འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ནཱ་མ་སཾ་གཱི་ཏི་ཊཱི་ཀཱ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๖๓ · หน้า 273b
རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་འབྱུང་བའི་གོ་རིམས་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྨོངས་ཏེ། དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ནས་ལམ་གྱི་བར་དེ་དག་མི་འདོད་དོ། །དེ་ནས་གླེན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པའི་ཕྱོགས་
གཉིས་ཐོས་ནས་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནམ། འདི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་དོགས་པའི་བློས་དམན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟེན་ནས་ལོག་པར་ཐོས་པ་དང་། ལོག་པར་སེམས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
དེ་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསལ་ནས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་ལས་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེས་བདག་ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་མཐའ་གཉིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་
འཛིན་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །མཐར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་སོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་འབྱུང་ངོ་། །གང་གིས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་འདོད་
ཆགས་སྐྱེའོ། །ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་ཕ་རོལ་གྱི་ལྟ་བའམ། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྔོན་བཟུང་བ་ལས་གཏོང་བ་དག་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་དེ་ལྟའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རེ་རེ་ཡང་རྒྱུ་གསུམ་གསུམ་ལས་སྐྱེ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྲ་རྒྱས་མ་སྤངས་
པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ནས་རྒྱུ་དང་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་དེ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་དག་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་
གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱིས་གང་དག་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 274a
དུས་ཆེ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། གཡོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་ནི་ཕ་རོལ་ལ་སླུ་བའོ། །རྒྱགས་པ་ནི་གཟུགས་དང་། ལང་ཚོ་དང་། རིགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་
རང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་ཏེ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་ལག་པ་དང་། བོང་བ་དང་། དབྱིག་པས་བརྡེག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོས་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པའོ། །དུས་ཆེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་
དམ་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་རིགས་པར་བསྒོ་བ་མི་འཛིན་པའོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མང་དུ་བྱེད་པའོ། །གཡོ་ནི་སེམས་གྱ་གྱུ་བ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་ཅིང་གུང་དུ་འདྲེན་ཏེ། གསལ་བར་མི་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་
ལ་དེ་དག་ནི་ནང་ནས་སྒྱུ་དང་རྒྱགས་པ་གཉིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དུས་ཆེ་བ་ནི་ལྟ་བ་སྙེམས་པའི་
རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །གཡོ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །གྱ་གྱུ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའོ་ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ་འདུག་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་།
སེར་སྣ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཆབ་པའོ། །དེ་ལ་རྨུགས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྟེ། སློང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉིད་ནི་ལུས་དང་སེམས་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། སེམས་སྡུད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་
ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ་འདུག་པའོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་མ་ཞི་བའོ། །ངན་པར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགྱོད་པའོ། །འདིར་དེ་ལ་དམིགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་ལ་གཅགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ལ་འབྲས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 274b
བུས་བཏགས་ཏེ། དཔེར་ན་མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གནས་ཀྱིས་གནས་པ་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲོང་ཐམས་ཅད་ལྷགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ་འདུག་པའོ། །
ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་སྟེ། གུས་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་སོ། །ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཇིགས་པར་མི་ལྟ་བའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་གང་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་
སྨད་པ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མ་གཏོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའོ། །འཆབ་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མཁྱུད་པའོ། །སེམས་ལ་ཀུན་ནས་དམ་དུ་དཀྲིས་ཏེ་གནས་པས་ཀུན་ནས་
དཀྲིས་ཏེ་འདུག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །འགྱོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། སེར་སྣ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་
དོག་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །འཆབ་པ་ནི་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དྲི་མ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་རྒྱུན་དུ་འབབ་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་མི་ནུས་ན་སྐད་ཅིག་
རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་བློ་ཅན་དག་གིས་ནི། དེའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བས་དེ་དག་གི་རིགས་བཞིན་སྐྱོན་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་འཆད་པའི་
སློབ་དཔོན་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་འཁྲུལ་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྒྱུ་དང་། དྲེགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། གཡོ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བཤད་མོད་ཀྱིས་གཞུང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 275a
མངས་སུ་དོགས་པས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་ཀུན་དུ་སྤགས་ཤིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་
པའི་རྣམ་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་ཉེ་བ་ཀུན་ཉོན་མོངས། བག་ཆགས་བཅས་པར་གཏན་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེ་
དང་ཤེས་རབ་ཐབས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མ་ལུས་གསུངས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་མཐོ་རིས་དང་། བྱང་གྲོལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དོན་ཡོད་ཅིང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྟེན་བྱེད་ཅིང་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན། དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱའོ། །
མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཏེ། ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ནོ། །འདུ་ཤེས་དེ་རྣམས་ནི་དོན་སྤངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདིས་སྤོང་བར་མཛད་པའོ། །
དེ་ཉིད་ནི་དོན་ཏེ། དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། འདུ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དོན་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་རྣམ་ཤེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་རྣམས་སོ། །དེའི་འགོག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་
བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་མཛད་པས་ནི། རྣམ་ཤེས་དོན་ནི་འགག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་ཡོད་པར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པས་ན། སེམས་
ཅན་ཀུན་ཡིད་ཡུལ་དང་ལྡན། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་རིག་པ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དོན་གྱིས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 275b
ཡིད་ཡུལ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱའོ། །ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་རིག་པ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་།
ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཞན་དག་གི་སེམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དོན་ཇི་
ལྟར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལ་གནས། དེ་དག་སེམས་དང་མཐུན་པར་འཇུག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་དེ་དག་སེམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་མཐུན་པ་ནི་མཉམ་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་
ཐོབ་པའོ། །དེས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་དུ་སོང་ཞིང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣམ་པས་སོ་སོར་སྣང་བ་སྐྱེས་པས་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐག་རིང་བར་རྟོག་པ་རིང་དུ་སྤངས་
པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ཚིམ་པར་མཛད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དགའ་བ་སྐྱེད་
པར་མཛད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡིད་དགའ་བ། །ཞེས་བྱའོ། གྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་འཁྲུལ་པ་མེད། །ནོར་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །དོན་གསུམ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་གྲུབ་པའི་
མཐའ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་གང་གིས་ན་ནོར་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་མེད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 276a
པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བས་ནོར་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། ནོར་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གྲུབ་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་
ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་མེད་པས་ན་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་འདིར་ཕྱོགས་འཇོག་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་གཞུང་གཞན་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གིས་ཀུན་དུ་བསླང་བའི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་རིག་པས་རྣམ་པར་འཁོར་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་
རྣམས་ལས་འདས་པར་གྱུར་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་། སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དང་། ཚོགས་པ་ལས་བདག་དང་བདག་གི་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། གང་ཟག་ལ་
སོགས་པ་ནི་ནོར་བའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ངེས་པར་སྤངས་པ་སྟེ། ཚད་མས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནོར་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསུམ་ནི་བུད་མེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དོན་ནི་དགོངས་པ་སྟེ། དེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གསུམ་མོ། །ཡང་ན་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།
སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 276b
ནི་གདུལ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པས་ན་དོན་དེ་དགོངས་པའོ། །དེ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་དོན་གསུམ་མོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བཤད་དོ། །དེ་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་སྐལ་
བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཅིར་འགྱུར་བས་ན་ཀུན་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དོན་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའོ། །དོན་ནི་བདེ་བ་དང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་ཀུན་དོན་ནོ། །སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་།
མུན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་
ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཏགས་པའི་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་ཞིང་བརྟགས་
པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་དུས་གསུམ་ཡིན་གྱི། དུས་གཞན་དག་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྔ་དོན་དུས་གསུམ་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་དེར་སོ་སོར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེར་བསྟན་པས་སྟོན་
པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་འཆད་པར་མཛད་པས་ན། སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །ཡང་བདག་ཉིད་ནི། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །སངས་
རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆ་ཤས་མེད་ཅིང་དུམ་བུ་མེད་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་ནི་རིམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རིམ་པའི་མཐར་བྱོན་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 277a
དེ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་བློ་དམན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟ་
མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་འཆང་། །ཞེས་བྱའོ། །འཆང་བ་དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་
ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛད་པ་ལ་རང་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྷག་པའི་སྐུར་སྤྲུལ་པས་གཟུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་རློམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲེགས་པ་བསལ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལུས་མེད་ལུས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་མཆོག །ལུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པའི་ལྷ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ལུས་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་དང་། ཁ་དོག་དང་། གཟི་མདངས་
དང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་ན། ལུས་མེད་ལུས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །གཟུགས་དེ་མཐའ་ཡས་པའི་སྐུ་སྤྲུལ་པར་མཛད་པས་ན། ལུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་རྟོགས་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་དང་། ལྷ་མ་
ཡིན་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། མི་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་
དེ་ནི། གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྟོན། །ཞེས་པའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ནོར་བུ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་ནོར་བུ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 277b
རིན་པོ་ཆེས་མཚན་པས་ན་རིན་ཆེན་ཏོག་གོ། །དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་
ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་པོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟོགས་པ་པོའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པའི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་
ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ཡིན་ནོ། །གསང་སྔགས་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་གསང་སྔགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི་གསང་སྔགས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་
པར་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ཅིང་སྟེར་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཡི་གེ་མེད་པའོ། །རྒྱུ་དེ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསང་སྔགས་ཆེན་པོའི་རིགས་གསུམ་པ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་
ཏེ། རྒྱུ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་ནས་སྤྱོད་པའི་སངས་
རྒྱས་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། པདྨ་དང་། རྡོ་
རྗེའི་རིགས་ཏེ། རིགས་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གསང་སྔགས་ཆེན་པོའི་རིགས་གསུམ་པ། །ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེ་མེད་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་སྐྱེད་པར་མཛད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 278a
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསང་སྔགས་དོན་ཀུན་སྐྱེད་པ་པོ། །ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ཡི་གེ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ནི་གསང་སྔགས་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་། མན་ནི་ཡེ་ཤེས། ཏྲ་ནི་སྐྱོང་བས་
ན་གསང་སྔགས་ཏེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ནི་དོན་ཏོ། །དེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན། གསང་སྔགས་དོན་ཀུན་སྐྱེད་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཆེན་པོ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ནི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའོ། །ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་ཡི་གེ་མེད་པའོ། །ཨ་ར་པ་ཙ་ནའི་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡི་གེ་ལྔའོ། །གང་འདི་ལ་ཡི་གེ་མེད་ན། ཡི་གེ་མེད་པ་དང་། ཡི་གེ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་
ཞེ་ན། ཡི་གེ་ལྔའི་གསང་སྔགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡི་གེ་ར་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་
སོགས་པའི་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ། །ཡི་གེ་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ཙ་ནི་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དེས་ན་ཡི་གེ་ན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པས་ན་སེམས་
འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་འགལ་བའི་སོ་སོ་ཉིད་མེད་དེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་རིགས་འདི་ཡིན། །བག་ཆགས་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒོས་པས་ན། །བག་ཆགས་སོ་སོར་སྣང་འགྱུར་གྱི། །ངེས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་
བར་བྱའོ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ཡི་གེ་བརྒྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པས་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་སྟེ། ཐིག་ལེ་ནི་སྟོང་པའི་གནས་ཅུང་ཞིག་ཙམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་དེ་དང་ཅུང་ཞིག་ཙམ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་བརྒྱ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྡུས་པའི་ཡི་གེ་བརྒྱ་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས། ཕྱག་རྒྱ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 278b
ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལས་བསླང་བ་དང་། བདག་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བུ་ག་སེལ་བས་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་ཡི་གེ་བརྒྱ་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་བརྒྱ་པའི་གསང་སྔགས་ནི་འདི་ཡིན་
ཏེ། ཨོཾ་བཛྲ་ཏཱིཀྵྞ་ས་མ་ཡ། མ་ནུ་པཱ་ལ་ཡ། བཛྲ་ཏཱིཀྵྞ་ཏྭེ་ནོ་པ་ཏིཥྛ་དྲྀ་ཌྷོ་མེ་བྷ་བ། སུ་ཏོ་ཥྱོ་མེ་བྷ་བ། ཤཱ་ཤྭ་ཏོ་མེ་བྷ་བ། ཨ་ནུ་རཀྟོ་མེ་བྷ་བ། སུ་པོཥྱོ་མེ་བྷ་བ། ཧྲྀ་ད་ཡཾ་མེ་བྷ། ཨ་དྷི་ཏིཥྛ། སརྦ་སིདྡྷི་མྨེ་པྲ་ཡཙྪ་སརྦ་ཀརྨ་སུ་ཙ་མེ་ཙིཏྟཾ་ཤྲེ་ཡཿཀུ་རུ་ཧཱུཾ། ཧ་ཧ་ཧ་ཧ་ཧོཿབྷ་ག་བཱན་མ་མེ་མུཉྩ་བཛྲཱི་བྷ་བ། མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སཏྭ་
ཨཱཿ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ཏེ། རྣམ་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་ནས་བསགས་པས་བསྒོས་པ་རྣམས་ལའོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་
པ་ཀུན་ལྡན་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་མེད། །ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རུང་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་རིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་མེད་ཅེས་སྔར་རྒྱས་པར་སྨྲས་ཟིན་པས་
འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཀུན་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་ནི། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེ་བཙུན་
འཇམ་དཔལ་ལོ། །དེ་ཉིད་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐུའི་སྦྱོར་བས་ཀྱང་བཞུགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་པ་ནི་ཆ་བཅུ་དྲུག་པའི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་ཟླ་བ་ལ་ཐིག་ལེ་ཕྱེད་ཕྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམ་པར་འཆང་བ་མཛད་པས་ན། བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་
ཐིག་ལེ་ཅན། །ཞེས་བྱའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ཕྱེད་པའི་སྒྲའི་ཚུལ་གྱིས་སྔགས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་འཛིན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །ཡན་ལག་མེད་པའི་རྩིས་ལས་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡན་ལག་ནི་བགྲངས་ཏེ། དཔག་ཏུ་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 279a
ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་བསྒྲེས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་དག་སྣང་ངོ་། །གང་གིས་ཀྱང་བགྲང་བར་མི་ནུས་པས་ན་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་མེད་པས་ན་ཡན་ལག་མེད་པའོ། །ཡང་ན་སྒྲའི་མཐར་
བགྲང་བའི་ཆ་མེད་པས་ན་ཡན་ལག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྩིས་ལས་འདས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྩི་བ་ནི་ངེས་པར་བརྟག་པ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་དག་ཙམ་མོ་ཞེས་བཞག་ཅིང་བྲིས་པའོ། །དེ་མེད་པས་ན་རྩིས་ལས་འདས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཞི་པོའི་རྩེ་མོ་ཅན། །ཞེས་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་
པོའི་རྩེ་མོ་ནི་མཐའ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གནས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་མཛད་པས་ན། ཡན་ལག་མེད་པའི་རྩིས་ལས་འདས། །ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྩེ་མོ་ལ་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་
ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་རྟོག་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ཡན་ལག་ཀུན་ཤེས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་བསྐྱེད་པར་མཛད་པས་ན། བསམ་གཏན་ཡན་ལག་ཀུན་ཤེས་ཤིང་། །ཞེས་
དེས་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པའམ། རང་ཉིད་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་རིགས་དང་རྒྱུད་རིག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་དང་། སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང་། ཟླ་བ་བཟང་པོ་དང་། ཟླ་བའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་གྱི་ཏོག །ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་མཆོག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་སོ། །རྒྱུད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པས་ན། ཏིང་འཛིན་རིགས་དང་རྒྱུད་རིག་པ། །ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རག་ལས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 279b
པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཏིང་འཛིན་ལུས་ཅན་ལུས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཏིང་འཛིན་ལུས་ཅན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ལུས་ཀྱི་མཆོག་
སྟེ་དེ་ལུས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུབ་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོངས་
སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་མཛེས་པར་གྱུར་པས་ན། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཀུན་གྱི་རྒྱལ། །ཞེས་བྱའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་ཡི་མཆོག །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བ་དེས་ན། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་ཡི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །སྐུའི་སྐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད། །ཇི་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ། །ལྷ་དང་ལྷ་དབང་ལྷ་ཡི་ལྷ། །ལྷ་ཡི་བདག་པོ་ལྷ་མིན་
བདག །འཆི་མེད་དབང་པོ་ལྷ་ཡི་བླ། །འཇོམས་བྱེད་འཇོམས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་ཏེ། ལ་ལར་ནི་ལྷ་རྣམས་སུའོ། །ལ་ལར་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་ནོ། །ལ་ལར་ནི་ལྷའི་ལྷའོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ལྷའི་བདག་པོ་སྟེ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་བདག་པོའོ། །ལྷ་མིན་བདག་ནི་ཐགས་བཟངས་རིས་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལར་ནི་འཆི་མེད་དབང་པོ་སྟེ། འཐབ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་
ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའོ། །ལྷའི་བླ་མ་ནི་ཕུར་བུའོ། །འཇོམས་བྱེད་ནི་དྲག་པོའི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སོ། །འཇོམས་བྱེད་དབང་ཕྱུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 280a
པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འཕྲུལ་པ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དུ་འཕྲུལ་པ་དང་། ཚངས་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་སུ་འཕྲུལ་པ་
དང་། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འཕྲུལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འཕྲུལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འཕྲུལ་པ་དང་། འཁོར་ཆེན་པོར་འཕྲུལ་པ་སྟེ། བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ལས་གྱུར་པར་ལྟའོ། །དེ་ལ་ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གཙོར་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཁོར་
ལོས་སྒྱུར་བའི་བཀོད་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྩིབས་སྟོང་ཡོད་པ། ལྷ་དང་མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་གྲུབ་པ། མགར་བས་མ་བརྡུངས་པ། རང་གི་སྨོན་ལམ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ། བལྟ་བས་མི་
ངོམས་པའི་གཟུགས་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆུ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐལ་ཀར་མཆེ་བ་དྲུག་ཡོད་པ། བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་གཟུགས་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། མགྱོགས་པའི་ཤུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།
ས་སྲུང་གི་བུ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟར་མགྱོགས་པ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ། ལས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་སྔོ་བ། ཅང་ཤེས་པ། རྟའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་དང་མཚུངས་པ། རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་
ནོར་བུ་ལྟར་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཟུར་བརྒྱད་པ་མཁན་བཟོས་མ་བྱས་པ། འོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མེ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། གར་དགའ་མགུར་འགྲོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 280b
པ། འདོད་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྦྱིན་པ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དཀར། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྔོ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་། ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཐུང་། ཧ་ཅང་ཡང་མི་
སྐེམས། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྦོམ་པ། དུལ་བའི་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་བཅོས་དང་བཟོ་དང་། སྙན་ངག་དང་། སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་ཤེས་པ། མཉེན་ཞིང་ཟབ་པ། སྙན་པའི་སྨྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་མཚུངས་པ་འཛུམ་པ་དང་ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།
ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ། མཚུངས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ་ཆུ་ཞིང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་འདྲ་བ་རྟག་ཏུ་མཉེན་ཞིང་སྙན་ལ་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་འབྱིན་
པ། ཤའི་མིག་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མངའ་བ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་འདོད་དགུར་འཇུད་པ། མི་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པས་གྲུབ་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློན་པོ་རིན་
པོ་ཆེ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་མ་ལྟ་བུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ། སྔར་ལྡང་ཞིང་བསམ་པ་དགེ་བ། བལྟས་པ་དང་། མིག་རིག་རིག་བྱས་པས་དོན་གོ་བ། ལས་བཟང་པོ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། རྫོགས་པ་དང་། མ་སྨད་པར་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་
ལ་འགྲོ་བ། འདོད་དགུར་འགྲོ་བ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་
བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན་མི་རིན་པོ་ཆེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཟབ་པ། སྣུམ་པ། ཕན་པ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 281a
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྒྱ་བྱིན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་
གྱི་ཁང་པར་ཞུགས་ཏེ། བག་ཡོད་པའི་གཏམ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་ཚངས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་ཚངས་པའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པའི་གཏམ་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡིན་གྱི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དབེན་པའི་གཏམ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་
གཏམ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་གཏམ་དང་། སྦྱིན་གནས་ཆེན་པོར་དབང་བསྐུར་བའི་གཏམ་དང་། བརྟེན་པའི་གཏམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ན་རང་གི་གཟུགས་སུ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། གཟུངས་དང་། དབང་དང་། བཟོད་པ་དང་། སའི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་དང་། ཁམས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ནས་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 281b
དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་ཞིང་འཇམ་པ། ཀ་ཙ་ལིནྡི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ། བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོར་གྱུར་པ། ཤེལ་དུ་
གྱུར་པ། ཙནྡན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་དུ་གྱུར་པ། རྡོ་དང་། གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་མེད་པ། མཐོ་དམན་མེད་པ། ངན་སོང་ལོག་པར་ལྷུང་བ་མེད་པ། བུད་མེད་རྒྱུ་བ་མེད་པ། རི་ནག་པོ་མེད་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རི་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་
པ། ཚེར་མ་དང་། ངམ་གྲོག་དང་། གཡང་ས་མེད་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཤིང་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟུག་པ། སྡོང་པོ་ནི་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར། ཡལ་ག་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བྱི་རུ་དང་། ཤེལ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐ་དད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ། ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་གནས་
པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་།
འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྤྲུལ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། རིགས་
ཀྱི་བུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་བྱང་བར་གྱུར་ཀྱང་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 282a
པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་བ། །སྟོན་པ་གཅིག་པུ་འགྲོ་བའི་བླ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པ་ནི་འཁོར་བའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་ན་དགོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་
བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་འདུན་པར་མཛད་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་སྟོན་པའོ། །གཉིས་པ་མེད་པས་ན་གཅིག་པུའོ། །སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགྲོ་བའི་བླ་མའི་བླ་མའོ། །ཆོས་དང་། ཟང་
ཟིང་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། བྱམས་པ་སྦྱིན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུར་རབ་གྲགས་པ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཆེ་བ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གྲགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་
པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྲགས་པའོ། །གང་དུ་གྲགས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རྣམས་ན་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་
རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དང་བདུད་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བྱམས་པའི་གོ་ཆས་ཆས་པ་སྟེ། །སྙིང་རྗེ་ཡི་ནི་ཡ་ལད་བགོས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཀྱི་ཚོགས་བཅིངས་
ཤིང་གོ་བགོས་པ་ནི་བྱམས་པའི་གོ་ཆས་ཆས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་དབུག་པར་དགའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཡ་ལད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡ་ལད་བགོས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚོན་ཆའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་མི་སྲིད་
པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཚོན་ཆ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་རལ་གྱི་མདའ་གཞུ་ཐོགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྱི་དང་མདའ་གཞུ་ཐོགས་པ་ལ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་གོ་ཆ་དང་ཆས་ཤིང་ཡ་ལད་བགོས་ཏེ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 282b
ནས་ཅི་ཞིག་མཛད་ཅེས་རྟོག་པ་ལ་མཛད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་གཡུལ་ངོ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། མི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་མ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཕ་རོལ་གནོད་པ་
དུ་མ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་མི་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་གཟིར་བར་བྱེད་པས་ན་གཡུལ་ལོ། །དེ་བཅོམ་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བར་མཛད་པས་ན། ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་གཡུལ་ངོ་སེལ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ནང་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་
ངེས་པར་རྒྱལ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཅིང་འཇོམས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདུད་རྣམས་དགྲར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའམ། བདུད་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་ཡིན་པས་ན་བདུད་ཀྱི་དགྲའོ། །བདུད་ལས་རྒྱལ་བར་མཛད་
པས་ན་བདུད་ཐུལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དགྲ་བོ་ངེས་པར་ཟློག་པར་མཛད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་ན་དཔའ་པོའོ། །ཚངས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་གི་མཐུས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མཛད་པས་ན། ཚངས་
པ་མ་དང་། དབང་ཕྱུག་མ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་མ་དང་། འདོད་པའི་ལྷའི་དགའ་བ་མོ་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བླངས་པ་སྟེ། དྲག་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལེན་པར་མཛད་པས་ན་དཔའ་བོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་
དང་ལྡན་པས་གཞན་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །བདུད་བཞི་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཅེས་གྲགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལས་འཇིགས་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་
མཐར་འབྱིན་ཞིང་སེལ་བར་མཛད་པས་ན། བདུད་བཞིའི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔུང་སྟེ། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡེ་ལས་རྒྱལ་པར་མཛད་ཅིང་ཕམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་འདྲེན། །ཞེས་བྱའོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 283a
འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་ལས་མངོན་པར་རྒྱལ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདྲེན་པར་གྱུར་པ་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་མཆོད་པར་འོས་པ་དང་། བསྟོད་པར་འོས་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། རྟག་ཏུ་རི་མོར་བྱ་བར་འོས་པ་དང་། བཀུར་བར་འོས་པ་དང་། བརྗེད་པར་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པའི་བླ་མའི་རབ་
ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བླ་མ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་བཞུད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་གོམ་གཅིག་བགྲོད། མཁའ་ལྟར་མཐའ་མེད་རྣམ་པར་གནོན། །
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་གོམ་པ་གཅིག་པའི་གོམ་པས་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཐའ་མེད་པས་དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་ལྡན་པས་ན། མཁའ་ལྟར་མཐའ་མེད་རྣམ་པར་གནོན། །
ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་རིག་ནི་རིག་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པས་ན་གསུམ་རིག་གོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་ནི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་ནི་ཉན་
ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་དེ་དག་གི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 283b
རྣམ་པར་དག་པ་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིག་པ་དང་པོའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་
པའམ། མི་རྟོག་པ་གང་ཡང་མི་མངའ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིག་པ་དེ་འཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་
བའི་ཟག་པ་སྟེ། ཟག་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤོང་བ་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཟག་པ་ཟད་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་
ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ན་གསུམ་རིག་ཅེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད། སྙན་ཚིག་གི་
རིག་བྱེད་དེ། གསུམ་ལ་རིག་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་ལས་བཤད་པའི་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ན་གཙང་མ་ཞེས་བཤད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མི་གཙང་བ་ཐམས་ཅད་དང་
འདྲེས་པ་དང་། བྲལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཆུའི་ཚོགས་ཀྱིས་བཀྲུས་པས་ན་གཙང་མའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་དག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུའི་ཚོགས་ཀྱིས་བཀྲུས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཡིན་ནོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་
ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་ནི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་མིག་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 284a
ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་མ་ཉམས་པ། ཆགས་པ་མེད་པ། ཚད་མེད་པ། སྒྲིབ་
པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ། རྨ་མེད་པ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ། ཕྱད་པར་
མཐོང་བ། ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་སྟེ། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། ཐ་མ་དང་། མཆོག་དང་། ལས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ལྷའི་མིག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བ་ནི་ལྷའི་རྣ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་
རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཆོད་པ་མེད་པ། འོད་
གསལ་བ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་སྟེ། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དང་། ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང་། གྲོག་མོ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། འཕགས་པ་
དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། འཕགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཐ་མར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 284b
ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་དམ་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མི་བྱེད། འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སྒྲ་གང་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། ཉེས་
པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། སྟོང་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་མེད་ཅིང་དབེན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་འབད་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་འབད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ལྷའི་རྣ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་། གང་ཟག་གཞན་དག་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་
སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་གང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་
དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། གཞན་དུ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་སྲེད་པ་མེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་ལེན་པ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཚད་དང་ལྡན་པ་དང་
ཚད་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད།
เล่ม ๖๓ · หน้า 285a
སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། གཞན་དུ་ན་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་
སེམས་དེ་ལ་སེམས་དེས་བསྙེམས་པ་ཡང་མེད་རློམ་སེམས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སྐབས་མ་ཕྱེ་བའི་བར་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན། ཕལ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། སྐྱེ་བ་
གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །སྐྱེ་བ་གཉིས་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ནས་སྐྱེ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཇིག་
པ་དང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བར་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དྲན་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་
འཇིག་རྟེན་མྱོས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཏེ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མདོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཟ་ཟ། ཚེའི་གནས་པ་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་ཐུབ། ཆུ་ཞེང་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་བ་
དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་སྟེ། བདག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས། དེ་ནས་ཀྱང་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་ཏེ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མདོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་
เล่ม ๖๓ · หน้า 285b
འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཚེ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐུབ། ཆུ་ཞེང་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་ངོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། བདག་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང་གྲོག་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེའི་དྲན་པ་དེ་ཆགས་
པ་མེད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། དུས་སུ་བསྐུལ་བ་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། ཟབ་པ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ། བག་ལ་ཉལ་མེད་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ། བསོད་
ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ།
སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། དུལ་བ་དང་། མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱས་པ། བདག་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ལྷའི་དབང་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་
དེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་བོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དབང་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེའི་མདུན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ཟས་དང་། སྨྲ་བ་དང་། སྤྱོད་པ་ཐ་དད་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་འདོད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 286a
ཀྱི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མོས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མོས་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་མོས་ན་ཡང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་ཤེས་སོ། །འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་མོས་ན་ཡང་འཆགས་པའི་
བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་ཤེས་སོ། །འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་ཡང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གཅིག་སྔ་དྲོ་ཙམ་དུ་མོས་ན་ཡང་དེ་ནས་སེམས་ཅན་
དེ་དག་གི་བསྐལ་པ་སྔ་དྲོ་ཙམ་དུ་ཤེས་སོ། །སྔ་དྲོ་བསྐལ་པ་ཙམ་དུ་མོས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་འགྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཟུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐ་དད་པས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་འདུལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སྟོན་ཏེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 286b
ནས་འཆི་འཕོ་བ་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། བཙས་པ་དང་། བཟོའི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་རོལ་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང་། བདུད་འདུལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྣམ་པར་
འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་
འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་ཟག་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་མི་འགག་སྟེ། གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་མངོན་པར་ལྡན་ཞིང་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་ཏེ། དེ་བས་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་ནོ། །རྗེས་དྲན་དྲུག་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པས་འདིར་ཡང་མ་བཤད་དོ། །རྟག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་
པས་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ནི་བྱང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 287a
ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཆེ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་བརྙེས་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་
སུ་ཆུད་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་མཐའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མངོན་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་དེ་ཉིད་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན། སེམས་ལ་སེམས་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བ་བསྟན་པས་ན་སྤྱི་ལས་སྤྱི་ཁས་བླང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་ཉེ་བར་
གཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི། བདག་རིག་གཞན་རིག་ཐམས་ཅད་པ། ཀུན་ལ་ཕན་
པའི་གང་ཟག་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སོ་སོར་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ན་བདག་རིག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་གཞན་རིག་གོ། །རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན་ཀུན་ལ་ཕན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་ན་གང་ཟག་མཆོག་སྟེ། རིགས་པ་ཅན་གྱིས་བརྟགས་
པའི་གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་བྱ་ཀུན་ལས་འདས་པ་སྟེ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་པོ་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་མཉམ་པ་ཡང་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དཔེར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་
เล่ม ๖๓ · หน้า 287b
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ལེགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོ་རིས་དང་། ཐར་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་དེ་ཉིད་ནི་མི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མ་ལུས་
པར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་པོའོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ན་མཆོག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། དེ་སྩོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་
གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་དོན་སྟོན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོའི་དོན་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ལྷ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་
ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སྤྲུལ་པའི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་དོན་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན། འགྲོ་བའི་བསྙེན་བཀུར་གནས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་བྱའོ། །ངེས་འབྱུང་གསུམ་པོ་བགྲོད་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་
འབྱུང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ལ་གཞན་མ་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འཐོབ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱུང་གསུམ་པོ་བགྲོད་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་བའི་བསྙེན་བཀུར་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དེ་ཉིད་ནི་དཔལ་དང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 288a
ལྡན་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དོན་གྱི་དམ་པ་རྣམ་དག་དཔལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པར་མཛད་པས་ན་དཔལ་ལྡན་འབྱོར་པ་ཀུན་བྱེད་པའོ། །དེ་བས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གསུམ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་
ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་
མཚན་ཐམས་ཅད་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་རྣམས་མཆོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། མཆོག་སྦྱིན་
རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཁྱོད་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མཆོག་སྦྱིན་རྡོ་རྗེ་ནི་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ཏེ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྩོལ་བར་མཛད་པས་ན་མཆོག་སྦྱིན་ནོ། །མཆོག་སྦྱིན་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཆོག་སྟེ། ཐམས་
ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་བོད་པ་ནི། མཆོག་སྦྱིན་རྡོ་རྗེ་མཆོག་ཁྱོད་འདུད། །ཅེས་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཀྱེ་ཡང་དག་པའི་མཐར་གྱུར་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ལས་བྱུང་ཁྱོད་ལ་
འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཡང་བོད་པ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 288b
ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་སྦྱར་བའམ་གང་གིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཆགས་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་
ལ་ཆགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའམ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་སངས་
རྒྱས་པའི་ཆགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་འདོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། ཅེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བཞེད་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་སངས་རྒྱས་འདོད་
པའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ཡིན་པའམ། སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །སངས་རྒྱས་རོལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་
འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགྱེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགྱེས་ཤིང་རོལ་པའོ། །ཡང་ན་དགྱེས་པ་ནི་ལཱ་སྱེའོ། །རོལ་པ་ནི་མཱ་ལེའོ། །སངས་རྒྱས་འཛུམ་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །སངས་རྒྱས་བཞད་པ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །
ཅེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཛུམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཞལ་གྱི་པདྨ་ཁ་དབྱེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དོན་སྟོན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་ལྟས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །
སངས་རྒྱས་གསུང་ཉིད་ཁྱོད་ལ་འདུད། སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བྱའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའམ། ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁྲོ་བ་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 289a
གསལ་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་དང་། ཕྲ་བའི་གསུང་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་། དེར་བཤད་པས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མེད་པ་ལས་བྱུང་
ཁྱོད་ལ་འདུད། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བས་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་འབྱུང་བས་ན། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའོ། །ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའམ། ཡེ་ཤེས་རྣམས་འདི་ལས་བྱུང་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ཁྱོད་ལ་འདུད། །སངས་རྒྱས་རོལ་སྟོན་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་
སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའོ། །ཆ་ལུགས་དང་རྒྱན་དང་གོས་དང་ཉམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བཞུགས་པས་ན། སངས་རྒྱས་རོལ་སྟོན་ཞེས་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་
འཚལ་བ་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཐ་མི་དད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ནུས་མཐུ་ལ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཨི་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་
ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་རྣམས་མ་ལུས་འབྱོར་བ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་རྣམས་དཔྱད་པས་རྣམ་ཀུན་དག་པ་གྲུབ། །འཇམ་དབྱངས་མཚན་ནི་ཡང་དག་དུས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །དྲན་པས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཕན་པའི་དོན་འབྱུང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 289b
འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཀུན་འདུས་བདེ་གཤེགས་སྲས་འབྱོར་པ། །ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་ཡངས་ཤིང་དུས་ཚོད་རྣམས་ལས་འདས། །རྒྱལ་བའི་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་པདྨ་སྣ་ཚོགས་ལྡན། །རྒྱལ་བས་མཆོད་པ་འཇམ་དབྱངས་མཚན་དོན་རྟོགས་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟར་དོན་ཡང་བརྩིས་ནས་
དད་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །གུས་པ་ཉུང་ཟད་ཚིག་ལ་ཚིག་དེར་སེམས་དགས་དྲངས། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱི་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དྲ་བར་ལྡན། །འཇམ་དབྱངས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་རང་དག་མིན། །འཇམ་དབྱངས་ཞབས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་བས། །འཇུག་དགའ་འདི་ནི་
རྣམ་བཀྲོལ་སངས་རྒྱས་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས། །བདེ་གཤེགས་སྲས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཕྲ་བ་འདིར། །བདག་འདྲའི་བློ་དམན་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་འཇུག །མདོ་དང་ཚད་མའི་ཚུལ་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མི་འགལ། །ལུས་ཀུན་ལས་གསུངས་དཔལ་གྱི་ཆོ་ག་འགལ་མེད་དངོས། །
རྒྱལ་བའི་གསང་སྔགས་དོན་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྣམ་དག་ལྡན། །ཕྲ་ཞིང་མ་ལུས་ཚུལ་རྣམས་བསྡུས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཡིན། །བཤད་པའི་ཚུལ་ཀུན་ཉེས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་གྱུར་པས། །མ་བརྟགས་མི་སྨད་མཁས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་ཏེ་གཟུང་། །ཆོས་དོན་དེ་ཉིད་མི་འགལ་ཤིན་ཏུ་དག་གྱུར་པའི། །
བཤད་པ་འདི་ལ་འགལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤང་མི་བྱ། །སྔར་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཕྱིར། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུ་ཞིག་གི་མཚན་ཡང་དག་པར་
བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའོ། །དེའི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་དོན་དང་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །མ་འདྲེས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 290a
པས་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགའ་བ་དང་དང་བ་དང་། མགུ་བ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐ་མལ་ཅན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་དགའ་བ་ནི་ཡིད་དགའ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་
དང་བའི་མོས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ན་དང་བའོ། །དེ་ཉིད་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སོང་བ་ནི་མགུ་བ་ཆེན་པོའོ། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གསང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་གསང་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་
རྒྱས་དང་། བདུད་དང་། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་ལུས་ནི་ལུས་ཀྱི་གསང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་གསང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་
ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་དང་། གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ངག་གི་གསང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གསང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལུས་
དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གསང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་
རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ས་བཅུ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པ་
རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བའི་བར་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 290b
བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཤིང་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བཤད་པ་ནི་གཞུང་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་གཞུང་གི་དོན་བཤད་པའོ། །བཀྲོལ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་གིས་བརྡ་སྤྲད་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་
དོན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་འདི་ནི་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་
ཉིད་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པས་བཟུང་བ་དང་། བཅང་བ་དང་། སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྐྱེད་པས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་
དབྱེ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཤིན་ཏུ་
ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་བྱང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་བྱང་བ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ། །རྟོགས་པ་དང་ལམ་
ཕྱིན་ཅི་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །
เล่ม ๖๓ · หน้า 291a
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་པོའོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་མཛད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ། ནུས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཅིང་བརྫི་བར་མི་འགྱུར་བའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་
ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐྱེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ན་དྲི་མ་
མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བྱ་བ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་བསྐྱེད་པའི་གནས་སོ། །ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་པའི་གནས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞིའོ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མ་ལུས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 291b
ལོག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་བརྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་གནས་ཡིན་པས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་
ཅད་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་རྒྱུད་རབ་ཏུ་འཕེལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
རྒྱུན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱོགས་ཚར་གཅོད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པའི་གནས་ཐོབ་པ་བསྐྱེད་པས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་སོ། །བདུད་བཞིའི་སྟོབས་ཀྱི་དཔུང་དང་སྡེ་ཕམ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་ནི་ནུས་པའོ། །དཔུང་ནི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། །སྡེ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྡེ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྡེ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བས་ཕུང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་བཞི་པོ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་
དང་། དོན་མཐུན་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་བགྲོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 292a
ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར་བས་སོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་།
ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་བྲལ་བའོ་ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་
བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྔར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྩ་ནས་འབྱིན་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །
འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་འཆིང་བ་སྟེ། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྫས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པས་སྦགས་པ་དང་བཅས་
པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྫས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཏུ་དེ་དང་བྲལ་བས་ཐར་བའོ། །སེམས་ཀྱི་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ཞི་བའོ། །འབྱོར་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པས་སོ། །རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་རྒུད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 292b
སེལ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །ངན་སོང་གི་སྒོ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི་ངན་སོང་གི་སྒོ་སྟེ། དེ་མི་འབྱེད་པས་གཅོད་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལམ་བཟང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལས་
ལྷག་པའི་ལམ་གཞན་མེད་པས་ན་བཟང་པོའོ། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་མི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་བདག་མེད་པར་མཐོང་བས་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
དུ་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའི་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་བསྒྲེང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་བ་དན་བསྒྲེང་བ་ནི་བ་དན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པའི་མཚན་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་བདུད་ཀྱི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོའི་སྤྱད་
པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་སྔགས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བགེགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་སོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་ལ་
མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉམས་
སུ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་སོ་སོར་རྟོགས་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 293a
པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །ས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སེམས་རྩེ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་རིམ་པས་རྟོགས་པ་སྟེ།
བསླབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕན་ཡོན་རེ་རེ་ནས་མང་དུ་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རེ་རེ་ནས་སྨྲས་ན་བསྐལ་པ་བྱེ་བའི་བར་དུ་ཡང་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།། །།ད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་
ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཀློག་པ་དང་འདོན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་ལ་བྱས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྡིག་པ་
མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྡིག་པ་རྣམས་སེལ་ཞིང་རིལ་གྱིས་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་།
དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ངན་སོང་སྦྱོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 293b
དག་པ་གཅོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་ཏུ་འཆིང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་
རྣམ་པར་སྤོང་བར་སྟོན་པ་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་
བརྒྱད་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་དང་། མེ་དྲག་པོ་འབར་བའི་ཚོགས་ཅན་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་དང་། དུག་རྣམ་པར་འཕྲོ་བས་བསྒྱིངས་པའི་སྦྲུལ་དང་། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ཁམ་པ་གྱེན་དུ་བརྫེས་པ་མིག་གཏུམ་པའི་སྲིན་པོ་དང་མཚོན་ཆའི་ཚོགས་སྲ་ཞིང་རྣོ་བའི་རྐུན་པོ་དང་།
བརྩོན་སྲུང་དང་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་ཀུན་དུ་དཀྲུགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་འཇིགས་པ་དང་། དབའ་རླབས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པའི་ཆུ་དང་། ཤ་ཟའི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྨི་ལམ་གང་གིས་ཡིད་
དུ་མི་འོང་བ་སྟོན་པ་ནི་རྨི་ལམ་ངན་པ་སྟེ། དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞིག་བའི་བསམ་པས་ལན་ཅིག་བཀླགས་པ་ཙམ་མམ། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །ལྟས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅེ་སྤྱང་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་
ལྟས་ངན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཀླགས་པ་ཙམ་མམ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡངས་དང་བགེགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡངས་སྟོན་པ་དང་བགེགས་རྣམས་གུས་པ་དང་བཅས་ཏེ་བཀླགས་པས་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་དགྲའི་ལས་ཐམས་ཅད་རིང་དུ་སྤོང་བར་
བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ནས་བཀླགས་པས་སོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 294a
ལ་བཀླགས་པ་དང་། བཏོན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།
ལམ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སྟོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་དུ་བཀླགས་པས་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱགས་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་དང་ངར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ནོར་དང་ཤེས་རབ་
ལ་སོགས་པས་སེམས་མཐོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱགས་པའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་སྔར་བཤད་པའོ། །དྲེགས་པ་ནི་ང་དང་མཉམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཁེངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་ངར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སྟོན་
པས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་དགའ་སྟོན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་སྟོན་པའི་ཡི་གེའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
སྦ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་རྟོན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་དང་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་།
ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་ཀྱང་ལྷའི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱས་འདེབས་པས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་པའོ། །སྙིང་པོ་དང་། ཉེ་བའི་སྙིང་པོ་དང་རྩ་བའི་གསང་སྔགས་དང་། ཕྲེང་བའི་གསང་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་ན་གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 294b
བརྗོད་དུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་དྲན་པས་འཇོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡིད་
གཞུངས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་དང་དོན་ལ་དཔྱོད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །གཞུང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་དེ་ལས་ལྷན་ཅིག་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པས་ན་བླ་ན་
མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པར་བྱེད་པའོ། །ནད་མེད་པ་དང་། སྟོབས་དང་། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་གནོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནད་མེད་པའོ། །ཡང་བ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། མཆོད་
པར་བྱ་བ་དང་། བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། གར་ཡང་ཕྱིན་པ་དང་། འདོད་དགུར་ལྡན་པ་དང་། དགའ་དགུར་གནས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱེད་པས་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པར་བྱེད་པའོ། །དཔལ་དང་དགེ་བ་དང་ཞི་བ་དང་ལེགས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དཔལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དགེ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་ནི་ཞི་བའོ། །འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ལེགས་
པ་སྟེ། དེ་དག་མ་ལུས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་དཔལ་དང་དགེ་བ་དང་ཞི་བ་དང་ལེགས་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །གྲགས་པ་དང་སྙན་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་བསྟོད་པ་གྲགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གྲགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་
བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྙན་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོད་པར་འོས་པས་ནི་བསྟོད་པ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེའོ། །ནད་དང་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 295a
ཐམས་ཅད་དང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་དག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཤིན་ཏུ་དག་བྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་
ཤེས་དྲི་མ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་འབྱོར་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་སྟོན་ཕུལ་དུ་
བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་སྐྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་འདོད་པ་
རྣམས་ཀྱི་སྐྱོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དཔུང་གཉེན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ལས་བཟློག་ནས་བདེ་འགྲོའི་གནས་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གླིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ངལ་
བསོ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲ་ས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲ་ས་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླང་བ་དང་དོར་བའི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དག་ནི་དོར་བའོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བླང་བར་བྱའོ། །
ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ལྟ་བ་དང་ངན་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་། རྟག་པ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། ཚོར་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 295b
བ་ངན་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་མུན་པ་མུན་ནག་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འགེགས་པའི་ཕྱིར་མུན་པའོ། །དེ་སེལ་བ་དེ་དང་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུར་གྱུར་པའོ། །འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཐོབ་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྤྱན་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་
དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་དང་། ལྷ་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སྤྱན་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ཟང་ཟིང་བྱིན་པས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་བྱིན་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་བྱིན་པས་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་།
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 296a
པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོས་དེ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་
གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་
དང་བྲལ་ཞིང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལྟ་བ་ངན་པའི་ཚང་ཚིང་བརྒྱ་སྟོང་མ་ལུས་པར་
སེལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་ཚང་ཚིང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་མིང་
ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའི་མིང་འཆད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།། །།ཐ་མལ་པར་བཀླགས་པའི་ཕན་ཡོན་
རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་གང་ལ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མིང་གི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་འདི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མ་ཉམས་ཤིང་ལྷག་ཆད་མེད་པར་རིགས་སུ་བཅད་པའི་ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་འབྲུ་འདི་དག་གིས་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་དུ་འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་།
เล่ม ๖๓ · หน้า 296b
ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་། མིང་གི་དོན་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དམིགས་ཏེ། ཀུན་ནས་སྒོའི་གནས་པས་གནས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་མཆོག་རྙོག་པ་མེད་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་
བཞིན་པ་དང་མོས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དུས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་གཤེགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་མཛད་དེ་སྐུ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་དག་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མཛད་
དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་པའི་བསམ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མ་རུངས་པ་འདུལ་བའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲུལ་
པའི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མདངས་དང་སྟོབས་དང་གཟི་བརྗིད་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་དང་། གསང་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གསང་སྔགས་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་མ་ལུས་པ་དང་། བགེགས་དང་། ལོག་འདྲེན་དང་།
བདུད་ཀྱི་དགྲ་དང་། ཕྱིར་བཟློག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །ཚངས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཉེ་དབང་དང་། དྲག་པོ་དང་། ཚན་པོ་ཆེ་དང་། ཀུན་འགྱེད་གཞོན་ནུ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་
དང་། སྨིན་དྲུག་གི་བུ་དང་། ནག་པོ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་དང་། གཤིན་རྗེ་དང་། ཆུ་ལྷ་དང་། ཀུ་བེ་ར་དང་། འཕྲོག་མ་དང་། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་འགྲོ་ཡང་རུང་། འགྲེང་ཡང་རུང་། འདུག་ཀྱང་རུང་། ཉལ་ཡང་རུང་། གཉིད་
เล่ม ๖๓ · หน้า 297a
ལོག་ཀྱང་རུང་མ་ལོག་ཀྱང་རུང་བ་ན་སྲུང་བ་དང་། སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་རུང་མཉམ་པར་མ་བཞག་ཀྱང་རུང་། གཅིག་པུ་འདུག་ཀྱང་རུང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་
པོའི་ཕོ་བྲང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། སྒོ་ཁང་དང་། ཁྱིམ་དང་། སྲང་དང་། བཞི་མདོ་དང་། སུམ་མདོ་དང་། གྲོང་བར་དང་། ཚོང་ཁང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། ཁོང་སྟོང་དང་། རི་དང་། ཆུ་ཀླུང་དང་། ཚལ་དང་། ནགས་ཚང་ཚིང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། གཙང་སྦྲ་མ་བྱས་པ་དང་། ར་རོ་བ་དང་། བག་མེད་པར་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །ཉིན་མཚན་དུ་ཡང་མཆོག་ཏུ་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཡང་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་
གཞན་དག་ཀྱང་། གཟའ་དང་། རྒྱུ་སྐར་དང་། མ་མོ་རྣམས་དང་། ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོ་གཞན་དག་དང་། མ་མོ་བདུན་པོ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་མོ་དང་། སྲིན་མོ་དང་། ཤ་ཟ་མོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུ་ཞིང་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་དཔུང་དང་བཅས། འཁོར་དང་བཅས་པས་བསྲུང་བ་དང་།
སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མདངས་དང་སྟོབས་དང་གཟི་བརྗིད་མཆོག་ཀྱང་དེའི་ལུས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ནད་མེད་པ་དང་སྟོབས་དང་ཚེ་འཕེལ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་དག་ལས་ཚིག་དོན་ཉུང་ཟད་ཅིག་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ལ་སྤྱད་
པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གསང་སྔགས་སྨྲ་བ་ལས་གཞན་དུ་དངོས་གྲུབ་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ། །ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་དུ། །ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དུས་མཚམས་ཀྱི་དུས་ལས་མ་འདས་པར་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་སོ། །འཆང་བ་དང་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གཞུང་གི་ཚིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀློག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་གླེགས་བམ་ཀློག་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๖๓ · หน้า 297b
བ་ནི་གཞུང་དང་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དམ་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་དམ་ཚིག་དང་
ལྡན་པ་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་དང་། མོས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ཞིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་
ལྡན་པས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སྒོའི་གནས་པས་གནས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་རྟོགས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་དྲི་མ་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་
ལ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་མཛད་པ་དང་། གཤེགས་ནས་ཞེས་པ་ལ། ལེགས་པར་བྱོན་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་ཅིང་བདག་གིར་མཛད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
གླགས་མི་རྙེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བརྟན་པར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་དོགས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 298a
པའི་ཆོས་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་པའི་བསམ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཏེའོ། །མ་རུངས་པ་འདུལ་བའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས་ལུས་ལ་མདངས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མདངས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །མདངས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྟོབས་ཏེ། བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དོན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལ་འཇུག་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གསང་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་སྔགས་དང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་། དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་གསང་སྔགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཅིག་ཅེས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་
སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་མ་ལུས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པ་བྱེད་དོ། །བགེགས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བགེགས་བྱེད་པའོ། །ལོག་འདྲེན་ནི་གཙུག་འཕྱང་ལ་
སོགས་པའོ། །བདུད་ཀྱི་དགྲ་དང་ཕྱིར་བཟློག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བོ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་
དུ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པར་བྱེད་དོ། །མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་ཏུ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པ་བྱེད་དེ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་བསྲུང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 298b
བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཉམས་པ་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གཞན་ཡང་མིང་གི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་འདི་གང་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་དུ་མ་ཉམས་པར་ཡི་དམ་དུ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཉམས་པར་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པས་སོ། །ལན་གསུམ་ནི་ཐུན་མཚམས་གསུམ་དུ་ལན་གསུམ་དུ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ཏེ་འདོན་ཏམ་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པ་ལན་གསུམ་ཀློག་ཅིང་བརྗོད་ལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་དམིགས་ཤིང་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཚུལ་
ལོ། །གཟུགས་དང་མཐུན་པར་སེམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་ཚུལ་ལོ། །དེའི་གཟུགས་དང་མཐུན་པར་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཚུལ་ལ་སྟེ། དེ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཏེ།
ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་དུའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
དད་པ་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བའི་མིག་གིས་སོ། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ནམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ངན་འགྲོ་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ངན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་
ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་ངན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་ན་ཡང་དེས་བསྟན་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་བསྐོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མུ་གེ་དང་ནད་དང་མཚོན་གྱི་བར་གྱི་
བསྐལ་པའི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམས་ཟད་པའི་ཐབས་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྐལ་བ་དང་། ཚེའི་སྙིགས་
เล่ม ๖๓ · หน้า 299a
མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིགས་མ་ལྔ་སྟེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ལྟ་བའི་སྙིགས་མའོ། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མའོ། །བསོད་ནམས་དང་བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་ནི་སེམས་
ཅན་གྱི་སྙིགས་མའོ། །དུས་རིང་པོར་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་བསྐལ་པའི་སྙིགས་མའོ། །ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཚེའི་སྙིགས་མ་སྟེ། གཞན་དུ་ཚེ་ཚད་དཔག་མེད་དེ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཚེ་ཐུང་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གོས་དམར་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྒྱུར་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་
སྙིགས་མ་སྟེ། སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཞུང་ཉིད་གསལ་བས་རྣམ་པར་མི་ཕྱེ་སྟེ། ཚིག་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་དང་། དགྲ་དང་། ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །
ཅི་ནས་ཀྱང་དམན་པ་དང་དབུལ་བའི་འཇིགས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ངས་དང་། སྐུར་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། མི་སྙན་པ་དང་། གཏམ་ངན་གྱི་འཇིགས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་
མ་དང་འདྲ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་དང་རུས་དང་རིགས་བཟང་པོ་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དང་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་
རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང་མཐོང་ན་དགའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་མིག་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་མཛེས་པ་དང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཚིག་བཙན་པར་ཡང་འགྱུར་
རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་ཡང་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་ཆེ་བ་དང་། འཁོར་མང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་མི་ཟད་པ་དང་
เล่ม ๖๓ · หน้า 299b
འཁོར་མི་ཟད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་
གྱིས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ལ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ལ་གུས་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། ཐབས་དང་། སྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་འཐོབ་པ་ལས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་སྨྲ་མཁས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མི་
བླུན་པ་དང་ཚིག་གསལ་བ་དང་སྒྲིན་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་ཉེན་ཅན་དང་། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ནོར་མང་བ་དང་། སྲེད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་
གསུམ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་ཡིད་བརྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་བླ་མར་བཀུར་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡིད་བརྟེན་པའི་གནས་ཀྱི་དོན་དང་། ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་བཟོ་དང་། སྒྱུ་
རྩལ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དང་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྒོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་། འཚོ་བ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ལེགས་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด