འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱརཏྣ་ཙཱུ་ཌ་པ་རི་པྲྀ་ཙྪཱ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๔๔ · หน้า 238a
དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀྱི་རྐྱེན་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྐྱེན་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མཚུངས་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དབེན་པ་དང་།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དབེན་པ་ཉིད་མཚུངས་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་མཚུངས་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་
ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཕྱིར་ཡང་གཉིས་ལ་བློ་མི་འཇུག་སྟེ། གང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །གང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །
གང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་། རབ་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །གང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་མཐོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་
བའོ། །གང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཆོས་འདི་དག་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་།
མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་
མང་པོ་ཞིག་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། རྟོག་པ་གང་རྟོག་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 238b
མཁས་པ་སྟེ། དེ་ཆོས་གང་ཞིག་ཆོས་གང་དང་ལྡན་སྙམ་དུ་དེ་ཆོས་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ལྟའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་གོ །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་མི་ལྡན་པ་དང་། རབ་ཏུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་འདྲེས་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་མཉམ་པར་ཡང་མི་
རྟོག་ན་གང་མི་མཉམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ཕྱིར་ཡང་མི་རྟོག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ངག་གང་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་བདག་ལ་ཡང་མི་གདུང་ལ་གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་ལ་གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་ལ་ཡང་མི་གནོད་ལ་གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་
ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཚིག་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་ཆོས་ངེས་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ངེས་པའི་ཚིག་ངེས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་གང་མཛའ་
བ་དང་། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་ངག་མཉམ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་ངག་མཉམ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་ངག་མཉམ་པ་དང་། འདུ་བྱེད་
ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་ངག་མཉམ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་།
བདག་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་ངག་མཉམ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ངག་མཉམ་པ་དང་། རྒྱུ་ཅི་འདྲ་བ་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་འདྲའོ་ཞེས་ངག་མཉམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་ཅན་གཞན་
เล่ม ๔๔ · หน้า 239a
རྣམས་དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་འཛུད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ངག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་
པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་ཞེ་ན། ལས་གང་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་།
ལས་གང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་འབར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་། ལས་གང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་གང་ཆོས་འདི་དག་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་དགེ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱང་དེའི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་གསོབ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང་། གསོག་ཉིད་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
སྣང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། འཚོ་བ་གང་བདག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར། གཞན་ལ་ཡང་གནོད་
པར་མི་འགྱུར། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་འཚོ་བ་གང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་
འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ན་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལ་ཧ་ཅང་ཡང་འདུད་པར་ཡང་མི་བྱེད། མི་འདུད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། འཚོ་བ་གང་གིས་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 239b
པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་དགེ་ཞིང་ཟབ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། འདུན་པ་
དང་། བརྩོན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། རྩོམ་པ་དང་། མི་ཞུམ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་གང་མཉམ་པར་རྩོལ་གྱི། མི་མཉམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཉམ་
པར་རྩོལ་གྱི། མི་མཉམ་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཆོས་རྣམས་མཉམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་མི་མཉམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བའོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཇི་
ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བའོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོག་པའི་རྩོལ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དྲན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དྲན་པ་དང་། བཟོད་པ་དྲན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དྲན་པ་དང་། བསམ་གཏན་
དྲན་པ་དང་། ཤེས་རབ་དྲན་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དྲན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སྐབས་མི་འདོད་པ་དང་། དྲན་པ་གང་གིས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། དྲན་པ་གང་གིས་ལམ་གོལ་བ་དང་། ལམ་ངན་པར་མི་ལྟུང་བ་དང་། དྲན་པ་སྒོ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གང་གིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
เล่ม ๔๔ · หน้า 240a
སྐབས་མི་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་དྲན་པ་གང་གིས་དྲན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པའི་རིགས་ཐོབ་ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་འཕགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་འཐུན་པ། ཀུན་འབྱུང་བའི་
བདེན་པ་སྤང་བ་དང་འཐུན་པ། འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་འཐུན་པ། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་དང་འཐུན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །བདག་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བདག་སྟོང་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། གང་དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་ཀྱང་ངེས་པར་ཡང་མི་ལྟུང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་
དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གིས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་ལྷ་དང་མི་སྲོག་ཆགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 240b
ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་ལྟ་བས་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དེའི་ལྷའི་མིག་ཡིན་ནོ། །
ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་མུན་པ་མུན་ནག་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དེའི་ལྷའི་མིག་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བརྟགས་པ་དེ་ནི་དེའི་ལྷའི་མིག་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་གཟུགས་
སྣང་བ་དང་ཁ་དོག་དང་མཚན་དང་། དབྱིབས་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལྷའི་མིག་ཡིན་ནོ། །རང་གི་གཟི་བརྗིད་གྲུབ་པས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལྷའི་མིག་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་
ལྔ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མིའི་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་
པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་སྐད་དང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་
པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ལྷ་དང་མི་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐར་སེམས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 241a
དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་སེམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། དམིགས་པར་ལྡན་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པ་
དང་། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་དང་འཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དེ་སྔོན་གྱི་གནས་
རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སེམས་གང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གིས་
ལུས་ཅི་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་གང་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། བྱམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གིས་ལུས་ཅི་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་གང་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བ་རྣམས་དང་། རྐྱེན་དང་མི་འདྲ་བ་རྣམས་དང་། དམིགས་པ་དང་མི་འདྲ་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གིས་ལུས་ཅི་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་གང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། མ་རིག་པ་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གིས་ལུས་ཅི་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཚེ་དང་། ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་དང་།
เล่ม ๔๔ · หน้า 241b
གཟི་བརྗིད་དང་། གཡོག་དང་། སྟོབས་དང་། གྲགས་པ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཅི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །
དེ་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་གཟུགས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཚིག་དང་སྐད་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། སེམས་དང་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མངོན་དུ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བརྟགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་
ཏུ་གནས་པ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་རབ་
ཏུ་གནས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཟག་པ་
ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྩེན་ཅིང་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་གནས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་བགྲོད་དགོས་པ་ན་
เล่ม ๔๔ · หน้า 242a
གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའི་ལམ་ནི་བགྲོད་པར་དཀའ་ཞིང་རིང་ལ་ཉམ་ང་སྟེ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ། ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཟའ་བ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ལ། གང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེར་ཕྱིན་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་
འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་ཐོས་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བུ་མཐོང་ན་དགའ་བ། སྡུག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མི་འཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ལས། དེས་བུ་གཅིག་པ་དེ་བོར་ནས་གྲོང་
ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། དེ་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་དེ། ལམ་རིང་པོ་དེ་འདས་ནས་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའི་སྒོའི་ཐེམ་པ་ལ་བཞག །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་པ་ལས་དེས་བུ་
གཅིག་པ་དེ་ཡིད་ལ་དྲན་པར་གྱུར་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མ་ལ་ཀྱེ་མའོ་བདག་གིས་བུ་གཅིག་པ་དེ་འདིར་ཁྲིད་དེ་མ་འོངས་པ་ལྟ་ཞིག་སྙམ་ནས། བུ་གཅིག་པ་དེ་སྡུག་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེར་མ་ཞུགས་ཀྱི། ཕྱིར་ཕྱོགས་ནས་དེ་བུ་གཅིག་པ་དེ་ག་ལ་འདུག་པར་སླར་ལོག་
པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་འབད་པ་ཆེན་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་ནན་ཏན་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་མངོན་
པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདྲིས་པར་བྱས་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟ་བས་ཕྱིར་ཕྱོགས་
ཏེ་སླར་ལོག་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་བགྲོད་དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །
เล่ม ๔๔ · หน้า 242b
བར་དུ་གཅོད་པ་མང་པོས་བགྲོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོའི་ཐེམ་པ་ལ་བཞག །རྐང་པ་ཡ་གཅིག་ནི་སྒོའི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་
ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འཇུག་པའོ། །བུ་གཅིག་པ་དྲན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེར་ཞུགས་པ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཏེ་སླར་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྤྱི་བོར་ཕྱིན་ཀྱང་ཟག་པ་ཡང་མི་སྤོང་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་ལྡོག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཅི་འདྲ་བའི་ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བ་ལ་ལྟོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདི་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་ལག་མཐིལ་དུ་ཐོབ་པ་ཡང་མི་འཚལ་བར་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དུ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་
ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་ལྡན་ན་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་།
བྱམས་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་
เล่ม ๔๔ · หน้า 243a
པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཐབས་དང་། ཐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་མངོན་པར་
ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་རྟུལ་བ་དང་། རྟུལ་བས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་དྲན་པ་དང་། དྲན་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཐོས་པའི་ནན་ཏན་དང་། ཐོས་པའི་ནན་ཏན་གྱིས་
ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་གཟུངས་དང་། གཟུངས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་སྤོབས་པ་དང་། སྤོབས་པས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཐོས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །ཐོས་པས་བརྒྱན་པའི་སྤོབས་པས་ནི་
སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་གཟུངས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཟད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་
เล่ม ๔๔ · หน้า 243b
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པས་ནི་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །ཆོས་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་གྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པས་ནི་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་བརྒྱན་པས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པས་ནི་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བདོག་པ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །ཐོས་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་བག་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་
བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་ཡངས་པ་ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྷས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་
འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་དེ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བསྐལ་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ན་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དག་གིས་ཀྱེ་མའོ་གྲོགས་པོ་དག་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ།
เล่ม ๔๔ · หน้า 244a
བསྐལ་པ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགའ་བའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དང་། དེ་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དགའ་བའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་དགའ་བ་དང་དད་པ་དང་མོས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་ལྷ་དང་མི་དེ་དག་
གིས་ཀྱེ་མའོ་བསྐལ་པ་འདི་ནི་དགའ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་དེའི་མིང་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བལྟས་བརྟགས་ཀྱང་དེ་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་དུ་བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་
དེ་ཙམ་དུ་ཉམས་དགའ་བར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ལྷས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྷས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་དེའི་གཞི་ནི་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཤ་སྟག་སྟེ། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་
པོ་དེའི་ཕྱེ་མ་ཁལ་གཅིག་གི་རིན་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལངས་པའི་དྲིས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ཏུ་ཁྱབ་བོ། །ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ལས་གྱུར་པའི་ས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་སྣང་བ་
ཞེས་བྱ་བའི་པད་མ་ཆེན་པོ་ཤ་སྟག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། པད་མ་དེ་དག་གི་འོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྟག་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །མི་དེ་དག་ཀྱང་ཙན་དན་གྱི་ཕྱེ་མ་ལས་བྱས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་པུ་ཤུ་དང་། སྒོ་ཁང་དང་། ཁྱམས་དང་། རྟ་བབས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་
པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་གནས་པ་མེད་དོ། །མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོའོ། །དེ་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འདུག་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་
དག་གི་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་མངལ་ན་གནས་པ་ཡང་མེད་དེ། མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བུ་ཤ་སྟག་གོ །དེ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་གྲག་གོ །ངན་སོང་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ། །ངན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ། །སྡུག་
เล่ม ๔๔ · หน้า 244b
བསྔལ་ཡང་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ཁ་ཟས་རགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བའི་ཟས་ཅན་ནོ། །མོས་པ་རླབས་པོ་ཆེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ན་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་མིང་ཡང་
མེད་དོ། །གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསེར་གྱི་ཅོད་པན་ཐོགས་ཤིང་དཔུང་རྒྱན་དང་རྣ་ཆས་བརྒྱན་པ། ལྷའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་གོ །གང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་གོས་ངུར་སྨྲིག་ཏུ་བཀའ་སྩལ་པ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་ཚངས་པའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཕྱོགས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ལྷས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་དེར་ལྷགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་ཅིང་འདོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་
ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ན་ཏ་ལ་བརྒྱད་ཅུ་སྲིད་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་ཚངས་པ་བཀོད་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་ང་བཞིན་དུ་མང་དུ་སྤྲོས་ཏེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཉུང་ངུས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་མདོར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་ཟུར་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཚིག་གཅིག་གིས་ཚིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
เล่ม ๔๔ · หน้า 245a
སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀོན་མཆོག་སྐར་མདའ་ལ་བརྩམས་ཏེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་སྐར་མདས་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ན་མཛེས་ཤིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཚིག་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ནས། དེ་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བློ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ན་མཛེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
མངོན་པར་དགའ་བ་དེས་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་བཤད་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་སྐར་མདའ་དེས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བགྱིད་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་དེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀོན་མཆོག་སྐར་མདའ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་
เล่ม ๔๔ · หน้า 245b
པའོ། །དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བག་
ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་མཐར་གཏུགས་པས་གོ་ཆ་རྩོམ་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྡུད་པས་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། མི་ལྷོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚད་
མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་དུ་ལེན་པས་བཟོད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཚད་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་སྒྲུབ་པས་བསམ་གཏན་ཚད་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཚད་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པས་བྱམས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཕན་པའི་དངོས་པོས་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། བདག་བདེ་བ་ལ་
མི་ཆགས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཚད་
མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྦྱོང་བས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཚུལ་ཤེས་པས་སེམས་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་ངེས་པས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། སེམས་འདུལ་བས་དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དང་། མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 246a
སྟེ། དཀོན་མཆོག་སྐར་མདའ་ཆོས་འདི་དག་ནི་བག་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བག་ཡོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའོ། །
བག་ཡོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་ཤིང་བསགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྔོན་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུད་མི་གཟོན་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་བསྡུ་བར་
བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྡུད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྡུད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་གཅོག་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་འབར་བར་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ལམ་ཉམ་ང་བ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་སྐུལ་བའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་བཅུ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ་མི་འཇིགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་སྤྱི་བོར་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་དེས་འདི་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་དང་། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀོན་མཆོག་སྐར་མདར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་འམ། ཡིད་གཉིས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 246b
སུ་གྱུར་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀོན་མཆོག་སྐར་མདའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བག་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བག་ཡོད་པས་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
བོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར། ལ་ལ་ནི་ཚུལ་
ཁྲིམས་སྤངས་པས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཚིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གདམས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར། ལ་ལ་ནི་འཇམ་པོས། ལ་ལ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོས། ལ་ལ་ནི་དེ་གཉི་གས། ལ་ལ་ནི་འཇིགས་པར་བྱས་པས། ལ་ལ་ནི་འཇིགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་
བར་བྱས་པས། ལ་ལ་ནི་བསླངས་པས། ལ་ལ་ནི་མ་བསླངས་པས། ལ་ལ་ནི་གནོད་པས་ལ་ལ་ནི་མི་གནོད་པས། ལ་ལ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས། ལ་ལ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མ་མནན་པས། ལ་ལ་ནི་སྦྱང་བས། ལ་ལ་ནི་མི་སྦྱང་བས། ལ་ལ་ནི་
ཚར་གཅད་པས། ལ་ལ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་བྱིན་པས། ལ་ལ་ནི་བླངས་པས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་དང་། ཆོས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 247a
ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་གཟུགས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་པ་དང་། ཆོས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉེ་བར་
བསྒྲུབས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སྤྱོ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་མཐོང་བས། ལ་ལ་ནི་མི་མཐོང་བས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས། ལ་
ལ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲས། ལ་ལ་ནི་མི་རྟག་པའི་སྒྲས། ལ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྒྲས། ལ་ལ་ནི་བདག་མེད་པའི་སྒྲས། ལ་ལ་ནི་ཞི་བའི་སྒྲས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་
གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ལྷའི་
བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་གྱིས། ལ་ལ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་གྱིས། ལ་ལ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་
ཅན་ལ་ལ་ནི་སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི། སྙན་པར་སྨྲ་བས་མ་ཡིན། དོན་སྤྱོད་པས་མ་ཡིན། དོན་འཐུན་པས་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པས་མ་ཡིན། དོན་སྤྱོད་པས་མ་ཡིན།
དོན་འཐུན་པས་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་དོན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པས་མ་ཡིན། སྙན་པར་སྨྲ་བས་མ་ཡིན། དོན་འཐུན་པས་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་དོན་འཐུན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 247b
མ་ཡིན། སྙན་པར་སྨྲ་བས་མ་ཡིན། དོན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས། ལ་ལ་ནི་ཕྱི་
རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས། ལ་ལ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ཆུང་མ་དང་། བུ་ཕོ་དང་། བུ་མོ་ཀུན་གཏོང་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། མིག་
དང་། མགོ་ཀུན་གཏོང་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་རྩེད་མོ་ལ་དགའ་བ་དང་། གླུ་དང་སིལ་སྙན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་བདེ་བས། ལ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བས། ལ་ལ་ནི་དེ་གཉི་གས།
ལ་ལ་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་སྤྲུལ་པས་འདུལ་བ། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མར་སྤྲུལ་པས་འདུལ་བ། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་
དང་ཁ་དོག་གིས་འདུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་སྐུ་བསྟན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ཤེས་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་གྱུར་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ན།
དེ་ནས་གདོད་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པའི་སྐལ་བ་དང་མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་།
เล่ม ๔๔ · หน้า 248a
བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པར་སྐུལ་བ་དང་། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ངང་ཚུལ་གྱིས་འཇམ་པ་དང་། བཞིན་འཛུམ་ཞིང་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ་སྟེ། རིགས་
ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བ་
མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་དངོས་པོའི་སེམས་དང་། བདག་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་དག་པ་དང་། གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང་། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་
བྱས་པ་བཟོད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་ཡངས་པ་ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་དགའ་བྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 248b
ཞི་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ།
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞི་བ་དེ་ཡང་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། ཉམས་དགའ་བ། ལྷ་དང་མིས་རབ་ཏུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་
བཟང་བ། མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། མདོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ། མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བཙས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་དང་། དེ་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྐྱིད་པས་དྲེགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱགས་ནས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་དེའི་གན་དུ་མི་འགྲོ། སྟེན་པར་མི་བྱེད། སྙེན་པར་མི་བྱེད། རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། མ་ལ་
རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་འདི་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་ན་དེ་གཟུགས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྐྱིད་པས་རྒྱགས་དྲེགས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་བཞིན་
เล่ม ๔๔ · หน้า 249a
གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་ཡང་མི་འོང་ན། གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྐུལ་ན་ནི་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་འོང་ཡང་སྲིད་སྙམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་
པོ་དེ་དག་བསྡུས་སོ། །བསྡུས་ནས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱི་ནང་ནས་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་སྒོར་འགྲོ་ཞིང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤངས། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་དང་དུ་བླངས་ཏེ། དེ་
ལས་ཐ་ན་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བའམ། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བའམ། སྟན་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཤེ་རྒྱ་ཞིང་ཚིག་ངན་པ་རྩུབ་པོ་མི་སྙན་པར་ཟེར་ཡང་སྤྲོ་བར་འགྱུར་བ་སུ་ཡོད་ཅེས་ཚུལ་ཤིང་བྲིམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཤིང་བྲིམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགའ་ཙམ་ཡང་སྤྲོ་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཚུལ་ཤིང་ཐོགས་ཏེ། ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བྲིམས་ཀྱང་སུས་ཀྱང་མ་བླངས་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ནས་འདུག་པ་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་
སྤངས། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་མི་སྙམ་པར་བགྱིད་དེ། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་གྱི་ཁྱིམ་དུ་མཆིའོ་ཞེས་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་གྱིས་ཚིག་དེ་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
เล่ม ๔๔ · หน้า 249b
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ནས་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས། ཀྱེ་མའོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་འདི་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་གྱི་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ། ཁྱིམ་གྱི་སྒོ་དྲུང་ན་འདུག་པ་དང་། དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེས་མཐོང་ནས་གཤེ་རྒྱ་ཞིང་ཚིག་ངན་པ་རྩུབ་པོ་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ས་དང་རྡུལ་ཀྱང་གཏོར།
དེ་ལ་ལག་པ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། བོང་བས་ཀྱང་བརྡེགས་སོ། །དེས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ཏེ། ལུས་ལ་རེག་ཅིང་ཚོར་བར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་འཁྲུག་པའམ། གཤེ་བའམ། ཁོང་ཁྲོ་བའམ། ཕྱིར་ལོག་པར་མ་གྱུར་གྱི་སྟེང་དུ།
བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའི་སྟོབས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སྟོབས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་སྐྱེད་དེ། དེ་ལོ་སྟོང་ལོན་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ཁང་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། སྨད་པ་དང་། བསྡིགས་པ་དང་། རྡེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་
བར། དེ་ལོ་ཁྲི་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ལོ་ཉི་ཁྲི་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ཁང་གསུམ་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ནས། ལོ་བདུན་ཁྲི་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ཁང་དྲུག་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་
བཞི་སྟོང་ལོན་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་ཁང་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་ནས་གདོད་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་དེས་ཚིག་སྟེར་ཏེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཅི་འདོད། ཅི་ཞིག་ཚོལ། ཁྱོད་ལ་ཅི་དགོས་སྨྲོས་ཤིག་དང་། ཅི་ནུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་བུ་
གཞོན་ནུ་དེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་དགེ་སློང་དེས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་མནགས་ནུས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་སྙམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་དེ་སེམས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 250a
རབ་ཏུ་དང་བར་ཤེས་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཟས་དང་སྐོམ་དང་གོས་དང་བཟའ་བ་རྣམས། །གཞོན་ནུ་བདག་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ནི་ཉེར་གཞག་ནས། །བདག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་ཉར་འདིར་འོངས་སོ། །
འཇིག་རྟེན་དོན་མཛད་དྲང་སྲོང་ཆེར་བྱུང་བ། །མི་མཆོག་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་ཆོས་སྟོན་ཏེ། །སེམས་ཅན་གང་གིས་ཐོས་པས་མི་འཆི་འཐོབ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་ན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བརྒྱ་ལམ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །
ད་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མུན་ནག་སྒྲོན་གྱུར་པ། །ཡོན་ཏན་དམ་པ་མངའ་བ་དེ་སྐྱེས་ན། །ཁྱོད་ནི་འདི་ན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཆགས། །གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་མྱོས། །སྐྱིད་མྱོས་དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲིད་མྱོས་པས་ན། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བར་ཡོང་མི་འགྲོ། །ལོངས་སྤྱོད་མི་
རྟག་དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲིད་སྲོག །རྩྭ་རྩེའི་ཟིལ་ཐིགས་འདྲ་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །གང་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐོས་ཀྱང་མྱོས་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་རྒྱལ་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཆ་མ་ཡིན། །ཁྱོད་ནི་འདི་ན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཞུགས་ལ། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་གཉེར་ཏེ་གྲོལ་བར་གྱིས། །ཁྱོད་བདག་
ད་ལྟར་འདོད་པའི་བྲན་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་མྱོས་པས་སྐྱེ་བོ་འདུལ་བར་འགྱུར། །ང་རྒྱལ་སྤོངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་རྣམས་སོལ་ལ། །ད་ནི་རྒྱལ་བའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་གྱིས། །བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེད་དེ་འཇིག་རྟེན་སྙིང་བརྩེ་གྱིས། །ཕྱི་མའི་དུས་ན་གདུང་བར་གྱུར་ཏ་རེ། །རྒྱལ་བུས་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཐོས་ནས། །ང་རྒྱལ་སྤངས་ཏེ་གུས་པ་རབ་བསྐྱེད་ནས། །བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའི་རྐང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །གང་སྔོན་བདག་གིས་གནོད་བགྱིས་བཟོད་པར་གསོལ། །བདག་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ། །འདོད་དང་དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་མི་
ཚོལ། །ང་རྒྱལ་ཐ་བའི་སྐྱོན་དང་དྲེགས་སྤངས་ཏེ། །མྱུར་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གན་དུ་འགྲོ། །དེ་ནི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུས་བསྐོར། །མེ་ཏོག་ན་བཟའ་སྤོས་དང་བདུག་པ་ཐོགས། །དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་སྐྱེས་བུ་མཆོག །རྒྱལ་བ་དེ་ཡི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་སོང་། །
เล่ม ๔๔ · หน้า 250b
བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་གན་དུ་ཕྱིན་ནས་ཀྱང་། །ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་དེ་ནས་མཆོད་བྱས་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡི་སྤྱན་སྔར་འདུག །རྒྱལ་བུ་དེ་ཡིས་ཚིག་ནི་འདི་སྨྲས་སོ། །གང་ཕྱིར་སྐྱོ་མེད་སེམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་ན། །བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་བདག་གི་སྟོན་
པ་མགོན། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་མཆོད་པའི་འོས་ལགས་ན། །དེ་ལ་ལན་དུ་ཕན་པ་བགྱིད་མི་ནུས། །བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་བཟོད་པར་གསོལ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ལ་གུས་པ་གང་མ་བགྱིས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་རིང་སོ་སོར་བཤགས། །བདག་གི་ནོངས་པ་འཇིག་
རྟེན་མགོན་མཁྱེན་མཛོད། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རབ་ཞུགས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་དམ་མཆོག་མ་ཐོབ་བར་དུ་ནི། །སླན་ཆད་བག་མེད་སྤྱོད་པ་མི་བགྱིའོ། །རྒྱལ་བུ་དེ་ཡིས་རྒྱལ་སྲིད་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་
བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ནི་ཡོངས་ཚོལ་ཞིང་། །མངོན་བྱུང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་། །རྒྱལ་བས་དེ་དག་གི་ནི་བསམ་མཁྱེན་ནས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་མཆོག་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ན། །ཆོས་ཐོས་སེམས་ཅན་རྟག་ཏུ་དག་པ་རྣམས། །
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་འཐུན་བཟོད་པ་ཐོབ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྐལ་པ་འམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་སྣང་བ་དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། གང་ཆོས་བསྟན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་
བརྗོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐའ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་དོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་འམ། ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་དོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་འམ། ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན་ཡང་དེ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 251a
ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་འདི་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནོར་དཔལ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་
ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ཞིང་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་འདོད་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་
འགྱུར་བའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བརྒྱན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་འགྱུར་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་སྦྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་
དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 251b
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཅུ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཀང་བས་
ཀྱང་རིན་དུ་མི་བཟོད་པའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གི་གཙུག་ན་མཆིས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་
མི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང་། བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བོར་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། ནམ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་དུ་མ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ལེ་བརྒན་དང་། ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དེ་དག་
འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་རྣམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱང་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་
ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པ་མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་དོན་ཞུས་སོ། །མི་མཉམ་མཉམ་པ་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་མིག་སྦྱིན་འཇིག་རྟེན་མཆོག །ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་སྲས་དབང་པོ་ཞི་ཞིང་དྲི་གསུམ་དྲི་མ་སྤངས། །མཚུངས་མེད་མཚུངས་འདས་བྱམས་པས་འཕགས་པ་རྒྱལ་བ་རི་རབ་བཞིན། །ཅི་སླད་འདིར་འཛུམ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 252a
ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་གསོལ། །གྱ་གྱུ་མི་མངའ་རབ་ཏུ་མཉེན་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙན་པའི་གསུང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བདེ་རབ་སྦྱིན་པ་དྲན་མཆོག་བློ་གྲོས་ཐུགས། །བདེ་གཤེགས་མོས་པ་མཆོག་དང་བདེན་པ་ལྷ་དང་མིས་མཆོད་པ། །ཅི་སླད་འཛུམ་པ་འདི་མཛད་
ཕན་པ་མཛད་པས་བསྟན་དུ་གསོལ། །སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་མངའ་འདོམ་གང་འོད་དང་བསོད་ནམས་གཟི་བརྗིད་འོད། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེ་ལྟ་བུར་རབ་སྒྲོགས་རྒོལ་བ་བཅོམ། །ཐུབ་པ་སྲིད་གསུམ་ཁྱོད་དང་མཉམ་པའམ་ལྷག་པ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅི་སླད་འཛུམ་
པ་མཛད་པ་བསྟན་དུ་གསོལ། །རབ་ཏུ་བཞད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དགྱེས་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ཞལ། །ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནམ་མཁར་གཤེགས་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་ལམ་མེ་བར། །མུན་པ་བཅོམ་ཞིང་རྡུལ་བཅོམ་འོད་དང་དཔལ་ནི་རབ་རྒྱས་པ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཛུམ་མཛད་ཕན་པ་མཛད་པས་བཀའ་
སྩོལ་ཅིག །གསེར་རི་འོད་འདྲ་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་འཕྲོ། །མཁས་པས་རྟག་ཏུ་རབ་བསྔགས་འཇིག་རྟེན་ངོ་མཚར་མཆོད་པར་འོས། །སྲིད་པའི་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་སྦྱིན་གནས་མི་ཟད་ཅིང་། །ནམ་མཁའི་ངོས་རབ་སྣང་བར་ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་འཛུམ་པ་བསྟན། །
ལྷ་དང་མིས་མཆོད་ཁྱོད་འདྲས་དང་ལྷ་ཡུལ་དག་ནའང་མེད། །ཡིད་མཉམ་མོས་པ་མཉམ་པ་ཁྲེལ་ཡོད་དཔལ་གྱིས་རབ་ཏུ་རྒྱས། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ནི་རབ་རྫོགས་པ། །བདེ་གཤེགས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་ཐུབ་པ་དམ་པ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག །ཀུན་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་དུས་གསུམ་ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག །སེམས་དང་ཡིད་སྦྱོར་དབང་པོ་གང་དང་སེམས་ཅན་བསམ་པ་གང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསམ་པ་ཅི་འདྲ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མཁྱེན། །མི་ཡི་སེང་གེས་གང་སླད་འཛུམ་མཛད་རིགས་དོན་བདག་ལ་གསུངས། །ནམ་མཁར་གནས་
པའི་ལྷ་མང་ཡིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགའ། །མིའི་ཚོགས་ས་ལ་གནས་པ་ཐལ་སྦྱར་ཕྱག་འཚལ་གྱིས། །གང་ཐོས་ལྷ་མི་མུན་པའི་རྡུལ་རྣམས་སེལ་འགྱུར་བ། །མི་མཆོག་གིས་ནི་བདུད་རྩིའི་རོ་མཆོག་དབྱེ་བར་གསོལ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๔๔ · หน้า 252b
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤོབས་པ་མྱུར་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བོར་གྱུར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆེད་དུ་གང་གཙུག་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་ཕུལ་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་མཉེས་པར་བྱས། བསྟི་
སྟང་དུ་བྱས། བཙུན་པར་བྱས། རི་མོར་བྱས་ཤིང་མཆོད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་བསྐལ་པ་གྲངས་
མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ན་བསྐལ་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་དྲི་མ་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་
མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་དྲི་མ་མེད་པ་དེའི་ས་གཞི་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་འོད་གང་བྱུང་བ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོད་དེ་ཡང་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་འོད་དེས་རེག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཟིར་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡང་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་འབའ་ཤིག་གི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེ་མ་གཏོགས་པར་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མིང་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་
เล่ม ๔๔ · หน้า 253a
འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཀུན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་ལྷ་དང་མི་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན་མི་ཁོམ་པ་དང་ངན་སོང་
རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱལ་པོ་གཞན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བུད་མེད་དང་
འཁྲིག་ཅིང་འདུ་བའི་མིང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་ལོང་བའམ། ཞར་བའམ། ཞ་བོ་འམ། སྒུར་པོའམ། ཡན་ལག་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུས་མཚན་གྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་བསྐལ་པ་བར་མ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་
ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པར་གཏམ་གཞན་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་སྟེ་ཟུར་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་རེ་རེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གཟུངས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་གཅིག་གིས་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའོ། །ཚིག་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་མི་ཟད་པའོ། །ཚིག་མི་ཟད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན།
ཚིག་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། །ཚིག་མི་ཟད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་ན་ཡི་གེའི་འབྲུ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཟད་
เล่ม ๔๔ · หน้า 253b
པ་སྟེ། ཡི་གེ་འབྲུ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཐོས་པར་བྱ་མི་ནུས་སོ། །ཡི་གེའི་འབྲུ་རེ་རེ་ནས་བརྗོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཡང་ཡི་གེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཚིག་སྟེ། གང་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཚིག་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཚིག་ཅེས་རྟོག་པར་མི་བྱེད་
རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་དེ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་དགོས་པ་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གཟུངས་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གཟུངས་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྐལ་པ་འམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་དྲི་མ་མེད་པ་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་དེའི་ཆོས་བསྟན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་དེ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་བཀོད་པ་ཚད་མེད་པ་དེ་སྙེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་བདག་ཉིད་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་
དགའ་མགུ་ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་འཐུན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་གཟིགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །འཁྲུལ་པའི་
སྐྱོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤིན་ཏུ་འདས། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་རེ་མཚར། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་དེ་སྙེད་ལ། །བདག་གིས་སྔོན་མཆོད་གང་བགྱིས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མཁྱེན། །འདས་དང་མ་འོངས་དུས་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་ད་ལྟར་
བྱུང་བ་ཡི། །བདག་གི་སྤྱོད་དང་དེ་བཞིན་དུ། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །ཐུབ་པ་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་བར། །འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་བདག་འགྱུར་ཞེས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ལུང་བསྟན། །བདག་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཡོང་མ་མཆིས། །ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགགས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 254a
ཀྱང་གདའ། །ཉི་ཟླ་མཁའ་ལས་ལྷུང་ཡང་གདའ། །བཅོམ་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་སྒོ་ནས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གསུང་མི་འབྱུང་། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ། །དེས་ནི་བདག་ལ་བདེན་ཚིག་གིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པས། །སངས་རྒྱས་བླ་ན་མེད་
པར་འགྱུར། །ཐུགས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་མཁྱེན་པས་ན། །བདག་གི་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཡང་ཅི་འདྲ་བར། །དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་ཀུན་བསྟན་ཏོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐོས་ནས། །ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་དབང་པོ་ཚིམ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར། །
མཆོག་གི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱི། །བདག་གི་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བ། །སྔོན་གྱི་མཐར་ནི་རྣམ་སྦྱངས་པ། །དེ་བས་ཤིན་ཏུ་དཔག་ཡས་པར། །བདག་གི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱི། །འདི་ནི་ལེ་ལོས་མི་འདའ་བས། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའི་སྤྱོད་པ་འདི། །ཞུམ་པ་མ་མཆིས་སེམས་
ཀྱིས་སུ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱི། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་པ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སྤྲོ་བ་སྩལ། །ཇི་སྲིད་འདྲེན་པར་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་ངོ་། །རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གཞོལ་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཉེར་བར་བགྱི། །བྱང་
ཆུབ་དམ་པ་དོན་དུ་བཙལ། །དེ་དག་བདག་གིས་བསྐྱང་བར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་དྲི་མ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་ཏེ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་བདག་ཅག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་དག་ཐམས་
ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟུང་ཤིག །ཆོངས་ཤིག །ལྷོགས་ཤིག །ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་
เล่ม ๔๔ · หน้า 254b
ཤིག །གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག །ཀུན་དགའ་བོ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆང་ངམ། ཀློག་པ་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ང་ལུང་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་
རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལོ་སྟོང་དུ་ཅི་བཞེད་ཅེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ། འཆང་
ངམ། ཀློག་གམ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ན། འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་སྟེ། ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཟུང་ལགས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུང་ཤིག །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུང་ཤིག །གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུང་ཤིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཙུག་ན་རིན་ཆེན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།། །།འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་
ལས། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙྪ་བ་བན་དེ་དྷརྨ་ཏཱ་ཤཱི་ལས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་སྐད་གསར་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text กังยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-kangyur · commit a582cf47) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-kangyur ที่ commit a582cf471b7c (เปิดอ่านแล้ว ๓ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public Domain work, and as such is also in the Public Domain." · สำเนาคำต่อคำ: data/kangyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด