རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཏནྟཱརྠ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་བྱཱ་ཁྱཱ་ནཾ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๕๔ · หน้า 311a
བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཚོགས་ཀྱི་གཟི་ཅན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེ་འབར་བ་བརྗོད་དཀའ་བ། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འབར་བས་གཟི་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་དཔག་པར་མི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་
དེའི་མིང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན་གླགས་བཙལ་བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བར་ཆད་བྱ་བར་ག་ལ་ནུས་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འདི་ནི་གསང་སྔགས་འདི་ཡིད་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གྱུར་པར་བྱ་བ་དང་། ཨོཾ་དྷཱུ་པི་ཞེས་པའི་སྔགས་འདི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཕྱག་
རྒྱས་སོ། །ཞེས་ཏེ་སྔར་བསྟན་པའི་རྡོ་རྗེ་འབར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་དེ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ས་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ། །ཞེས་པ་ནི། ས་ལ་རིག་སྔགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཟླས་པས་བཏབ་པ་སྟེ། རིག་སྔགས་ཞེས་པ་ནི། ཨོཾ་བྷཱུར་ཛྭ་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་
བྱའོ། །མངོན་པར་བསྔགས་ཞེས་ཏེ། དེས་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་བཟླས་ཏེ་ས་ལ་བཏབ་པའོ། །ས་དེས་བདག་ཉིད་བཀྲུ་བ་ནི། །ཞེས་པས། དེ་ཡང་ཆ་གསུམ་དུ་བགོས་ལ་བདག་ཉིད་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །རོ་སྟོད་རོ་སྨད་རྐེད་པར་རོ། །ཞེས་པ་ནི། སས་བཀྲུས་པ་ལ་བཀྲུ་
བའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའོ། །ཞེས་པ་ནི། འདིར་འདི་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི་རྒྱུད་དེར་ནི་འདིར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོའམ། རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འདིར་འདི་ཙམ་ལས་དེ་དག་ཀུན་ཚང་བར་མ་བྲིས་སོ། །
ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་གཙང་སྦྲའི་བྱ་བའི་ཐབས་བསྡུས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལྟར་ཁྲུས་དང་ལས་དང་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་དུ་མར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་གྱིས་ཀྱང་། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཁས་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བ་
དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་ཁྲུས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་ལྷའི་བདེན་པ་དང་། ཆོས་དང་། ལས་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཅིང་འཆད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 311b
པར་བྱེད་པས། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རང་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་སེམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་
བསྒོམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རང་གི་ལྷ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སྔགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །སྔར་གསུངས་པའི་དམ་ཚིག་བསྲུང་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རིགས་སོ་སོའི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་
ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་བསྲུང་ཞིང་དེ་དག་ལས་མི་འདའ་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། རང་གི་ལྷའི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་བདེན་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་མནའ་འདོར་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི།
ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོའོ། །ལས་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་པོ་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔའོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་དབང་དུ་
བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལྷ་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་དེ་བཞིན་མ་སྟེར་ཞིང་ལྷ་གནད་ལ་དབབ་ཅིང་གསད་པའི་ལས་བརྩམ་པ་དང་། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་རྟིང་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་རྣམས་བསྡུས་པར་བྱ་སྟེ། དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་ནི། སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
སོགས་པའི་རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གོ། །བདེན་པ་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ། རིགས་བཞིའི་སོ་སོའི་དམ་བཅའ་བའི་མནའ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ཉེ་བར་མཚོན་པའི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 312a
ཚིག་སྟེ། དགོས་པའི་སྐབས་སུ་མནའ་འདོར་བ་ལ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་དགོས་པ་སྟེ། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་མནའ་འདོར་བའི་སྐབས་སུ་བབ་ན་རིགས་གང་གི་དེའི་
མནའ་འདོར་བའོ། །རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མནའ་འདོར་བའི་དུས་ནའང་རིགས་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་ལྷའམ། རང་གི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་མནའ་འདོར་བར་བྱ་བའོ། །གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་མནའ་འདོར་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་
ན་རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡིད་གཞན་དུ་མ་ཕྱོགས་པར་བྱའོ། །དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མནའ་འདོར་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བསམ་པ་དང་བཅས་པས་མནའ་འདོར་ཏེ། དེའི་དགོས་ཆེད་ཀྱང་བདག་གི་བདེན་པ་བཞི་བྱས་ན་ནི། བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག །གལ་
ཏེ་བདེན་པ་བཞི་མ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ནི། གཉེན་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དབང་གསོལ་བའི་བསམ་པ་དང་བཅས་པས་མནའ་འདོར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་མནའི་དམ་ཚིག་ལས་མི་འདའ་ཞིང་རང་གི་ལྷས་བསྡོངས་པའི་མཐུས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་མནའ་
འདོར་བའི་དོན་ཁས་བླངས་པ་དེ་མི་ཉམས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་གཙོར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བསྲུང་བའི་མནའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མར་
གྱུར་པས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་སྔགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །ཚིག་གིས་མནའ་འདོར་བ་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཚིག་གིས་མནའ་འདོར་བའི་དུས་ནའང་དོན་གྱིས་ལྷ་དྲན་པར་བྱ་བའོ། །བདེན་པ་ཆེན་པོ་བསྲུངས་ནས་ནི། །ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། དེའི་ཞལ་
ནས་གསུངས་པའི་མནའ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་སྐྱེ་བས་ན། རྒྱུ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅི་བཞིན་བསྲུངས་པ་ལས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པས་ཞེས་པ་ནི།
เล่ม ๕๔ · หน้า 312b
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པར་འདོད་པའི་སྔགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །མནའི་སྐབས་སུ་བབ་ན་དམ་ཚིག་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། མནའ་འདོར་དགོས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ན། དམ་ཚིག་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་བདེན་ངེས་པར་ཞེས་པ་ནི།
བདག་གིས་ཁས་བླང་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་གྲུབ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པའོ། །བདེན་ངེས་པ་ན་བདེན་པ་དེ་བསྲུངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་བསྲུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་ཤིང་མི་སླུ་བས་ན་བདེན་ངེས་པ་སྟེ། ཐོབ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་ངེས་པ་དེ་ཐོབ་པར་ཡང་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་འདི་ཞེས་པ་ནི།
དོན་གྱི་དམིགས་དེ་ཡིད་ལ་གང་བརྣགས་པ་དེ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་གྱི་དམིགས་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་ཚིག་བསྡུ་བའོ། །རྒྱལ་བའི་རིགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་རིགས་ཟློས་པས་མནའ་འདོར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། །དམ་ཚིག་ལ་ནི་མནའ་འདོར་བ། །ཞེས་པ་ནི།
དམ་ཚིག་ལ་མནའ་འདོར་བ་ནི་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གྱི་ནའམ་རང་བཟོ་མ་ཡིན་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་འདི་ལྟར་མི་བྱེད་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དམ་ཚིག་རྣམས་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག །དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བསྲུངས་ན་
དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་བདེན་པ་བསྲུངས་ན་ནི། །གྲུབ་པའི་མཆོག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་བརྡེག་པ་སྟེ་དམ་ཚིག་ནི་མནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་
རིགས་ལ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱལ་བའི་རིགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པས་མནའ་འདོར་བའང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མ་མནའ་འདོར་བ། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཛིན་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱིའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་
བསྟན་པས་དེ་བཅིངས་ལ་བདེན་པའི་ཚིག་འདི་ལས་མ་ཉམས་པར་བསྲུངས་ན་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག །གལ་ཏེ་འདས་པར་གྱུར་པ་ན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་མནའ་འདོར་བའོ། །རབ་ཏུ་འདའ་བར་དཀའ་བ་སྟེ། །ཞེས་པ་དེ་ལྟར་མནའ་འདོར་བའི་ཚིག་དེ་ནི་འདའ་བར་
เล่ม ๕๔ · หน้า 313a
རབ་ཏུ་ཉེན་ཆེ་བས་ན་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་འདོད་ན། །བདེན་པ་འདི་ནི་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །པདྨའི་རིགས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་མནའ་འདོར་བ་སྟེ། པདྨའི་ཆོས་ཀྱི་མནའ་འདོར་
བ་ཞེས་པ་ནི། བདག་འདི་ལྟར་མནའི་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་འདས་ན་ནི་ཡིད་ལ་བརྣགས་པའི་དོན་འདི་དག་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག །གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་མ་བྱས་པར་གྱུར་ན་དམ་པའི་ཆོས་བདག་གིས་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། ལྷག་མ་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ནོར་བུའི་རིགས་ལ་ནི་ཞེས་པ། རིན་པོ་
ཆེའི་རིགས་ཀྱི་མནའ་འདོར་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་མནའ་འདོར་བ། །ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་
ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བཤིག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་ལེགས་པར་རིག་ཅིང་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བདེན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལེགས་པར་ཤེས་
ཤིང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་དེ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྷ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་དང་། ལས་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་པ་
རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་གོང་དུ་གསུངས་པའི་དོན་དེ་ལྟར་རིག་པའི་དམ་ཚིག་གིས་མནའ་འདོར་བ་དེ་དག་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་རིག་ཅིང་མ་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་འབད་པར་གྱུར་པ་དེ་རང་གི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བསླབས་ཤིང་རིག་པར་བྱས་
ནས་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི། ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཡང་འདིར་ནི་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལས་དང་ཞེས་པ་ནི་བདག་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 313b
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔར་བསྟན་པ་དག་གོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱོར་བ་གཙོར་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་། བདག་ཉིད་རང་གི་ལྷ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིའི་ལྷ་དབང་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་གཉིས་རང་གི་ལྷ་
རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་གིས་རིམ་པ་དང་རྒྱས་པ་དག་འོག་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པ་དང་། རིགས་བཞིར་གསུངས་
པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དྲག་ཤུལ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཐབས་ཞར་ལ་འབྱུང་བའི་ངག་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་ཞིང་འབྱེས་པར་བློས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་
པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགལ་བར་བསྲུང་ཞིང་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རིགས་བཞིའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་སྙིང་པོ་རིགས་བཞིའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་
མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་གཟུང་བ་ནི་ལྷ་གང་བསྒོམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་ནི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམས་ཞེས་པས་ནི་མ་ལུས་པར་སྡུད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་དང་། དེའི་རིགས་རྣམས་ལས་རེ་རེའམ་ཚང་བའང་རུང་སྟེ། གང་འདོད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་སྟེ། བཟླས་བརྗོད་ཅེས་པ་ཡང་རིགས་གཅིག་གམ་སོ་སོ་ཡང་རུང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 314a
བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་ཐབས་ཇི་ལྟར་རིགས་བཞིན་དུ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ལས། འདིར་ནི་
མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི། གསལ་བར་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ། །སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ལས་རང་གི་སྙིང་པོ་གང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་
ཆོས་དང་། ལས་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་དག་ཁོ་ན་བསྡུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདིའི་སྐབས་སུ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་བསྐྱེད་
པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུའང་མ་ཟད་དེ། དེའི་རྒྱུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་བཤད་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ནི་ཞེས་
སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་འདིར་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་སོ་སོའི་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། རིགས་བཞི་པོ་སོ་སོ་རང་གི་རིགས་དང་། རྗེས་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་
པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་འདིར་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ལ་བརྗོད་པ་ཡང་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་དུས་ན་དེ་མངོན་པར་བསྟན་པའི་དུས་ན་དོན་སྟོན་པའི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་
བརྗོད་པ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོའི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡིད་ལ་འབབ་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་མངོན་པར་བསྟན་པའི་དོན་དེས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 314b
དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རིགས་སོ་སོའི་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་འདི་ནས་མར་རིམ་པར་སྟོན་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ། དེའི་དོན་ཆུད་པས་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་
ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡི་གེ་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་མཆོག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་སངས་
རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡི་གེ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པས་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཡི་གེར་བརྗོད་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན། །
ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་མཆོག་གོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་མཆོག་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་
ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ཆུད་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་བར་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི།
เล่ม ๕๔ · หน้า 315a
འདིར་ནི་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་བར་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཆོས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་སོ་
ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ལ། ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་གཉིས་
བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་བསླབ་པར་འདོད་པ་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། རྒྱུད་ལས།
ཆགས་ལས་དག་པའི་ཆོས་མེད་དེ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྩོལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི། །ཆོས་འདི་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཆགས་ལས་དག་པའི་ཆོས་མེད་དེ། །ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་མ་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། མ་
གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཆོས་གཞན་འཇིག་རྟེན་ན་གུད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྩོལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཆགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་
འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་ཞིང་སྟོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེའོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་རྐྱེན་དུ་འབབ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི། །ཆོས་འདི་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམས་བཟླས་བརྗོད་
དང་། སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འདི་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཤད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དེ་བརྗོད་ན་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། སྐབས་སུ་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་བརྗོད་པའི་དུས་ན་དོན་འདི་ལྟར་གསལ་བར་ཡིད་ལ་བྱའོ། རྡོ་རྗེའི་རིགས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 315b
ལ་ནི་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་བཀའ་ནི་བསྲུང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར། །ཁྲོས་པ་ཀུན་དུ་གདུག་པ་རྣམས། །བསད་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བཀའ་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་དང་། སེམས་
ཅན་གང་ཞིག་མགོན་སྐྱབས་དང་བྲལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུད་ཁྲོས་པ་ཀུན་དུ་གདུག་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཞེ་སྡང་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བསད་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ།
འདི་དག་བརྗོད་ཅིང་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ལས་བྱེད་པས་ན་ཞེས་པ་ནི། ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་མ་རུངས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་མངོན་སྤྱོད་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་ལས་བྱེད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་དེའི་
ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་པས་ནད་པའི་རྐྱེན་དུ་འབབ་པའི་ཁ་བ་སྦྱར་ནས་ནད་པ་ལ་བྱིན་ན། འཕྲལ་དུ་ནད་པ་ལ་མི་ཞིམ་ཞིང་འཁྲུག་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ནད་ཞི་ཞིང་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བས། སྨན་པ་ལ་སྒྲིབ་
པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། འདིར་གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོའི་ཚུལ་གྱིས་འདུལ་བར་བསྟན་པ་ཡང་རྩ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བཟུང་ལ་དེ་ཉིད་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། མནར་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉིད་བསོད་ནམས་དམ་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་པ་སྟེ།
ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་རྒྱལ་བུ་ཚོང་དཔོན་གྱིས་ཚོང་པ་སྡིག་ཅན་ལ་ལམ་དུ་མདུང་ཐུང་བསྣུན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །པདྨའི་རིགས་ལ་ནི་རྒྱུད་ལས། པདྨ་ཆུ་ཡིས་མ་ཆགས་པ། །དེ་བཞིན་ཆགས་པ་ཉེས་མེད་དོ། །དེ་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་བྱ་བ། །བྱེད་ཀྱང་སྡིག་པས་མི་གོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ།
པདྨ་ཆུ་ཡིས་མི་ཆགས་པ། དེ་བཞིན་ཆགས་པ་ཉེས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ནི། ཅི་ལྟར་པདྨ་འདམ་ནས་སྐྱེས་ཤིང་འདམ་རྫབ་ནང་ན་གནས་ཀྱང་འདམ་རྫབ་མི་གཙང་བར་སྣང་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་བར་མི་གཏོང་ཞིང་འཁོར་བར་གནས་ཏེ།
เล่ม ๕๔ · หน้า 316a
སེམས་ཅན་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་ནའང་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་པས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པར་སྟོན་པའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས། པདྨ་ཆུ་ཡིས་མ་ཆགས་པ། །
དེ་བཞིན་ཆགས་པ་ཉེས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ལ་ནི། འདི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་དང་ལྡན་པས་མི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བར་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་འཁོར་བ་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་
སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པ་དང་། གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདོད་ཆགས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་ཟད་པས་ཉེས་པས་མི་གོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་ནི་རྒྱུད་ལས། སྦྱིན་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་མེད་དོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བ་ནི། །
ནོར་བུའི་རིགས་ཆེན་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྦྱིན་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་མེད་དེ། །ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།
ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་བ་དང་བཀའ་སྩལ་
པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ལེན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཡི་གེ་ལས་ཀྱང་། དབུལ་དང་བཀྲེས་པའི་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ། །སྦྱིན་པ་ཚུལ་བཞིན་སྦྱིན་ལས་མ་གཏོགས་པ། །སྦྱིན་ལས་གཞན་པའི་གཉེན་མཆོག་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་བསྟན་པ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 316b
ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་ནུས་ཤིང་བདོག་པས་དུས་དྲུག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་ལ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐུལ་བར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བ་ནི། །ཞེས་པ་ནི། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་གའི་སྐབས་སྐབས་སུ་ཀློག་ཅིང་ཉམས་
སུ་བླངས་ནས་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བསྒོམ་ཞིང་དཔྱོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲ་བའོ། །ནོར་བུའི་རིགས་ཆེན་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་། ཆོས་དེ་གཉིས་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ནོར་བུའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཆོས་ལ་ཆོས་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་
པ་ཡང་ནོར་བུའི་རིགས་འདི་སྟེ། དབྱེར་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་འདིས་ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་ལྟར་འགྱངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ལས་ཀྱང་ཕན་པ་
སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ལས་ནི་ཕལ་དུ་མི་ཕན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཕན་པ་ཞེས་འགྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། བདག་འབའ་ཞིག་ལ་ཕན་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་ལ་ཕན་པར་ནུས་པ་གྲུབ་པ་ནི་ཉུང་ཤས་ཙམ་དུ་ཟད་
ཀྱི་མང་པོ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་
ལྔ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་འདིའོ་ཞེས་པ། གོང་དུ་ལྔའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལས་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་འཆད་དེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་
འགྲུབ་པར། །ཇི་ལྟ་བར་ནི་འདུལ་བ་ཉིད། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 317a
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་ཐབས་དང་། ཆ་ལུགས་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྐད་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་སྟོན་ཅིང་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྔགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་རབ་བསྒྲུབས་ཏེ། །ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་
འདུལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྟགས་དང་། མཚན་མ་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ན་གཏོར་ཏེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ནི། རྒྱུད་ལས། མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས།
སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞི་རྣམ་པ་བཞིར། །དུས་བཞིན་དུ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ལས་རྣམས་བྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་དབུལ་བའི་མཆོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་བཞིར་ཞེས་པ་ནི། བསྟོད་པའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་
བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི། ཟང་ཟིང་དབུལ་བའི་མཆོད་པ་བཞི་སྟེ། སྤྱིར་ན་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོས་ཉིན་གཅིག་ལ་བཅུ་དྲུག་མཆོད་པར་བྱ་བའམ། རྣམ་གཅིག་དུས་བཞི་ལ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདིས་མཆོད་པར་གྱུར་ན། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་
རྣམས་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷའམ། གང་ལ་མོས་པ་རང་གི་ལྷ་དེ་མཉེས་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ལས་ནི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་
གདུག་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །དེ་དང་དེ་ཡི་ལས་བསྒྲུབས་ན། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གདུག་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི། ཀཱ་མ་དེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 317b
སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་གདུལ་དཀའ་ཞིང་མ་རུངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དང་དེ་ཡི་ལས་བསྒྲུབས་ན། །ཞེས་པ་ནི། མ་རུངས་པ་དེ་ཐབས་གང་གིས་གདུལ་བའི་ཆ་ལུགས་དང་། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་ལས་བསྒྲུབས་ན། ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉིད་
ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །མིན་ན་དངོས་གྲུབ་གོང་མ་བཞིན། །ཞེས་པ་ནི། དེའི་ལས་བསྒྲུབས་ན་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་སུ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་
ནའང་། རིག་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་གྲུབ་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་འགྲུབ་ཅིང་ཐོབ་ངེས། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྒྱུད་ལས། འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་མི་འཇིགས་སྦྱིན། །དེ་བཞིན་གདུག་པ་རྣམས་འདུལ་བ། །དེ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལས། །སངས་
རྒྱས་འགྲུབ་པ་སྩོལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་མི་འཇིགས་སྦྱིན། །ཞེས་པ་ནི། འཁོར་བར་འཇིགས་པ་དང་། བདག་པས་ཕོངས་པས་འཇིགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་པོའི་དགྲས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་། སྐྱབས་
སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་གདུག་པ་མ་ལུས་འདུལ། །ཞེས་པ་ནི། གོང་དུ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་པ་སྩོལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པས་ནི། འདི་ཉིད་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡང་
དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ལུས་ཅན་ལ། །དབང་བསྐུར་དེ་བཞིན་སྦྱིན་པ་དང་། །རེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱེད་པ། །ལས་འདི་དོན་ཀུན་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་
ལུས་ཅན་ལ། །དབང་བསྐུར་དེ་བཞིན་སྦྱིན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་ཡུམ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཆུའི་བུམ་པས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཕྲེང་བས་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་། དེ་བཞིན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 318a
གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། མཆོད་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ནི། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན། རེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་བྱེད་པ། །ལས་འདི་དོན་ཀུན་གྲུབ་པའོ། །
ཞེས་བྱའོ། །དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཡན་ཆད་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དག་སྟེ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། གང་ཞེ་ན། བསྲུང་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་མི་
མཐུན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་དམ་ཚིག །བརྗོད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས། སྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་གསུམ་ཀའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིག་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་
མཆོག་མྱུར་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་མྱུར་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་སོ་སོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། འཛུམ་པ་དང་། སྟེག་པ་དང་། སྒེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གཙོར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་
ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱོར་བ་གང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ལ་ལྷའི་ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་པ་རིགས་བཞི་པོར་བརྗོད་པའི་ལྷའི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ། དེ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 318b
དག་ལ་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན་གཙོར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱོར་བ་གང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེའི་རིགས་ལ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་
ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་ནི་གཙོར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་བསྒོམས་པས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་གསུམ་ནི། རིགས་གསུམ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་
གསུམ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམས་ན་ལྷག་པར་འགྲུབ། །དེ་བཞིན་དུ་པདྨའི་རིགས་ལ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་ནི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒོམས་ན་ལྷག་པར་འགྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ།
དེ་བས་ན་རིགས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ། ལྔ་པ་གཉིས་ལ་གཅིག་སྦྱར་ཏེ་རྣམ་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་དོན་འདི་ན་མར་རིམ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་འདི། །གཞན་ལས་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །ཞེས་པ་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས། རྡོ་རྗེ་
སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྫོགས་ཤིང་གསལ་བར་བསྒོམས་ལ། དེའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་
ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་འདི། །ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའམ། ལས་བཞིར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་ཁོ་ནས་རྙེད་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། གཞན་ལས་སངས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 319a
རྒྱས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམ་ཞིང་ནི། །དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མ་འགྲུབ་པ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་ཀྱི། །དངོས་གྲུབ་མཆོག་
སྦྱིན་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་
ལས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཞེས་པ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དངོས་གྲུབ་མཆོག་སྦྱིན་ཆོས་ཉིད་
ཡིན། །ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། ཕྱག་རྒྱའི་དམ་ཚིག་མཆོག་རྣམས་ནི། །ལས་རྣམས་ཀུན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་ཡིས། །རྡོ་རྗེ་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་
མཆོག་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་རིམ་པས། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པའི་ཐུགས་ཀར་ཟླ་བ་ལ་རང་གི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསམས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དངོས་
གྲུབ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་འདིས། རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན། རྡོ་རྗེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །པདྨའི་རིགས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །རྒྱུད་ལས་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པར་བྱ། །འདི་ཡིས་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ནི། །རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་སེམས་བརྟག་པ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 319b
ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔས། སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ལ། སྙིང་གའི་ཟླ་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྗོད་པས། ཆོས་ཀྱི་དངོས་
གྲུབ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱས་ན། འདི་ཡིས་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ནི། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རྒྱུད་ལས། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །
ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གནས། །ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བསྒོམ་བྱས་ན། །ལས་ཀྱི་མཆོག་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི། སེམས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པས། སྐུ་
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསལ་ཞིང་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་པའི། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་གར་གནས། །ཞེས་པ་ནི། དེའི་སྙིང་གར་ཟླ་བ་ལ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བསམ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་བསྒོམ་བྱས་ན། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ནོར་བུའི་ཆོས་ཉིད་འདི་བསྒོམ་པར་
བྱའོ། །ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་དང་། ལས་བཞིའི་མཆོག་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ནི། ལས་ཀྱི་མཆོག་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟར་སྦྱར་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྔ་པོ་རྣམས་སྦྱར་བ་ཡང་། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་གི་
ལྷའི་དངོས་གྲུབ་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྔ་པོ་རྣམས་སྦྱར་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་སྦྱར་
བའོ། །ཡང་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཆོ་གའི་དོན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྔ་པོར་བརྗོད་པ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །རང་གི་ལྷ་ཡི་དངོས་གྲུབ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། བློ་རྣོ་རྟུལ་དང་། སྐལ་བ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 320a
ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་རྣམ་གསུམ་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་དག་གོ། །ལས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི། ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་ལྔ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་གྲུབ་
རབ་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ལས་བཞི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔ་སྦྱར་དགོས་པས་ན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་འབད་པ་བཟླས་བརྗོད་དང་། བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ལྷ་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་
ཆགས་པའོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དབང་དུ་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་ལ་ནི། དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ལྷ་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱ་
བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རང་གི་ལྷ་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མཉེས་པར་བྱས་ནས། བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དབང་
དུ་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ། རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། གཉི་ག་ལ་ཡང་སོ་སོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལྔར་སྦྱར་ན། ལྔ་ཕྲག་གཉིས་ཏེ་བཅུར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ་
ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཉི་ག་འབྲེལ་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལས། དང་པོ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་། དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་
བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་དོན་ནི་རབ་བྱེད་ཅིང་། །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འདོད། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་གྱུར་ནས། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སེམས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 320b
ཅན་དོན་ནི་རབ་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་པ་ནི། ཁྱད་པར་དུའམ་མཆོག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མ་གྲོལ་བ་གྲོལ་བར་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྩོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་གྱུར་ནས། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་རང་ཐད་དུ་བྱ་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་
པའི་ཐབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཆགས་པ་དེ་ལྟར་བྱས་ན། བདག་ལ་དགྱེས་ཏེ་ཆགས་ཤིང་དགོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཀྱང་། རྒྱུད་ལས། ཇི་ལྟར་
ཡུལ་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དེ་ཉིད་བསྐུལ་བར་མྱུར་བ་རུ། །རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཇི་ལྟའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དགའ་བ་རྡོ་རྗེ་ལ། གསང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་བརྟེན་པ་ཡང་། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པའི་དགོས་པ་གཞན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཉིད་བསྐུལ་བས་མྱུར་བ་རུ། །ཞེས་པ་ནི། ཡུལ་རྡོ་རྗེ་ལཱ་སྱེ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའི་ཚུལ་ལམ། ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས། ལྷའི་གདན་ལ་འབབ་ཅིང་མྱུར་དུ་བདག་ལ་ལྷ་རྣམས་དགྱེས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་གྲུབ་པར་སྩོལ་བ་མཛད་པས་ན།
เล่ม ๕๔ · หน้า 321a
རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི། རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་བཀའ་བཞིན་བྱ་བ་ཡིས། །གདུག་པ་རྣམས་ལ་དྲག་སྤྱོད་པས། །
ཁྲོ་བོས་སེམས་ཅན་སྦྱང་ཕྱིར་ཏེ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། གདུག་པ་རྣམས་ལ་དྲག་སྤྱོད་པས། །ཞེས་པ་ནི། གདུག་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དྲག་པོའི་སྤྱོད་པས་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཁྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། ཁྲོ་
བའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ནས། དེའི་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཆགས་པའོ། །ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ་མནར་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསྟན་པར་ཟད་དེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དེ་ནི། །རྡོ་རྗེའི་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །པདྨའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི། རྒྱུད་ལས། ཆགས་ལ་ལྟ་ཞིང་བྱམས་པ་དང་། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ། །མི་འཇིགས་
ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་སྟེ། །པདྨོའི་སེམས་དཔའ་ཆགས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆགས་ལ་ལྟ་ཞིང་བྱམས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། སེམས་ཅན་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པའོ། །
སྙིང་རྗེ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ། །ཞེས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སྒོ་ནས། གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་གནས་ཤིང་གཞན་ལ་གཞུང་དང་། རིགས་པའི་ཆོས་བཤད་པའོ། །མི་འཇིགས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། གང་འཇིགས་
པ་གསུམ་གྱིས་ཉེན་པ་ལ་སྐྱབས་རྣམ་པ་གསུམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །པདྨོའི་སེམས་དཔའ་ཆགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི། ཚུལ་འདིས་ནི་པདྨའི་རིགས་བདག་ལ་དགྱེས་ཤིང་ཆགས་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་
เล่ม ๕๔ · หน้า 321b
འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི། རྒྱུད་ལས། དབང་བསྐུར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་། །ནོར་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། །འདི་ནི་ནོར་བུའི་རིགས་ཆགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། དབང་བསྐུར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་
པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་བསྐུར་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ནོར་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། ཟང་ཟིང་འབྲེལ་པ་རྣམས་ལ། ནོར་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ལ་
སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་སྲིད་པ་གཞན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་
པའོ། །འདི་ནི་ནོར་བུས་ཆགས་པའོ། །ཞེས་པ། ཚུལ་འདི་ལྟར་བྱེད་པ་འདི་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་བདག་ལ་དགྱེས་ཤིང་ཆགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རིགས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་དབང་དུ་བྱ་
བའི་སྦྱོར་བ་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ཆར་རམ་གཅིག་ཁོ་ན་བཟླས་པས་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའང་རྒྱུད་ལས། ཆགས་པ་སྨད་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་བདེ་མཆོག་སྩོལ། །དེ་
བཞིན་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆགས་པ་སྨད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལྟར་རང་དོན་ལྷུར་ལེན་ཅིང་འཁོར་བ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་
བ་ལ་ཆགས་ཤིང་དོན་མཛད་ན། ཡང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པས་མ་གོས་པའོ། །རྣམ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམ་གཉིས་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་མི་སྨད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 322a
བདེ་མཆོག་སྩོལ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་དག་པར་རྟོགས་པའི་སྲིད་པས་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
བདེ་བའི་མཆོག་སྦྱིན་པར་མཛད་པའོ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་བདག་ལ་དགྱེས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་དབང་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི། རྒྱུད་ལས། རབ་ཏུ་དགའ་ཁྱོད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་། །འདོད་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པས་དབང་དུ་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། རབ་ཏུ་
དགའ་ཁྱོད་ཅེས་སྨྲ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི། ཁྱོད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །འདོད་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན། །ཞེས་པ་ནི། འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འདྲིས་
ཤིང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་བསྟེན་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་པས་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་བསྟེན་པ་དེ་ཡང་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་འདོད་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟེན་པའོ། །དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པས་དབང་དུ་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་བདག་ཉིད་ལ་དགྱེས་ཏེ། རང་དབང་མེད་པར་དབང་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་
པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་དག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཀའ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མི་འཇིགས་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བསད་ན་དབང་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 322b
ཏེ། སེམས་ཅན་དག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཀའ། །ཞེས་པ་ནི། གདུག་པ་ལྡན་པ་མ་རུངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། དེ་ལས་གནས་བསྒྱུར་ཞིང་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་ཅན་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་ལ་མི་
འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་རུངས་པའི་གདུག་པ་ཅན་དེ་དག་བསད་པར་གྱུར་ན། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དགྱེས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་
དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི། རྒྱུད་ལས། ཆགས་པ་དག་པ་བརྟག་པ་ནི། །པདྨའི་འདབ་མ་ཕྱེ་བ་སྟེ། །ཆགས་སམ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་། །འདུལ་བའི་དོན་དུ་དབང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། ཆགས་པ་དག་པ་བརྟག་པ་ནི། །ཞེས་པ་ནི།
སེམས་ཅན་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་རང་ཁ་ཆགས་པ་ལས་བཟློག་ནས། ཐུགས་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པར་མཛད་པ་ནི་ཆགས་པ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྟགས་པའི་རིགས་པ་བས་ན་ཆགས་པ་དག་པར་བསྟན་པའོ། །དཔེ་ཅི་ཞེ་ན། པདྨའི་འདབ་མ་ཕྱེ་བ་སྟེ། །
ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་པདྨ་ཁ་ཟུམ་པ་དག་ལ་ནི། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་བརྟག་པར་དཀའ་ལ། པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་དག་ལ་ནི། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་མངོན་དུ་གསལ་བར་བརྟག་པར་སླ་བ་བཞིན་དུ། རཱ་ག་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་པདྨ་དང་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་མཐུན་པར་འདྲེན་ཏེ། འདིས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་ནི་པདྨ་ཁ་ཟུམ་པ་ལྟ་བུར་མི་གསལ་བར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བརྟག་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆགས་པ་ནི། པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་སྟེ། འདིར་འདི་ལྟར་
བསྟན་པ་ཡང་འགྲོ་བའི་དོན་སྨིན་པར་མཛད་པའི་མཚན་མར་བསྟན་པའོ། །ཆགས་སམ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་། །ཞེས་པ་ནི། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ལྟར་དངོས་པོར་ཆགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆགས་པར་ཟད་དེ། ཡེ་ཤེས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 323a
ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས་ན། དེས་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་ཆགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ལྷ་ཉིད་མཉེས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་དུ་གྱུར་པས་ན། གདུལ་བའི་དོན་དུ་དབང་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་ལྷ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་ནི།
རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་བསྐུར་ཕྱིར། །རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཉིན་རེ་བཞིན། །སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར་ན། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་བསྐུར་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པས་མཉེས་
པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའོ། །རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཉིན་རེ་བཞིན། །ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་སྙིང་ག་ནས་བྱུང་བ་དཔྲལ་བར་བཅིངས་ལ། ཉིན་རེ་བཞིན་ཇི་ཙམ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དབང་གི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱ་
བའི་སྒོ་ནས་རང་དབང་མེད་པར་དབང་དུ་འགྱུར་བས་ན། སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དབང་བསྐུར་ནས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དུ་བྱའོ། །དམ་ཚིག་དང་། ཆོས་དང་ལས་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་སོགས་པའི་སྒྲས་
བསྡུས་པའི་གསད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་རིགས་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་མང་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཇི་ལྟར་འདོད་
པའི་དངོས་གྲུབ་དང་འགལ་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ཞེས་པ་ནི། ས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་དག་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་འགལ་བའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྟུག་པོ་བྱང་བར་མ་གྱུར་པས། སྒྲིབ་པའི་ལྷག་མ་ལུས་པས་འཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་གིས་རིགས་
བཞི་ཆར་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲངས་མང་དུ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་དང་། ས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གྲུབ་གཞན་རྣམས་བདག་གིས་འཐོབ་ཅིང་། དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བདག་ལ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 323b
ཡོད་པར་མ་མཐོང་ན། དེའི་ཕྱིར་དྲག་ཤུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མ་ནུས་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར། དྲག་ཤུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། རིགས་བཞི་གསད་པའི་སྐབས་ནས་
གསུངས་པའི་ཆོ་གས། རང་གི་ལྷ་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས། དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་གྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལས་གྲུབ་པ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྟན་ཅིང་བརྩམ་པར་བྱས་ལ་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ཅི་
སྲོག་ཆགས་གཞན་གང་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གླེང་ན། འདིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ། །བསད་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བསྟན་པ་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། བསད་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ལྷ་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བ་དང་འགལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་
བས་ཡོངས་སུ་སྟོང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བསད་ཅེས་པ་ཡང་དངོས་སུ་གསོད་པ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བའི་སེམས་དེ་བསྒྱུར་ནས། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་ལ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་གང་
གིས་སམ་གང་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་རིགས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ལས་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་མ་མཐོང་ཞིང་། །
སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་མི་སྦྱོར་བ། །ལུས་སམ་ཚིག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་སུ། །བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་མ་མཐོང་ཞིང་། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་མ་དགོངས་པའོ། །སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་མི་སྦྱོར་བ། །
ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་ལས་ཉམས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་རྐྱེན་དང་འཚམ་པར་དོན་མི་མཛད་པའོ། །ལུས་སམ་ཚིག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་སུ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་གདུལ་བྱ་ལ་དགོངས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཛད་ན། གཟུགས་དངོས་སམ་སྔགས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསད་ན་ཡང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 324a
ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདོད་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡང་། རྒྱུད་ལས། དངོས་གྲུབ་ཐམས་
ཅད་མི་ཐོབ་ཅིང་། །རིགས་ཀྱང་སྩོལ་བར་མི་བྱེད་ན། །རྡོ་རྗེ་ཀུན་དུ་ངལ་བ་ཡིས། །བསད་ན་མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། དངོས་གྲུབ་ཚུལ་བཞིན་མི་ཐོབ་པ། །ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་སྐལ་བ་བཞིན་དུ་མི་སྟེར་བའོ། །
རིགས་ཀྱང་སྩོལ་བར་མི་བྱེད་ན། །ཞེས་པ་ནི། ཐ་ན་རྟགས་ཕྲ་མོ་ཙམ་མམ། སེམས་ཀྱི་ཉམས་བདེ་བ་ཙམ་ཡང་སྣང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཀུན་དུ་དྲལ་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་འཇོག་ན། རྡོ་རྗེ་དྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བསད་ན་ཡང་། ཉེས་
པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གདོང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན། བསད་ན་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་ལས། ཁྲོ་བས་གདུག་པ་མི་འདུལ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་མི་འདུལ་དང་།
བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་ཡང་། །ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བས་གསད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། ཁྲོ་བས་སེམས་ཅན་མི་འདུལ་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་ཀྱང་མ་རུངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འདུལ་བར་མི་མཛད་པའོ། །དེ་བཞིན་
སེམས་ཅན་མི་འདུལ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། །བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ན་ཡང་། །ཞེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ལུས་སེམས་ལ་ངལ་དུབ་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྒྲུབས་ཀྱང་རྟགས་དང་དངོས་
གྲུབ་སྨིན་པར་མི་མཛད་པའོ། །ན་ཡང་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་སྟེ། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བས་གསད་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། ཚུལ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ན། ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །
เล่ม ๕๔ · หน้า 324b
པདྨའི་རིགས་ཀྱི་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་ལས། སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་བྱམས་པ་མེད། །སེམས་ཅན་གདུག་པ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །བདག་ཀྱང་བསླུས་པར་གྱུར་ན་ནི། །བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་བྱམས་པ་
མེད། །ཅེས་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མ་སྟེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གདུག་པ་མི་སྦྱོར་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གདུག་པ་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་མི་ནུས་
པའོ། །བདག་ཀྱང་བསླུས་པར་གྱུར་ན་ནི། །ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་པར་མི་མཛད་དམ། རྟགས་དང་མཚན་མ་དག་སྔར་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱིས་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ནི། བདག་ཉིད་བསླུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་མིན་
པས་ན། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྒྲུབ་པའི་ལྷ་དེ་ཐབས་དང་ཆོ་གས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །ན་ནི་
ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། སྲིད་ནི་མི་སྲིད་ན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྲིད་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་ལས། མི་གཏོང་བདག་གི་དོན་མེད་ཅིང་། །ནོར་སྟེར་
བ་དང་མི་རུངས་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དབུལ་འགྱུར་ན། །བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། མི་གཏོང་བདག་གི་དོན་མེད་ཅིང་། །ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་གཏོང་བ་དང་བདག་ཉིད་ལ་དགོས་
པ་ཅི་དང་ཅི་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ནུས་མཐུ་མེད་ཅིང་མི་འགྲུབ་པ་དང་། ནོར་སྟོར་བ་དང་མ་རུངས་དང་། །ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལ་བདོག་པའི་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཡལ་བར་གྱུར་པ་དང་། ཅི་དང་ཅི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་ཏུ་མི་འབབ་པ་དང་།
เล่ม ๕๔ · หน้า 325a
བདག་ལ་བརྟེན་པའམ། བདག་གི་ཡུལ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདོག་པས་ཕོངས་ཤིང་དབུལ་བར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་གི་སྒྲུབ་པ་ལྷ་དེས་དམ་ཚིག་ལས་འགལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་པས། བསད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་
པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐབས་དང་ཚིགས་གང་གིས་བསད་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ཁོ་ནས་གདོད་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་ལ་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱས་པར་འབྱུང་
བའི་ཁུངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ནི། ཉུང་ཤས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པ་གཉིས་
ལས་འདི་ཡན་ཆད་བསྟན་པ་དེ་ནི། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའོ། །ད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ནི། དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། །མི་འདོད་པ་ཡི་ལས་སྦྱང་བའི། །མཚན་
ཉིད་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་བྱས་ན། །དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། །དེ་ལ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། མི་འདོད་པའི་ལས་སྦྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི།
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་བའི་ལས་ངན་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དྲག་ཤུལ་སྤྱོད་པའི་ལས་བྱས་ན། སྒྲིབ་པ་སེལ་ཞིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ། ཁ་ཅིག་ཐོབ་མེད་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །སངས་རྒྱས་བསད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་གདོན་བྱའི་ཕྱིར། །ངེད་རྣམས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐོབ་མེད་རྣལ་འབྱོར་
เล่ม ๕๔ · หน้า 325b
གྱིས་ཞེས་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་ཁ་ཅིག་གིས་རིགས་བཞི་དག་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པ་དག་གོ །སངས་རྒྱས་བསད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་
བ་དེ་བསད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་གདོན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི། གང་དངོས་གྲུབ་མི་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ལྷ་དང་། དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་གནད་ལ་དབབ་ཅིང་ཟད་པར་བྱས་ནས། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་དག་དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་སྩོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། ངེད་རྣམས་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ་བའོ། །ཞེས་བྱའོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ལྷ་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་
པ་པོ་རང་གང་སྒྲུབ་པའི་ལྷའོ། །རྣམ་པ་མེད་པའི་རྗེས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནི། དབྱིབས་དང་། ཆ་ལུགས་དང་། ཁ་དོག་གི་མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་རྣམས་མི་དམིགས་ཤིང་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་
པ་ནི། རྣམ་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་ལྷའི་རྣམ་པ་མེད་པར་བསྒོམས་
པའི་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་དང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་མི་འཐོབ་པའི་བགེགས་དང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་
བས་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་ཅིང་གང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་གདོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བགེགས་མི་འཇུག་ལ། མེ་ལྕེའི་ཐོར་ཏོ་ལ་སྦྲང་བུ་མི་ཆགས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 326a
ཀུན་དུ་བཟང་པོས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེང་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་སྩོལ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེས་འདི་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེས་ནི་
འདི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་སྔགས་ལེགས་པར་མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་པོས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ནས། སྒྲུབ་པའི་ལྷ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་
སྒྲུབ་པ་པོ་དེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སོགས་ཀྱིས་ལྷག་མ་གསུམ་ཡང་བསྡུ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་
དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྔ་རོལ་དང་། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་རྗེས་ལ་ཡང་རང་གི་ལྷའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དམིགས་པ་སྤངས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ལྷག་པར་བརྩོན་ཞིང་། ཡུན་རིང་དུ་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་
ཏོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མ་སྟེར་ན་ལྷ་རྣམས་དྲག་ཤུལ་གྱིས་གསད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་དང་། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་
རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཀྱང་། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་
བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ །སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་སོ་སོའི་སྙིང་པོ་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱག་རྒྱ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 326b
དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་དག་བསྡུས་པའོ། །དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་མིང་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བཏགས་པ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ །ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་
དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། རབ་མཆོག་པའི་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
པ་གསུམ་དུ་བསགས་པས་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་མཆོག་གོ །སོགས་པ་ནི་དེའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་དཀར་བའི་བག་ཆགས་གཞན་གང་དག་ཡོད་པ་དག་གོ། །དོན་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་པ་རྫོགས་པའི་དོན་
གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་བརྗོད་པའི་དོན་གྱིས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །སྙིང་པོ་
ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་པས་བྱ་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་གཅིག་རབ་མཆོག་ཅེས་པ་ནི། འོག་མ་ནས་སྦྱར་ཏེ། རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་
འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཤིང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་ཅིང་རྟོགས་པའི་དོན་
གྱིས་ཀྱང་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་དོན་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྔགས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 327a
ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོས་ཤེས་ཤིང་རིག་པར་བྱ་དགོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་རྫོགས་པ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སླར་འཆད་པར་མཛད་པ་
བཞིན་དུ། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡང་ལྷ་མིན་ལ། ལྷ་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡང་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རིག་ཅིང་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་བས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ་
ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་འདི་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱིས། གཞན་གྱི་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཤེས་ནས་དེ་བརྩམས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་
པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དོན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་ཅིང་ཤེས་ནས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རིག་པ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ན་དེ་དག་འཕེལ་བར་བྱས་པས་
ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འགྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་དེ་དག་ཤེས་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་
གཏན་ཚིགས་དེས་ན། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་རིག་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རིག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིག་པས་ན། རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཞེས་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ནས་བསགས་པའི་རབ་མཆོག་པའི་བསོད་ནམས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 327b
དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་། སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པའི་དོན་ནི་ལྷ་ཡིན་ལ། དེ་ལྷ་དེ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་ཀྱང་སྔགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྩམས་ན་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་དོན་འཕེལ་བར་བྱས་ན། གོམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཕེལ་བར་བྱས་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འགྲུབ་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་སྔགས་
པས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་པ། དེ་དག་བརྩམས་ན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་
པར་བྱའོ་ཞེའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལྷའི་མཚན་ཉིད་རེ་ཞིག་འདིར་དང་པོར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ལྷའི་མཚན་ཉིད་དེ་འདིར་དང་པོར་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། མཆོག་གི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྟ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་པ་དག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཇི་ལྟར་
དོན་རིག་པ་དང་མཐུ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་ཅན་དང་སྟོབས་པོ་ཆེར་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་
སྟེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ལས་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དང་། དོན་དམ་པར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་ལས་སེམས་དཔའི་ལྷ་དང་པོར་བསྟན་པ་སྟེ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། མཆོག་གི་མཐུའི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 328a
མཚན་ཉིད་དག་གིས་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པར་ཟད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ལྷག་པར་འཕགས་ཤིང་། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པས་ན་ལྷ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ། །དེ་ལ་ཡང་
གཉིས་ཏེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ །དེ་ལ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ཉེས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནས་སྒྲིབ་པའི་
དྲི་མའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཏེ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཅུང་ཟད་མ་རྟོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་དང་སྡིག་པའི་ཚོགས་རྣམས་མ་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །དེ་ལ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ་རབ་མཆོག་པོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རབ་མཆོག་པོ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་རབ་མཆོག་པོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ཞེས་པ་ནི་འདི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་
གྱི་རྣམ་པ་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་རྫོགས་པར་མངའ་བ་དང་སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྲགས་སོ་ཞེས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་སྒྲིབ་པ་སྤངས་
ཏེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་རིག་ཅིང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ས་ལེར་མཁྱེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལྟར་གྲགས་པར་གྱུར་པས་ན། དེ་
སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་མཆོག་པོ་མ་ཡིན་པར་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་མཆོག་ཏུ་ནི་ཅུང་ཟད་མ་བྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 328b
བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པ་དང་། རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷའི་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་
ཅན་ཕལ་བས་འཕགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་
ནི། དེ་དག་གི་བཙུན་མོ་རྣམས་དང་འཁོར་ལ་བྱ་སྟེ། བཙུན་མོ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བཙུན་མོ་པན་ཙི་ཀ་ལ་སོགས་པའོ། །འཁོར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་འཁོར་ལྷ་དམ་པ་རྨ་ཤུ་ཀ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དང་།
ཉེ་དབང་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་གོ །ཁྱབ་འཇུག་གི་འཁོར་རྡུག་སྨི་དང་སྨི་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ལྷ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ནནྟེ་ཤྭ་རི་དང་། བྷྲྀངྒི་རི་ཏི་དང་། མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་དང་། ནནྟི་ཀཪྟི་ཀའོ། །རྣམ་གཅིག་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སོ། །ལྷའི་བྱེ་བྲག་
འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་པ་ནི། དོན་སེམས་པའི་ལྷ་དང་། དོན་དམ་པའི་ལྷ་ལས་སེམས་པའི་ལྷ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་ལས་ཀྱང་རབ་མཆོག་པོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དང་རབ་
མཆོག་པོ་མ་ཡིན་པར་དག་པའི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་བསྟན་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་བསྟན་པ་ནི་ལྷའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ལྷའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ལས་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་དང་སྤྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། དེ་
ལ་དངོས་ཀྱི་ལྷ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་ལྷ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་དུ་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 329a
དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སེམས་པའི་བྱེ་བྲག་དུ་མར་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱེ་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལྷ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་ལྷ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་
རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་
དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་ཤིང་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་
གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་བརྟག་པས་སོ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པ་དང་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་ཏེ། གང་ཞེ་ན་དོན་འདི་ཐམས་ཅད་པས་ཁྱད་པར་
ཅན་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལམ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེས་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡེ་ཤེས་པས་དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་དང་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པར་གཅིག་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་དགོངས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 329b
ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། དེས་དོན་དམ་པའི་དངོས་གྲུབ་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་སྒྲུབ་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། གཞུང་
ཁ་ཅིག་ལས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཏུབ་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་
དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་། མདོ་སྡེ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་སེམས་ཀྱང་མི་རྒྱུ་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།
དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལ་དོན་དུ་མེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཞེས་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོན་དུ་བསྟན་དུ་མེད་ཅིང་བརྟག་པར་མི་ནུས་ན། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྩིང་རིམས་སུ་བགྲངས་པའི་རྒྱུ་བཞི་བཅུ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། ཞི་བ་རིམས་སུ་བརྟགས་ན་མཐའ་ཡས་ཤིང་གྲངས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པ་དག་གོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཟག་པ་
དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའམ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་གི་ཡང་འོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་ན་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཕྱི་མ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་སླ་བས་མ་བཀྲོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཞན་ལས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གྲགས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་ཙམ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིས། །རང་བཞིན་བསྟན་དུ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 330a
མེད་པ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རང་རིག་པས། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་སླར་དགྲོལ་བ་ཡང་དཀྱུས་ཉིད་པས་བརྡ་ཕྲད་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཀྲོལ་ལོ། །དོན་དམ་པའི་ལྷའི་རང་བཞིན་དེ་དང་ཐ་དད་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་
པའི་རང་བཞིན་ཡང་ལྷ་ཞེས་བྱ་ཞེས་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་ལྷ་དེའི་རང་བཞིན་ནི། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་དང་ཐ་དད་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། མཚན་མའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དང་དེ་དག་ཀྱང་ལུས་དང་སེམས་བཞིན་དུ་སོ་སོར་
ཕྱེ་ཡང་ཐ་མི་དད་པས་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་ལྷ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དང་ཉེ་བར་བརྟགས་པར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཀྱང་། ལྷ་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དངོས་དང་རང་བཞིན་ལ་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཉེ་བར་
བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐུའོ། །འོ་ན་ལྷ་དེ་དག་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་སུ་འདུས་ན། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་འདི་ཡང་དེ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞར་ལ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སྐབས་འདིར་དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཞུང་འདི་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་
བྱའོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ནི། གཞུང་འདིར་རིགས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའོ་ཞེས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་དོ་ཞེས་
པ་ནི། དེ་དག་གི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་པས་ན། ཡང་འདིར་མ་བཀྲོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི། སྐུ་དང་། གསུང་དང་། སྤྱོད་པས་བསྡུས་ཏེ། ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ལྷ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཞེས་པ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 330b
ནི། སྐུ་དང་གསུང་དང་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ལྷ་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དབང་གི་རིམ་པས་ཆ་ལུགས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་བར་དུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་དཀྱིལ་
འཁོར་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོགས་ཀྱིས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷག་མ་གསུམ་བསྡུའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། རིགས་བཞི་
ཆར་ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གནས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ལྷའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གནས་པའི་ལྷ་དེ་དག་ཉིད་དེ། དེར་ནི་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པའང་དེ་དག་ཉིད་དེ། དེར་ནི་དེ་དག་ལ་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །
སྔར་བསྟན་ཟིན་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསང་སྔགས་སུ་བསྟན་པའི་ལྷའི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གི་ཆོ་གའི་བཤད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་པ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་
ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སེམས་པ་དག་པས་དགའ་བ་སྐྱེ་བའོ། །བདག་གི་ལུས་དབུལ་བ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདག་གི་ལུས་དབུལ་བ་སྟེ། དེའི་སྐབས་སུ་ལྷ་དང་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསོལ་
བ་གདབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞད་པ་དེ་དག་མི་འདའ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །བསོད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 331a
ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་
མོང་དུ་དམིགས་ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །དམ་པའི་ཆོས་བཀླག་པ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་དང་རིགས་པའི་ཆོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པས་བསྡུས་པ་ཀློག་ཅིང་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་ཚུལ་དང་
ལྡན་པར་བྱའོ། །བཟླས་བརྗོད་མང་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་སོ་སོའི་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཅིག་གང་ལ་གོམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་གང་ལྟར་དགའ་བ་དེ་བཟླས་བརྗོད་ཅི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ།
དེས་གང་བསྒྲུབ་པ་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས་འདི་སྐད་དུ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལ་སོགས་པ། །དེ་བཞིན་དམ་ཆོས་ཀློག་པ་དང་། །བཟླས་བརྗོད་མང་པོར་རབ་བྱས་པས། །སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ངེས་པར་
འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བརྗོད་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི་མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའམ། ལྷུག་པའི་གང་ཡང་རུང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་
ལྡན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས། ཡོན་ཏན་ལྷུན་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 331b
པའམ། འདིའི་སྐབས་སུ་རིགས་བཞིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་རྒྱན་ཆ་ལུགས་སྙིང་པོ་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞིབ་རིམས་སུ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་དོན་རང་གི་སེམས་ལ་བཀྲ་བར་བྱེད་
པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གསུང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་འདུལ་ཞིང་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཟག་པའི་གསུང་བརྗོད་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འདིར་བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་གིས་དེ་དག་གི་དེ་ལྟར་སྤྱད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཀོད་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་དེ། དོན་ནི་
རིག་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལྷའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཞེས་པའི་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་སྔགས་དང་། རིག་
པའི་ངེས་ཚིག་ནི། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསལ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོར་སྙིང་པོའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེ་ན་རྒྱུད་ལས། ཡིད་ལ་འདོད་པའི་ཆོ་ག་ཡིས། །ཡིད་ལ་གང་འདོད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཏིང་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་ལ་གནས། །དེ་
བས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་ཡིད་ལ་གང་འདོད་པའི་ལྷ་དག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། ཡིད་ལ་གང་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་དང་ཆོ་ག་མ་ཉམས་པར་བརྩམས་ན། ཡིད་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་
རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་ཐུགས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་
เล่ม ๕๔ · หน้า 332a
པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་གང་དང་གང་བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་པ་དང་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཞིབ་མོར་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་
སེམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་གནས་འདིར་གང་གི་ངོ་བོ་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གསུངས་པ། བཛྲ་སཏྭ། བཛྲ་རཱ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་།
རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སྙིང་པོ་དེ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་དེ་ཡང་དུས་གཉིས་ཤིག་ཏུ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་པའི་དུས་དང་། རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་ས་ལ་
སོགས་པ་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་དུས་དེའོ། །རང་གི་ལྷའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའི་དུས་ཞེས་པ་ནི། གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ན་གང་དུ་སྔར་བསྙེན་པ་བྱ་བའི་དུས་དང་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་དེ་ལ་བྱའོ། །དེའི་གནས་
དང་ལུས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་བསྒོམ་པའི་ལམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་གནས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལུས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་གང་འདོད་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། བཛྲ་སཏྭ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་བརྗོད་ཅིང་སེམས་ལ་ཞེན་པའམ། འདྲིས་པར་སླ་ནས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ན་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་ཚིག་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ངེས་པའི་ཚིག་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱག་རྒྱའི་ངེས་ཚིག་
เล่ม ๕๔ · หน้า 332b
ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། འདའ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཤིགས་པ། །རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་རྟགས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཚན་མའི་སྐུ། །དེ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། འདའ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་
ཤིགས་པ། །ཞེས་པ་ནི། གཞན་གྱིས་དེ་ལ་འདའ་བར་དཀའ་ཞིང་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཤིག་པར་མི་ནུས་པའོ། །གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་རྟགས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་བཀའ་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་
རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཉིད་དམ་བློན་པོ་དྲ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདའ་ཞིང་བཤིག་པར་མི་ནུས་ན། གཞན་གྱིས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་བཞིན་དུ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཚན་མའི་སྐུ། །དེ་བས་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་སུ་བསྒྲགས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་
པོའི་མཚན་མའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤིག་ཅིང་འདའ་བར་མི་སྤྱོད་ན། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་གཞན་གྱིས་བཤིག་ཅིང་འདའ་བར་བྱ་བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་སླར་དགྲོལ་བ་ནི། འདིར་
བདག་དེ་ཉིད་ཆེན་པོ་མཆོག་མའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་རྒྱུད་ལས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ། འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཤིགས་པར་དཀའ་ལ་གསང་བ་ཉིད། །གསང་བར་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བསྔགས་པས་ན། །དེ་བས་
སྔགས་པ་ཞེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །ཤིགས་པར་དཀའ་ལ་གསང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བས་བཤིག་པར་
མི་ནུས་ཤིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ན་གསང་བའོ། །གསང་བ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བསྔགས་པས་ན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པ་ཡང་སྣོད་མ་ཡིན་ཞིང་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གསང་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྔགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་
เล่ม ๕๔ · หน้า 333a
གི་དོན་སླར་དགྲོལ་བ་འདིར་བསྔགས་ཤིང་གསང་སྟེ་སྨྲས་པས་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྦྱར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ཀྱང་རྒྱུད་ལས། མ་རིག་པ་ནི་བཤིག་པ་དང་། གང་གི་རིག་མཆོག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།
དངོས་གྲུབ་དམ་པ་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་བས་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། མ་རིག་པ་ནི་བཤིག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། མ་རིག་པའི་མུན་ནག་བཅོམ་པ་དང་། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་རིག་མཆོག་བསྒྲུབ་པའི་
ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་མངོན་དུ་རྟོགས་ཤིང་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དངོས་གྲུབ་དམ་པ་ཡོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི་དམ་པ་སྟེ། སྐུ་མཆོག་
གི་དངོས་གྲུབ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དེ་ཡོད་པའོ། །མདོར་ན་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སེལ་བ་དང་། འདི་དང་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་རིག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་རིག་སྔགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་རིག་སྔགས་སོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རང་
བཞིན་དང་མཚན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་རིགས་བཞི་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་དང་། བསྒྲུབ་ཅིང་བཟླས་བརྗོད་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ད་ནི་རིགས་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཚོགས་གཞན་ཡང་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི། སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟླས་བརྗོད་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 333b
ལག་གི་གཞན་གྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་དང་། ཐབས་དང་ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དབང་དུ་ནི། སྐབས་འདིར་བསྡུས་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །
དེ་ལ་འདིར་བསྡུ་བ་ཡང་འདི་དག་བསྡུས་པ་ལ་གྲུབ་པ་མྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོ་ག་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁ་ཅིག་གཙོར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་འདིར་ཡན་ལག་གི་ཆོ་
གའི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁ་ཅིག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཙོར་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་དག་བསྒྲུབས་ན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཡན་ལག་གི་ཆོ་
གས་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་། རིག་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་ཆོ་གའི་ལྷག་མ་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྙིང་པོ་སྒྲུབ་
པའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཚོགས་ཞེས་པ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་
པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ཚོགས་འདི་སྤྱད་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐབས་དང་ཕན་པར་སྔགས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་སྤྱད་པ་ཡང་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་
པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱིའི་མཆོད་པ་ན་སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་། མར་མེ་དང་། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་རྒྱུད་ལས། མཆོད་
เล่ม ๕๔ · หน้า 334a
པའི་ཆོ་ག་ཀུན་བྱས་ན། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཀུན་བྱས་ན། །ཞེས་པ་ནི། སྤོས་དང་། མེ་ཏོག་དང་།
མར་མེ་དང་། བྱུག་པའི་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱར་ལྡན་པས་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ཀུན་བྱས་པའོ། །དགེ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། མཆོད་པ་དེ་དག་གིས་ཚང་བར་དུས་རྟག་ཏུ་མཆོད་ན། ཟག་པ་
དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོགས་ཁྱད་པར་དུའམ། རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ལ་འཕེལ་བ་ནི་སེམས་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མཆོད་པའི་རྒྱུད་སེམས་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་གྱུར་ནས། རྒྱུ་
དེས་དངོས་གྲུབ་གང་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་བས་ན་ངེས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། གནས་སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་པ་ནི།
སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་རིག་སྔགས་སྒྲུབ་ཅིང་བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིའི་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་འདིས་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་པ། འོན་ཀྱང་ཆོ་ག་དངོས་པོའི་རང་
བཞིན་གྱིས་གཙོར་སྙིང་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པའི་བརྩོན་པ་ལ་མྱུར་དུ་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བའི་སྟོབས་བྱེད་དེ། དེ་བས་དེ་ལ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནི་སྙིང་པོ་བསྒོམ་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཚོགས་གྱི་ཆོ་ག་དེ་ལ་འབད་
ཅིང་ལྷག་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡང་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པའི་ཆོ་གའི་དོན་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བྱས་ན་ཞེས་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 334b
ཐབས་དང་། ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་བསྡུའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། ཚོགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང་བཟླས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་
སྒྲུབ་པའི་ཞེས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། མཆོད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱེད་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། མཆོད་པ་རྣམ་བཞི་བྱས་ནས་ནི། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པས་སྡིག་ཅན་ཡང་། །གྲུབ་
པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མེད། ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། མཆོད་པ་རྣམ་བཞི་བྱས་པས་ནི། །ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཚོགས་དང་། ཆོས་དང་། བསྒོམ་པའོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །
ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ཀྱང་སྤྱད་ཅིང་ཉམས་སུ་བླངས་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་གྱ་ནོམ་པ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་བསོད་
ནམས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པས་སྡིག་ཅན་ཡང་། །གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ནི། ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། དྲང་སྲོང་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་།
རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་གྱིས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་མཆོད་པས་ནི། དོགས་པ་མེད་པར་འདིར་གསུངས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་
ནོ། །འདིར་མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། མཆོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་འདི་ནི། དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་
เล่ม ๕๔ · หน้า 335a
པ་ཉིད་དང་ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་བཛྲ་སཏྭ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོགས་དང་ཞེས་པ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། རཏྣ་བཛྲིའོ། །ཆོས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་གྲུབ་དེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་མཆོག་གི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་བར་བསྟན་
པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་རྒྱ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོ་ག་དག་ཀྱང་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་མཚན་སོགས་བརྗོད་པ་
ཡིས། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མེད་ནའང་ཆོས་སྦྱིན་པས། །དངོས་གྲུབ་མྱུར་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
གཏན་ཚིགས་དང་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞིགས་ཏེ། གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིང་གང་ལྟར་ཡང་མི་དམིགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟགས་པས་དེ་ལྟར་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པ་
སྟེ། དེ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་གསང་སྔགས་མྱུར་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའམ་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། གསང་སྔགས་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ། །འཇིག་རྟེན་
འདི་ནི་བདེན་ལ་ཉམས། །ཐབས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ། གསང་སྔགས་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་བདེན་ལ་ཉམས། །ཞེས་པ་ནི། གསང་སྔགས་བསྒྲུབས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་
པའི་རྒྱུ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་བདེན་པ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། གང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་རྟག་པར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ལ་དགའ་བས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ལ་མི་གནས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 335b
པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉམས་པས་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཐབས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་པ་ནི། སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གསང་
སྔགས་སམ། གསང་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་དམ་པའམ་མཆོག་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གསང་སྔགས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པར་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སླར་བཤད་ཟིན་པས་དེ་ལྟར་རིག་
པར་བྱའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རིག་སྔགས་སུ་བསྟན་པའི་ལྷའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཆོས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་སུ་
བརྗོད་པ་གང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དོན་དེ་ལྟར་ངེས་པ་སྟེ། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་
ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་དེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའམ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། མ་རིག་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པས་ན། །ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་གྱིས། །ཚོགས་ནི་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས། །དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ། དེ་ལ་མ་རིག་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞིགས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི། སྒྲིབ་
པའི་ཚོགས་བཅོམ་པ་སྟེ་མ་རིག་པ་སྤངས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་གྱིས། །ཞེས་པ་ནི། མ་རིག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་དེ་ཉིད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཚོགས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི།
เล่ม ๕๔ · หน้า 336a
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་ན། དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་
ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བཞི་དུས་དྲུག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་
ཡང་འདི་སྐད་དུ་རྒྱུད་ལས། བསོད་ནམས་ནང་དུ་སྦྱིན་པ་མཆོག །བྱིན་ན་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་པས། །དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་པ་ནི་རིགས་བཞིར་བསྡུས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། རྒྱུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་པ་ནི། མཚན་
ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་ན། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་། མ་མོའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཇི་སྐད་དུ་གྲགས་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་དབང་དུ་ན་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དང་།
དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དེ་དག་ལ་མོས་ཤིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཐབས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞེས་
བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་པ་ལ་ཞེ་ན། །རིག་སྔགས་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ། །དེ་ལ་ཐབས་ནི་རྒྱ་ཆེན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་ཞེན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
เล่ม ๕๔ · หน้า 336b
མ་རིག་པ་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་ཞེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྤྱོད་པ་བསྡུས་པའོ་ཞེས་པ་ནི། རིགས་བཞིའི་ལྷ་བསྒོམ་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྡུས་པ་སྟེ་དེར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའོ། །རིག་སྔགས་
ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་
ཏོ། །ཀུན་དུ་བསྔགས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐབས་ནི། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་བཞི་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་དབང་གིས་སྙིང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྔགས་དང་རིགས་སུ་བརྗོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སྒྲུབ་
པའི་རྒྱུ་ཡན་ལག་གི་ཆོ་ག་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཐབས་དང་། ཀུན་དུ་བསྔགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐབས་རྒྱུད་ལས་སྤྱིར་བསྟན་པ་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྡུས་ནས་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་
སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱུད་འདིར་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་རྣམ་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏེ།
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་པ་དག་གོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་བརྒྱ་བཞི་པོ་དང་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པ་ལས་སྐལ་བའི་རིམ་པས་
དངོས་གྲུབ་རབ་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དག་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 337a
དུ་སྙིང་པོ་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་སྐལ་བའི་རིམ་པས་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་
གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དང་། སྙིང་པོ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་བསྒོམས་པ་དང་། བཟླས་བརྗོད་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་དྲག་པོ་དག་བསྡུ་སྟེ། ལས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་གཞུང་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་
ནི་དངོས་གྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྟན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དག་སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ལས། གཞུང་དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་དང་། སྙིང་པོ་དང་
གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་བྱས་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་རྣམས་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་འབྱུང་བའི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་
ཉིད་གྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བཏུ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ནད་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་
བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་ལས། དུས་མིན་འཆི་དང་ནད་རྣམས་དང་། །སེམས་ཀྱི་ནད་དང་གནོད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ནད་དང་ནད་འགོ་རྣམས། །ཞི་བར་བྱེད་པས་ཞི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་མཚན་
เล่ม ๕๔ · หน้า 337b
ཉིད་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་རྒྱས་པས་དཔལ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་གི་ལས་ཀྱིས་བདག་ལ་མི་འཇར་ཞིང་དཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་རྣམས་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། མངོན་སྤྱོད་ཀྱིས་གང་གི་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མ་རུངས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རང་བཞིན་
བསྒྱུར་ཞིང་གཏན་འཕོ་བར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུ་བར་བྱའོ། །སོགས་འོག་མས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་ལྷག་མ་གསུམ་སྟེ། རྒྱས་པའི་ལས་དང་། དབང་གི་ལས་དང་། མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི། འབྲས་
བུ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཆོ་ག་ནི་རྒྱུའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཐབས་སོ། །བཏུ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ནི། རྒྱུད་ལས་བཀྲམ་ཞིང་ཐོད་རྒལ་དུ་སྟོན་པ་རྣམས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རིམ་པར་བྱས་ནས་སྟོན་པའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བཞི་པོ་
རྣམས་སོ། །འདིར་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་ཞེས་པ་ནི། སྒྲུབ་ཐབས་འདིར་ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོ་ག་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཆེན་པོ་དང་། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནི། འདིར་
ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་གཞན་ལས་མ་གསུངས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། སོགས་ཀྱི་སྒྲས་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་འབྱུང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པ་
དག་གོ། །དོན་རྣམས་འདིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རིམ་པར་བསྡུས་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདིར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ལས་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་ཆོག་པ་ཡིན་ན། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ནང་ནས་ནི་ལས་བཞི་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ནི། རྣམ་པ་གཞན་དག་མི་སྟོན་ལ། རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལས་སོ་སོའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 338a
པར་སྟོན་པའོ། །དེ་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་རྣམས་འདིར་བསྡུས་ན། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྒྲུབ་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྔགས་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ལས་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་མི་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ལས་རིགས་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུམ་བུ་བཞི་གསུངས་པའི་ནང་ནས་རྡོ་རྗེ་རིགས་
ཀྱི་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་ལྷ་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་མཉམ་གཞག་པས། །ཞེས་པ་ནི། སྐབས་དེ་ལས་གསུངས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་ཞིང་མདུན་དུ་ཡང་བསམས་ནས་དེའི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་
པས་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པར་བྱས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་བསྲིང་བ་ཞེས་པ་ནི། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །ནད་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་རིང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་
ཀན་དང་། འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་རིག་སྔགས་ནི། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལས་གྲུབ་པ། །ཞེས་པ་ནི། གང་ཚེ་རིང་
བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་འདོད་པའི་ལས་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་སྒྲུབ་པའི་ལྷ་ཁྲོ་བོ་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཟད་ཀྱི། ལྷ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་ནི་དེ་ལྟར་གྲུབ་
པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མོད་ཀྱི་ཞེས་པའི་སྒྲས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་འདིར། འདིས་འདི་ལྟར་བྱས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་མོད་ཀྱི། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས། ཞི་བའི་ལྷ་དག་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་
เล่ม ๕๔ · หน้า 338b
གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། གང་ཡང་རུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་རང་རང་སོ་སོའི་ལྷ་མཉེས་པར་བྱ་
བའོ། །དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སྟེ། བདག་དང་མི་གཉིས་མཉམ་པར་གཞག་པར་ཞེས་པ་ནི་བདག་དང་དབྱེར་མེད་པར་བསྒོམ་ཞིང་མདུན་དུ་ཡང་
དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ཆོ་གའི་ཐབས་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤིང་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་བཅད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་དང་ཞེས་པ་
ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པའོ། །ཕྱག་རྒྱ་དང་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསུངས་པ་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པའོ། །གསང་སྔགས་དང་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་
གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པའོ། །རིག་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བར་རིགས་པར་སྟོན་ཏེ། ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སམ། གཅིག་
གིས་ཀྱང་བྱར་རུང་བར་སྟོན་པ་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་འཆད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དང་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་ན། སྒྲུབ་པ་པོ་ལྷ་ཞི་བར་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ནད་ཞི་བ་དང་། ཚེ་བསྲིང་བ་དང་། སྡིག་པ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་
པ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ལས་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་རམ། དེ་བས་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་མཉན་པར་བྱ་བའི་ལྷ་དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཚེ་
เล่ม ๕๔ · หน้า 339a
བསྲིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྐབས་ནས་ཆོ་ག་འདི་དག་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི། དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་ནམ་སྒྲུབ་པ་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་འདྲི་བར་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས།
སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བར་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བདག་ཉིད་ཁྲུས་བྱས་བྱུགས་པའི་ལུས། སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་རྒྱན་དང་གོས། །ལྷ་ཡི་དཔུང་རྒྱན་དབང་བསྐུར་བའི། །རྒྱན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན། །ཞེས་པ་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་སྦྱིན་
སྲེག་གི་ཐབས་བསྟན་པའི་གཞུང་དེ་འདིར་བསྡུས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཁྲུས་བྱས་ནས། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་བྱུགས་ཏེ། གོས་དང་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་པས་བསྒོས་ཤིང་བརྒྱན་ནས། དབུ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་དབང་བསྐུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་
པདྨ་འཛིན་པའི་རྒྱལ། །བདག་གི་ཐོར་ཚུགས་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དག །རིན་ཆེན་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྐུར་འཛིན། །ཞེས་པས་ནི། རིགས་བཞི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ། བདག་ནི་པདྨ་འཛིན་པའི་རྒྱལ། །
ཞེས་པ་ནི། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་པོ་སྟེ། པདྨའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པའོ། །བདག་གི་གཙུག་ཏོར་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་པོའི་མགོའི་གཙུག་
ཏོར་དུ་འོད་དཔག་མེད་བཞུགས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའོ། །ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག །ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་པའོ། །
རིན་ཆེན་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྐུར་འཛིན། །ཞེས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་ཏེ། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དེའི་ཞར་ལ་གསུངས་
เล่ม ๕๔ · หน้า 339b
པར་བྱའོ། །བུད་མེད་སྡུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཞེས་པ་ནི། རང་གི་བསྙེན་པར་བྱེད་པའི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱར་གནས་པ་ལ་བྱའོ། །དཔུང་པ་དམ་པོར་བསྡམས་ནས་སུ། །ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱུད་འདི་ལས། ལུས་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་
གསུངས་པའི་དོན་གྱིས་བདག་དང་ལྷ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་ངང་དུ་བསྒོམ་པའོ། །མཚན་མ་བརྟན་པོར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ནི་གང་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཚན་མ་ངེས་པར་ཐོབ་པ་ནི་མཚན་མ་བརྟན་པོར་སྟེ། དེ་ལྟར་ནམ་གྱུར་པ་དང་། སྦྱིན་
སྲེག་གི་ལས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པའི་ཁ་ལག་ཙམ་པ་དག་གིས་རང་འདོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནི་འཕགས་པའི་ཞལ་དུ་མི་རྟོགས་ཤིང་བགེགས་ཀྱི་ཁ་ཟས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འདིར་རིགས་བཞི་འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བ་ཁོ་ནས་བྱའི། གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདིར་རིགས་བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བས་བྱ་བར་བསྟན་པའམ་ས་འཛིན་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། རང་གི་ལྷ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྒོམས་ནས་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བ་ཡང་རིགས་
པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྲོ་བོ་གཅིག་པུར་བསྒོམ་པའམ། རིགས་བཞི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཁོ་ནར་བསྒོམས་པས་བྱའི་གཞན་དུ་བསྒོམས་པས་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་མ་བཅད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཨེ་མའོ་བདག །ཅེས་པ་ནི། ཨེ་མའོ་ཞེས་
པ་ནི་ངོ་མཚར་བ་དང་ངོམ་པའི་དོན་ཏེ། གང་ལ་ཞེ་ན། བདེ་བ་དག་དགའ་བའི་དོན་ལ་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་གཉིས་པར་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མི་འབྱེད་པས་ན། བདེ་བའོ། །ལྷ་མཉེས་
པ་དང་བདག་ཉིད་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བས་ན། དགའ་བའོ། །ཆགས་པ་དེ་ཁོ་ན། ཆགས་པའི་དགའ་བ་བླ་ན་མེད། །ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་བདག་ལ་དགོངས་པ་དང་། བདག་ལྷ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་ཆགས་པའི་དགའ་བ་སྟེ་ཆགས་པ་དང་དགའ་བ་ཐམས་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด