འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་བོ་དྷི་སཏྭ་པི་ཊ་ཀ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๔๑ · หน้า 169a

པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གང་དོན་ལ་རྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་གྱི་དོན་ལ་

རྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་བར་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ།

སྨོན་པ་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སེམས་ཅན་མེད། སྲོག་མེད། གང་ཟག་མེད་པ་སྟེ། གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ནོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་

ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དོན་སྟོན་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་པ་སྟོན་པའོ། །དེ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟོན་པའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གནང་བ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། ཡང་

དག་པ། དེ་ཁོ་ན། གཞན་མ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་

དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆ་དང་འཐུན་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་གང་འདོད་

เล่ม ๔๑ · หน้า 169b

ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་། བཅོས་པའི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་བརྟན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་མི་ལྡང་བའི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། མཐའ་མ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་འདོད་

ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་དག་ནང་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་ནང་དུ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ནང་དུའང་འདོད་ཆགས་མེད། ཕྱི་རོལ་ཏུའང་འདོད་

ཆགས་མེད་པ་དང་། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། དྲི་ལ་འདོད་

ཆགས་མེད་པ་དང་། དྲི་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་རེག་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། རེག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་རོ་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། རོ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་དྲི་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་

པ་སྟེ། འཇུག་པ་དེའི་སྒོས་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཆ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ། གང་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་སེམས་འཇུག་པར་ཤེས་པ་དང་།

ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་མང་མི་ཉུང་བར་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དང་། འདོད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་ཤེས་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་

རིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྐད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད་མེད་པར་འཇུག་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་སྐད་དང་། ཀླུའི་སྐད་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་དང་། དྲི་ཟའི་སྐད་དང་མིའམ་ཅིའི་སྐད་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྐད་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་སྐད་དང་། འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 170a

སྒྲ་དང་དབྱངས་རྣམས་ལས་སྐད་དེས་དེ་དག་ལ་ཆོས་འཆད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ཡི་གེ་

རྣམས་ཀྱིས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཚིག་གཅིག་གི་བླ་དགས་ཤེས། ཚིག་གཉིས་པའི་བླ་དགས་ཤེས། ཚིག་མང་པོའི་བླ་དགས་ཤེས། བུད་མེད་ཀྱི་ཚིག་ཤེས། སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཤེས། མ་ནིང་གི་ཚིག་ཤེས། བསྡུས་པའི་ཚིག་ཤེས། རྒྱས་པའི་ཚིག་ཤེས། སྨད་པའི་ཚིག་ཤེས། བསྟོད་པའི་ཚིག་ཤེས། འདས་པའི་ཚིག་

ཤེས། མ་འོངས་པའི་ཚིག་ཤེས། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚིག་ཤེས། ཡི་གེ་གཅིག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཤེས། ཡི་གེ་མང་པོས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེའི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན། ཟློས་

པ་མ་ཡིན། བརྟགས་པ་མ་ཡིན། དོན་གསལ་བའི་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་འཁོར་ཡང་དག་པར་དགའ་བ། སྣ་ཚོགས་པ། ཟབ་པ། ཟབ་པར་སྣང་བ། ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པས་བརྒྱན་པ། བདག་གིས་སེམས་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་རག་ལུས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་

གནང་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚིག་བཟང་བ་མི་གནས་པར་ལུང་བསྟན་པ། སྟོན་པ། རྒྱུན་མི་

འཆད་པ། སྤོབས་པ་མྱུར་བས་སྤོབས་པ་མགྱོགས་ཤིང་མྱུར་བ། སྤོབས་པ་མི་རྨོངས་པ། སྤོབས་པ་ཇི་ལྟར་དྲིས་པ་བཞིན་པ། སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ། སྤོབས་པ་མི་འགལ་བ། སྤོབས་པ་རྩོད་པ་མེད་པ། སྤོབས་པ་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ། སྤོབས་པ་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ།

སྤོབས་པ་ཟབ་པ། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་པ། ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་སྤོབས་པ། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པའི་སྤོབས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 170b

རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་སྤོབས་པ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་

པའི་སྤོབས་པ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤོབས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སྤོབས་པ། ཚིག་མི་ལྐུག་པའི་སྤོབས་པ། ཚིག་མི་རྩུབ་པའི་སྤོབས་པ། ཚིག་མི་འཆལ་བའི་སྤོབས་པ། ཚིག་རྩུབ་མོ་མ་ཡིན་པའི་སྤོབས་པ། ཚིག་མཉེན་པའི་སྤོབས་པ།

ཚིག་དག་པ། ཚིག་གྲོལ་བ། ཚིག་མ་ཆགས་པ། ཚིག་བཙུན་པ། ཚིག་འབྲེལ་པ། ཚིག་ལྡན་པ། ཚིག་མ་ཉམས་པ། ཚིག་སྙན་པ། ཚིག་འཇམ་པ། ཚིག་མ་སྨད་པ། ཚིག་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་སྟེ། ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་

སོང་བའི་སྒྲ། ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་དབྱངས་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་གཅིག་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སྤོབས་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་འབྱུང་བར་བྱེད་པ། དེ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་

པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོ་བས་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།། །།

བམ་པོ་བཅྭ་བརྒྱད་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྟོན་པ་འདི་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་

མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་གང་། ཚིག་འབྲུ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའོ། །

เล่ม ๔๑ · หน้า 171a

ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། དུལ་བ་དང་། སྡོམ་པ་དང་། ངེས་པ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུལ་བ་དང་། ཞི་གནས་དང་། སར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་བཤད་པ་སྒྲོགས་པའོ། །དོན་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལ་རྟོན་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་སྒྲོག་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་

བཞིན་དུ་འཆད་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཚུལ་གཅིག་པར་རྟོགས་པར་ཤེས་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བར་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་སྡོམ་ཞིང་

བསླབ་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྒྱགས་

པ་དང་། དྲེགས་པ་འཇོམས་ཤིང་བཟོད་པ་དང་། ངེས་པ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལེན་མི་གཏོང་བ་ལ་གནས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །

ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་

དོན་ཏོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 171b

ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་ཏེ། རྒ་ཤིའི་བར་དུ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་འགོག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་འགོག་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་

གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཆ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་

གྲོལ་བ་མི་འཁྲུགས་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་མཐའ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་

བསྟན་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཆོས་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་བསླབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རྩོམ་པ་བསྟན་པའོ། །

དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །མདོར་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲ་དང་ཡི་གེ་དང་། ཚིག་འབྲུ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་

པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚིག་འབྲུ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དག་གོ །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། དོན་གང་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་ཁོང་

དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དག་གོ །དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དྲང་བའི་དོན་དེ་ནི་གང་ཟག་གི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་མི་རྟོན་གྱི། གང་ངེས་པའི་དོན་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པས་དེ་ལ་རྟོན་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 172a

རྟོན་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གཉིས་ལ་མཁས་པ་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་པ་བཞིའོ། །

བཞི་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གནས་ཤིང་གནས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གནས་ཤིང་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་

གང་ཞེ་ན། གང་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་གནས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གང་སའི་ཁམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་

ཡང་ཡེ་ཤེས་ཁམས་བཞི་ལ་མི་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམས་

དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དྲི་རྣམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རོ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རེག་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །

གང་ཡང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པས་ཆོས་གང་ཡང་གཞོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 172b

ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་མི་འཛིན་པ། མི་སྙེམས་པ། མི་དམིགས་པ། རྣམ་པར་མི་རིག་པ། མི་འཁྲུགས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ཀྱི།

འདུས་མ་བྱས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །གང་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གང་ཡང་མི་སྐྱེ་མི་འགག་མི་གནས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་།

དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །

མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་གང་དག་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་

གང་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འཁོར་བས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འཁོར་

བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཡི་གེ་དང་། ཚིག་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཟབ་པ། བལྟ་དཀའ་བ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་

ཚིག་འབྲུ་མང་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཚིག་འབྲུ་ཉུང་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 173a

གང་ཟག་དང་། ཤེད་བུ་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་བདག་པོ་མེད་པ། བདག་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་།

མི་འབྱུང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། དུས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་། གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། གང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་

ཏེ། ཆོས་ཁ་ཅིག་ལ་རྩོམ་པ་དེ་དག་ནི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རྩོམ་པ་དེའི་གང་ཆོས་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གང་ཟག་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་གང་ཟག་དང་། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་

གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དང་། བརྒྱད་པའི་གང་ཟག་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་གང་ཟག་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གང་ཟག་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་གང་ཟག་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གང་ཟག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་གང་ཟག་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་། ལྷ་དང་། མིའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་

པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། གང་ཟག་གི་སྒྲ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གང་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་དག་ནི་རྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་རྟོན་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་

ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འགྱུར་བ། སྒྲོ་མ་བཏགས་པ། མི་བྱེད་པ། རྣམ་པར་མི་བྱེད་པ། མི་གནས་པ། གནས་མེད་པ། རྩེ་བ་མེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པ།

เล่ม ๔๑ · หน้า 173b

མཉམ་པ་ལ་མཉམ་པ། མི་མཉམ་པ་ལ་མཉམ་པ། མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ལ་མཉམ་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། མི་རྩོམ་པ། ངེས་པར་གྱུར་པ། ཐོབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་དག་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་པ་

དེ་དག་ནི་ཁམས་གང་ལ་ཡང་རྟོན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྟོན་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོན་པ་ལ་མཁས་

པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་

དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ལ་སྙོམས་

པར་འཇུག་པ་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྦྱོར་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོམ་པ་དང་། བདག་དང་ཕ་རོལ་གྱི་སྡིག་པ་འཆགས་པ་དང་། དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སློབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་།

སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་

འདས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང་ལྡན་པའི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 174a

བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་། དབུལ་པོ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སྡུད་པ་དང་། ནད་པ་

རྣམས་ལ་སྨན་སྦྱིན་པ་དང་། གུས་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ལྟུང་བ་རྣམས་མི་འཆབ་པ་དང་། སྡིག་པ་འཆགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བཞུགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་

བསྙེན་བཀུར་དང་། རི་མོ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་བཞིན་དུ་རི་མོ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཡང་སོང་སྟེ། ཆོས་ཉན་པས་ཆོག་མི་

ཤེས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་འཆད་པ་དང་། ཕ་དང་མ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་བསགས་པས་ཆོ་ག་མི་ཤེས་པ་དང་། ལུས་བསྡམས་ཤིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ངག་བསྡམས་པའི་

ངག་ལ་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཡིད་བསྡམས་པའི་ཡིད་ལ་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བཙུགས་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གཏན་པ་མེད་པ་བསགས་པས་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་།

དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་བསགས་པས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པས་ལུས་བརྒྱན་པ་དང་། ངག་གི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ངག་བརྒྱན་པ་དང་། བློ་ཐོགས་པ་མེད་པས་སེམས་བརྒྱན་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་སྤྲུལ་པས་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཞེ་གཅོད་པ་དང་། དབྱེ་བའི་ཚིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འཁོར་མང་པོའི་རྒྱན་དང་། ཆོས་འཛིན་པས་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱན་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་ནས་ལེགས་སོ། །

เล่ม ๔๑ · หน้า 174b

ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་གུས་པར་ཆོས་ཉན་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཆོས་འཆད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ཕུལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་གི་རྒྱན་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་

ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མི་དམིགས་པས་ཚེ་དང་ཤི་འཕོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཕངས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། མི་ཟད་པའི་

སྨོན་ལམ་ཐོབ་པས་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང་། ཁྲོ་གཉེར་མེད་པས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་དད་ཅིང་བཞིན་འཛུམ་པས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འོད་ཟེར་སྙོམས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་ཐོབ་པ་དང་། མ་ལོབས་པ་ལ་མི་བརྙས་པས་འོད་མང་

པོ་མཐོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བསགས་པས་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ལྟུང་བ་ལ་མི་རྩོད་པས་མངལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་

ནོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་པ་དང་། ཉི་ཚེ་བའི་སྤྱོད་པ་མི་འདོད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་མི་འདོར་

བས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནོར་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། སྔོན་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མི་སླུ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་དང་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་གང་

เล่ม ๔๑ · หน้า 175a

རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འདུན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ང་རྒྱལ་མི་བྱེད་པ་དང་། བླ་མ་ལ་དགའ་བ་

དང་། སྟོན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། དེའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་གིས་འདི་ནི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏམ་གང་ཡང་མི་སྟོན་པ་མེད་པ་དང་། སྣོད་དུ་ཤེས་ནས་བར་ཆད་མེད་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་

ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ། གང་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་ཉུང་བ་དང་། བྱ་བ་ཉུང་བ་དང་། སྒྲ་ཉུང་བ་དང་། སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་མི་ཉལ་ཞིང་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་

པ་དང་། འབྲེལ་བའི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་གནོན་པ་དང་། ལྟུང་བ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་དང་། ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་དང་།

ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་དང་། ཆོས་ལ་འབབ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བབ་པ་དང་། ཆོས་ལ་རྟུལ་བ་དང་། རྟག་པར་མགོ་དང་། གོས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་། མི་ལྷོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལས་

དབེན་པ་དང་། གཅིག་པུར་དགའ་བ་དང་། དགོན་པ་བདེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་ལ་དགའ་བ་དང་། སྦྱངས་པ་ལས་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་རི་མོར་མི་བྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་

འདས་པའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་དྲན་པ་མི་ཉམས་པ་དང་། རྟོགས་པ་ལ་དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བློ་གྲོས་ལ་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་ལ་གདམས་པ་དང་། རྐྱེན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རིག་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་རྒྱན་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 175b

སངས་རྒྱས་ཀྱི་འགྲོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། གཏི་མུག་གི་ལིང་ཏོག་སེལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། བློ་མ་ཞུམ་པ་དང་། བློ་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་

ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་སྙེམས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་པ་དང་། ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ།

དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གྲོ་ག་དང་། སྨྱུ་གུ་དང་། སྣག་ཚ་དང་། གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྟན་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་

སྨྲ་བ་ལ་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཆོས་ཀུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གཡོ་མེད་པར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཀུན་སྲུང་བ་བཞི་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་

ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་དང་། དགེ་བ་སྲུང་བ་དང་། ཡུལ་དང་ལྗོངས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་དང་། ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་སྟེ། ཀུན་སྲུང་བ་ནི་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ །ཉེ་བར་རྟོན་པ་བཞི་ཡེ་

ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དང་། ཟང་ཟིང་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོན་པའོ། །སྟོབས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པའི་ཕྱིར་དད་པའི་སྟོབས་

དང་། ཐོས་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 176a

འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ལ་ངེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོས་ཚོལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཚུལ་

ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་བཟོད་

པ་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་རླུང་དང་། ཚ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། དྲོ་བ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། བཀྲེས་པ་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་

པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་བཟོད་པ་སྟེ། བཟོད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་།

གཟུངས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྟན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། ནན་ཏན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ།

དབེན་པ་དང་། གཅིག་པུར་དགའ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་

སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆད་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། རྟག་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། མི་འགལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ལས་མོས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་སྣང་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๔๑ · หน้า 176b

ཆོས་འདི་བཞི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། མདོ་སྡེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་

ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་བཞི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ལམ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་

སུ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མི་ངོམས་པ་འདི་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། བསྟན་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། དཔྱོད་པས་མི་ངོམས་

པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པ་སྟེ། མི་ངོམས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་

བལྟའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩོམ་

པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁར་ལས་པ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་སྟེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱང་འཐོབ། ཐམས་

ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་གཞོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚོགས་དེ་གཉིས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 177a

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་དང་།

ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་དང་། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་

པ་གང་ཞེ་ན། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དེ་ལུས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག །ལུས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག །ལུས་ཀྱི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ཀྱེ་མའོ་ལུས་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་

ལོག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩྭ་དང་། ཤིང་གེལ་པ་དང་། སྨན་དང་། ནགས་ཚལ་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་ཞིང་བདག་པོ་མེད་པ་ཡོངས་

སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ཡང་རྩྭ་དང་། རྩིག་པ་དང་། ཤིང་དང་། བོང་བ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ། བདག་དང་བདག་གི་འམ། རྟག་པ་འམ། བརྟན་པའམ། ཐེར་ཟུག་གམ། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ།

ལུས་དེ་ལ་ང་ཡིར་མི་བྱའི་ལུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་དེས་སྙིང་པོ་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། རྡོ་རྗེའི་སྐུ། མི་ཕྱེད་པའི་སྐུ། སྲ་བའི་སྐུ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ཁྱད་ཞུགས་

པའི་སྐུ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །བདག་གི་ལུས་འདི་ཉེས་པ་དུ་མའི་སྐྱོན་ཆགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཐུས་ལེགས་པར་མཐོང་ནས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་

เล่ม ๔๑ · หน้า 177b

བྱེད་དེ། ངའི་ལུས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་དགོས་པར་ཟད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་། དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྣམ་གྲངས་

སྣ་ཚོགས་དང་། ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་འདི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་དང་། དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སྣ་

ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་ལུས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་མོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། ཤི་འཕོས་ཀྱང་མི་སྐྱོའོ། །ལུས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་མོད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གདུང་ངོ་། །ལུས་བདག་

མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་མོད། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་མི་སྐྱོའོ། །ལུས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་མོད་ཀྱི། ལུས་ཞི་བས་བཏང་སྙོམས་སུ་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ་། །ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ལུས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་མོད་ཀྱི། དབེན་པའི་མུར་

ཡང་མི་ལྟུང་ངོ་། །དེ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ལུས་ལ་རྫས་དང་སྙིང་པོར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ནང་གི་ལུས་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ནང་གི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་

ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །དེ་ལུས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་ནས་མཚན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བརྒྱན་པའི་སྐུ་འཐོབ་བོ། །

དེ་ལུས་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ནས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་མངོན་དུ་འདུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་

เล่ม ๔๑ · หน้า 178a

ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པས་བདེ་བར་ཚོར་བ་ཚོར་བར་བྱེད་

མོད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བས་རེག་ནས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་ཅིང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་ཡང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་

ཚོར་བས་རེག་ཀྱང་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དྲན་པས་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཚོར་བ་ཡང་ཚོར་བ་དེ་དག་ལས་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་ཚོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཚོར་བ་ལས་འབྱུང་བར་མི་ཤེས་པས་དེ་དག་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད། སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བར་བྱེད། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལ་

རྨོངས་པར་བྱེད་ཀྱི། བདག་ནི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྦྱངས་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རྩོམ་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་

ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བདག་གམ། སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། གང་ཟག་གང་ཡང་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མེད་དེ། ཆགས་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །

ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ལེན་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཚོར་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ཚོར་བའོ། །མིག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ཚོར་བ་ཡིན་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཚོར་བ་ཡིན་པ་ནས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 178b

པའི་བར་དུ་ནི་ཚོར་བའོ། །གང་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་བའམ། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་དེ་ནི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གོང་མ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་སྦྱར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་

འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་དེ་ནི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཚོར་བ་གཅིག་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་གཅིག་པུས་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཚོར་བ་གཉིས་ཏེ།

ཕྱི་དང་ནང་གིའོ། །ཚོར་བ་གསུམ་སྟེ། འདས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། མ་འོངས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཚོར་བ་བཞི་སྟེ། དེ་ནི་ཁམས་བཞི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཚོར་བ་ལྔ་སྟེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཚོར་བ་དྲུག་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་

མཆེད་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཚོར་བ་བདུན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བདུན་ནོ། །ཚོར་བ་བརྒྱད་དེ། དེ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པའི་སྦྱོར་བ་བརྒྱད་དོ། །ཚོར་བ་དགུ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་དགུའོ། །ཚོར་བ་བཅུ་སྟེ། དེ་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །གོང་

མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་བ་སྟེ། དམིགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཚོར་བར་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པས་སེམས་

ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གནས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་མི་བརྗེད་པ་དང་། སྦ་བ་དང་། ཀུན་སྲུང་བ་དང་། མི་གཡེང་བའོ། །དེ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། སེམས་ནི་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་ཞུ་སྟེ་མི་གནས་པས་ནང་ན་ཡང་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 179a

དུ་ཡང་མི་འཕོ་སྟེ། གང་བདག་གིས་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་ཟད་མེད། རྣམ་པར་གྱུར་ཏེ། ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པས་དེ་རྙེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་གང་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཟད་མེད། རྣམ་པར་གྱུར།

ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་སོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་མི་ཤེས། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཚོར་ན་གང་གིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་

དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་དང་མི་འགྲོགས། གང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་དེ་ཡང་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་མི་འགྲོགས། གང་བསྔོ་བའི་སེམས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་དང་མི་འགྲོགས་སོ། །ཞེས་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་མི་སྐྲག །མི་དངང་། དངང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་རང་

བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་ཀྱིས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་མི་འབྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་། སྒྲུབ་པ་

གང་ཞེ་ན། སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་སུ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱན་དུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་རབ་

ཏུ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་ཚོགས་སོགས་སོ་ཅོག་དེ་ཐམས་ཅད་མྱུར་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པར་སྔོ་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཟད་པས་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ཡང་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 179b

དེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པས་དབེན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །

སེམས་གཟུང་དུ་མེད་པ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་གཟུགས་མེད་པ། མི་མཐོང་བ། མི་

ཐོས་པ། རྣམ་པར་མི་རིག་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་དྲིས་པའི་ཚིག་ཐ་དད་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སེམས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་

དམིགས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའི་སེམས་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །གང་ཡུལ་མེད་པར་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུའི་སེམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པའོ། །དེ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཤིན་ཏུ་

འབྲེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སེམས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འཆད་དོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་

ཉེ་བར་འབྲེལ་བར་བྱེད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་སེམས་ཟད་པ་དང་། སེམས་འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གནས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། འཁོར་བའི་རྒྱུན་

เล่ม ๔๑ · หน้า 180a

གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཤེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་

ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་མོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་

ཆོས་གང་མཐོང་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་བར་མ་དོར་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་གཏོགས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བར་མ་གཏོགས་པ་

དང་། མ་སྐྱེས་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་དེ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་གི །ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་པའི་དོན་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་དང་། སྲོག་མེད་པའི་དོན་དང་། །གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །

དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སོ། །

เล่ม ๔๑ · หน้า 180b

ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སོ། །བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་

ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ཆོས་དེ་དག་ལ་གང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་ཐར་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་

མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཤེས་ནས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡང་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བཅོས་མར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།

དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་བསགས་པ་འམ། ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། དེ་དག་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་

ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞོག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་འཇོག་པ་མེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པ་མེད། མི་འཇོག་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་དེ་གནས་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ནི་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་

གང་ལ་གནས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་གནས་དེ་ལ་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གནས་གང་ལ་གནས་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་

གནས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྟོན་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཟད་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེད་མོད་ཀྱི། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཟད་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་ལ་མི་སྐྱེ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 181a

བའི་མཐའ་དེ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་དེ་ལ་གཞོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཉན་ཐོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་སམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཆོས་སུ་གདགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་དྲན་པ་དེ་ལ་འཇོག་སྟེ།

དྲན་པ་དེ་ཡང་བརྗེད་པར་མི་བྱེད། ཕྱི་མའི་མཐའི་ཡང་བར་དུ་རྨོངས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྟན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ། སེམས་

ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། བདུད་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ། རང་བྱུང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་མོ། །དེ་དག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་

ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་བདུན་ཏེ།

བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་

གང་གིས་ཆོས་རྟོག་པར་བྱེད། ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད། ཆོས་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་དྲན་པ་དེས་གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །

เล่ม ๔๑ · หน้า 181b

ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་དྲན་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་

གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་ཀྱང་ངེས་པའི་དོན་དུ། དྲང་བའི་དོན་ཀྱང་དྲང་བའི་དོན་དུ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་དུ། དོན་དམ་པ་ཡང་དོན་དམ་པར། བརྡ་ཡང་བརྡར། རྣམ་པར་

གཏན་ལ་བབ་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཏན་ལ་བབ་པར་ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན།

གང་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། སྟོབས་དང་། རྟུལ་བ་དང་། མི་ཟློགས་པའི་མོས་པ་དང་། མཐུ་དང་། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་། ལམ་མངོན་པར་

རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། དགའ་བ་གང་དང་། ཆོས་ལ་དགའ་བ་གང་དང་། ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་གང་གིས་སེམས་མི་ཞུམ་ཞིང་དང་བ་སྟེ། མ་

ཞུམ་པའི་དགའ་བ་དེས་གང་ལུས་སམ་སེམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་བྱེད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སེལ་བ་དེ་ནི་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། གང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་

སྦྱངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཞོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 182a

མཉམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ནི་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་དེ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའི་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།

ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་མ་གཏོགས་པར་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། གང་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་ཆོས་

རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཛིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་དང་། མཐོ་དམན་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་གཡོ། མི་འཁྲུག །རབ་ཏུ་མི་འཁྲུག །ཡང་དག་པར་མི་འཁྲུག །ཆགས་པར་མི་བྱེད། ཞེ་སྡང་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་དང་འཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།

དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་

མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་འདི་བརྒྱད་དོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་།

ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། ལྟ་བ་གང་འཕགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་ལངས་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཏུ་ལྟ་བ་

ལས་ལངས་པ་མ་ཡིན། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་ལངས་པ་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་ལངས་པ་མ་ཡིན། ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བ་ལས་ལངས་པ་མ་ཡིན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་ལྟ་བ་ལས་ལངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟ་བ་ལས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 182b

ལངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། རྟོག་པ་གང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་རྟོག་པ་དེ་ལྡང་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། རྟོག་པ་གང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་

དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་གང་གིས་བདག་དང་གཞན་ལ་མི་གདུང་ཞིང་དེ་

ཕན་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ངག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་དེས་ལམ་མཉམ་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་དཀར་ལ་

རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་དཀར་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་དཀར་གནག་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་

མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ། ལས་ལ་རྟོན་པ། ཡང་དག་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པས་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འཕགས་པའི་རིགས་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་མི་གཏོང་བ་དང་། ཁ་གསག་མེད་པ་

དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་མེད་པ་དང་། དགང་སླ་བ་དང་། གསོ་སླ་བ་དང་། ཆོ་ག་མི་ལྷོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྙེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། བདག་གི་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། འཕགས་པས་གནང་བའི་འཚོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་

ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གང་ཞེ་ན། རྩོལ་བ་གང་ལོག་པར་སྤྱོད་པར་བཤད་པ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་བའི་རྩོལ་བ་དེ་མི་འདོད་ཀྱི། རྩོལ་བ་གང་འཕགས་པའི་ལམ་དང་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 183a

པ་འགྲོ་བའི་ལམ་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་རྩོལ་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་གང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་དང་། ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དྲང་བ་དང་། གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང་། འཁོར་

བའི་ཉེས་པ་དང་། སྐྱོན་ལ་ལྟ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་འདྲེན་པའི་དྲན་པ་དང་། དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་མི་བརྗེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཆོས་ཐམས་

ཅད་ལ་མཉམ་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་སྟེ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །འདས་

པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་མི་ཟད་པ་འདི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་འཆད་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་ལམ་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡན་ལག་གཉིས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་

མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ཡན་ལག་གཉིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཞི་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མི་གཡེང་བ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་པ་དང་། མི་རྒོད་པ་དང་། མ་ཁེངས་པ་དང་། མི་འཕྱར་བ་དང་། མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་

བ་དང་། དེས་པ་དང་། སྦས་པ་དང་། གཡོ་མེད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གཅིག་པུར་དགའ་བ་དང་། འདུ་འཛི་སེལ་བ་དང་། དབེན་པར་དགའ་བ་དང་། ལུས་དབེན་པ་དང་། སེམས་མ་འཁྲུལ་པ་དང་། དགོན་པའི་སྒོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། འདོད་པ་ཉུང་བ་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 183b

འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་སྦས་པ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། ཚོད་ཤེས་པ་དང་། དྲོད་ཤེས་པ་དང་། དགང་སླ་བ་དང་། གསོ་སླ་བ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། མི་མཐོ་མི་དམའ་བ་དང་། ཚིག་ངན་པ་སྨྲས་པ་བཟོད་པ་དང་།

རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བྱམས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དགའ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་

དང་པོ་ནས། བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་མཐར་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཚོགས་དེ་ལ་གང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་སྒོམ་

པའི་ལམ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་ཕུང་པོར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་

སྟོང་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། མིག་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མི་འགལ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་།

འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་

རྣམས་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་མཐོང་བ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་མཐོང་བའོ། །ཡང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུས་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གནས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 184a

པའི་རྒྱུས་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་། དམིགས་པའི་རྒྱུས་མཐོང་བ་མེད་ཅིང་ལྷག་པར་མཐོང་ཡང་ཅུང་ཟད་ལྷག་པར་མི་མཐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་ལྷག་མཐོང་ནི་མཐོང་བས་ཀྱང་མཐོང་ལ་ལྟ་བ་ཡང་མི་མཐོང་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །

ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་མཐོང་དེ་ལྟར་མཐོང་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གཞན་ཡང་ལམ་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་

པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་

ཏུ་འཇོག་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་།

ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པའོ། །གང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་

སོ། །འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་མི་གཏོང་བའོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 184b

རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་

གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང་། གང་གཞན་ལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོ་ག་ཉམས་པ་དང་།

གང་གཞན་ལ་ལ་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་ཉམས་པ་དང་། གང་གཞན་ལ་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་

ལྡང་བའི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་

འདུན་པ་སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སེམས་ལ་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན། ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་སོ། །གང་ཡང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་

རྣམས་སེམས་ལ་རྒྱུ་བའི་སྡུག་པའི་རྣམ་པས་འདོད་ཆགས་སམ། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྣམ་པས་ཞེ་སྡང་ངམ། མ་རིག་པའི་རྣམ་པས་གཏི་མུག་གམ། རྒྱུ་དང་སྒྲིབ་པ་གང་དག་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་ཤིང་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མི་གཙང་བས་འདོད་ཆགས་ཞི་བར་བྱེད།

བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་ཞི་བར་བྱེད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་གཏི་མུག་ཞི་བར་བྱེད་དེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཞི་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྤོང་བ་དེ་ནི་གང་ཡང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་

เล่ม ๔๑ · หน้า 185a

ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གཉིས་པའོ། །གང་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་

ནི་གནས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་

ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གསུམ་པའོ། །གང་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་

སྐྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་ནི་མཐར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་སླར་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་

ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཁམས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཁམས་གསུམ་

ལ་མི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་པ་དེ་ལ་ཟད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ཡན་ལག་བཞི་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གཞན་ཡང་ལམ་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་པ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་གང་གིས་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ན་

เล่ม ๔๑ · หน้า 185b

སྤྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་དད་དེ། དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པ་ཡིན། དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དད་དེ། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཐེག་པ་གཞན་ལ་འདོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་

ངེས་པའི་དོན་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དད་དེ། ལྟ་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བག་ལ་ཉལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་།

སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་དད་ཅིང་ཐོས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ། ནེམ་ནུར་མེད་པར་ཆོས་དེ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ལ་དད་པ་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་

པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྡུད་པ་དེ་དག་དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་དག་དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

ཆོས་གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གང་ཆོས་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད། ལུང་བསྟན་པའི་ས་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དག་མངལ་ན་འདུག་པ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའི་དབང་པོར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་མངལ་ན་འདུག་པ་ལ་ལུང་མི་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་

ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་གྱི་བར་དུ་ལུང་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ཡན་ལག་ལྔ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན།

เล่ม ๔๑ · หน้า 186a

ཡན་ལག་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་མོས་པ་དད་པ་མགོ་གཅིག་པ་མི་རྫི་བ་སྟེ་གལ་ཏེ་དེའི་དྲུང་དུ་

བདུད་སྡིག་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་འོངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཆོས་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྲལ་བར་བྱེད། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་

ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི། དད་པའི་སྟོབས་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོབས་ལས་འབྲལ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་དད་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་

ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་བརྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཐུ་ཐོབ་ཀྱང་གནས་དེར་མ་བསྒྲལ་གྱི་བར་དུ་སྟོབས་ཀྱི་མཐུ་དེ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་འམ་བསྟན་པ་འམ། རྣམ་པར་བསླང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གིས་གཏོར་བ་འམ་གཡེང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་

དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཛོམས་ཤིང་དྲན་པ་དེ་ཡང་མི་ཆོམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གང་དག་གི་ལམ་གྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་

ཡང་རྟོག་ལ་དེའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྒྲའི་ཚེར་མ་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་མོད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ་གནས་མོད། དེའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 186b

འགྱུར་བ་དང་། དེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་བསམ་གཏན་དེ་བཞི་ལ་གནས་ན་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་

པར་ཐར་པས་གཞོམ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་གཏོང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་

རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཆོམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་བཟོའི་གནས་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་སྙེད་སྤྱོད་པ་དམ་པ་དང་། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་དཀའ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སློབ་དཔོན་མེད་པར་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་འཇིག་

རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་ཀྱང་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་དག་སྒྲོལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཆོམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །འདི་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་པའི་ལམ་

གཞན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡན་ལག་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གཞན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི་མགོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་ནས་ལམ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་གཉིས་

སུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྲོགས་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཐུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བསམ་པས་གོ་ཆ་བགོས་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་མ་བསྟན་པ། གཞན་གྱིས་དྲིང་མི་འཇོག་པ། བདག་ཉིད་བྱེད་པ། བདག་གིས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཕགས་

པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་སྲབ་བགོས་ནས་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཐོབ་པ་དེ་བདག་གིས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །གང་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། གང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཐོབ་པ་དེ་བདག་གིས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་ངའི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 187a

གྲོགས་མ་ཡིན་གྱི། ང་ནི་སྦྱིན་པའི་གྲོགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ནི་ངའི་གྲོགས་མ་ཡིན་གྱི་ང་ནི་དེ་དག་གི་གྲོགས་སོ། །ང་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཕ་

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ངས་བསླང་བར་བྱའོ། །གོང་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ང་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ངས་བསླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གྲོགས་མེད་ཅིང་

ང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་འདུག་ནས་བདུད་སྟོབས་དང་བཅས་པ་བཏུལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའི་ལམ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་ནས་འདི་ལྟར་སེམས་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་

པ་དང་། དེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་འབྱུང་། མ་རིག་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འབྱུང་། འདུ་བྱེད་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་། མིང་དང་གཟུགས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རེག་པ་

འབྱུང་། རེག་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་འབྱུང་། ཚོར་བ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་འབྱུང་། སྲེད་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ལེན་པ་འབྱུང་། ལེན་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་འབྱུང་། སྲིད་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་འབྱུང་། སྐྱེ་བ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒ་ཤི་འབྱུང་། རྒ་ཤི་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 187b

རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་གཡོ་བ་དང་། མི་བྱེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་

ཅད་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། གང་ཡང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་དག་གིས་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་དབང་པོའི་རྒྱུ་ཚད་མ་དང་། ལྷག་པའི་ཆོ་གའི་རྒྱུ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཟིན་པ་དང་། མ་ཟིན་པ་ལས་གང་རྒྱུ་འདུས་པ་བྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་

འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་འགག་ཅེ་ན། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་འགག་གོ །མ་རིག་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་གི་བར་དུ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་

སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་དེ་ལ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས། རྐྱེན་ལ་རག་ལས། འདུས་པ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། གང་རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། འདུས་པ་ལ་རག་ལས་པ་དེ་ནི་བདག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་མ་ཡིན། སྲོག་དང་གང་

ཟག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བགྲང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་སེམས་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྐྱེན་དུ་སློང་བར་བྱེད་ལ།

རྐྱེན་དེ་དག་ལ་ཡང་ཟད་པ་དང་། འགག་པར་སོ་སོར་རྟོག་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་འགག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་

པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང་། ངག་གི་འདུ་བྱེད་དང་། ཡིད་

เล่ม ๔๑ · หน้า 188a

ཀྱི་འདུ་བྱེད་དོ། །གང་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པར་རྟོག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྔོ་བ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ལ་

མཁས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་གང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་སྡུད་པའོ། །གང་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཤེས་པས་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་མོས་པས་གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་

ཡང་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འོད་ཟེར་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསྡུ་བ་བཞིས་སེམས་ཅན་སྡུད་པའོ། །གང་ཡང་སྙེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་བདག་མེད་པར་འཛིན་པ་དག་བསྡུ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་འདུས་མ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མོས་

ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མི་གཅོད་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གཅོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་

དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་རྣམས་མི་སྡུད་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ཤེས་ཤིང་

མངོན་སུམ་དུ་མཁས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པ་དེ་ནི་དེའི་འདུས་བྱས་ལ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 188b

མཁས་པའོ། །གང་ཡང་ཁམས་གསུམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཁམས་སུ་མི་ལྟུང་བ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །གང་ཐམས་

ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་དང་། མཁས་པ་མེད་ན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་

དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་གནས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་མཁས་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་

སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་མོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་

ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་གྱུར་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འདོད་པ་དང་། ཚོལ་བ་དང་། སྨོན་

ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་སིམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྟེན་པའོ། །ཤེས་

རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་

เล่ม ๔๑ · หน้า 189a

རབ་ཏུ་སྒྲོལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཡང་དག་པར་གྱུར་པ་ལ་འདྲེན་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་དང་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ཐོབ་པའི་

མཆོག་གོ །ཤེས་རབ་ནི་རང་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དམ་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་མ་འདྲེས་པས་རྒྱུ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མཚན་མར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་

ཅད་སྤངས་པས་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་ཆད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མུན་པ་མུན་གནག་དང་བྲལ་བས་བག་མེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་

གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འདྲེན་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མ་རིག་པའི་རླུང་གི་མུན་པ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྤྲིན་འཇོམས་པར་བྱས་པས་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མིག་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ལས་

འདས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་དོན་དམ་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོའི་སྣང་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་མི་ཟད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་

པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ལེན་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ཐར་པའི་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པས་མ་འདྲེས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་

པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ཇི་སྙེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ལ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 189b

འཇུག་པའི་སྒོ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་རབ་གནས་པའི་གནས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་

ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །གོང་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །འཁོར་བའི་

ཉེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་སྟོན་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་།

བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་

རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་

དག་པར་ཐོབ་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཏུལ་བའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞོག་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

เล่ม ๔๑ · หน้า 190a

པའི་དོན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསླབས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་

གྲངས་འདི་བླང་བར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཀླག་པར་བྱ། གཞན་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱ། རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མཉན། བླངས། བཟུང་། བཀླགས། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས། གཞན་

ལ་ཡང་བཤད། རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ན་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འཕོས་ནས་ཀྱང་བཟོའི་གནས་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། རིགས་མཐོ་ཞིང་བཙུན་པར་འགྱུར།

དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པར་འགྱུར། ཚིག་བཙུན་པར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཕངས་པར་འགྱུར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཚངས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་

ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་འདི་བཅུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཅེར་བུ་པའི་རྩོད་པ་དང་། འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ཏུ་མི་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་མི་ལྟ་བ་དང་།

གང་ཟག་ཏུ་མི་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་མི་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པར་མི་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་དགའ་བར་སེམས་བསྐྱེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཐོས་པའི་ཚིག་འབྲུ་མྱུར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་

འགྱུར་རོ། །དེ་གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མོས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། དལ་བ་ཕུན་སུམ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 190b

ཚོགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཆུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་བདོ་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གདུང་བས་ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཞེ་སྡང་ཆུང་སྟེ། ཞེ་སྡང་བདོ་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཞེ་སྡང་གི་

གདུང་བས་ཡོངས་སུ་མི་གདུང་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གཏི་མུག་ཆུང་སྟེ། གཏི་མུག་བདོ་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་གི་གདུང་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་འཐོབ་

པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར། ཤེས་རབ་མྱུར་བར་འགྱུར། ཤེས་རབ་རྣོ་བར་འགྱུར། ཤེས་རབ་མགྱོགས་པར་འགྱུར། ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར། ཤེས་རབ་ཟབ་པར་འགྱུར། ཤེས་རབ་ངེས་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར།

ཤེས་རབ་མ་ཆགས་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང་མཐོང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་གྱི་ཞུ་བ་ཡོངས་སུ་ཞུ་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་གྱི་ཞུ་བ་ཞུས་ནས་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡོན་

ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདུད་ཀྱི་བཅིང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷོད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་

བ་དང་། དེས་བདུད་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་ལས་ཡིད་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་

འགྱུར་བའི་ལམ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོ་གའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 191a

པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མཉན། བླངས། བཟུང་། བཀླགས། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས། གཞན་ལ་ཡང་བཤད་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་འདི་སྙེད་འཐོབ་

པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །གང་དག་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་འདི་འཛིན་པ། །མཁས་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་མཐའ་ཡས་འགྱུར། །ཆོས་དང་དོན་རྣམས་ལ་ཡང་མཁས་པར་འགྱུར། །ཚིག་ཀྱང་ཁྱད་པར་

འཕགས་ཤིང་ཡི་གེ་རྫོགས། །གང་ཞིག་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་འདི་འཛིན་པ། །དེ་ནི་རབ་དགའ་ཤིན་ཏུ་མགུ་སྐྱེས་ནས། །དགེ་སློང་དེ་ནི་འདིར་ཡང་ཆོས་འཆད་དེ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མང་དུ་ཆོས་ཐོས་ནས། །ཀྱེ་མའོ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་འཆད་བྱེད་པ། །

ནམ་ཞིག་བདག་ཅག་འདི་འདྲའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་། །མདོ་སྡེ་འདི་འདྲ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར། །གང་དག་དེ་འདྲ་ཤེས་རབ་ལྡན་མཆོག་རྣམས། །ཆོས་རྣམས་གང་ལའང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དྲན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚིག་སྟོན་འགྱུར། །གང་དག་མདོ་

སྡེའི་རྒྱལ་པོ་འདི་འཛིན་པ། །དེ་ནི་འཕགས་པས་རྟག་བསྔགས་རྒྱལ་བས་གནང་། །ཆོས་ཚིག་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཚོལ་བར་བྱེད། །དེ་ནི་ཐོས་པས་རྟག་ཏུ་འཕགས་པར་འགྱུར། །ཐོས་ནས་དོན་ནི་ཉེ་བར་འཛིན་པར་བྱེད། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་འབྲུལ་མི་སྙེམས་ཏེ། །དོན་ལ་ལྟ་བས་རྟོགས་པ་འཕེལ་

བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྟག་ཏུ་ཚད་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དོན་ཀྱང་མཐའ་ཡས་ཏེ། །སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་དམ་པའི་དོན་ལ་མཁས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ །དེ་ཡི་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གོ །དེ་ཡི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ལ་ཞེ་སྡང་

ཆུང་། །དེ་ཡི་གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཆུང་། །སེམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་རྙེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གོ །ལོངས་སྤྱོད་རྙེད་ནས་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་ཞེས་དོན་ལ་རྟོག ། ལོངས་སྤྱོད་སྙིང་པོ་མེད་པར་རབ་ཤེས་ནས། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མི་ལྟ་

เล่ม ๔๑ · หน้า 191b

རབ་ཏུ་འབྱུང་། །མངོན་པར་བྱུང་སྟེ་དགོན་པར་གནས། །རྟག་ཏུ་གཡེལ་བ་མེད་པ་དང་། །ཆོས་རྣམས་ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཏེ། །ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མེད། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་དྲུང་ཉིད་དུ། །སོང་སྟེ་ཞུ་བ་ཞུ་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་འཕེལ། །དེ་ལ་དཀར་པོ་འབྲི་

བ་མེད། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བརྩོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན།

འདི་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་བྱེད་པ་དང་། དོན་མཚུངས་

པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན། སློང་བ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ནི་བདག་དང་

གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་འཐུན་པ་ནི་ཐེག་པ་གང་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཐེག་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཞོག་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་གང་སློང་བ་ལ་ཡིད་དང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་

གང་སློང་བ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་སློང་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་མཚུངས་པ་ནི་གང་སློང་བ་ལ་དོན་མཚུངས་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་བསམ་པས་བཏང་བའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་

ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །དོན་འཐུན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཏང་བའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་དགའ་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་མི་གཏོང་བའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 192a

སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། །དོན་མཚུངས་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ལ་མཐོན་དམན་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་གང་ཆོས་ཀྱིས་བཙལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །

སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཆོས་ལ་འཛུད་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པའོ། །དོན་མཚུངས་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་

པ་ནི་གང་ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་བདག་གི་དོན་བཏང་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །

དོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ལག་ཏུ་འོངས་པ་ལ་བལྟས་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་པ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དོན་

བྱེད་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ལ་ལུང་འབོགས་པ་དང་། ཁ་དོན་བྱེད་པ་དང་། འཆད་པ་དང་། སྟོན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །དེ་ལ་དོན་མཚུངས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བར་ཆོས་ལ་འཛུད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཉེ་བར་འོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་གཡེང་བར་

སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་རྒྱང་རིང་པོར་ཡང་སོང་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་ཆོས་འདོད་པས་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་གོས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏམ། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏམ།

ཅི་དགོས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པར་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་གང་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་ནས་ཆོས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཕན་པའི་དངོས་པོའི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 192b

ཕྱིར་སྟོན་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་མཚུངས་པ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།

བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དོན་མཚུངས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དོན་མཚུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་སོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

མྱུ་གུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དོན་མཚུངས་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་དེ། དེ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་

ལྟར་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དེས་གཞོན་ནུ་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དེ་ཡང་བཤད། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་

ཡང་བརྗོད་དེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་གཞོན་ནུ་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དེ་ཐོས། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་

เล่ม ๔๑ · หน้า 193a

པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ན་

བཟའ་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། རིམ་གྲོར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོས་བླ་ན་མེད་པ་

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཞོན་ནུ་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་ཟ་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་གཞོན་ནུ་བརྩོན་འགྲུས་

སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་ན་བཟའ་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་བཀུར་སྟིར་

བྱས། བླ་མར་བྱས། རིམ་གྲོར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཀྱང་། ང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་གཞོན་ནུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་

བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་འཕྲོའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཚུན་ཆད་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀོན་

མཆོག་ཡན་ལག་གི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་བར་ཤ་སྟག་གོ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་དེའི་

เล่ม ๔๑ · หน้า 193b

ཚེ་ན་རྒྱལ་པོ་མཛེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཐའ་བཞིར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ། ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་གྱི་མཐུ་དང་བརྩོན་པ་ཐོབ་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་བྱུང་བ་ནི་འདི་དག་གོ །འདི་ལྟ་སྟེ།

འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་བར་དུ་བདུན་ཏེ། མངོན་པར་བཏུལ་ནས་གནས་པའི་བར་དུའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྒྱལ་པོ་མཛེས་པར་སྣང་བ་དེའི་ཕོ་བྲང་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆུར་ནི་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས།

ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་སུ་ཞེང་དུ་ནི་དཔག་ཚད་བདུན་ཡོད་དེ། འབྱོར་པ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། ལོ་ལེགས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་། མིས་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱུག་པ། ནོར་མང་བ། ལོངས་

སྤྱོད་ཆེ་བ་ནས་མཛོད་དང་བང་བས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་དེས་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་གི་

བསམ་པ་ལ་བརྟགས་ནས། ཀྱེ་མའོ་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྣོད་དུ་རུང་ངོ་། །ཀྱེ་མའོ་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། སྣོད་དུ་གྱུར་པར་མཁྱེན་ནས་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་ག་ལ་

བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་ཕྱིན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་བཤད། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བས་ན་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་གིས་བྱང་

ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་འདི་ཡང་ཐོས། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་དང་།

เล่ม ๔๑ · หน้า 194a

མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ལོ་སྟོང་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ན་བཟའ་དང་། བསོད་སྙོམས་

དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས། བླ་མར་བྱས། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་

དེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་། ཡིད་གཉིས་ཟ་ན་དེ་ལྟར་མི་ལྟའོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་ཚོང་དཔོན་ཤེས་རབ་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ལོ་སྟོང་དུ་ན་བཟའ་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས། མཆོད་

པར་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་དེས། ང་ལ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་

པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཀོན་མཆོག་ཡན་ལག་ཚུན་ཆད་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་རྒྱལ་པོ་དགྲ་

ཐུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་པད་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། དགའ་བ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་མིས་གང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱི་བྲམ་ཟེ་མར་མེའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་ཕྱུག་པ། ནོར་མང་བ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ནས་མཛོད་

เล่ม ๔๑ · หน้า 194b

དང་། བང་བའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་ལ་དབེན་ཅིང་ཕངས་པ་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། མཐོང་ན་མི་འཐུན་པ་མེད་དེ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བྲམ་ཟེ་མར་མེའི་བདག་པོ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཕྱེད་བྱིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་

མར་མེའི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོའི་ཕྱེད་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། ཆོས་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་པོ་ལས་བུ་གཟུགས་བཟང་པོ་མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཤིན་ཏུ་བཟང་བ། ཁ་དོག་རྒྱས་པ། མཆོག་དང་

ལྡན་པ། ལུས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལས་འོད་བྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དེའི་མིང་མར་མར་མེ་མཛད་དུ་བཏགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་གིས་

བྲམ་ཟེ་མཚན་མཁན་ལྟས་ཤེས་པ་རྣམས་བསོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་མར་མེ་མཛད་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་གིས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་པོས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་མར་མེ་མཛད་མ་མ་དག་ལ་གཏད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་

པར་རྒྱལ་བུ་མར་མེ་མཛད་གཞོན་ནུ་མཁས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་འོག་མིན་གྱི་གནས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མར་མེ་མཛད་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མར་མེ་མཛད་ལ་བསྐོར་

བ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མར་མེ་མཛད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་འདིར་ནི། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་གྱུར་པ་མེད། །དྲང་སྲོང་རྒྱལ་མཚན་གནས་ནས་ནི། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ལང་ཚོ་

མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ནི། །རླུང་གི་ཤུགས་པས་ལྷག་པར་མགྱོགས། །རྒ་བ་དེ་ནི་གཟུགས་འཇིག་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། །གྲོགས་པོ་རྒས་པ་མཐུ་ཉམས་ནི། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་སྟེ། །ཁྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དར་ལ་བབ། །ཁྱོད་ནི་རྩལ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཤེས་རབ་ཆེ། །

เล่ม ๔๑ · หน้า 195a

ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་བློ་གྲོས་ཆེ། །མྱུར་དུ་མངོན་པར་བྱུང་ན་ལེགས། །ཐུབ་བརྟན་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་གྱིས།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ་ཐ་མ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

དཔའ་ཆེན་པོ་མར་མེ་མཛད་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུབ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུབ་མོ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་པ་ཆེ་བ་དང་། དགེ་བར་གྲགས་པའི་སྒྲ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་བྱུང་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་གི་བུས་མ་བསླབས་པར་བླ་ན་མེད་པ་

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུབ་མོ་རྒྱ་ཆེར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་ཆེ་བ་དང་། དགེ་བར་གྲགས་པའི་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐོས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་ལ་ཁྱོད་

ཀྱི་སྲས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བདག་གིས་ཐོས་ཏེ། བདག་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་མར་མེ་མཛད་མཐོང་བར་འཚལ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་གི་

དྲུང་དུ་གཤེགས་སུ་གསོལ། དེ་སྟེ་མི་གཤེགས་ན་བདག་ཉིད་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དང་བཅས་ཏེ་མཆིའོ་ཞེས་ཕོ་ཉ་བཏང་བ་དང་། དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་གིས་རྩིས་པ་དང་། བློན་པོ་དང་། སྒོ་བ་དང་། འཁོར་རྣམས་བསགས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དག་

བཟླས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ལྷ་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ལ་གསོལ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བས་ཐུགས་རྗེར་དགོངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱི་དྲུང་དུ་གཤེགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་ཀྱང་འདིར་མི་མཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་

เล่ม ๔๑ · หน้า 195b

རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་པོ་བློན་པོ་དག་དང་འགྲོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་དག་གསོལ་ཏོ། །དེ་སྐད་གསོལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་པོ་ལ་དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱི་དྲུང་དུ་གཤེགས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ལྷ་རྫས་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཇི་སྲིད་

དགྱེས་པར་བཞུགས་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བཅུ་རྩ་བཞི་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཡུལ་རྒྱུ་ཞིང་གཤེགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་མར་མེའི་བདག་པོ་ཡང་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཞབས་འབྲིང་ཐོག་ཐག་

ཏུ་འབྲང་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ན་བཟའ་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད་ཅིང་བདག་གི་ཡུལ་གྱི་བར་དུ་ཞབས་འབྲིང་དུ་བྱས་ནས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་

གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་ཏེ་མཆི་མ་བླགས་ནས་སླར་ལོག་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་

རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་པད་མ་ཅན་དུ་གཤེགས་པར་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱིས་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་པད་མ་ཅན་བརྒྱན་ཏེ། ས་གཞི་དང་། ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་དང་། སུམ་མདོ་དག་ལ་གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་དག་སེལ་དུ་བཙུད་དེ་བསལ་ནས་

ཕྱག་དར་དང་། ཆག་ཆག་འདེབས་སུ་བཙུད་དོ། །སྤོས་ཆུའི་ཆག་ཆག་ཀྱང་འདེབས་སུ་བཙུད་དོ། །མེ་ཏོག་བཀྲམ་པས་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་བྱེད་དུ་བཙུད་དོ། །བདུག་པའི་སྣོད་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བདུག་པ་བྱས་སོ། །གོས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བླ་རེ་བྲེས།

เล่ม ๔๑ · หน้า 196a

སིལ་སྙན་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དཀྲོལ་དུ་བཙུད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་པད་མ་ཅན་བརྒྱན་ནས་གང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་པད་མ་ཅན་ཀུན་ན་མེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་ཡོད་པ་རྣམས་སུས་ཀྱང་མ་སྤྱད་ཅིག །མ་བཙོང་ཤིག །དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་

འདས་མར་མེ་མཛད་ལ་འབུལ་ཞིང་མཆོད་པའི་ལས་སུ་གྱིས་ཤིག །ལ་ལ་ཞིག་སྤྱོད་དམ་འཚོང་ན་དེ་ནི་ཆད་པ་ཆེན་པོས་བཅད་དོ་ཞེས་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་

བཞི་པ་དང་བཅས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། སིལ་སྙན་སྣ་ཚོགས་དཀྲོལ་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་པད་མ་ཅན་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ངོ་། །

པ་དམ་ཅན་གྱི་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དེའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། དྲི་དང་། བྱུག་པ་དང་། ཕྱེ་མ་དང་། ན་བཟའ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་

མཚན་དང་། བ་དན་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས། བློན་པོ་དང་། འཁོར་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་ཞབས་འབྲིང་དུ་འབྲང་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐུལ་སེམས་

དགའ། སེམས་མགུ། སེམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད། སེམས་རངས་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་དུ་འབྲང་ངོ་། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་གངས་རིའི་ངོས་ལ་བྲམ་ཟེ་རིན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གཡོག་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ། ཀློག་ཏུ་འཛུད་པའི་མཁན་པོ་སྔགས་འཆང་བ། རིག་བྱེད་གསུམ་པོ་སྒྲ་

ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཤེས་གསལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཡི་གེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སྔོན་བྱུང་བ་ལྔ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚིག་རེ་རེ་ཞིང་ལུང་བསྟན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང་། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ།

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด