར་དགོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རི་མོའི་གཞི་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། རི་མོའི་གཞི་ཆེན་པོ་དེ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིལ་གྱིས་རྫོགས་པར་བྲིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ནི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་བྲིས། ས་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ནི་ས་
ཆེན་པོ་བྲིས། སྟོང་གཉིས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་སྟོང་གཉིས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྲིས། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྲིས། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་གླིང་བཞི་པའི་
เล่ม ๓๗ · หน้า 117a
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྲིས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཚད་དུ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བྲིས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཚད་དུ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་བྲིས། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཀྱི་གླིང་གི་ཚད་དུ་ནི་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཀྱི་གླིང་བྲིས། ནུབ་ཀྱི་བན་ལང་
སྤྱོད་ཀྱི་གླིང་གི་ཚད་དུ་ནི་ནུབ་ཀྱི་བན་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་གླིང་བྲིས། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་གི་ཚད་དུ་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་བྲིས། རི་རབ་ཀྱི་ཚད་དུ་ནི་རི་རབ་བྲིས། ས་བླ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་ས་བླ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་
བྲིས། འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་བྲིས། གཟུགས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་བྲིས། གཟུགས་མེད་པ་
ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་དུ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་བྲིས་པར་གྱུར་ལ་རི་མོའི་གཞི་ཆུ་ཞེང་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཙམ་ཡོད་པ་དེ། རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་པར་
གྱུར་ལ་རྡུལ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་རི་མོའི་གཞི་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཁོང་བཟོ་བ་གསལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་དང་།
ལྡན་པ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་ཀུན་ཏུ་དག་པ་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་ཡང་བདོག་པར་གྱུར་ལ། དེས་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་བལྟས་ན་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་རི་མོའི་གཞི་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོའི་རྡུལ་དེ་དག་ལ་འཁོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་
སུ་ལ་ཡང་ཕན་པར་མ་གྱུར་པས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུ་དང་། སྟོབས་ཞིག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་འདི་ཁ་ཕྱེ་སྟེ། རི་མོའི་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་དག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེས་བརྩོན་
เล่ม ๓๗ · หน้า 117b
འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་མཐུ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། རི་མོའི་གཞི་ཆེན་པོ་དེ་དག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་
པའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་རིལ་གྱིས་ཆུད་པར་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བྱིས་པ་འདུ་ཤེས་སུ་འཛིན་པས། རྣམ་པར་གླགས་པ་རྣམས་མི་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ལ་མངོན་ཏུ་མི་བྱེད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་
གཟིགས་ནས། ངོ་མཚར་གྱི་དགོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་མི་ཤེས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཁོང་ན་ཡོད་པ་ངོ་མཚར་ཆེས། བདག་
གི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཅི་ནས་ཀྱང་རང་རང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མདུད་པ་ཆེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་བཀྲོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བར་འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་གླགས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལམ་བསྟན་པས་དེ་དག་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་འདུ་
ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སེལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚོའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་བཅུ་པ་འདིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 118a
ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པའི་སྒོས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་
སོ། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་ཐུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལས་བྱུང་། །རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཅེ་ན། །ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་ལུས་མེད་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཁའ་ལས་འབྱུང་། །
ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གྱི་སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །བཟོ་དང་མཁས་པའི་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་བདེ་མྱོང་བ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་གཤེགས་མཁྱེན་ལས་ཐབས་ཀྱིས་འབྱུང་། །བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་ནས་རང་བཞིན་མེད། །ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ལ་གནས་ཏེ་དབང་ཆེན་ཚོགས་རྣམས་གྲོལ། །ཕྱོགས་བཅུའི་རང་རྒྱལ་ཐེག་ལ་གནས་པ་ཀུན་ཀྱང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འབྱུང་། །ཆོས་དབྱིངས་དེ་ལ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སངས་
རྒྱས་མཁྱེན་ལ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། །སློབ་དང་མི་སློབ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་འབྱུང་། །བདེ་གཤེགས་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་མྱེད་དེ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའང་མེད། །ཇི་ལྟར་གླིང་རྣམས་ཆུ་ཡི་རྒྱལ་
པོས་མངོན་བརླན་པས། །ས་སྟེང་གང་འདོད་བརྐོས་པར་ངེས་པར་ཆུ་འབྱུང་འཐོབ། །ས་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་དེ་ཆུ་ལ་མུ་མེད་པས། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཕྱོགས་ཀུན་ཆུ་ཡང་འབྱུང་། །ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་ཇི་སྙེད་
เล่ม ๓๗ · หน้า 118b
པ། །དེ་དག་སེམས་ནི་བདེ་གཤེགས་མཁྱེན་པས་མངོན་བརླན་པས། །གང་དང་གང་དུ་ལས་བྱས་བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་བསྐྱེད་པ། །དེ་དང་དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆུ་འབྱུང་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རིན་ཆེན་མཆོག་བཞི་གང་ཆེན་མཚོ་ཡི་མཛོད་གནས་པ། །
དེ་དག་མཐུས་ནི་ཆུ་འཛིན་ཆེན་པོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་། །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་དེ་དག་ཕལ་གྱིས་མི་མཐོང་སྟེ། །དེ་དག་ཕྱོགས་བཞིར་རྣམ་ཕྱེ་གང་ཆེན་མཚོ་ན་གནས། །བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཚད་མེད་དེ་བཞིན་ཏེ། །འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེས་འབྱུང་
འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་དག་གཞན་རྣམས་སུས་མི་མཐོང་། །སྟོབས་བཅུ་རྣམས་དང་དབང་བསྐུར་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་སོ། །ཆུ་འཛིན་ཆེན་པོའི་མཐའ་ན་རིན་ཆེན་བཞི་ཡོད་དེ། །སྟོབས་ཆེ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བས་དེ་དག་ཆུ་འགྲིབ་
བྱེད། །དེ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ན་གླིང་བཞི་རྒྱས་པར་འགྱུར། །དེ་དག་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་སྲས་དོན་བརྩོན་པ། །ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་གཅོད་དབའ་རླབས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སེལ། །ཤེས་
རབ་ཡངས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་སྣང་། །དེ་མེད་གྱུར་ན་རྒྱལ་སྲས་གང་ཡང་འཚང་མི་རྒྱ། །འོག་གི་གཞི་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར། །འདོད་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །བདག་
མེད་དབྱིངས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པས་གནས་པ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་མཐོ་ཞིང་དམའ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །སློབ་དང་མི་སློབ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་བདེ་བར་རབ་ཏུ་གནས། །གངས་རི་སྤོ་ལ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་སྨན་གྱི་མཆོག །རྩ་བ་གྲུབ་མེད་ཡོད་དེ་དེ་ཡི་གཟི་བརྗིད་མཐུས། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཤིང་མཆོག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྐྱེ། །
เล่ม ๓๗ · หน้า 119a
སྙིང་པོས་རྩ་བ་སྐྱེད་བྱེད་རྩ་བས་སྙིང་པོ་སྐྱེད། །དེ་བཞིན་བདེ་གཤེགས་རིགས་ལས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མཐུས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་འབྱིན། །
སེམས་ཡིད་མཉམ་དང་ལྡན་ལ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ། །བསྐལ་པ་འཇིག་དུས་མི་བཟད་བསྐལ་པའི་མེ་འབྱུང་བར། །ལ་ལས་སྦུར་རྩིའི་ཁུར་བོར་མི་ཚིག་གནས་མེད་དེ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ནི་མི་ཚིག་སྐབས་མེད་དོ། །རྡོ་རྗེ་འཚིག་པར་བྱེད་ན་རྩྭ་སྐམ་ཅི་
ཞིག་སྨོས། རྩྭ་ལ་མི་འཚིག་ཅི་སྟེ་གནས་ཡོད་སྲིད་འགྱུར་གྱི། །བདེ་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མ་མཁྱེན་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ཅན་དུས་དང་བསྐལ་པ་ཞིང་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་མཐའ་ཡང་ཡས། །བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་
ཚེ་ན་རྣམ་འཐོར་རླུང་ལྡང་སྟེ། །དེ་ནི་ཁོར་ཡུག་རི་རབ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པར་འཐོར་བར་བྱེད། །རྣམ་འཐོར་ཕྱིར་ལྡོག་བྱེད་པའི་རླུང་མར་གཞན་མེད་ན། །ཚད་མེད་ཞིང་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་རླུང་
ལྡང་བ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཐོར། །དེ་ལ་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་མར་གཞན་ཡོད་དེ། །དེས་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཉན་ཐོས་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གསུམ་ཚད་ཀྱི་རི་མོའི་གཞི་ཞིག་ཡོད་གྱུར་ལ། །རྡུལ་ཕྲན་མ་ལུས་ཀུན་གྱི་
སྦུབས་ནའང་དེ་འདྲ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་མིག་ལྡན་ལ་ལས་རྣམ་ཕྱེ་ནས། །རི་མོའི་གཞི་དེ་འགྲོ་ཀུན་ཉེ་བར་འཚོ་བྱས་ན། །བཅོམ་ལྡན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས། །རིལ་གྱིས་བདེ་གཤེགས་མཁྱེན་ཡིན་འདུ་ཤེས་བསྒྲིབས་གྱུར་ཅེས། །
རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་སྤོང་བར་སྟོན། །འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཉེ་བར་འཚོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 119b
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ནི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས་འཇུག་ཅིང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྒོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཞིང་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་
དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མཐའ་མེད་པར་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཚད་མེད་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་ཡུལ་མེད་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྒོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་
ཚད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཚད་མེད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་ཚད་མེད་ཅིང་ཡུལ་མེད་ལ་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་གང་ན་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཚད་མེད་ཅིང་། ཡུལ་མེད་
ལ་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་གང་ན་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་ཅིང་མུ་མེད་དེ་མ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 120a
བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཚད་མེད་ཅིང་། མུ་མེད་དེ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསམས་ཤིང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཚད་
མེད་པར་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཀླུ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཆར་པའི་རྒྱུན་ཆེན་པོ་འབེབས་ཏེ། ཆར་པའི་རྒྱུན་དེ་ཡང་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བྱུང་བ་འང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ནས་བྱུང་བ་འང་མ་ཡིན་ནོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཡང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་བསམས་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རྣམ་པར་དགོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའང་མ་ཡིན། ཡུལ་ན་གནས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་གང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚད་མེད་པ་གང་ཇི་
སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་དགོངས་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཚད་མེད་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཚད་མེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གནས་འདི་བསྟན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དཔེ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱིས་དེ་ཉོན་ཅིག །ཀྱེ་རྒྱལ་
བའི་སྲས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ནས། ཆུ་ཀླུང་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་འབབ་བོ། །ནུབ་ཀྱི་བན་ལང་སྤྱོད་ཀྱི་གླིང་ནས་ཆུ་ཀླུང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་འབབ་བོ། །ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་པོའི་གླིང་ནས་ཆུ་ཀླུང་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་འབབ་བོ། །བྱང་གི་
เล่ม ๓๗ · หน้า 120b
སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་ནས་ཆུ་ཀླུང་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བར་འབབ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེར་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ཆུ་ཀླུང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཚང་བར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་པའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་མོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ནི་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་
བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་བཞི་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་སྤྲིན་ལས། །ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་
སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་སྤྲིན་ལས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་བས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པའི་སྤྲིན་
ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་པས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱན་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་
པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་
เล่ม ๓๗ · หน้า 121a
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་བས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་
བོ། །གཞུང་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་བར་ཆར་འབེབས་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་། ཉེ་དགའ་བོའི་སྤྲིན་ལས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་མཐའ་ཡས་པའི་
སྤྲིན་ལས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ཆེན་པོར་འཛིན་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྤྲིན་ལས་ཆེས་མང་བར་འབབ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱན་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་ལས་
ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འགྲོ་བར་ཆར་འབེབས་པའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་། ཉེ་དགའ་བོའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་
པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་མཐའ་ཡས་པའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཛིན་པའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བབ་པ་དེ་དག་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་
པར་བསྒྱིངས་པའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ་སྩོགས་པ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱད་ཅུ་སོ་སོའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་མང་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ །
เล่ม ๓๗ · หน้า 121b
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཁྲག་ཁྲིག་
བརྒྱད་ཅུ་སོ་སོའི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་པས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་བུ་ཐུ་བོ་འཛམ་བུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲིན་ལས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་
བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། སྤྲིན་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་བས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་གནས་ནས་
ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དག་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་སྤྲིན་
ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་བུ་ཐུ་བོ་འཛམ་བུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲིན་ལས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་
གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་བས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པའི་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དག་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱད་ཅུ་སོ་སོའི་སྤྲིན་ལས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་
เล่ม ๓๗ · หน้า 122a
བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་བུ་ཐུ་བོ་འཛམ་བུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་བཅུ་པའི་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་
ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པའི་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་བས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱན་ཆེན་པོའི་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞུང་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དག་བས་ཀྱང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གནས་ནས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་འགྲོ་བར་ཆར་འབེབས་པའི་གནས་ནས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་དགའ་བོ་དང་
ཉེ་དགའ་བོའི་གནས་ནས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་འོད་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་ནས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེན་པོ་འཛིན་པའི་གནས་ནས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
རྒྱལ་བའི་གནས་ནས་ཆེས་མང་བར་འབབ་བོ། །དེ་དག་བས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་
ཆུ་ཀླུང་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་སྤྲིན་དང་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱད་
ཅུའི་སྤྲིན་དང་གནས་ནས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། འཛམ་བུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲིན་ལས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་དག་བས་ཀྱང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་སྤྲིན་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 122b
བྱ་བ་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འབབ་བོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་གི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་སྤྲིན་དང་། གནས་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་
བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་བུ་ཐུ་བོ་འཛམ་བུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་སྤྲིན་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པ་དེ་བས་ཀྱང་། །
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་ཆེན་མཚོའི་གནས་ནས། ཆུའི་དབའ་རྒལ་ཆེན་པོ་བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུར་འདུག་པ་ཆེས་མང་བར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུའི་ཤུགས་ཆེན་པོས་རྒྱས་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་
དབྲེས་ལས་འདའ་བ་མེད་དེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཆུའི་ཕུང་པོས་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུའི་ཕུང་པོས་ཚད་མེད་པ་དེ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོས་ཀྱང་ཚད་མེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚད་མེད་ལ། སེམས་
ཅན་ཆེན་པོའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཀྱང་ཚད་མེད་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ཚད་མེད་མོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྒྱ་
མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་དཔེས་བརྗོད་པར་ཡང་དཀའ་བ་ཙམ་དུ་རྒྱ་ཆེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་
བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། །སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འོན་ཀྱང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱིས། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་
เล่ม ๓๗ · หน้า 123a
པོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་དཔེར་བླང་གི །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཡུལ་ལ་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཡུལ་ནི་དཔེ་ལས་འདས་པའོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐུགས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོས་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བས། འབྱུང་པོ་གནས་པས་ཀྱང་། ཚད་
མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡན་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་གནས་པས། འབྱུང་པོ་ཆེན་པོའི་ལུས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་
ཀྱང་ཚད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཡུལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་གྱིས་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །རྡུལ་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཚད་མེད་གཞལ་དུ་མེད། །སེམས་
ཀྱི་ཡུལ་བཞིན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཚད་མེད་དེ། །སེམས་ཀྱིས་མངོན་བསྒྲུབས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ། །ཀླུའི་དབང་པོའི་གནས་ནས་ནམ་ཡང་མི་གཡོ་བར། །སེམས་ཀྱི་མཐུས་ནི་ཆར་ཆེན་རྒྱུན་
เล่ม ๓๗ · หน้า 123b
ཀྱང་རབ་ཏུ་འབེབས། །དེ་ལའང་འོང་དང་འགྲོ་བར་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །ཀླུ་ཡི་དབང་པོའི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆར་ཡང་འབབ། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་གང་དག་ནས་ཀྱང་བྱོན་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཐུབ་པ་གང་དུ་ཡང་བཞུད་པ་མི་དམིགས་ཏེ། །
ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་པས་སྐྲ་རྩེ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་དུ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་། །རྒྱ་མཚོ་ཆུ་དང་རིན་ཆེན་ཚོགས་ཀྱིས་ཚད་མེད་དེ། །སེམས་ཅན་དག་དང་འབྱུང་པོ་གནས་པས་ཚད་ཀྱང་མེད། །རོ་གཅིག་རྙོག་པར་
མི་ནུས་སེམས་ཅན་དེར་སྐྱེས་པ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཆུ་བོ་གཞན་ལ་སྤྱོད་མི་བྱེད། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་ཡུལ་ཡང་མཁྱེན་པས་ཚད་མེད་དེ། །རིན་ཆེན་གསུམ་གནས་རིན་ཆེན་ཚོགས་ཀྱིས་ཚད་ཀྱང་མེད། །སློབ་དང་མི་སློབ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་
མེད་དེ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་དོན་སྤྱོད་པའི་འབྱུང་པོས་ཚད་ཀྱང་མེད།། །།སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། །བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་བུར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་
เล่ม ๓๗ · หน้า 124a
མཐའ་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐའ་ནས་འཕོས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་སྐྱེས་མ་འཕོས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ལུས་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ནི་ཚད་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། །ཚད་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལུས་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཡང་ཚད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཚད་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འདབ་ཆགས་བྱ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་ལྡིང་སྟེ། འགྲོ་ན་ལོ་བརྒྱར་སོང་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱིན་པ། དེ་སྲིད་ནི་མ་ཕྱིན་པའང་
ཡོད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་མེད་པས་སྔ་ཕྱི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བསྟན་ཀྱང་དེ་སྙེད་ནི་མ་བསྟན་པའང་ཡོད་དེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་དེའང་སྟོན་པ་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་ཆགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་པའི་ལམ་དེ་དང་དེ་ནས་ཡོངས་སུ་ཟློ་བ་མཛད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་
པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་རང་གི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཀླུའི་གནས་སུ་བལྟས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་། གཤོག་པའི་རླུང་ཆེན་པོའི་མཐུས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 124b
གཡས་གཡོན་དུ་ཕྱེ་སྟེ། བསལ་ནས་ཀླུའམ་ཀླུའི་བུད་མེད་དུས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཏེ་ཚེའི་མཐའ་ཕྱིན་པ་འཛིན་ཅིང་འབྱིན་ཏོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་
ཡང་བསྒྲིབས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ཤིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་བླ་ན་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལ་གཟིགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་
དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཤོག་པས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྲེད་པའི་ཆུས་གང་བ་ཕྱེ་སྟེ་བསྩལ་ནས། སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་བསྩགས་པར་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་
དུ་གྱུར་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ནས་བཏོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་མཛད་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆད་དེ། རྟོག་
པ་མི་མངའ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་འོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་སྟེ། གཅིག་པུ་སྤྱོད་ཅིང་གྲོགས་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་ཅིང་གནས་པ་མེད་ལ་ནམ་མཁའི་
དབྱིངས་ལས་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་། འོང་བར་མངོན་ཡང་དེ་དག་ནི་བདག་ཅག་གང་དུ་འདོང་། །གང་ནས་འགྲོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉི་ཟླ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངའ་བདག་སྟེ།
རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་ལྡན་ཡང་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མི་འཆད་པས། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་ཡང་གཤེགས་པ་དང་། བཞུད་པར་རྣམ་པར་
เล่ม ๓๗ · หน้า 125a
རྟོག་པའམ་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་འདྲ་བ་མེད་པས་ཐུབ་པ་མེད་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཆགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་དག་འཕོ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡུམ་གྱི་སྐུ་ན་བཞུགས་པ་དང་། བལྟམས་པ་དང་མངོན་པར་
འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་དང་། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཤེགས་པ་དང་། བདུད་འདུལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཡང་སྣང་ཞིང་
ཡོད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་བདག་ཅག་གིས་གང་དུ་སྐྱེ་བར་བྱ། གང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པར་མི་མངའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཚད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། དོན་འདི་ཉིད་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་མ་སྐྱེས་འཇིག་པ་མེད། །ནམ་ཡང་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་མི་སྣང་དེ་བཞིན་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཕན་མཛད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མེད་དེ། །དངོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚུངས་
དུས་ལས་རྣམ་པར་འདས། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དབྱིངས་དེ་དབྱིངས་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། །ཚད་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་ཡོན་ཏན་མངའ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མེད་དེ། །སྔོན་ནས་ལུས་མེད་པས་ན་ཚད་ཡོད་མ་ཡིན་
ནོ། །བར་སྣང་མཁའ་ལ་ཁྲག་ཁྲིག་ལོ་གྲངས་བྱ་ལྡིང་བ། །མཁའ་ཡི་དབྱིངས་ལ་དང་པོ་དེ་དང་ཐ་མར་འདྲ། །རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་འགྲངས་བཤད་བྱས་ཀྱང་། །ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་དེ་སྙེད་ཡོན་ཏན་མ་བརྗོད་ཡོད། །ནམ་མཁའ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 125b
ལྡིང་ནི་མཁའ་གནས་ཀླུ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ། །ཆུ་ཆེན་ཡོངས་ཕྱེ་ཀླུ་དང་ཀླུ་ཡི་བུ་མོ་འདྲེན། །སྟོབས་བཅུ་རང་གི་མཐུ་ཡིས་ཉོན་མོངས་རྣམ་ཕྱེ་ཞིང་། །དགེ་རྩ་ལེགས་པར་བྱས་པ་འདུས་བྱས་ཁམས་ནས་འབྱིན། །ཉི་མ་ཟླ་བ་མཁའ་ཡི་དབྱིངས་
ལས་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུ། །སེམས་ཅན་བདེ་བ་སྐྱེད་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཤེགས་ཤིང་། །སེམས་ཅན་མང་པོ་འདུལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་མི་མངའ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་ཇི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་མཉམ་པ་
ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་། །གཉིས་སུ་མེད་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། རྒྱུ་བ་མེད་པ་
རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། མུ་མེད་པར་ཁྱབ་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དབུས་ཀྱི་གནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྗོད་
เล่ม ๓๗ · หน้า 126a
པ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བསམ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་། བག་
ལ་ཉལ་བ་དང་། རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྒྱ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་། དབང་པོ་དང་། བསམ་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་སྣང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབྱངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨོས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་།
เล่ม ๓๗ · หน้า 126b
དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་།
ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་ཆགས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དབྱིངས་དང་། རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ནས་གནས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་སྐུའི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་གསུང་ཡང་ཀུན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐུ་དང་གསུང་གི་ཚད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཀུན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ལྟ་བུར་ཚད་
མེད་པའི་སྐུ་དང་། གསུང་དང་དགོངས་པའི་ཕྲིན་ལས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བརྙེས་པས་རང་གི་སྐུ་དེ་ཉིད་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་དམིགས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེས་ནི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་པའི་རང་བཞིན་དང་། བདག་ལ་བདག་མེད་པའི་
རང་བཞིན་དང་། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་ཏུ་བརྙེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 127a
བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདུའང་རུང་འཇིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་མི་འཕེལ་བར་གནས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་པས། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་རུང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཚན་ཉིད་
དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། དེས་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁ་དོག་མེད་པ་མཚན་
མ་མེད་པ། དབྱིབས་དང་བྲལ་བ། སྐུ་དང་བྲལ་བ། ཆུ་ཀླུང་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅིག་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བསྐལ་པ་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅིག་འདས་པར་གྱུར་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་
དེས་སྤྲུལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྤྲུལ་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པའི་
དོན་བདག་གིས་ཤེས་ཏེ། ཇི་སྙེད་དུ་སྤྲུལ་པ་བྱས་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་ནི་མ་སྤྲུལ་པའང་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གྱིས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་
གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། དེ་སྙེད་ཅིག་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་སྙེད་ཅིག་ནི་མངོན་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །
เล่ม ๓๗ · หน้า 127b
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པས། གང་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ། །དེའི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཕེལ་བ་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་
སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་། སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་བློ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་འབྱམ་
ཀླས་པ་གཅིག་ལས། སྐུ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཀུན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་འབྱམ་ཀླས་པ་གཅིག་ལས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་མ་ལུས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་། སྐུ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། མཉམ་པ་རེ་རེ་ཀུན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡང་ཚད་མེད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུའི་དབྱིབས་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་ཚད་མེད་ཅེས་བྱ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 128a
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙེད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་དེ་དག་ནི་
མི་འཇིག་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཡོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དུའང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གནས་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མི་བཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གང་ཡང་མེད་པར་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྟོབས་དང་མཐུ་དང་ཉམས་ཀྱི་
ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དང་། གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ལ་
འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྲལ་བའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་དེ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་
མང་པོ་འབྱམ་ཀླས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 128b
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་ལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། མི་འབྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་འཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འཇུག་པས་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། དོན་འདི་ཉིད་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་བྲལ།
ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡང་དག་ཡུལ་མེད་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་མཉམ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་སྙོམས། །གླིང་བཞི་ཀུན་གྱི་གཟུགས་
མང་ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་དུ། །གཟུགས་བརྙན་རྒྱ་མཚོར་རྒྱ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཕྱོགས་བཅུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱ་བཞིན་དུ། །བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འཇིག་རྟེན་
ཡོངས་སུ་འགྲུབ་གྱུར་ཀྱང་། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་འཇིག་ཀྱང་འགྲིབ་པ་མེད། །རྒྱལ་བ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་བྱང་མ་ཆུབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་གཅིག །མཁས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་
པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་བྱས་པ། །མངོན་སྤྲུལ་མངོན་མ་སྤྲུལ་ཀྱང་སྔོན་དང་རང་བཞིན་མཉམ། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །སྔོན་དང་རང་བཞིན་གཅིག་སྟེ་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད། །རྣམ་སངས་རྒྱས་ཤེས་བྱ་བའི་
བརྒྱལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཡོད། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ཏིང་འཛིན་དེ་བསྒྲུབས་ཏེ། །སེམས་ཅན་སྙེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་མཉམ་པར་རབ་བཀྱེ་ཞིང་། །པད་མ་ཇི་བཞིན་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འདུལ། །བསྐལ་པ་དུས་གསུམ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 129a
སེམས་ཅན་ཞིང་གི་རང་བཞིན་དང་། །ཆོས་དང་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དབང་པོ་བསམ་པ་དག །ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྐུ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས། །དེ་བས་བྱང་ཆུབ་གནས་ནི་ཚད་མེད་ཤེས་པར་གྱིས། །དེ་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པས་ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས། ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ནི། ཡོང་གིས་ལྡང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་
པ་ཤིན་ཏུ་ཆད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའི་མཐའ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨོས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་དབྱངས་དང་སྐད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཁོར་
เล่ม ๓๗ · หน้า 129b
བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲ་བརྙན་གྱི་སྒྲ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་བདག་པོ་ཡོད་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཡི་གེ་ཟད་མི་ཤེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོང་གིས་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ།
དཔེར་ན། ཡི་གེ་འགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྟན་ཀྱང་མི་འཕེལ་མི་འགྲིབ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའི་བསྐལ་པའི་མུར་ཐུག་པ་ནས། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ཀྱང་མ་འཕེལ་མ་འགྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་ཡི་གེ་རྣམ་པར་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྟན་ཀྱང་མི་འཕེལ་མི་འགྲིབ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཀྱང་ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེ་ནི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྤྱོད་པ་འགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་མི་
གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡི་གེའི་འབྲུ་འགྲངས་པ་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྤྱོད་པ་འགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བགྲང་བ་འགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་འདུག་ཀྱང་ཅི་ལའང་མི་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཀྱང་
เล่ม ๓๗ · หน้า 130a
ཅི་ལའང་མི་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སྒྲ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་
ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚུལ་ལས་རྣམ་པར་མི་འདའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་བསྐོར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་
འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་།
སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལས་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་བསྙེངས་པ། ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངའ་སྟེ། དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མཛད་དེ།
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སྒྲ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐུ་རེ་རེའི་ཞལ་ནས་འབྱུང་ངོ་། །
เล่ม ๓๗ · หน้า 130b
སྒྲའི་དབྱངས་དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་སྒྲ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སེམས་ཅན་སྙེད་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མཛད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་
སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན། །
གང་གིས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་དག་གོ །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཚད་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་
བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །མཚུངས་མེད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་མི་དམྱིགས་ཏེ། །ཕྱིར་ཡང་ལོག་མེད་དུས་རྣམས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བར་བྱ་བས་ཟད་མི་འགྱུར། །
དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐའ་ཡང་ཡས། །ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དགོས་པ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །གང་ནའང་མི་གནས་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་འཁོར་ལོ་སྟེ། །སྒྲ་རྣམས་ཀུན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཞུགས་
པ་མེད། །མ་ལུས་སེམས་ཅན་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་དགའ་བར་མཛད། །གྲངས་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །མ་ལུས་མཐར་ཐུག་ཏིང་འཛིན་སྟོན་པ་སྙོམས་པར་འཇུག །དེ་མཐུས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 131a
སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་རྒྱལ་བའི་གསུང་དབྱངས་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྱུར། །སྒྲ་གཅིག་དབྱངས་ལས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཇི་སྙེད་པའི། །སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུས་གཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་
དབང་ཕྱུག་ཀུན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་མི་མངའ། །གང་རྣམས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་གསུང་ཡང་ཉན། །ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ནང་ན་ཡོད་མིན་ཕྱི་ནས་འབྱུང་བ་མིན། །དེ་དག་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བསགས་པ་འང་གང་ཡང་མེད། །འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ན་
འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་འདྲ་ལྟོས། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་
འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ།
དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 131b
ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། བདག་
གི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་དག་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་གང་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་དེ་ལ་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ། མི་རྗོད་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱང་། སྐད་ཅིག་
གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱ་ཞིང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེས་
མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། མི་གཉིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན། བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་
เล่ม ๓๗ · หน้า 132a
སྲས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་འོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྣང་ངོ་། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་དང་། མཉམ་པ་ཞིག་ཤར་ལ་དེ་ཤར་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་ཡོངས་སུ་
དང་བའི་སྣོད་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཕྱིན་པར་སྣང་ཞིང་མངོན་ལ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཕོས་པ་མེད་ཅིང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ཕྱིན་པར་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ནང་ནས་ཆུའི་སྣོད་གཅིག་ཅིག་ཆག་གམ། དེ་ནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་
ཕྱུང་ངམ་སྟོང་པར་བཞག་པར་གྱུར་ན་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་གཅིག་གིས་ཉེས་ཏེ་སྣོད་དེར་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་གྲང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣོད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་གི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་
เล่ม ๓๗ · หน้า 132b
བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བར་འགྱུར་བའི་ཚེའང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱམ་ཀླས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
འབྱམ་ཀླས་པ་ཀུན་གྱི་སེམས་ཅན་སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་
སྣང་ཡང་སེམས་ཅན་སེམས་རྙོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྣོད་ཆག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཕོ་བ་མི་མངའ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་སྣང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་འབྱམ་ཀླས་པ་ལ་ལ་ཞིག་གི་སེམས་ཅན་སྣོད་ཆག་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའམ། སེམས་རྙོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། དེར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བར་སྣང་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འམ། ཚིག་ཏུ་མ་གྱུར་གྲང་ངོ་། །སྨྲས་པ་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། མི་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །སྨྲས་པ་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་། དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས། འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 133a
པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་འང་མེད། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འང་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མེ་ནི་འཇིག་
རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་མེའི་དགོས་པ་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལས་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། ཡུལ་ལམ། ཕོ་བྲང་འཁོར་ཏམ། རྒྱལ་པོའི་གནས་ཤིག་ཏུ་མེ་ཤི་བར་གྱུར་ན། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་
ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པའམ། གཅིག་ཏུ་ཤི་སྟེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་གྲང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ།
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱམ་ཀླས་པ། མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ལས་དུས་གཞན་ཞིག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ནས། ཞིང་གི་གྲངས་སུ་བྱ་བ་ལ་ལ་ཞིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསྟན་པར་གྱུར་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་
དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་གཅིག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་གྱུར་གྲང་ངོ་། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་མཁས་པ་ལོབས་པ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ཞིག་གིས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 133b
སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྟན་ཏེ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་ལྗོངས་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་དང་རྒྱལ་པོའི་གནས་ཐམས་
ཅད་དུ་རང་གི་ལུས་བསྟེན་ཏེ། སྒྱུ་མ་དེ་དག་ཀྱང་བསྐལ་པར་གནས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས། གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་རམ། ལྗོངས་སམ། ཡུལ་ལམ། ཕོ་བྲང་འཁོར་ཏམ། རྒྱལ་པོའི་གནས་གཅིག་ཅིག་ཏུ་དགོས་པ་རྫོགས་པར་ཟིན་
ནས། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་དེས་རང་གི་ལུས་མི་སྣང་བར་བྱས་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་ནུབ་པའམ། གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་གྲང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཚད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱང་
བ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཀླས་པར་གནས་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་མི་འཇིག་པ་བསྟན་ལ་སེམས་ཅན་
གྱི་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་ཟིན་ནས། ཞིང་འབྱམ་ཀླས་པ་ལ་ལ་ཞིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་ཀྱང་ཞིང་གཅིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་
རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 134a
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་པའི་ཚེ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུ་འབྱམ་ཀླས་པ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འོད་ཟེར་དེ་དག་རེ་རེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་པད་མོ་གྲངས་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །པད་མོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་ཟེ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
ཟེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སེང་གེའི་ཁྲི་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེང་གེའི་ཁྲི་མང་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མང་པོ་བཞུགས་པ་ཡོངས་སུ་སྣང་ངོ་། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཡོད་
པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་པ་ཀུན་ནས་བཞུགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་དམ་བཅས་པ་ཆེན་པོ་མཐར་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་
ཅན་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དེ་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་འདུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་གང་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་བའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་གདུལ་བའི་དུས་
ལས་མི་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་ན་གནས་པའང་མ་ཡིན། ཕྱོགས་ན་གནས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྒྱུར་བྱས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དེ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 134b
དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་མཐའ་དང་དབུས་
མེད་པ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ། དུས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ། སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཤིན་
ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། འགྲོ་བའི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འབྱམ་ཀླས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་འདའ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་བརྟག་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་དབྱིངས་ཚད་དང་མཉམ་པ་ནི། །སྣོད་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་སྟེ་ཆག་ལ་སྣང་བ་མིན། །དེ་ལྟར་མི་མཆོག་དབང་པོ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །སེམས་ཅན་དད་
མེད་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་འདས་པར་ཤེས། །མེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་དགོས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་སྟེ། །ཤིང་དང་མི་ལྡན་དེ་དང་དེ་ནས་ཞི་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་མེ་འབར་གཟི་བརྗིད་ཆེ་མངའ་བ། །འདུལ་བ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་
བ་སྟོན། །སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་སྟོང་གསུམ་ཁམས་སུ་ལུས་སྟོན་པ། །དགོས་པའི་མཐར་ཕྱིན་བདག་གི་ལུས་ཀྱང་མི་སྣང་བྱེད། །ཞིང་རྣམས་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་གྱུར་བ། །དེ་ནི་རྒྱལ་བ་མི་སྣང་འོན་ཀྱང་གུད་ན་སྣང་། །རྒྱལ་བའི་ཏིང་འཛིན་
མི་གཡོ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད། །རྒྱལ་བའི་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་ནས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག །འབྱམ་ཀླས་སྐུ་རྣམས་གཅིག་ལས་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པའི། །འོད་ཟེར་པད་མོ་སངས་རྒྱས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་འབྱུང་། །རྒྱལ་བ་དེ་དག་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 135a
འགེངས་པ། །སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་དེ་མཐོང་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་མཆོག་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པར། །སྐུ་ཚེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཡན་ལག་ཀུན་དང་ལྡན། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་མ་སྐྱེས་སྐྱེས་པར་
བརྗོད་གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་ཞིག་པ་མེད་ཀྱང་མྱ་ངན་འདས་ཤེས་བརྗོད། །དཔེ་དང་དབྱངས་དང་ཚིག་གི་ལམ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་དབེན། །དོན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་དམ་པ་མཚུངས་པ་མྱེད། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དེ་དག་དང་འགྲོགས་པས་དགེ་
བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དེ་དག་དང་འགྲོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མི་ཟད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བློས་དོན་ཡོད་པ་དང་། བགེགས་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲུབ་པ་དང་མི་བསླུ་བ་དང་། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའི་
རྒྱུན་མི་ཟད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུ་མཐའ་ཡས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། རང་བྱུང་གི་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་
เล่ม ๓๗ · หน้า 135b
བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་ཤིག་ཟོས་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་དེ་ཞུ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ནས། འོག་
གི་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་ངུ་ཟིན་ཀྱང་། འདུས་བྱས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་
གནས་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འདས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྩྭ་དང་ལོ་མའི་ཕུང་པོ་ནི་རི་རབ་ཙམ་ཞིང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེར་མེ་མངག་ཡུངས་ཀར་ཀྱི་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་བཅུག་ན། རྩྭ་དང་ལོ་མའི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཚིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེའི་མཚན་
ཉིད་བསྲེག་པ་ལ་སྟ་གོན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མེ་མདག་ཀྱང་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩྭ་དང་ལོ་མའི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པར་བསྲེགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཐར་ཕྱིན་ཀྱི་བར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུག་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་ཁ་བ་ཅན་ལ། སྨན་
གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བལྟ་ན་ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་སེམས་ཅན་གང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་རླུང་གིས་བཏབ་པའི་སྒྲ་གང་གིས་ཐོས་པ་དེ་དག་གི་རྣ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །
เล่ม ๓๗ · หน้า 136a
གང་གིས་དྲི་ཚོར་བ་དེ་དག་གི་སྣ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་མྱོངས་པ་དེ་དག་གི་ལྕེ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་རེག་པ་དེ་དག་གི་ལུས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དེ་འཁོར་གྱི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་ནད་ཀྱང་
ཡོངས་སུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་གིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ནི་ལྷའི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོས་པ་དེ་དག་ལ་རྣ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ལྷའི་སྣ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བ་དེ་དག་ལ་ཚིག་གི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ལྕེའི་དབང་པོ་ཡངས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །
སེམས་ཅན་གང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཡོངས་སུ་དག་པས་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ན་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་
ཞི་ཞིང་འཕགས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངམ་ཐོས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་ཀུན་ནས་འཁོར་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་
เล่ม ๓๗ · หน้า 136b
པ་ལ་མ་དད་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཡང་དེ་དག་གི་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བདག་སྨྲའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་དེ་དག་དང་འགྲོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་ཏུ་བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དཔེ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་མི་རུང་སྟེ། ཅིས་ཀྱང་དཔེར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དཔེས་སྟོན་པ་མངོན་པར་གནང་བ་མཛད་ཀྱི་དེ་ལྷུར་བླང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་གནས་ཤེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་
སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་
མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མུར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་
เล่ม ๓๗ · หน้า 137a
ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོན་པ་མི་མཛད་དོ། །
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ་གང་གིས་
འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་བརྗོད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་གང་ཡང་རུང་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་ཐུ་བོ་གཞོན་ནུ་བཙུན་མོ་དམ་པ་ལས་བྱུང་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ལག་
ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དུས་བྱས་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པ་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་
མི་འཁོད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་སེམས་
ཅན་གཞན་གྱི་ལག་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མདོ་སྡེ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་
པ་རྣམས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འཁོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མཉན་པའི་མཐུ་འང་མེད་ན། གཟུང་བ་འམ་བཅང་བ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด