གསང་སྔགས་ཆེན་མོ་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) མ་ཧཱ་མནྟྲཱ་ནུ་དྷཱ་ར་ནི་ཤཱུ་ཏྲཱཾ་ཏི་ས་ཧ་ར་ཥ་ཊཱི་ཀཱ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๗๒ · หน้า 270b
བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ང་འདིར་སྔ་དྲོ་ཆོས་གོས་དང་ཤམ་ཐབས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས། མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། མཐར་གྱིས་མཉན་ཡོད་དུ་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་ནས། སྒོ་དྲུང་ན་འདུག་པ་དང་། དེའི་ཚེ་ཁྱི་དུང་རས་
གོ་ནི་ཀ་བཏིང་བའི་ཁྲིའི་སྟེང་ན་འདུག་ཅིང་། འཁར་གཞོང་རྡོ་བའི་ཁར་བླངས་པ་ལ་འབྲས་ཆན་དང་། ཤ་བསྲེས་པའི་ཁྲུད་མ་འཐུང་བ་ལས་ཁྱི་དུང་གི་ང་སྒོ་དྲུང་ན་འདུག་པ་མཐོང་སྟེ་མཐོང་ནས་ཀྱང་ཟུགས་པ་དང་། ངས་དེ་ལ་སྨྲས་པ་དང་། ཁྱི་དུང་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འ་འུ་ཞེས་ཟུགས་པར་
གྱུར་ན། དེས་ཀྱང་མ་དུལ་ལམ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། ཁྱི་དུང་ཁྲོས་འཁྲུགས་ཚིག་པ་ཟོས་ཏེ། ཡི་མ་རངས་ནས། རས་གོ་ནི་ཀ་བཏིང་བའི་ཁྲི་ལས་བབས་ཏེ། ཁྲིའི་འོག་ཏུ་སྟོར་ཁུང་གི་ཤིང་གི་ཝ་ལ་འདུག་གོ། །གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱི་དུང་ཚེ་སྔ་མ་ལ་བདག་གི་ཅིར་མཆི་མཁྱེན་
ཏམ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁ་རོག་འདུག་ལ་ང་ལ་དོན་འདི་མ་འདྲི་ཤིག །ཁྱོད་ཀུན་དུ་གནོད་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། མི་བཟོད་པ་དང་། སེམས་མི་བདེ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་། །ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ། །གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱི་དུང་ཚེ་སྔ་མ་ལ་བདག་གི་ཅིར་མཆིས་མཁྱེན་ཏམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ། ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁ་རོག་ལ། ང་ལ་དོན་འདི་མ་དྲི་ཤིག །ཁྱོད་ཀུན་དུ་གནོད་
སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། མི་བཟོད་པ་དང་། སེམས་མི་བདེ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དོན་འདི་ལ་ངེས་པར་མ་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་ཏཽ་དེའི་གང་
ཡིན་པ་དེ་ལུས་ཞིག་ནས་དམན་པའི་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་སོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བདག་གི་ཕ་ཏཽ་དེའི་ནི། མཆོད་སྦྱིན་བགྱིས་པ། སྦྱིན་སྲེག་བགྱིས་པ་མཆོད་སྡོང་སྒྲེང་བ་ལགས་ན། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ནི་ལུས་ཞིག་ནས་ངེས་པར་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་བཟང་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་
เล่ม ๗๒ · หน้า 271a
རོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་ཏཽ་དེའི་ནི། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དམན་པ་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་སོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གལ་ཏེ། ངས་སྨྲས་པ་ཡིད་མི་ཆེས་ན། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ལ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁྱི་དུང་ལ་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཁྱི་དུང་
ཁྱོད་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ང་ཡི་ཕ་ཏཽ་དེའིར་གྱུར་པ་ལྟ་ན། རས་གོ་ནི་ཀ་བཏིང་བའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ཤིག་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག །ཁྲི་ལ་འདུག་པ་དང་། ཚིག་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཁྱི་དུང་ཁྱོད། ཚེ་སྔ་མ་ལ་ངའི་ཕ་ཏཽ་དེ་འིར་གྱུར་པ་ལྟ་ན། འཁར་གཞོང་རྡོ་བའི་ཁར་བླངས་པ་ལ། འབྲས་ཆན་དང་། ཤ་བསྲེས་པའི་ཁྲུད་
མ་འཐུངས་ཤིག་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག །འཐུངས་ནས་དེ་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཁྱི་དུང་ཁྱོད་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ངའི་ཕ་ཏཽ་དེ་འིར་གྱུར་པ་ལྟ་ན། ཁྱོད་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བདག་དབང་བ་གང་ཡོད་པ་ང་ལ་མ་བསྟན་པ་དེ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག་དང་། སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་
ཙོས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཟུང་སྟེ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ནས། རང་གི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁྱི་དུང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱི་དུང་ཁྱོད་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ངའི་ཕ་ཏཽ་དེའིར་གྱུར་པ་ལྟ་ན་རས་གོ་ནི་ཀ་བཏིང་བའི་ཁྲི་ལ་འང་འདུག་ཅིག །ཁྲི་ལ་འདུག་ནས་
དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱི་དུང་ཁྱོད་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ངའི་ཕ་ཏཽ་དེའིར་གྱུར་པ་ལྟ་ན། འཁར་གཞོང་རྡོ་བའི་ཁར་བླངས་པ་ལ། འབྲས་ཆན་དང་། ཤ་བསྲེས་པའི་ཁྲུད་མ་འཐུངས་ཤིག །འཐུངས་ནས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱི་དུང་ཁྱོད་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ངའི་ཕ་ཏཽ་དེའིར་གྱུར་པ་
ལྟ་ན། ཁྱོད་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། བདག་དབང་བ་གང་ཡོད་པ་ང་ལ་མ་བསྟན་པ་དེ་སྟོན་ཅིག །དེ་ནས་ཁྱི་དུང་རས་གོ་ནི་ཀ་བཏིང་བའི་ཁྲི་ལས་བབས་ཏེ། གནས་ཁྱིམ་རྙིང་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་། ཁྲིའི་རྐང་པ་བཞིའི་གནས་སུ་རྐང་ལག་གི་སྡེར་མོས་བྲུས་
སོ། །དབུས་ནི་སྣས་མནམ་མོ། །ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོས། དེ་ནས་གསེར་དངུལ་བརྡུང་མ་དང་། སིལ་ལྕགས་ཟངས་བཞི་དང་། དབུས་ན་གསེར་གྱི་འཁར་བ་དང་རིལ་བ་རྙེད་དོ། །དེ་ནས་ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོས་གསེར་དེ་སྦས་ནས། དགའ་མགུ་ཞིང་རབ་ཏུ་དགའ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 271b
སྟེ། རངས་ནས་དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། མཉན་ཡོད་ནས་བྱུང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་མདུན་ན་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོས་རྒྱང་རིང་
པོ་ནས་འོང་བ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱི་ཏཽ་དེའི་བུ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་མཐོང་ངམ། བཙུན་པ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོ་དེའི་ཚེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་
གྱུར་ན་ནི། དཔེར་ན་མདའ་སྟེའུ་ཀ་མ་འཕངས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ང་ལ་སེམས་དད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་དག་སེམས་དད་པའི་རྒྱུས་དེ་ལྟར་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག །ལུས་ཞིག་
ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། འདི་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ནི། །རབ་ཏུ་སེམས་དད་གྱུར་གཟིགས་ནས། །སྟོན་པས་དགེ་སློང་ཚོགས་རྣམས་ལ། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་ལུང་
བསྟན་ཏོ། །ཀྱེ་མ་གསོ་བ་མི་འདི་ནི། ད་ནི་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་ན། དེ་ཡི་སེམས་ནི་དད་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་རྣམས་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་སེམས་དད་པ། །དེ་ཡི་རྒྱུས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས། །དཔེར་ན་མདའ་ནི་འཕངས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་བཟང་འགྲོར་འགྲོ་བར་
འགྱུར། །དེ་ནས་ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཀུན་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་གཏམ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ། །
ཏཽ་དེའི་བུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ནེ་ཙོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཅི་ངས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏམ་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་མད་དེ་ཇི་ལྟར་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས། ཁྱི་དུང་ལུང་བསྟན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ལས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 272a
ཀྱི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་གསུངས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་དེ་ཡང་། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ངན་སོང་དང་ནི་མཐོ་རིས་དང་། །འཇིག་རྟེན་རང་གི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་པདྨ་ཆུ་སྐྱེས་པ། །ནགས་ལ་མེ་ཡི་འཇིགས་པ་ན། །དེ་བོར་སྡོང་བུ་ཆུ་ལས་སྐྱེས། །དེར་
སྐྱེས་རྒྱུན་གྱི་ལྷགས་པས་ཚིག །མི་འགུལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ནི། །གང་གིས་ཀྱང་ནི་ཐུབ་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་གསུངས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད་པའི་དེ་ནས་སོ། །འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་
པའོ། །མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུང་ངོ་། །ད་ལྟར་ཡོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རིག་སྔགས་འདི་བཀའ་སྩལ་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་
གསང་སྔགས་ཆེན་མོ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅིང་མི་མ་ཡིན་གྱིས་འཚེ་བར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ཞིང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །མི་འམ་མི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། སྟོབས་ཆེ་བ། ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་སྟེ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་ཡང་རྩོད་པར་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །མིང་འདི་
ཞེས་བྱ་བ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདེ་བར་གནས་ཤིང་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཏེ། ཞི་བ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 272b
དང་། རྒྱས་པའི་ལས་ལ་འགྲུབ་ཅིང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་རིགས་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངན་སེམས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའོ། །སྡང་བར་སེམས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རིག་སྔགས་འདིའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡང་བའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མྱོས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྡང་བའི་
སེམས་དང་། གནོད་པའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གཏོར་ཞིང་རང་སེམས་མི་གནས་ཤིང་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རེངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་
སྔགས་བཏང་བ་དང་། རང་གི་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་རེངས་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱི་སྔགས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི། ལིངྒ་བྲིས་ལ་ནིར་གཙྪ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བྲིས་ལ་མནན་པར་བྱའོ། །གཞན་མ་རུངས་པ་འདུལ་བར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལིངྒའི་བྱེ་བྲག་གིས་དབྱེ་བར་བྱའོ། །
རྨུགས་པ་དང་། ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། སེམས་དང་། ལྕེ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔ་མ་བཞིན་བྱས་ཏེ། ཐ་མ་ལ་བི་ས་ར་ཏ། བི་ས་ར་ཏ་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་ཞིང་ལམ་རྒྱ་གྲམ་ལ་མནན་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྦོད་གཏོང་དང་། སྔགས་དང་། རོ་ལངས་དང་། དུག་
དང་། དུག་སྦྱར་མ་དང་། གཞན་གྱི་བསམ་པ་ངན་པ་བཏང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་མི་ཐུབ་པའི་རིག་པའི་དམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །གང་དང་གང་དུ་ཡང་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་། འཁོར་བ་ནས་ཀྱང་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་མ་བྲམ་ཟེ་མྱ་ངན་འདས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྲིད་ལས་རྒལ། །
เล่ม ๗๒ · หน้า 273a
ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཟབ་མོའི་དོན་འདི་ལ་གནས་པ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་བོར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་བོར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྤངས་ཏེ།
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བ་བསྒྲལ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། དེ་བས་ན་སྲིད་ལས་རྒལ་ཞེས་བྱའོ། །ཁོན་དང་འཇིགས་པ་ཀུན་སྤངས་པ། རིང་མོ་ཞིག་ནས་བཟོད་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་ཏེ། བདུད་བཞིའི་འཇིགས་པ་དང་།
འཁོར་བར་ལྟུང་བའི་འཇིགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ངོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་མ་ཡིན་འདས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔུན་ནམ་ཕྱིའམ་དབུས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཡང་དག་
དོན་དེ་ཡིན། །དེ་བས་ན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་བཟོད་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བཟོད་པ་དཀའ་ཐུབ་མཚོག་སྟེ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཟོད་པ་སྒོམ་ཞིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བོར་
ཞིང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། བོར་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་ནི། གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། བླ་མའམ། ཕ་
མའམ། གཞན་ཡང་དེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཚེ་བ་ནི། དགེ་བ་གང་བྱས་ཀྱང་ཐར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མིག་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་སྔོན་ནས་མཐོང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པས་དེ་མཐོང་སྟེ། མ་རིག་པའི་མུན་པས་དེ་ཡང་མ་
མཐོང་བའོ། །མཁས་པས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མར་མེ་བལྟམ་སྟེ། འཁོར་བའི་མུན་པ་བསལ་ནས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྟེ། དེ་མཐོང་བའི་དྲན་པས་ན། མཁས་པས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 273b
འཁོར་བ་སྤངས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་འདས་པ་དང་། །མ་འོངས་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་འོད་སྲུངས་ནས་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེའོ། །མ་འོངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་
ལ་ཡང་བདག་ཕྱག་འཚལ། །དེ་དག་ཀུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བདག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། འཇིགས་པ་
ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འཇིག་རྟེན་དགྲ་བཅོམ་བདེ་གཤེགས་ལ། །ཟླ་བ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་ཤིང་། མུན་པ་མུན་ནག་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གི་བདུད་རྩིས། སེམས་
ཅན་རྣམས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞིང་བདུད་རྩི་སྣང་བ་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཐུགས་བརྩེ་རྣམས། །ཟླ་བ་ཐར་མཛོད་སྒྲ་གཅན་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་སྟེ། རིག་
སྔགས་འདིའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གིས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཟླ་བས་གསལ་བ་བཞིན་དུ་བསལ་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །སྒྲ་གཅན་ཟླ་བ་མུན་སེལ་བ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་འོད་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་གྲགས་པ་དང་
ལྡན་པ་ཟླ་བ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་དེས་ཀྱང་མུན་པ་བསལ་ཞིང་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གིས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་སྟེ། འཁོར་བ་འཇོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་གཅན་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་མེར་འདུག་ལ་དཀར་བ་དང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་
ལྡན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་གཞན་གྱིས་མི་གོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པ་རང་གིས་རང་བསལ་ཏེ། རྣམ་པར་དག་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་དེ། དངོས་པོས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཁྱབ་པའོ། །བར་སྣང་དག་ལ་མ་བཟུང་བར། །
เล่ม ๗๒ · หน้า 274a
སྐྱེ་དགུའི་སྒྲོན་མེ་མྱུར་དུ་ཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་དང་དགེ་བ་སྐྱེ་ཞིང་མི་བྱ་སྟེ། གང་ཡང་དགེ་བ་དག་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ན་མཐོ་རིས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རིངས་བཞིན་སྒྲ་གཅན་དེ། །ལུས་ཀྱང་རྔུལ་ཞིང་སྐྲག་གྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་
ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དམྱལ་བའི་མེས་ནི་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྡིག་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། སྡིག་པའི་མིང་ཡང་མི་བྱའོ། །ནད་པ་བཞིན་དུ་བརྟད་པ་ཡིན། །ཟླ་བ་རྣམ་པར་གཏོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་ཟླ་བ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ། མ་རིག་
པའི་མུན་པས་སེམས་ཅན་འཛིན་པའོ། །ཟླ་བ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་བཏང་བ་བཞིན་དུ། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་། མ་རིག་པའི་མུན་པས་ཀྱང་བཏང་བའོ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་གཅན་ཁྱོད། །ལུས་ཀྱང་རྡུལ་ཞིང་སྐྲག་གྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱིས་སྐྲག་པར་འགྱུར་
ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །ནད་པ་བཞིན་དུ་བརྟད་པ་ཡིས། །རིངས་པར་ཟླ་བ་གཏོང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དེས། ཟླ་བ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་བཟུང་བ་གཏང་བ་སྟེ། ནད་པ་དེ་ཡང་སྨན་བཟང་པོས་སོས་པར་བྱས་ཏེ།
དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གནས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཚིགས་བཅད་འདི་བརྗོད་པས། །གལ་ཏེ་ཟླ་བ་མ་བཏང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་ཟླ་བ་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་མ་བཏང་ན་གཟའ་དེ་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བཞིན་དུ་མ་རུངས་པའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ན་མགོ་ཚལ་པ་ཚལ་པར་འགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་མགོ་ནི་ཚལ་བདུན་འགས། །གསོན་ཀྱང་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་། མི་དང་། འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
ཀྱང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལས་འདས་པར་གྱུར་ན། ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་འཆི་བའི་དུས་སུ་མགོ་ཚལ་པར་འགས་ཏེ། ཤི་ནས་ཀྱང་དམྱལ་བ་མནར་མེད་དུ་སྐྱེའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོ་ཡིན་པས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་མ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 274b
བདེ་བ་གཟིགས་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་སྨད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། ཆུ་བུར་དང་། དབུ་བ་དང་། ཆུ་ཤིང་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བརྒྱད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀྱང་ཡིན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཀུན་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་སམ། མེད་པར་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
ལ་གནས་པའོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྨད་དུ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གོས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བརྗོད་ན་སྒྲ་གཅན་ཟླ་བ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་ཟླ་བ་བཏང་བ་བཞིན་
དུ། ནད་ཀྱིས་ཀྱང་བཏང་བ་སྟེ། བདེན་པའི་ཚིག་འདིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས། འཇིག་རྟེན་དུ་སེམས་ཅན་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱང་བརྗེད་ངས་
པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་མ་རིག་པར་བྱུང་། མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་བྱུང་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་སྲིད་པ། སྲིད་པས་རེག་པ། རེག་པས་སྲེད་པ། སྲེད་པས་སྐྱེ་བ།
སྐྱེ་བས་ལེན་པ། ལེན་པས་རྒ་ཤི་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཅན་བརྗེད་ངས་པ་སྟེ། དེ་ལས་དེ་འཁོར་བར་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནི། མ་རིག་པས་རྒ་ཤི་འགག་པའོ། །རྒ་ཤིས་ལེན་པ་འགག་གོ། །ལེན་པས་སྐྱེ་བ་འགག་གོ། །
སྐྱེ་བས་སྲེད་པ་འགག་གོ། །སྲེད་པས་རེག་པ་འགག་གོ། །རེག་པས་སྲིད་པ་འགག་གོ། །སྲིད་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་གོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་གོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་གོ། །
เล่ม ๗๒ · หน้า 275a
འདུ་བྱེད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་འགག་གོ། །དེ་འགགས་པས་ན་སྐྱེ་བ་སྟེ། རིག་པ་ཤར་བ་དེ་ནི་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲས་པས་སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་ཀྱང་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིག་གི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་
ཅིང་། རིག་སྔགས་འདི་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་སུ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་མེད་པར་ང་མི་སྨྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རིག་སྔགས་འདི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་སྨྲས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ། ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་དག་པ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡོམ་པ་མེད་པ་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་འདི་དག་གིས་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་
རོ། །ཡང་ན་རིག་སྔགས་འདིས་སྡོམ་པ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་གསུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་བདེན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་
པར་གསུངས་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཚིག་དེ་དག་གིས་བྱ་བ་གང་བྱེད་པའི་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་ཚིག་འདིས་གང་ཡང་རུང་སྟེ། འཇིག་
རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པའོ། །ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་ཡང་འདིས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདིས་ཀྱང་། གང་ཡང་གང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འདིས་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་འདྲེན་
པ་ལ་མཐུ་ཆེ་བར་རིགས་པའི་དམ་པའོ། །པདྨའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ནི། མཚོན་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བདག་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་
เล่ม ๗๒ · หน้า 275b
ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན། སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ། ཞལ་གསུམ་པ། ཕྱག་དྲུག་པ། སྐུ་མདོག་མཐིང་ག །ཞལ་གཡས་དཀར་བ། གཡོན་དམར་བ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ཕྱག་གཡས་པ་གསུམ་
ན། རྡོ་རྗེ་དང་། རལ་གྲི་དང་འཁོར་ལོའོ། །གཡོན་པ་གསུམ་ན། པདྨ་དང་། ཞགས་པ་དང་། དགྲ་སྟེ། ཞབས་གཡས་བརྐྱང་བ། གཡོན་བསྐུམ་པ། པདྨའི་སྟེང་ན། ཟླ་བའི་གདན་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང་ལྡན་པ། ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྭ་ཏི་མ་ཏི་ལ་སོགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་བདེན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་དྲུག་པའོ།། །།ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཡང་བཀའ་སྩལ་
པའོ། །ས་བོན་གྱི་རྩ་བ་བཅུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་བོན་གྱི་རྩ་བ་བཅུ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། སྟོབས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅུའོ། །
དེ་ནི་ས་བོན་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་གྱི་རྩ་བའི་ཚིག་བཅུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་
བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་དང་བཅུའོ། །དེ་བས་ན་ས་བོན་གྱི་རྩ་བའི་ཚིག་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། །ཚིག་དེ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་གསུངས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་འབྲས་བུ་དང་། ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྣམས་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མ་ལ་བརྟེན་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 276a
གསུངས་པའོ། །སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཐོབ་ཅིང་། ས་བཅུ་དང་། དེའི་ལམ་གྱིས་ས་བཅུ་གཅིག་ཐོབ་པའོ། །དེ་དག་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞུགས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁར་བརྗོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་པ་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་
རྒྱལ་མོའི་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་གང་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སྦྱིན་དང་། སྲིན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བྲན་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིའི་ལམ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་དབང་དུ་
འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའི་ཚིག་བདེན་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་གི་མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་གཞན་མེད་དེ། སའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་། རིག་སྔགས་
ཉིད་ཀྱང་ལོགས་ན་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་། གཉིས་སུ་ཡང་དབྱེར་མེད་དོ། །དེ་ནས་བདེན་པའི་ཚིག་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དགེ་སྦྱོང་སྐྱིད་དེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ལ་གཏོགས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། བདེ་བའི་ནང་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་འཇིགས་པ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདིའི་ལམ་སྦྱོང་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡང་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། བདུད་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་ཅིང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བའོ། །བག་ཚ་བ་མི་མངའ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའོ། །མི་སྐྲག་མི་འབྲོས་པ་འཇིགས་པ་
མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་ཡང་མེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ཡང་གང་ན་གནས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་སྤངས་ཤིང་། སྡིག་པ་དང་དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་གནས་པའོ། །འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 276b
ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འཇིགས་པ་སྤངས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བསམས་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒོམ་བྱས་ན། །བསམ་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཐོབ་ཅིང་། །སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གང་ཡང་འགྲུབ། །འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་པ་སྤང་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རང་
བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཤིང་། གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །སྐྱི་བུང་ཞེས་བྱེད་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པའི་བདུད་བཞིའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་
ཞིང་། དེ་ལ་ཞལ་ཏ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དུས་སུ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡང་བདུད་རྣམས་ནི་དགེ་བ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བར་དུ་གཅོད་དེ།
དེའི་དུས་སུ་ཡ་མི་ང་བར་བྱེད་པ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བཀའ་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་ཆོས་ཀྱང་ལྡན་
པས། གང་ཟག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ། །བདེན་པ་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བཀའ་
དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདེན་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་སྟེ། སྐུས་གདུལ་གསུང་གིས་འདུལ་ཏེ། དེ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱའི། དཀའ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 277a
ཐུབ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཀའ་དེས་ཀྱང་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་དེ། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྡོམ་པར་མི་གནས་པ་སྡོམ་པར་གནས་ཤིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བདེན་པ་
འདིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གནས་ཤིང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་ཀྱི་བདེན་པ་འདིས་ཀྱང་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ཐོབ་པ་ཐོབ་
པར་བྱས་ཏེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པས་ན་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་། རིག་
སྔགས་ཀྱི་བདེན་པས། གང་ཟག་དད་པ་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚེ་འདི་ལ་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཐོབ་ཅིང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པའོ། །གནས་བརྟན་
རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐུ་བོ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་ལ་དབང་བྱས་ཤིང་གཞན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། མངོན་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་
པ་ཟད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ། སྐད་ཅིག་མས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ། །དགེ་སློང་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱའི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་སྐྱེས་ཙམ་ན། སྲིན་པོ་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལྔ་ཡོད་
དོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡང་ཆུ་མེད་ཅིང་སྐོམ་ནས་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཀྱང་ཙེ་ཆུང་གཉིས་གཏར་ནས། ཀཽཎྜི་ནྱ་ལྔ་ལ་བྱིན་ནས་འཐུང་དུ་བཅུག་སྟེ། ད་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཁམས་གསུམ་ཙམ་ཡང་ཀུན་དུ་ཤེས་ནས་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 277b
པ་ཐོབ་པའོ། །འདོད་པ་ཉུང་བ་སྦྱོངས་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་པ། ཆོག་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཤིང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་སྒོ་ནས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ།
འདིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་བ་དང་། སྤོབས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱིའི་རིག་པ་སྦྱོངས་ཤིང་། བློ་དང་ལྡན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་ཞིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
བྱས་པའོ། །མའི་མིང་ནས་ཀྱང་བོས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང་། མཐུ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་རབ་རེ་རེ་ལ་རྐང་པ་གཞག་ཅིང་།
བདུན་བདུན་ལ་འགོད་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་མཐུ་དང་ལྡན་པ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ནས། ཆོས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་མའི་མིང་ནས་བཏགས་པའོ། །ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་མ་འགགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་བ་ལ་ནི་མ་འགགས་པ་
ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའོ། །མཐོང་བ་ལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་འགགས་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པར་ཐོས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གཏད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཉེ་བ་འཁོར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཐུལ་བས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བ་
འཁོར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་བྱམས་པའི་བུ་གང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ལ་མི་འཛིན་ངག་ནས་སྨྲ་བ་ཐོགས་པ་མེད་དེ། མའི་མིང་ནས་བོས་པའི་ཕྱིར་ན་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ཞེས་པའོ། །བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྒྲ་གཅན་ཟིན་པ་དང་
เล่ม ๗๒ · หน้า 278a
ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་སྟེ། ཉི་མ་གཟས་ཟིན་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཞེས་བྱའོ། །མལ་ཆ་དང་སྟན་བསྐོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གྱད་ནོར་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་
ལ་གུས་པར་བྱས་ན་ཚོགས་སོགས་པར་བྱའོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་བ་ར་དྷྭ་ཛ་བསོད་སྙོམས་ལེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་ཁམས་གསུམ་ཙམ་ལ་ཡང་སྒྲ་སྒྲོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསོད་སྙོམས་བླངས་པས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ན།
བསོད་སྙོམས་ལེན་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱིམ་པ་དད་པ་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནག་པོ་འཆར་ཀ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རིག་པ་རྣམས་རིག་པར་འཇུག་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་ལུས་པར། མ་དད་པ་དད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ནག་པོ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་དང་མིས་མཆོད་
པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ལེགས་མཐོང་བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ཙམ་ཡང་དག་པར་བྱ་སྟེ། དད་པ་དེས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མཆོད་པར་འོས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ན་ལེགས་མཐོང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་དེས་མིང་
འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངེས་ཚིག་དང་། གང་ཟག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གནས་ཤིང་། ནད་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །རྒྱལ་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་དེ་རྣམས་
ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་། བདེ་བ་ལ་གནས་ཏེ་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བའོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་
เล่ม ๗๒ · หน้า 278b
བདེན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རྐང་པ་མེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རིགས་མི་གཅིག་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་དེས་བདེ་བར་བྱས་ཤིང་།
སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུངས་ནས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་ལ་
སོགས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་བདེན་པ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །
སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། བདེན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་བཀོད་དེ། ནམ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེ་ཆོས་འདི་དང་ཡང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་
པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གང་དང་གང་འདོད་པ་འགྲུབ་པའོ། །འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་གི་ནང་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་མ་རིག་
པ་བཀག་སྟེ། མ་རིག་པས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་བཀག་ནས། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཡང་མེད་དེ། དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་མ་གོས་པའོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་
เล่ม ๗๒ · หน้า 279a
དེས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རིག་སྔགས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཀའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཉིད་དོ། །གང་ཟག་དང་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བར་བྱས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་སེམས་ད་ལྟ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཡང་དག་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ། །བདེན་པ་དང་། བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་གང་ཡང་འགྲུབ་ཅིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པའོ། །ཚོགས་སམ། འདུས་པའམ། མང་པོའམ། འཁོར་ཇི་སྙེད་
ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ལྷ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་མི་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་
ཚོགས་པའི་བདེན་པས་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་པའོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་ཚོགས་འདུས་པ་དང་། དེའི་བདེན་པས་བདེ་ལེགས་
ཤིང་བཀྲ་ཤིས་ཏེ། དགྲའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་ཁམས་དང་། ཡུལ་འཁོར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདེན་པའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡུལ་འཁོར་རྣམས་ལ་སྲུང་སྟེ། མི་ནད་དང་། ཕྱུགས་ནད་དང་། ནང་དུ་མ་རུངས་པ་འདྲེ་གདོན་
ཞུགས་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དེ་མེད་ཅིང་བརླག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞིང་ལ་གནོད་པ་དང་། སད་དང་། སེར་བ་དང་། འབྲུ་དང་། འབྲུམ་བུ་དང་། བཙའ་དང་། ནེ་ཙོ་དང་། རི་བོང་དང་། རི་དགས་དང་། བྱི་བ་ལ་སོགས་པ་ཞིང་ལ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 279b
གནོད་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་བྱས་པའོ། །ནད་པ་འདི་ལ་བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་དང་། བསྲུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྲུང་སྟེ། སྲུང་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་གས་བསྲུང་བའོ། །བདག་
གིས་འདིར་བཤད་པའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་བཟང་པོ་ས་གཞི་ལ། །བ་ཡི་རྣམས་ལྔས་བྱུགས་པ་སྟེ། །ཆུ་དང་ལྕི་བ་སར་བསྲེས་ལ། །ལྕི་བ་དང་ནི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། །མཎྜལ་ལེགས་པར་བྱུགས་པར་བྱ། །ཚོན་ནི་སྣ་ཚོགས་ལེགས་བྲིས་ལ། །དཀྱིལ་འཁོར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྲི། །
གྲུ་བཞི་སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་བཞི། །དྲ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་མཛེས་པ་ལ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བཅས་རྣམ་པར་བརྒྱན། །རིན་ཆེན་ལྔ་ཡི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །མཛེས་པ་དེ་ནི་མཁས་པས་བྲི། །དང་པོ་ནམ་མཁའ་རླུང་ཆགས་པ། །མེ་དང་ཆུ་དང་ས་ཆགས་ཏེ། །དེ་བཞིན་རི་རབ་རྩེ་མོ་ལ། །པདྨའི་
སྟེང་དུ་རྒྱ་གྲམ་སྟེ། །འོག་དང་སྟེང་དང་ལོགས་རྣམས་སུ། །སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་གུར་དུ་བསམ། །དེ་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་ར་བ་ལ། །རླུང་དང་མེ་སའི་ཡུལ་དུ་འཁྱམ། །ཕྱི་རྒྱ་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་དང་། །དེ་རྩར་མདའ་ཡི་དྲ་བ་འབར། །དེ་ཕྱིར་འོག་དང་སྟེང་དག་དང་། །ཕྱོགས་བཞི་
མཚམས་སུ་མེ་ཡིས་བསྐོར། །འོག་ནི་རྡོ་རྗེའི་ས་གཞི་སྟེ། །དེ་སྟེང་རྡོ་རྗེ་བླ་རེས་བརྒྱན། །དེ་འོག་རྡོ་རྗེ་ས་གཞི་ལ། །གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དབུས་སུ་ཤེས། །དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་སྟེ། །ཕྱིར་ནི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཕྱིར་ལྷ་སྣམ་ཟླུམ་པོ་སྟེ། །གཟའ་དང་
རྒྱུ་སྐར་གནས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་ལྷ་སྣམ་གྲུ་བཞི་ལ། །ཕྱོགས་སྐྱོང་ཡང་ནི་དེར་གནས་སོ། །ཤར་དང་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་ནི། །བྱང་གི་སྒོ་བཞི་དང་པོ་ལ། །རྒྱལ་པོ་བཞི་ཡང་དེར་བཞུགས་སོ། །དབུས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྷ་མོ་ལྔ་ཡང་བཞུགས། །མཚམས་
བཞི་པདྨ་སྟོང་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་གནས་སོ། །དབུས་སུ་ལྟེ་བ་ཟླ་བའི་གདན། །གསང་སྔགས་འཛིན་མ་དེར་བཞུགས་སོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བྱ་ཐབས་སོ། །རིག་སྔགས་བུམ་པ་ལྔ་པོ་སྟེ། །མཚན་མ་ལྡན་ཞིང་ནག་པོ་མེད། །རྩ་བ་ཡངས་པ་མཆུ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 280a
འཕྱང་བ། །དབྱིབས་ནི་ལེགས་ཤིང་ལྟོ་བ་ཆེ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་མཚན་ལྡན་ལ། །ཨ་ཀ་རུ་འམ་གུ་གུལ་བདུག་པར་བྱ། །རིན་ཆེན་ལྔ་དང་འབྲུ་ལྔ་དང་། །དྲི་ལྔ་སྨན་ལྔ་དེ་བཞིན་ཏེ། །འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལྔ་ཡི། །ལོ་མས་ཁ་ལ་རྣམ་པར་
བརྒྱན། །བདུད་རྩི་ལྔ་དང་སྙིང་པོ་ལྔ། །དེ་བཞིན་མགུལ་ཆིངས་གདུགས་ཀྱིས་བརྒྱན། །རིམ་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་དགོད་པར་བྱ། །ཡན་ལག་དང་ནི་གཏོར་མ་དང་། །བདག་གིས་འདིར་ནི་མ་བཤད་དེ། །གཞན་ལ་ལྟོས་ལ་ཤེས་པར་གྱིས། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དགེ་སློང་
གིས། །ཁ་ཟས་དཀར་པོ་བསྟེན་ནས་སུ། །ཆོ་ག་ཡང་དག་བསམ་པར་གྱིས། །ཁེངས་པ་མེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་སྤང་། །ཉོན་མོངས་ཤས་ནི་མི་ཆེ་ཞིང་། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་དང་། །བཏང་སྙོམས་ལ་ནི་ཡང་དག་འཇུག །ཡི་གེ་བཞི་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། །དགུག་པ་
གཞུག་པ་བཅིང་བ་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྷ་ནི་དགྱེས་པར་འགྱུར། སྲོམ་མཁན་ལ་སོགས་བསང་གཏོར་བྱ། །བསྙེན་པ་ཆོ་ག་ཡང་དག་བཟུང་། །མཆོད་བསྟོད་ལ་སོགས་བྱས་ནས་སུ། །ཐུན་གཏོར་ལ་སོགས་གཏང་བར་བྱ། །ཕྱོགས་སྐྱོང་བཅུ་དང་རྒྱལ་པོ་དང་། །
གཟའ་དང་སྐར་མ་འབྱུང་པོ་རྣམས། །རྗེས་མཐུན་གཏོར་མ་བྱིན་ནས་སུ། །དེ་ལ་མཆོད་པ་བསྟོད་པ་བྱ། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བཀའ་དྲིན་གྱིས། །ནད་པ་ཡུལ་འཁོར་ཡང་དག་བསྲུང་། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར། །རིམ་གྲོའི་ཆོ་ག་ཡང་དག་བཤད། །དེ་ནི་དཀྱིལ་
འཁོར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ། །འཁོར་ལོ་རིམ་པ་བཅུ་བྲིས་ལ། །སྔར་བཤད་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དགོད། །ཕྱི་རོལ་འཁོར་ལོའི་ར་བ་ལ། །ཕྱག་མཚན་ཕྱག་རྒྱ་དགོད་པ་སྟེ། །མཉམ་གཞག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དང་ནི། །ཆོས་འཆད་སྐྱབ་སྦྱིན་མཆོག་སྦྱིན་དང་། །ས་གནོན་ཆོས་སྦྱིན་
ཕྱག་སྐོར་བ། །བུམ་རྟེན་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་དང་། །རལ་གྲིའི་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། །དེ་བཞིན་པདྨ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་ལོ་ལྕགས་ཀྱུ་རྡོ་རྗེ་དང་། །དེ་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཕྱག་རྒྱས་བསྐོར། །པདྨའི་སྟེང་ན་ཕྱག་མཚན་གནས། །སྡོང་བུ་དར་གྱིས་བཅིངས་པ་ལ། །རྒྱས་པར་ཡང་ནི་བྲི་
เล่ม ๗๒ · หน้า 280b
བར་བྱ། །འཁོར་ལོ་གཉིས་པོ་ཟླུམ་པོ་ལ། །པདྨ་རྡོ་རྗེ་ཡང་དག་བྲི། །བདེ་བར་གསང་སྔགས་ཡི་གེ་དགོད་པར་བྱ། །དེ་ནང་གསུམ་པོ་མུ་ཁྱུད་ལ། །སྔར་བཤད་སྔགས་ཀྱིས་བསྐོར་བར་བྱ། །དེ་ནང་མུ་ཁྱུད་གཅིག་པུ་ལ། །འཁོར་ལོའི་རིམ་པ་དེ་བཞིན་ཤེས། །འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་མུ་ཁྱུད་དེ། །སྔར་
བཤད་སྔགས་ནི་བྲི་བའོ། །དེ་ཡི་ནང་ན་འཁོར་ལོ་ལ། །པདྨའི་ར་བ་ཤེས་པའོ། །འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བར་མུ་ཁྱུད་དང་། །སྙིང་པོ་ཡི་ནི་སྔགས་བཞིན་ནོ། །ལྟེ་སྔགས་ཡི་གེ་བྲི་བ་སྟེ། བློ་དང་ལྡན་པས་བྲི་བར་བྱ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་
དང་། སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་བདུན་པའོ།། །།ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། སྲུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་
བྲལ་ཞིང་བདེ་བར་གནས་ཏེ། སྲུང་བ་དེས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའོ། །འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་འདིས་ལྷའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། བདེ་བར་གནས་ཤིང་འཇིགས་པ་མེད་པར་གནས་པའོ། །གཟི་
བརྗིད་འཕྲོག་པ་རྣམས་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རུངས་པའི་བྱིས་པའི་གདོན་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མའི་མངལ་ནས་འཛིན་ཞིང་། སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་འཛིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ལ་གཟི་བྱིན་འཕྲོག་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དེ་ཡིས་བདེ་བར་གནས་
ཤིང་། མངལ་ན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་བདེ་བའོ། །ལོ་བཅུ་གཉིས་ནས་ཀྱང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བདེན་པས་བདེ་བར་གནས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། །
གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་རྣམས་ནི་མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། མ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 281a
འོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཀྱང་བདུད་བཞི་བཅོམ་ནས་སྟོན་པར་བྱས་པའོ། །ངས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་ནི་ཕུང་པོའི་
བདུད་དེ། ཞེ་སྡང་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དོ། །གཏི་མུག་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཡིན་ཏེ། དེ་འཇོམས་པ་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་བཞི་བཅོམ་ཞིང་། འཁོར་བ་མ་ལུས་པར་བཅོམ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་
ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བདུད་བཞི་བཅོམ་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་ནས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །བཤད་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བསྟན་ནས། སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་ལ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་ཟད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་བདེན་པས། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་མེད་པར་གྱུར་
ཅིག །ཞི་བར་གྱུར་ཅིག །རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་འདིས། ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱས་ཏེ། གདོན་ཐམས་ཅད་བརླག་པར་བྱས་ནས། རླུང་དང་། བད་ཀན་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། འདུས་པ་དང་ལྡན་
པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་རིགས་མི་གཅིག་པ་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་བཅོམ་ནས། ནད་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །བདེན་པ་འདི་ཡིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་
བདེན་པའི་ཚིག་གིས་ནད་པ་གསོ་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་ཚིག་འདི་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས། བཙུན་པ་དེ་བཞིན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 281b
བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་དགའ་བོས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། གྲོ་ག་འམ། ཤིང་ཤུན་ནམ། རས་ལ་བྲིས་ནས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་བཏགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ནས། ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། ཡངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། མི་ནད་དང་། ཕྱུགས་ནད་དང་། མུ་གེ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བཤད་དུ་མི་བཏུབ་ཅིང་། མ་རུངས་པ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་ཡི་ཐེམ་པ་ལ་རྐང་པ་
བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་དབུས་སུ་ཡུལ་ལྷའི་ཐེམ་པ་ལ་གནས་ནས། རིག་སྔགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བྱས་ནས། རྒྱལ་མཚན་ལག་ན་ཐོགས་ནས། སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཀྱང་
སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་ཞལ་ནས། ཉི་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཤར་བ་བཞིན་དུ། འོད་ཟེར་རེ་རེས་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མ་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཕྲོས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་དུ་ཞུགས་པའི་ལྷ་
འདྲེ་རྣམས་དེའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཁྲོ་བོས་ལྷ་འདྲེ་རྣམས་ཕྱིར་ཕྱུང་སྟེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་མི་ཐེག་པས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་བྲོས་སོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི། བི་ས་ར་ཏ། བི་ས་ར་ཏ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །དེའི་སྔགས་ཡུངས་ཀར་བསྲེས་
ལ་ཕྱོགས་བཞིར་གཏོར་བས་ལྷ་འདྲེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །ནིར་གཙྪ་ཏ་ནིར་གཙྪ་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས། སེང་ལྡེང་གི་མེ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བཞིར་སྦར་ལ་མཚམས་བཞི་ནས་བླངས་ལ། ཡུངས་ཀར་དང་། སྐྱེ་ཚེ་དང་། ཤིང་ཚེར་མ་ཅན་བསྲེས་ལ་མེའི་ནང་དུ་གཏོར་རོ། །
ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བཞི་ནས་ཆུ་གཏོར་རོ། །དེ་ན་ཞུགས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་འབྱུང་ངོ་། །སུམ་མུ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་སྲུང་སྐུད་སྣ་ལྔ་བསྔགས་ཤིང་མདུད་པ་བོར་ཏེ། དེ་བསྲུང་བར་བྱས་ན་ནད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། འབྱུང་པོ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 282a
རྣམས་ཀྱང་འབྲོས་སོ། །སུ་མུ་རུ་སུ་མུ་རུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་པདྨའི་རིགས་ཀྱི་ལམ་རིགས་སོ། །མཚོན་པ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཁམས་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན། སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ་སྐུ་མདོག་ལྗང་གུ །ཞལ་གསུམ་པ། ཕྱག་དྲུག་པ། ཞལ་གཡས་དཀར་བ། གཡོན་དམར་བའོ། །
ཕྱག་གཡས་པ་གསུམ་ན། རལ་གྲི་དང་། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་དང་། སྐྱབས་སྦྱིན་ནོ། །གཡོན་གསུམ་ན་བསྣམས་པ་ནི། འཁོར་ལོ་དང་། ཞགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེའོ། །ཞབས་གཡས་བརྐྱང་བ། གཡོན་བསྐུམ་པ། པདྨའི་སྟེང་ན་ཟླ་བའི་གདན་ལ་ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་
པ། འཛུམ་པའི་ཞལ་དང་ལྡན་པར་བཞུགས་སོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སུ་མུ་རུ་སུ་མུ་རུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་སྔགས་རྣམས་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསང་སྔགས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་རླབས་དང་། རིག་སྔགས་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབས་པ། རྣམ་པར་དག་པ་འདི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་པས། གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་སྲུང་ཞིང་
སྐྱོབ་པ་དང་། སྦ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་། བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མ་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང་ངོ་། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཕའམ། དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་བསྙེན་ཕའམ། དགེ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 282b
བསྙེན་མ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུའོ། །མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་གོ། །ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་།
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐགས་ཟངས་རིས་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མ་ཡིན་མང་པོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་དེད་དཔོན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་གཡོག་དུ་མ་
དང་བཅས་པ་དང་འཕྲོག་མ་བུ་དང་བཅས་པ། གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། དགེ་སློང་ཕ་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཕ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་ན་ཞུགས་པའི་འབྱུང་
པོ་རྣམས་ཕྱིར་བཏང་བའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཏེ་དགུ་པའོ།། །།པདྨའི་རིགས་ལྔ་བསྟན་པའི་བརྟགས་པ་སྟེ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་
རྫོགས་སོ།། །།རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མའི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ་པཎྜི་ཏ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་མི་མཉམ་རྡོ་རྗེའི་སྲས། པཎྜི་ཏ་དོན་ཡོད་རྡོ་རྗེས། ཇོ་མོ་སྒྲོལ་མས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པ། ཚངས་པའི་འབྱུང་གནས་རྡོ་ལུང་དགོན་པར་རང་འགྱུར་མཛད་
པའོ།། །།འདི་བསྒྱུར་བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་པ། །དེ་ཡིས་ཁམས་སྲིད་གསུམ་དུ་ནི། །གསང་སྔགས་རྗེས་སུ་འཛིན་མ་ཡི། །དངོས་གྲུབ་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། །།
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด