འདུལ་བ་གཞུང་བླ་མ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) བི་ན་ཡ་ཨུད་ཏ་ར་གྲན་ཐ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๒ · หน้า 87b
རྫོགས་ནས་བསྐྲད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་སྦྱོར་བ་བགྱིས་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་བསྐྲད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་སྦྱོར་བ་བགྱིས་ལ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པར་བསྐྲད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཁྲོས་ནས་ཁྱིམ་པ་སྐྲོད་དམ།
སྐྲོད་དུ་སྩལ་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་ཁས་བླངས་པ་དང་། ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། མ་འགུམས་པ་དང་། ཕ་འགུམས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་འགུམས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞུགས་པ་དང་། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་དང་། སྔར་
ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང་། དང་པོ་མི་མཐུན་པ་ཅན་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཁྲོས་ནས་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བགྱིད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་དང་། བསླབ་པ་སྩལ་བ་རྣམས་སྐྲོད་དམ་
སྐྲོད་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཁྲོས་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་ཁྱིམ་པས་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། མ་འགུམས་པ་དང་། ཕ་འགུམས་པ་དང་། དགྲ་
བཅོམ་པ་འགུམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞུགས་པ་དང་། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་དང་། གནས་པར་མི་བགྱི་བ་དང་། དང་པོ་མི་མཐུན་པ་ཅན་དང་། སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང་། ཁས་བླངས་པ་དང་། བསླབ་པ་སྩལ་བ་དང་།
དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མས་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩོལ་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཁྲོས་ནས་དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་
རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མ་ཞིག་ཁྲོས་ནས་དགེ་སློང་མ་དབྱར་ཁང་ནས་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མ་ཞིག་ཁྲོས་ནས་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་
เล่ม ๑๒ · หน้า 88a
ཞིག་བསླབ་པ་སྩལ་བ་ཁྲོས་ནས་དགེ་སློང་སྐྲོད་དམ། སྐྲོད་དུ་སྩོལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཉེས་བྱས་སོ།། །།སྡོམ་ལ།
སྨྱོན་པ་དང་ནི་སེམས་འཁྲུགས་དང་། །ཚོར་བ་འོན་པ་གླེན་པ་དང་། །གཉིད་ལོག་ར་རོ་རབ་མྱོས་དང་། །སྙོམས་ཞུགས་འགྲོ་བ་ཐ་མའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དགེ་སློང་གང་དགེ་
འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་དགེ་སློང་དག་སྔ་ན་འཁོད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཕྱིས་འོངས་ནས་སུ་ལ་གནོད་པ་དེ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རྐྱེན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱིས་གནོན་བྱས་ནས་སྟན་ལ་ཉལ་ལམ་འདུག་ན་ལྟུང་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་
དགེ་སློང་སྨྱོན་པ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པ་དང་། གླེན་པ་དང་། འོན་པ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་། ཕྱག་ལས་ཁོམ་པ་དང་།
རབ་ཏུ་མྱོས་པ་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ།། །།སྡོམ་ལ། གང་ཟག་དང་ནི་དགེ་འདུན་དང་། །དེ་བཞིན་མཚན་
དང་བཞི་ཚན་དང་། །ཁྱིམ་པ་དག་ལ་སོགས་པ་དང་། །མི་རུང་བསླབ་བྱིན་དགེ་སློང་མ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གང་ཟག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་སློང་དག་སྔ་ན་མཆིས་པར་འཚལ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་
ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་དག་ཏུ་སྔ་ན་མཆིས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་
เล่ม ๑๒ · หน้า 88b
འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྔ་ན་མཆིས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་པ་ན་མཚན་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་མར་རེད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་
བྱས་སོ། བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མས་སྔ་ན་མཆིས་པའི་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་པ་ན་མཚན་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དུ་རེད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་
དགེ་སློང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དག་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དག་ལ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པར་འདུ་ཤེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་
སོ། །བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དག་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་འདུ་ཤེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དག་ལ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པར་འདུ་ཤེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་ཁྱིམ་པ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་
ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཁས་བླངས་པ་དང་། ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་
སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བགྱིད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་དང་། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་དང་། བསླབ་པ་སྩལ་བ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས།
ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་སློང་དག་སྔ་ན་མཆིས་པ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་ལྟུང་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་མཆིས་ལགས་སམ། ཉེ་བ་འཁོར་ཡོད་དེ་གནས་མལ་མི་རུང་བར་གྱུར་ན་སྟེ།
เล่ม ๑๒ · หน้า 89a
དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་མི་རུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་
འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མས་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་བསླབ་པ་སྩལ་བས་དགེ་
འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དགེ་སློང་དག་སྔ་ན་མཆིས་པར་འཚལ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མས་དབྱར་ཁང་དུ་དགེ་སློང་མ་དག་སྔ་ན་མཆིས་པར་འཚལ་བཞིན་དུ་
ཕྱིས་གནོན་བགྱིས་ཏེ་སྟན་ལ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཉེས་བྱས་སོ།། །།སྡོམ་ལ། གང་ཟག་དང་ནི་དགེ་འདུན་དང་། །
དེ་བཞིན་མཚན་དང་བཞི་ཚན་དང་། །མི་རུང་བར་ཡང་བྱས་པ་དང་། །སྟེང་གཡོགས་གྱུར་པ་ཐ་མའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དགེ་སློང་གང་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེང་
གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་ཤེས་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་འདུག་གམ། ཉལ་བར་བྱེད་ན་ལྟུང་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གང་ཟག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་ཁྲིའམ།
ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་དག་ཏུ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་ཁྲིའམ།
เล่ม ๑๒ · หน้า 89b
ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་
བར་བགྱིད་པ་ན་མཚན་གྱུར་ཏེ་དགེ་སློང་མར་རེད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་པ་ན་མཚན་གྱུར་ཏེ་དགེ་སློང་དུ་རེད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་
བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་འདུ་ཤེས་པས་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁའ་མ་ལགས་པར་འདུ་
ཤེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་མ་ལགས་པ་ལ་ནམ་མཁར་འདུ་ཤེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །ནམ་མཁའ་མ་ལགས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་མ་ལགས་པར་འདུ་ཤེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བ་མེད་དོ། །བཙུན་པ་དགེ་སློང་གིས་
སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་ལྟུང་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་མཆིས་ལགས་སམ། ཉེ་བ་འཁོར་ཡོད་དེ། གནས་མལ་མི་རུང་བར་གྱུར་ན་སྟེ། དགེ་སློང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་
སྤྱད་པར་མི་རུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བཙུན་པ་དགེ་སློང་གིས་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་མཆིས་ལགས་སམ། ཉེ་བ་འཁོར་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེང་སྤང་ལེབ་
ཆེན་པོས་གཡོགས་པའམ། སྤང་ལེབ་ཆུང་ངུས་གཡོགས་པའམ། འབུར་ཅན་གྱིས་གཡོགས་པའམ། ཤིང་ལེབ་ཀྱིས་གཡོགས་པའམ། གུར་ཁང་ངམ། ས་གཞི་འོག་མར་འདུག་གམ་ཉལ་བར་བྱེད་ནའོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་བསླབ་པ་སྩལ་བས་
เล่ม ๑๒ · หน้า 90a
སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཐོག་བོར་བར་
ཁྲིའམ། ཁྲིའུ་རྩ་བ་འབྱུང་བར་འཚལ་བཞིན་དུ་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ། ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། སྔར་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་ལྕིད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་མཆིས་སམ།
ཉལ་བར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དགེ་སློང་གང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཆུས་རྩྭ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ས་ལ་འདེབས་
སམ། འདེབས་སུ་འཇུག་ན་ལྟུང་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཆུས་རྩྭ་འམ། འཇི་བ་འམ། ས་ལ་འདེབས་པ་དང་། འདེབས་སུ་འཇུག་པ་ལྷག་མ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ལྟུང་བ་བསྟན་པ་ལྟར་
རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ།། །།སྡོམ་ལ། ཕོ་ཉ་ཡི་གེ་ལག་བརྡ་དང་། །གཞན་ལ་སྙད་འདོགས་བརྒྱུད་པ་དང་། །སྨྱོན་པ་དང་ནི་སེམས་འཁྲུགས་དང་། །ཚོར་བ་འོན་པ་འགྲོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ།
བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་རྩིག་ཏུ་འཇུག་ན་སྒོའི་སྦུབས་དང་། གཏན་པ་དང་། སྣང་བའི་གནས་ཇི་ཙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ས་བརྟག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཕ་གུའི་རིམ་པ་འཇི་བ་དང་བཅས་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་བརྩིག་
པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་ན་ལྟུང་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ལགས་པ། བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་ཕོ་ཉ་ལས་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་ཏུ་སྩོལ་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་དང་། ལག་བརྡ་དང་། གཞན་ལ་
เล่ม ๑๒ · หน้า 90b
སྙད་འདོགས་པ་དང་། བརྒྱུད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་སྨྱོན་པ་ལ་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་ཏུ་སྩོལ་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། ཚོར་
བས་ཉམ་ཐག་པ་དང་། གླེན་པ་དང་། འོན་པ་དང་། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་ཏུ་སྩོལ་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ།། །།སྡོམ་ལ། ཆེན་པོ་གང་ཟག་རྡོ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱིས་བརྩམས་པ་དང་། །མཚན་དང་
བཞི་ཚན་ཉིད་དང་ནི། །བསླབ་པ་བྱིན་དང་དགེ་སློང་མ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་རྩིག་ཏུ་སྩོལ་ཅིང་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས།
ལྟུང་བྱེད་ཁོ་ནའོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གང་ཟག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་རྩིག་ཅིང་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་ཏུ་སྩོལ་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྩིག་པར་
བགྱིད་ན་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་བརྩིགས་ཀྱང་ལྟུང་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་མཆིས་ལགས་སམ། ཉེ་བ་འཁོར་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་རྡོ་འབའ་ཞིག་གམ། སོ་ཕག་གམ། ཐམས་ཅད་ཤིང་ལས་རྩིག་གམ། རྩྭ་དག་གིས་
འགེབས་སམ། སྤང་ལེབ་དང་ཤིང་ལེབ་དག་གིས་འགེབས་སམ། སྦྱིན་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་ཟིན་པ་བལྟའོ། །མཐར་ཟིན་པ་བལྟའོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་གཞན་གྱིས་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་བརྩམས་
པ་ལགས་པར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་བརྩམས་ཏེ་ལགས་པར་མ་བགྱིས་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ཉེས་བྱས་སོ། །སེམས་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའམ་ཤི་ན་
เล่ม ๑๒ · หน้า 91a
ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གིས་ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་པར་བགྱིད་པ་ན་མཚན་གྱུར་ཏེ་དགེ་སློང་མར་རེད་ནས་ལགས་པར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་མས་
ཕ་གུའི་རིམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་རྩིག་པར་བགྱིད་པ་ན་མཚན་གྱུར་ཏེ་དགེ་སློང་དུ་རེད་ནས་ལགས་པར་བགྱིད་ན་ཅིར་འགྱུར་ལགས། ལྟུང་བྱེད་དོ། །ལུང་ཞུ་བ་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ། བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།འདུལ་བ་
གཞུང་དམ་པའམ་བླ་མའི་སྟོད་ལྟུང་བྱེད་འབའ་ཞིག་པའི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པ་རིམ་པ་གཉིས་སུ་རྩིག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཞུས་ལན་ཡོད་པའི་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ་འདི་དང་། གཞུང་དམ་པ་སྟོད་ན་ཞུ་བ་རྫོགས་པ་ཞེས་གྲགས་པ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ལྟུང་བ་སྡེ་ཚན་དང་པོ་བཞི་
དང་། གཞི་བཅུ་བདུན་གྱི་ཞུ་བ་རྫོགས་པ་དང་། འདུལ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་ལོ་ཙྪ་བ་བན་དེ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པའི་དཔེ་དེ་བོད་དུ་མ་དར་ཞིང་སྔོན་གྱི་
དུས་སུ་ཞུ་བ་རྫོགས་པའི་ཡི་གེ་མ་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལག་ལེན་ལ་འཁྲུལ་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་ལས། ཕྱིས་ལ་སྟོད་ཀྱི་འོལ་རྒོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་བརྟན་དར་མ་སེང་གེས་ལུང་སྡེ་བཞི་དགེ་སློང་མའི་རྣམ་འབྱེད་དང་བཅས་པ་བཞེངས་པའི་དུས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིང་
མོ་ཆེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེང་གེས་དབུས་གཙང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་སུ་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་ཚོལ་དུ་བཏང་བ་ལས་སླད་ཀྱིས་བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་ནས་དགས་ཆུང་བ་དང་། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྙེད་པ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དབང་ཕྱུག་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྙན་དུ་བརྡས་ནས་བཞེངས་སུ་བཏང་བས་དཔེ་ཕྱི་ལ་ཤིན་ཏུ་དོག་པར་བྱུང་བ་ལ་དཔེ་ཡོན་མང་པོ་ཕུལ་ནས་བཞེངས་ཏེ། ལག་ལེན་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་དེར་ཆོད་དོ། །དེ་ལྟར་དཀའ་བ་མང་པོས་བསྒྲུབས་པས་སྔོན་དཔེ་ལ་ཤིན་ཏུ་དོག་མོད་ཀྱི། སླད་
เล่ม ๑๒ · หน้า 91b
ཀྱིས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་དེ་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཕན་བཏགས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་མ་རྫོགས་པ་ནི་གཞུང་བླ་མ་ཡིན་ལ། རྫོགས་པ་ནི་གཞུང་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཨུཏ་ཏ་ར་ཞེས་པ་བླ་མ་དང་། དམ་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་
ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་དང་། རྫོགས་པ་གཉིས་བཞུགས་ཀྱང་མ་རྫོགས་པ་འདི་རྒྱ་དཔེའི་གཞུང་ཡང་ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་། སློབ་དཔོན་དགེ་ལེགས་བཤེས་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་བའང་ད་ལྟ་མ་རྫོགས་པའི་འགྲེལ་པར་བྱུང་བས་དེ་གཉིས་མི་མཐུན་པ་བྱུང་ན་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་ལ་བརྟེན་
པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞུ་བ་གཉིས་ལ་དག་མ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ལུང་ཞུ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། སྟོན་པ་འདས་པའི་གསུང་རབ་ལ་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། དེས་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་མང་པོ་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ།
མཆོད་རྟེན་དག་ཀྱང་བཤིག །དགེ་འདུན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་དག་ཀྱང་བསྲེགས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་བསད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་གླེགས་བམ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོར་བཅེར་ནས་བསྲེགས་སོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དང་གནས་སྣ་ཚོགས་
དག་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་གླེགས་བམ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་བཅོམ་བརླག་ཏུ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་བྱས་ཏེ། གཞུང་བླ་མའི་གླེགས་བམ་ནི་མ་རྙེད་དོ། །དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་ཁ་ཆེ་བའི་ཡུལ་ན་དགེ་སློང་ཞིག་གཞུང་བླ་མ་འདོན་ཏོ་ཞེས་ཐོས་ནས། དེ་དག་དེའི་ཕྱིར་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་དུ་དོང་
སྟེ། དེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁྱོད་གཞུང་བླ་མ་འདོན་ཏོ་ཞེས་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇེ་ཁ་ཏོན་གྱིས་ཤིག །དེས་སྨྲས་པ། ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་དྲན། ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་མི་དྲན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དྲན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེ་
ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁ་ཏོན་བྱས་སོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་གཞུང་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། ཕྱིས་ཚིག་དང་ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་བྲིས་པ་ལས་ཕྱིས་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བས་རྣམ་པར་གཡེངས་ནས་དུས་རིང་མོ་ཞིག་གི་བར་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་སྦྱར་རོ། །དགེ་
เล่ม ๑๒ · หน้า 92a
སློང་གཞན་དག་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་དག་ན་གཞན་དུ་འདོན་པར་གྱུར་ཏོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གཞི་བོ་ཉམས་པས་གཞུང་བླ་མ་འདི་ལ་འདོན་པ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ལ་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་འདུལ་བའི་བཤད་པ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞུས་
པ་ལ་ལ་ལས་འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ཁ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཞུ་བ་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཞུང་བླ་མ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་གཞི་བོ་ཉམས་པས་མ་དག་ཅིང་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་ནི་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་གི་བློ་
ལ་སྣང་བའམ། མེས་མ་ཚིག་པར་ཕྱིས་ཐལ་བའི་གསེབ་ནས་རྙེད་པར་གྲགས་པས་དང་པོའི་གཞུང་མ་ཉམས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་དག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་དག་ཅིང་དཀའ་བ་མང་པོས་བསྒྲུབས་པ་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་དབུས་
ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བཅོམ་བརླག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ལུང་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་འདི་གངས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་སྡོམ་བརྩོན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུར་གྱུར་ཅིང་། འདུལ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་དང་། སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མ་མོ་འཛིན་པ་ཤེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ལ་མཁྱེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་
ཤིང་སྙན་གྲགས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པ་མཆིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལ་སྟོད་འོལ་རྒོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་དཔེ་ཕྱི་གདན་དྲངས་ནས། བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞེངས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་དཔེ་ཕྱི་བྱས་ནས་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་འཇམ་པའི་
དབྱངས་ཀྱིས་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞེངས་ཤིང་། དེ་ཡང་འདིར་གཞུང་བླ་མའི་སྟོད་ཞུ་བ་མ་རྫོགས་པ་འདི་ཁ་ཆེ་བའི་དགེ་སློང་ལས་རྙེད་པའི་གཞུང་དམ་པའི་ཞུ་བ་རྫོགས་པའི་དབུ་ཉིད་དུ་བཞེངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཕྱི་མོར་སྤྱན་དྲངས་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་འབྱུང་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་བའི་སྡེས་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་བཞུགས་པའི་ཤར་ཕྱོགས་མཁས་གྲུབ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟི་གནས། དཔལ་གུང་ཐང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལེགས་པར་བཞེངས་སོ།། །།
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด