རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) མ་ཧཱ་ཤཱི་ཏ་བ་ཏི་བིདྱཱ་རཱ་ཛ་སཱུ་ཏྲཱཾ་ཏི་ས་ཧ་ར་ཥ་ཊཱི་ཀཱ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๗๒ · หน้า 283a
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཤཱི་ཏ་བ་ཏི་བིདྱཱ་རཱ་ཛ་སཱུ་ཏྲཱཾ་ཏི་ས་ཧ་ར་ཥ་ཊཱི་ཀཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོའི་འབུམ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཆེན་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
བདེར་གཤེགས་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སྐུ། །སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་ཡོངས་རྫོགས་པ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་དོན་མཛད་དེ། །ཐུབ་པའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་སྡེ་འདི། །ཡང་དག་བསམས་ལ་སྟོན་བྱེད་པ། །རབ་རིབ་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་པའི། །
བདག་གི་བསམས་ལ་ཡང་དག་བཤད། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའོ། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དགའ་བོས་སོ། །གྲོགས་མེད་དམ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་
ཏུ་ཐོས་པའོ། །སུ་ལ་ཐོས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལའོ། །གང་ཐོས་ན་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་འདི་ཐོས་པའོ། །སུས་ཐོས་ན་ཀུན་དགའ་བོས་ཐོས་པའོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་གཉིས་ལ་འཇུག་སྟེ། སྡུད་པ་པོ་ཤེས་རབ་ཆེ་བར་གོ་བ་དང་། དམ་པའི་
ཆོས་འབྱུང་བ་དཀོན་པའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་པ་ནི་བཞི་བཅོམ། བཞི་ནི་དགྲའོ། །དགྲ་ནི་བདུད་བཞིའོ། །བདུད་བཞི་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་། ལྷའི་
བུའི་བདུད་དང་བཞིའོ། །གང་གི་དུས་ན་བཅོམ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའི་དུས་སོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་ནོ། །འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདས་པ་ནི་གང་གི་དུས་ཤེ་ན། དཔྱིད་ཟླ་ར་བའི་གནམ་སྟོང་
གི་ནུབ་མོའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དན་ཏ་ཀའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཀ་ལིང་ཀའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། མ་ག་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་གསུམ་པོ་ཡོད་པ་ལས། མ་ག་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་ན། དྲང་སྲོང་སྒོམ་ཆེན་གཅིག་ཡོད་པ་ལས། བྱིས་པ་གཅིག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པས། དྲང་
เล่ม ๗๒ · หน้า 283b
སྲོང་གི་ཁ་ནས་མེ་བྱུང་བས། གྲོང་ཁྱེར་གསུམ་པོ་ཚིག་པས་དུར་ཁྲོད་གསུམ་དུ་གྱུར། དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུ་གྲོགས་གཉིས་བྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་རྣམས་བྱུང་སྟེ། དང་པོ་སའི་བཅུད་ཟ། གཉིས་པ་བདུད་རྩིའི་ཞག་ཟ། གསུམ་པ་མྱུ་གུ་
ཟ། བཞི་པ་འབྲས་སཱ་ལུའི་ལྗང་པ་ཟ་བ་ལ། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་མ་མཐུན་ནས། སེམས་ཅན་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པ་ལ། བདག་ཅག་གི་ནང་ནས་སེམས་ཅན་ལྷག་པར་གཟུགས་བཟང་བ། ལྷག་པར་ལྟ་ན་སྡུག་པ། ལྷག་པར་
མཛེས་པ། ལྷག་པར་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདག་ཅག་གི་ཞིང་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་བསྐོས་དང་། དེས་བདག་ཅག་ཆད་པ་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི་ཆད་པས་གཅོད་པར་འགྱུར། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས། བདག་ཅག་གི་ཞིང་
དག་ལས་འཁྲུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས། དེ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཐོག་ཤས་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཟེར་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྷག་པར་གཟུགས་བཟང་བ། ལྷག་པར་མཛེས་པ། ལྷག་པར་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞིང་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་བསྐོས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱེ་
སེམས་ཅན་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག །ཁོ་བོ་ཅག་ལས་ཆད་པ་གཅད་པར་འོས་པ་རྣམས་ལ་ཆད་པ་ཆོད་ཅིག་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་ཐོགས་ཤིག །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཞིང་དག་ལས་འཁྲུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས། ཁྱོད་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཆོས་བཞིན་དུ་ཐོག་ཤས་སྦྱིན་ནོ། །
དེས་དེ་རྣམས་ལ་ཆད་པ་གཅོད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆད་པ་གཅོད། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་དག་ལས་འཁྲུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས། ཆོས་བཞིན་དུ་ཐོག་ཤས་འབུལ་ཏེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོས་བཀུར་ཞིང་།
སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་མང་པོས་བཀུར་བས་མང་པོས་བཀུར་བ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ན། ཉམས་པ་ལས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་རྒྱལ་རིགས་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། །ཆོས་ཀྱིས་མགུ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སུ་བླངས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 284a
ཏེ་གནས། ཤེས་རབ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་གནས་པས། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། །མི་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་རྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབྲས་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་དགོས་སོ། །འཇག་མའི་སྤྱིལ་བོ་ལ་མེ་མི་གཏང་བའི་ཁྲིམས་བཅས་སོ། །དེ་ནས་དུས་ནམ་ཞིག་
ན་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོས་མེ་ཤོར་བས་རྒྱལ་པོ་ན་རེ་རང་གི་ཁྲིམས་རང་གིས་བཤིག་ཏུ་མི་བཏུབ་པས། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིའི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ངའི་ཁྱིམ་ཅིག་རྩིགས་ཤིག་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བརྩིགས་པས། ཉིན་མོ་བརྩིགས་པ་ནུབ་མོ་ཞིག་པ་ལ། རྒྱལ་པོའི་ཞལ་ནས་ང་བསོད་ནམས་
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས། ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཡིན་ནོ། །བྲིས་ཤིག་གསུངས་པས། ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྲིས་པས། མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་ཞིའོ། །དེ་ནས་ཕོ་བྲང་བཻ་ཌཱུརྱ་ཞེས་བྱ་བར་ཀྱང་གྲགས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཚད་ནི་གཞན་དུ་
ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞལ་ཡས་ཁང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞལ་ཡས་ཁང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་བཞུགས་ནས་ཆོས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ནི་བརྩེགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྩེགས་ཤེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསེར་དང་། དངུལ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་དང་། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའོ། །རི་རབ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱན་པས་གཞལ་ཡས་ཁང་ངོ་། །རི་རབ་དེའི་ཚད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐོ་བ་ཟླུམ་པ། གནམ་འཕང་དང་། རྒྱར་ཡངས་པ། ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་འཛིན་མེ་ཏོག་
དང་། ཕྲེང་བ་དང་། སྤོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་སློང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཐམས་ཅད་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། སྲིད་པར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ། ཆད་པ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་
སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། ལྟ་བ་ཆགས་པ་མེད་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 284b
བསྲེགས་པ་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀ་པི་ན་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྐུལ་བྱེད་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བྱེད་དང་།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་དང་། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་།
ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་འདུས་པའོ། །ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ། བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་
ཅིག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་། སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་སྣ་ཚོགས་མཉམ་པ་ཉིད་མཉམ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་ཟབ་པ་དང་། སྤོབས་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་མར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲིན་གྱིས་
མཆོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་། གཟུངས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དབང་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་དང་། ས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་། བཏང་
སྙོམས་དང་། བྱམས་པའི་སྟོབས་དང་། དབེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བྱང་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སའི་སྙིང་པོ་དང་། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་
เล่ม ๗๒ · หน้า 285a
དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་དང་། ཉི་མ་གྲགས་པ་དང་། ཟླ་བའི་གྲགས་པ་དང་། རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་དང་། རྡོ་རྗེ་གྲགས་དང་། འཇམ་དཔལ་གྲགས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་
སོགས་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུའོ། །བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་སེང་གེས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཤིན་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཐར་
ཕྱིན་པ་དང་། བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས་མཉེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་། རིན་པོ་ཆེ་རྡོ་རྗེ་པདྨའི་སྙིང་པོ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་ནི་བཞུགས་ཏེ། སེང་གེའི་ཁྲི་
ནི་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དུ་གཤེགས་པའི་ས་ན་ཡོད་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྡོ་རྗེ་པདྨའི་ཁྲི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་མཛེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་དུ་མ་སི་ལི་སི་ལིའི་སྒྲ་འབྱུང་བ།
རྡོ་རྗེ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དུ་མའི་སྟེགས་བུ་ལ། རྩ་བ་ལེགས་པར་བརྟན་པ། རྡོ་རྗེ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དུ་མའི་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁ་ནས་བྱུང་བའི་མུ་ཏིག་དམར་པོའི་ཕྲེང་བ་དང་། འདབ་མའི་རྣམ་རྟེན་བཅུག་པ། རིན་པོ་ཆེ་དུ་མའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཀེ་ཀེ་རུ་དང་། ཀེ་ཀེ་རུ་
ཆེན་པོ་དང་། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་དང་། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཆེན་པོ་དང་། མདུན་ནས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་བར་སྣང་ལ་ཁྱབ་པས་ཀུན་དུ་མཛེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྡོ་རྗེའི་ཐུར་མས་བརྒྱན་པའི་གདུགས་ཡུ་བས་བསྟོད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་གྲིབ་མར་བསྒྲིབས་ཤིང་བསྐྱབས་
པ། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དུ་མས་བརྒྱན་པར་མཛེས་པ། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྩེ་མོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། གསེར་གྱི་རི་བོའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་དཔལ་ནི་འབར། ས་ཕྱོགས་ནི་ཉི་མ་སྟོང་པས་ལྷག་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན། ཟླ་བ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 285b
ཉ་བ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྡུག་པར་སྣང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ཆེན་པོ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ།
མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །སྤྱི་གཙུག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བལྟ་བར་མི་མཐོང་། བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ངེས་པར་རྒྱལ། དེ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད། སྤྱན་ལྔ་ནི་མངའ།
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ནི་ལྡན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ལྡན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ནི་ལྡན། བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ། གྲགས་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་འཕགས། ཁྱུ་མཆོག་དང་སེང་
གེའི་སྒྲ་ནི་སྒྲོགས། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ནི་ཀུན་དུ་བསལ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། སྟོབས་
དང་། སྨོན་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱད་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྐུ་བརྒྱན་པར་མཛེས་ཤིང་། རིན་པོ་ཆེ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་
པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་གནས་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་དང་པོའོ།། །།དེའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་
གཅན་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞོན་ནུ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། འདུལ་བའི་བྱ་བ་མང་པོ་མི་ཤེས་པ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཡིན་སེམས་ནས་ཆོས་ལ་མ་ཆུད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ནགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཡོད་
เล่ม ๗๒ · หน้า 286a
པ། འཇིགས་སུ་རུང་བ། རོ་དང་། རོ་ལངས་དང་། ཅེ་སྤྱང་དང་། སྟག་དང་། སྦྲུལ་དང་། སེང་གེ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། ཤ་ཟ་དང་། འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རོ་ལ་མ་མཐུན་ཞིང་། ཕར་འགྲད་ཚུར་འགྲད་བྱས་ཤིང་སྐད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
འདོན་པ་དང་། ཅེ་སྤྱང་རྣམས་འཐབ་པའི་སྐད་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཀེང་རུས་དང་། མགོ་དང་། པགས་པ་དང་། ལག་པའི་སོར་མོ་དང་། རྐང་པའི་དུམ་བུ་དང་། རོའི་དུམ་བུ་དང་། གསལ་ཤིང་ལ་བསྐྱོན་པ་དང་། ཤིང་ལ་བཏགས་ནས་མགོ་གཞུག་
ཟློག་པའི་རོ་དང་། མན་མཁལ་ལྕགས་ཀྱུས་ཕིགས་ནས་ཤིང་ལ་བཀའ་བའི་རོ་དང་། མཚོན་གྱིས་དུམ་བུར་བྱས་ཤིང་། ཁ་ཡོ་བ་དང་། མིག་ཡར་ལ་བལྟས་ཤིང་ཤི་བ་དང་། རོ་མི་གཅིག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཏེ། དུར་ཁྲོད་ཤར་ན་བ་ཏྲའི་ནགས་ཚལ་ཡོད་དེ། ནགས་
ཚལ་གྱི་ནང་ན་ལྷའི་གདོན་མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་གནས་པའོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཀ་རཉྫ་ཀའི་ནགས་ཚལ་ཡོད་དེ། གཤིན་རྗེ་དང་། གྲུལ་བུམ་དང་། མཁའ་འགྲོ་གནས་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་ན་ལ་དའི་ནགས་ཚལ་ཡིན་ཏེ། འདབ་ཆགས་བྱ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། ཀླུའི་
གདོན་གནས་པའོ། །བྱང་ཕྱོགས་ན་བྲང་ཀི་ཊཱིའི་ནགས་ཚལ་ཡོད་དེ། ནགས་ཚལ་དེའི་ནང་ན། གནོད་སྦྱིན་དང་། ཤ་ཟ་དང་། གདོན་མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་གནས་པའོ། །ཤར་ལྷོ་མཚམས་ན་ཙུ་ཏའི་ནགས་ཚལ་ཡོད་དེ། མེ་ལྷ་དང་། བརྗེད་བྱེད་དང་། སྨྱོ་བྱེད་ལ་སོགས་
པའི་གདོན་རྣམས་གནས་པའོ། །ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ན་ཨུ་དུམྺཱ་རའི་ནགས་ཚལ་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་ན་སྲིན་པོའི་གདོན་དང་། མ་མོའི་གདོན་ལ་སོགས་པའོ། །ནུབ་བྱང་གི་མཚམས་ན་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ནགས་ཚལ་ལ་རླུང་གི་གདོན་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་གནས་པའོ། །བྱང་ཤར་
གྱི་མཚམས་ན་ཏ་ལའི་ནགས་ཚལ་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་ན་དབང་ལྡན་གྱི་གདོན་དང་། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཤིང་འབྱུང་པོ་དང་། ཤ་ཟ་དང་། རོ་ལངས་དང་། བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བའི་བྱ་དང་། བྱ་རོག་
เล่ม ๗๒ · หน้า 286b
དང་། འུག་པ་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཀ་རཎྜ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། རྟག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་རོ་ལ་རྒོད་དེ། གཞན་ཡང་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྐད་སྣ་ཚོགས་འདོན་པས་འཇིགས་སུ་རུང་སྟེ། ས་སྲིན་དང་། ས་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དངོས་གྲུབ་
ཐོབ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཚོགས་མང་པོ་དང་། རོ་ལ་རྒོད་ཅིང་ཟ་འདོད་པའི་ཚོགས་དང་། དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་སྒོམ་པ་ཡང་ཤ་སྟག་གོ། །ཡི་དགས་དང་། ཤ་ཟ་དང་། བྱ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཧཱུཾ་དང་ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། ཧི་ཧི་དང་ཧ་ཧ་དང་། ཀཱི་ལི་
ཀཱི་ལིའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་། འཇིགས་སུ་རུང་བ་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་ན་འབྱུང་པོ་རྣམས་གནས་སོ། །དེ་ནས་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་ན། དེ་ནས་དཔག་ཚད་ལྔ་ན། ན་ལེནྡྲའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའོ། །དེའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་གཉིས་ན། གྲོང་ཁྱེར་
ཡངས་པ་ཅན་གནས་པའོ། །དེའི་ནུབ་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ན་ཀ་ལིངྐའི་གྲོང་ཁྱེར་གནས་པའོ། །དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན། དཔག་ཚད་གཅིག་ལ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་གནས་པའོ། །བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་བར་ན་རྒྱང་
གྲགས་གཅིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ལྗོངས་དང་། གཞན་ཡང་མང་པོའོ། །བུད་ཤིང་ཆེན་པོ་སུའི་ཕྱོགས་ན་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་ཉན་ཐོས་ཙམ་ལ་འགྲན་ཏེ། ང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སྲས་ཡིན་སེམས་ནས། ཐོས་པ་མི་བྱེད་ཅིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་མི་འབུལ་ཞིང་། རང་མཐོང་གི་ང་རྒྱལ་གྱིས། ངས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་གྲུབ་པར་བྱ་ཡི་སྙམ་ནས་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། བསྒོམ་མོ་སྙམ་ནས་བསྡད་པ་
དང་། མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཚེ་བར་བྱས་སོ། །ལྷའི་གདོན་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་གང་གནས་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་བཟད་ཅིང་། །འཇིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉན་བྱེད་པ། །བྱེ་བ་སྟོང་གི་ལྷ་དག་དང་། །
เล่ม ๗๒ · หน้า 287a
བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ལྷ་རྣམས་དང་། །ལྷ་ཡི་བུ་མོ་སྐལ་ཆེན་དང་། །ཐགས་བཟངས་རིས་དང་སྒྲ་གཅན་དང་། །ལྷ་མིན་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་དང་། །ལྷ་མིན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། །དེ་དག་བུ་མོ་འཕྲུལ་ལྡན་པ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སྤྲུལ་ལ། །དེ་བཞིན་
སྐད་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་འདོན། །གཞོན་ནུ་སྒྲ་ཟིན་རྩར་བསྡད་ནས། །འཚེ་བར་བྱས་ཏེ་སྡིག་པ་རྣམས། ལྷའི་གདོན་རྣམས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། འདུག་ཏུ་མི་སྟེར་ཞིང་དྲག་ཤུལ་བསྟན་ཏོ། །ཀླུའི་གདོན་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་
རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་ཏུ་གནས་ན་རྒྱ་མཚོ་དང་། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་གཟི་ཅན་དང་། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་དང་། །དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་གཉིས་པོ་དང་། །རྡོ་རྗེ་བློ་གྲོས་པཀྵུ་དང་། །གངྒཱ་དགའ་བོ་སིན་དྷུ་མཚོ། །བྱ་ཡི་རྒྱལ་པོ་འདབ་བཟང་དང་། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་
འཁྲུག་བྱེད་དང་། །རིགས་ནི་ཀླུ་ནི་ཀླུ་བཞི་དང་། །ས་སྲིན་ས་བདག་ཟ་བྱེད་དང་། །མ་རུངས་བྱེད་ཅིང་ཁྲོ་བ་དང་། །གདུག་པ་བྱེད་ཅིང་འཚེ་བྱེད་དང་། །སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བའི་ཀླུ་ཡི་གདོན། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡི་ཀླུ་དག་དང་། །དེ་ཡི་བུ་མོ་སྐལ་ཆེན་རྣམས། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་
གནོད་པར་བྱེད། །གནོད་སྦྱིན་མ་རུངས་མདངས་འཕྲོག་པ། །སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་ཁྲག་འཐུང་བ། །གསུས་ཆེན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སྟོབས་པོ་ཆེ་ལ་སྒྲ་ཡང་ཆེ། །མགྲིན་བཅུ་པོ་ལ་མིག་སྟོང་པོ། །གདོན་ཆེན་མིག་ནི་དམར་པོ་རྣམས། །འཁོར་ནི་མང་པོ་རྣམས་གཏང་སྟེ། །
ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་རབ་ཏུ་འཇིགས། །སྦྲུལ་གྱི་ཞགས་པ་ཐོགས་པ་དང་། །ལག་བཞི་ལག་ན་སྒྲོན་མ་ཐོགས། །ལག་ན་མཚོན་དང་མི་ལྤགས་ཐོགས། །རྡོ་རྗེ་མདུང་རྩེ་ལག་ན་ཐོགས། །རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་གཏམ་བརྒལ་ནས། །ཕྱོགས་ཀུན་
དུ་ནི་གྲགས་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་གནས་ན་འགོད་པ་ཡི། །ཟབ་མོ་ཡི་ནི་རྟག་ཏུ་བསྐྱང་། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཏུ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱང་འཛིན། །ཤ་ཁྲག་དྲོན་མོར་བཅས་པ་ལ། །རྣམ་པར་འཁྲུལ་ཅིང་འདོད་པའི་གཟུགས། །གནོད་སྦྱིན་དེ་དག་མ་རུངས་པ། །
เล่ม ๗๒ · หน้า 287b
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །གཞོན་ནུ་སྒྲ་ཟིན་བསྒོམ་པ་ལ། །དྲག་ཤུལ་གྱིས་ནི་གནོད་པ་བྱས། །ཀླུའི་གདོན་དང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་གྱིས་བསྒོམ་པར་མི་སྟེར་ཞིང་དྲག་ཤུལ་གྱིས་འཚེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྲིན་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་མི་འམ་ཅིའི་གདོན་
རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །མི་འམ་ཅི་དང་སྲིན་པོ་དང་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་བསྟན་པ། །ཁ་ཅིག་མཚོན་གྱིས་རབ་ཏུ་འཚེ། །ལུས་དང་འབྲལ་བ་དག་ཏུ་སྣང་། །རྣམ་པར་འཁྲུགས་ཤིང་འདོད་ལ་མོས། །རྒྱུ་མའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་དུ་དཀྲིས། །རྩེ་གསུམ་
མདུང་གིས་རབ་འདེབས་ཤིང་། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །མི་བཟད་པ་ཡི་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་། །སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་སྐྲག་པར་བྱེད། །སྲོག་ཆགས་རྒྱུད་ནི་ཇི་སྙེད་པ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་། །ཁ་ཅིག་དག་ནི་རི་ཡང་ཐོགས། །ལ་ལ་
རལ་གྲི་འཁོར་ལོ་ཐོགས། །བགེགས་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་རྣམས་ཏེ། །དབྱུག་པས་བསྡིགས་ཤིང་ཁ་དྲག་པོ། །མིག་ཕྱུང་བ་ལ་བཞིན་མི་སྡུག །སྲིན་པོ་སོ་ནི་རྣོ་བ་དང་། །སྣ་དང་རྣ་བ་བཅད་པ་དང་། །ལྕེ་བཅད་གདོང་ནི་གཉེར་མ་ཅན། །རྐང་ལག་དག་ནི་འཁུམས་པ་དང་། །
མགོ་བོ་བཅད་པའི་སྲིན་པོ་རྣམས། །སྐབས་ནི་རབ་ཏུ་འཚོལ་བར་བྱེད། །སྡིག་པ་ཅན་རྣམས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག །མི་དག་གི་ནི་ལུས་རྣམས་ལ། །རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་གདོན་དུ་སྣང་། །སྤུ་ཡི་བར་དང་གནད་རྣམས་དང་། །དེ་བཞིན་རྨ་ཡི་ཁ་རྣམས་ཟླུམ། །སྲིན་པོ་མིའམ་ཅིའི་གདོན་རྣམས་
ཀྱིས། །འཚེ་བ་རབ་ཏུ་བྱས་པའོ། །སྲིན་པོ་དང་མི་འམ་ཅིའི་གདོན་གྱིས། གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བསྟན་ཞིང་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའོ། །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་། དྲི་ཟའི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྟོ་འཕྱེ་དྲི་ཟའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས། །
སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་འཚེ་བྱེད་པ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་འབྱིན་ནས། །གཞོན་ནུ་དེ་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །རྫ་རྔ་དག་ནི་བརྡུངས་ནས་སུ། །ལ་ལས་རྔ་ཟླུམ་དག་ནི་བརྡུངས། །པི་ཝང་གླིང་བུ་འཁར་རྔ་དང་། །སྟོབས་ཆེན་རྣམས་ནི་སྒྲ་འབྱིན་ཏེ། །རོལ་མོའི་དབྱངས་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་། །
เล่ม ๗๒ · หน้า 288a
གླུ་དང་གར་རྣམས་བྱས་ནས་སུ། །གཞོན་ནུ་དེ་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །ལྟོ་འཕྱེའི་གདོན་རྣམས་དང་། དྲི་ཟིའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་། རླུང་ལྷའི་
གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡི་མདུན་ན་འཇུག་པ་ཡི། །མི་མ་ཡིན་དང་རླུང་ལྷའི་གདོན། །ལག་པ་བཞི་པ་མ་རུངས་པ། །རྐང་མངས་དང་ནི་རྐང་གཅིག་པ། །རྐང་པ་བཞི་དང་རྐང་པ་གཉིས། །རྐང་པ་སྒྲེང་ལ་སྤྱི་གཙུག་དང་། །ལུས་མངས་མགོ་བོ་གཅིག་
པ་དང་། །ལུས་གཅིག་པ་ལ་མགོ་བཞི་དང་། །མིག་མངས་པོ་ལ་ལུས་ཕྱེད་དང་། །མིག་གཅིག་ལྟོ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། །བོང་བུ་རྔ་མོ་གླང་ཆེན་མགོ། །ལག་པ་སྒྲེང་ལ་མགོ་བཏུད་དང་། །མཚོན་ཆའི་སོ་དང་མཚོན་ཆའི་ལག །མཚོན་ཆའི་རྐང་པ་མི་མ་ཡིན། །ཟངས་ཀྱི་སྐྲ་དང་ཟངས་ཀྱི་སོ། །
ཟངས་ཀྱི་མིག་དང་ཟངས་ཀྱི་ལག །ཟངས་ཀྱི་སྣ་དང་ལྕགས་ཀྱི་ཁ། །རྐང་ལག་ཀུན་དུ་འབར་བ་དང་། །མི་ཡི་ལུས་སུ་གནས་པ་རྣམས། །སྒུར་ཞར་ལྦ་བ་གསུམ་ཡོད་པ། །མིག་མི་སྡུག་ལ་ཁ་གླལ་བ། །ཆུ་སྲིན་དག་གི་གཟུགས་དང་ནི། །གཟུགས་མི་སྡུག་ལ་ཁ་
རལ་པོ། །མཆུ་འཕྱངས་པོ་དང་སོ་ཡོན་པོ། །རབ་ཏུ་གདུག་པ་ཁྲོ་གཉེར་ཅན། །གསུས་པོ་ཆེ་དང་བུམ་སྣ་བོ། །རྣ་འཕྱངས་པ་དང་རྣ་བ་མེད། །ལག་རིངས་དང་ནི་རྣ་བ་རིང་། །སྣ་ཡི་རྩེ་དང་ལག་རྩེ་རིང་། ལུས་བསྐམས་ལུས་ནི་རིང་བ་དང་། །སྐྲ་རིང་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་དང་། །རྐང་
པ་མིད་པ་ཕྲ་བ་དང་། །དྲི་ང་བ་དང་བུམ་ལྟོ་བོ། །ཡན་ལག་ཆུ་སྲིན་འདྲ་བ་དང་། །མི་མ་ཡིན་དང་རླུང་ལྷའི་སྡེ། མདུན་ལ་རྒྱུ་ཞིང་ལྟས་ངན་བསྟན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚེ་བྱེད་པ། །གཞོན་ནུས་ལུས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །མི་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་དང་རླུང་ལྷའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་
གཟུགས་བསྟན་ཞིང་གཞོན་ནུའི་ལུས་ལ་འཚེ་བར་བྱས་སོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་གདོན་རྣམས་དང་། འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡི་དགས་འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཞི་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་པ། །མི་སྡུག་གཟུགས་ནི་བསྟན་ནས་སུ། །དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 288b
ཡང་འབྱིན། །ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། །གཏུན་ཤིང་ཐོ་བ་འདྲ་བའི་ལྟོ། །རྣམ་ལྟོ་བ་ལ་རྣ་བོ་ཆེ། །གྱེན་དུ་བརྫེས་སྐྲ་རབ་ཏུ་དམར། །མགོ་བོ་ཆེ་ལ་མཇུག་རིངས་པོ། །སྐེམ་པོ་སྒྲུར་བོ་བུམ་ལྟོ་བོ། །རི་རབ་རྩེ་མོ་འགུལ་ནས་སུ། །མེ་མདག་གི་ནི་ཆར་པ་
འབེབས། །ལྗོན་ཤིང་རི་རབ་རྡོ་བ་དང་། །སྤྲིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་མདོག་འདྲ་བ། །དུང་དང་རྔ་ཆེན་རྫ་རྔ་དང་། །འབྱུང་པོ་ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་རྡུང་། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་ཐལ་མདོག་འདྲ། །མགལ་པ་ཆུ་ལ་བཅུག་པའི་མདོག །ཁྲག་ལ་དགའ་ཞིང་ཤ་ལ་དགའ། །བཞིན་མི་སྡུག་
ཅིང་གཟུགས་ཆེ་བ། །ཀེང་རུས་གཟུགས་ནི་སྐྲ་རིངས་པོ། །མིག་ཡོ་ཁ་ཡོ་མགོ་གཉིས་པ། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་གནོད་བྱས་ནས། །གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་ཅིང་སྲོག་ཀྱང་འཕྲོག །ཕྱོགས་བཞི་དག་ནས་གནོད་པ་པོ། །གཞོན་ནུ་སྒྲ་ཟིན་འཚེ་བར་བྱས། །ཡི་དགས་ཀྱི་གདོན་
དང་འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བྱས་སོ། །ཤ་ཟའི་གདོན་རྣམས་དང་གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤ་ཟ་གྲུལ་བུམ་གདོན་རྣམས་ནི། །སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་ངན་པོ། །གསུས་པོ་ཆེ་ལ་མགོ་བོ་ཆེ། །མིག་ཟླུམ་སྣ་ནི་སྦྲུལ་འདྲ་བ། །
ལ་ལ་ཆུ་སྲིན་སྣ་འདྲ་སྟེ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་གར་ཡང་ཁྱབ། །ས་གཡོ་བྱེད་ཅིང་རི་རབ་འགུལ། །མ་རུངས་པ་ནི་འབེབས་བྱེད་པ། །སྐེ་བ་ཆེ་ལ་སྒྲ་ཡང་འབྱིན། །ལ་ལ་མི་ལྤགས་ཐོགས་ནས་སུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །མི་ཡི་གཟུགས་ལ་
ཞུགས་ནས་སུ། །མཛེ་ཡི་ནད་རྣམས་གཏོང་བའི་བདག །དེ་བཞིན་ཕྲན་ཚེགས་ནད་གཏང་བ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །གྲུལ་བུམ་རྔ་བྲན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ། །འཇིགས་པའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱིན། །མིང་པོ་ཆེ་ལ་བོང་བུའི་སྒྲ། །ནག་པོ་སྔོན་པོ་སེར་པོ་དང་། །
དམར་སེར་མེ་ལྟར་དམར་སེར་དང་། །ཁབ་འདྲའི་སྤུ་དང་རལ་གྲིའི་སྐྲ། །དམར་པོ་ཁྲག་གིས་བསྐུས་པ་རྣམས། །མི་རོ་དག་ནི་ཁྱེར་ནས་སུ། །ཟ་བཞིན་དུ་ནི་རྣམ་པར་རྒྱུག །སོ་རྣོན་ལག་པ་དམར་པོ་དང་། །མཆུ་ནི་ཁྲག་གིས་བསྐུས་པ་དང་། །ལུས་ཕྱེད་དག་ནི་ཟོས་པ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 289a
དང་། །མཁལ་མ་སྙིང་དང་ནང་གྲོལ་གྱིས། །སྙིམ་པ་ཤིན་ཏུ་གང་བ་དང་། །བྱིན་པ་དག་ནི་ཟ་བཞིན་དུ། །མེར་མེར་པོ་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི། །རྐང་ལག་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་འཕྲོགས། །ཀེང་རུས་ཀྱི་ནི་ལུས་ཀྱིས་སུ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྐྲག་པར་བྱེད། །ཁྲག་གིས་རབ་ཏུ་
གང་བ་ཡི། །མི་ཡི་པགས་པ་ཐོགས་ནས་སུ། །མི་བཟད་དུག་གིས་ཀུན་བསྐུས་ཏེ། །ཕྱོགས་ཕྱོགས་དག་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱུགས། །གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་དག་དང་། །ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་དུ་རྣམ་པར་འཐོར། །རླུང་དང་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་རྣམས། །ཕྱོགས་བཞི་དག་ཏུ་འཁྲུག་པར་བྱེད། །ཤ་
ཟ་གྲུལ་བུམ་གདོན་རྣམས་ནི། །གཞོན་ནུ་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད། །ཤ་ཟ་གྲུལ་བུམ་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནད་བཏང་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱས་སོ། །གཟིག་རྣམས་དང་། བྱ་རོག་རྣམས་དང་། འུག་པ་རྣམས་དང་། གྲོག་སྦུར་དང་། སྡིག་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་
འཁྲུལ་ཞིང་འདོད་པའི་གཟུགས། །སེང་གེ་དང་ནི་སྟག་དང་རྟ། །མ་ཧེ་བ་ལང་བོང་བུ་དང་། །གླང་པོ་ཆེ་ཡི་གཟུགས་འདྲ་དང་། །དོམ་དང་ལུག་དང་སྤྱང་ཀི་དང་། །ཁྱི་དང་ཝ་དང་ར་དག་དང་། །བྱི་ལ་བྱི་བ་སྤྲེའུའི་གཟུགས། །བསེ་དང་ཕག་དང་དྲེད་མོ་དང་། །ཉ་དང་རུས་སྦལ་དག་གི་གཟུགས། །
ཁ་ཅིག་དག་ནི་སྲམ་གྱི་གཟུགས། །ཁྭ་དང་འུག་པ་ཁུ་བྱུག་དང་། །བྱ་རོག་ཁྲ་དང་ཉ་མིད་ཅན། །རྨ་བྱ་ངང་པ་ཐི་བ་དང་། །ཁྲུང་ཁྲུང་དང་ནི་བྱ་རྣམས་དང་། །ཁ་ཅིག་བྱ་གག་གཟུགས་རྣམས་སུ། །གདོན་རྣམས་ལ་ནི་མི་ཡིས་མཐོང་། །འདབ་བཟངས་བྱ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་
སྐྲག་པར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་མི་ཡི་མགོ་ཅན་ལ། །ལུས་ནི་བྱ་གག་བོང་བུ་འདྲ། །ཁ་ཅིག་མཚོན་གྱིས་རབ་ཏུ་འཚེ། །ལུས་དང་བྲལ་བ་དག་ཏུ་སྣང་། །ས་དང་བར་སྣང་ཕྱོགས་དག་ཏུ། །ཁེངས་ནས་སེམས་ཅན་བྱུང་བ་སྟེ། །གཞོན་ནུའི་ལུས་ལ་རྣམ་པར་ཟ། །བསྡད་པ་གང་དང་གང་
རྣམས་སུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འདུག་མི་སྟེར། །བར་སྣང་ཚོགས་ནས་བྱུང་ནས་སུ། །གཞོན་ནུའི་ལུས་ལ་འཚེ་བར་བྱས། །གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་འདུག་མི་སྟེར་ཞིང་། །ལུས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 289b
ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞགས་པ་རལ་གྲི་འཛིན་རྣམས་དང་། །མདའ་གཞུ་མདུང་རྣམས་ཐོགས་ནས་སུ། །སྐྲ་འཛིངས་སྐྲ་མདུད་སྤྱི་གཙུག་ཏུ། །ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། །ཞི་བའི་ཚུལ་དུ་མི་སྟོན་ཏོ། །མི་རྒོད་མང་པོ་དེར་བྱུང་ནས། །བསྡིགས་ཤིང་འཚོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །
ཁྲིད་པའི་ཚུལ་ནི་བསྟན་ནས་སུ། །མཚོན་གྱིས་བརྡེགས་ཤིང་བསྡིགས་པར་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནོད་བྱེད་པ། །མི་རྒོད་དེ་རྣམས་སྡིག་པ་ཅན། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་དྲི་ཟ་དང་། །གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་ལྷ་མ་ཡིན། །ཉིན་གསུམ་པ་ཡི་སྨྱོ་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་རི་དགས་
དང་། །འཇིག་རྟེན་འཚེ་བ་གང་ཡིན་པ། །གདོན་སྦྱིན་སྲིན་པོ་མ་རུངས་རྣམས། །འདིར་ནི་འཁོད་དེ་གཞོན་ནུ་ལ། །དྲག་ཤུལ་གྱིས་ནི་གནོད་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་བྱ་རོག་འུག་པ་དང་། །བྱ་གག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །བར་སྣང་དག་ལ་འཚེ་བར་བྱས། །གདོན་རྣམས་དེ་
རྣམས་དག་གིས་ནི། །ལོག་པར་བསྟན་ནས་འཚེ་བྱེད་པ། །བུད་མེད་དག་དང་སྐྱེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བུ་ཕོ་བུ་མོ་དང་། །མངལ་ན་གནས་པའང་འཇིག་པར་བྱེད། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་གཏོགས་པའང་འཚེ། །སྐར་མ་དག་དང་ཉི་ཟླ་དང་། །གཏུམ་པའི་གཟའ་རྣམས་གནོད་པར་
བགྱིད། །ལོ་ཏོག་ས་བོན་འབྲས་བུ་དང་། །མེ་ཏོག་སྨན་དང་ཟས་སྐོམ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་དཔལ་འཕྲོག་ཅིང་། །མཐོན་པོ་རྣམས་ནི་དམའ་བར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྣང་བ་རྣམས། །དམག་དང་འཐབ་མོ་ཤ་གཉེར་དང་། །ཚིག་གམ་གཞིག་གམ་གསང་བྱ་བ། །དེ་
ཀུན་འབྱུང་པོའི་རྣམ་པར་སྒྱུར། །སྦེད་ཅིག་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །ལོག་པར་བྱེད་ཅིང་དགད་པར་འགྱེད། །འཇིག་པར་བྱེད་ཅིང་ལྟ་བར་བགྱིད། །དགྲར་འགྱུར་བ་ཡང་སྟོན་པར་བགྱིད། །སྡིག་པའི་རྨི་ལམ་མཐོང་བར་བགྱིད། །ཉལ་བ་དག་ལ་གནོད་པར་བགྱིད། །སྒོ་ནས་
སེ་གོལ་སྒྲ་ཕྱུང་ཞིང་། །མི་སྙན་བརྗོད་དེ་ཟ་བར་བགྱིད། །མཛའ་བོ་གཉེན་བཤེས་གཟུགས་དག་ཏུ། །དགའ་ཞིང་དཀའ་མཆིད་སྨྲ་བར་བགྱིད། །བུ་མོ་སྡུ་གུའི་གཟུགས་དག་ཏུ། །འདོད་པ་སྤྱོད་པར་དགའ་བར་བགྱིད། །ཉི་མ་སྐར་མའི་གཟུགས་དང་ནི། །ཟླ་བའི་གཟུགས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 290a
སུ་གདའ་བར་བགྱིད། །རླུང་དང་སྐར་མདའ་ལྕེ་གཟུགས་སུ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་གདའ། །སྐར་མའི་ཚོགས་དང་འདྲ་བ་དག །འཇིགས་པར་བགྱིད་པ་ཝ་དང་ཁྱིར། །རྣམ་པར་སྤྲུལ་ནས་ལྗོན་ཤིང་དང་། །མཆོད་རྟེན་དག་གི་གནས་ན་གདའ། །སྐྱེས་
པ་གཞོན་ནུའི་གཟུགས་མཛེས་ལས། །འབར་ཞིང་ཤིང་རྟའི་སྒྲ་ཡང་འབྱིན། །ནད་རྣམས་དང་ནི་ཤུལ་དག་ཏུ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྗེས་ཀྱང་སྟོན། །གྲོང་ཁྱེར་དག་དང་ཁྱིམ་རྣམས་ཀྱི། །སྒོ་ཡང་གདོན་ཆེན་དེ་དག་འབྱེད། །སྲོག་དང་ལུས་ཀྱང་བླངས་བགྱིས་ཤིང་། །ལམ་
ངན་ཀུན་དུ་སྐོར་བར་བགྱིད། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དག་དང་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་རྣམས་དང་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནད་ཀྱི་རྣམས། །ལུས་ལ་ན་བ་གནས་པར་སྟོན། །ནད་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པར་བགྱིད། །ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་
རང་བཞིན་དག །ཐམས་ཅད་ལོག་པར་དེ་དག་སྟོན། །དེ་བཞིན་ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད། །འཚེ་བ་སྒྲ་ཟིན་གཞོན་ནུ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད། །གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་གནོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། ཞེ་སྡང་བྱས་ཤིང་འཚེ་
བར་བྱས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཙེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུག་ལྔ་ཁོང་དུ་ཤར་བས་ཞེ་སྡང་བྱས་ཤིང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང་། མ་ཤེས་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ། མ་སྙན་པར་སྙན་པར་སྨྲ་བ། རང་གི་རིག་པས་བསྒྲུབས་པ་བྱས་པ། རང་གི་རིག་པས་སྨྲ་ཞིང་
གཞན་ལ་སྟོན་པ། བླ་མ་ལ་མི་ཞུ་ཞིང་། རང་རིག་གིས་བསྟན་པ་དང་། བླ་མའི་རིག་པ་བཞག་ཅིང་རང་རིག་སྨྲ་བ་དང་། ལུང་དང་བཀའ་ལ་མི་བརྟེན་ཞིང་། རང་གི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རང་བཟོ་བྱས་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མནར་མེད་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་ཡང་གདོན་དེ་རྣམས་
ཀྱིས་འཚེ་བར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་འཕྲོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཡང་། སྐད་སྣ་ཚོགས་འབྱིན་ཅིང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕར་འཐེན་ཚུན་འཐེན་བྱས་ཤིང་རང་གི་ལུས་ལ་རང་དབང་མེད་དོ། །གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་དེ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 290b
འཇིགས་པར་བྱེད་ཅིང་འདར་ཏེ། ལུས་ལ་ཡང་ན་ཚས་ཐེབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲན་ཞིང་སྐད་སྣ་ཚོགས་འབྱིན་ཞིང་ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་གསོལ་ལོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་གསོལ་ལོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་གསོལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་
གསོལ་བ་དང་། གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ལན་ཅིག་གཞག་གོ། །བཞག་མ་ཐག་ཏུ་བསིལ་བ་ཚལ་ནས་བྲོས་ཏེ། བྲོས་མ་ཐག་ཏུ་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་དེད་པ་དང་། གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་མདོག་ཤོར་ཞིང་། བ་སྤུ་ཡང་གྱེན་ལ་ལོག་སྟེ། ཧག་ཟད་ཅིང་འཇིགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་དེ་ནས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་
རི་ག་ལ་བ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། ཕྱིན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཚེ་བར་བྱས་པས། འཇིགས་ཤིང་མདོག་ཀྱང་ཤོར་ཏེ། བ་སྤུ་རྣམས་གྱེན་དུ་ལོག་ཅིང་། གཡེངས་ཏེ་ཕར་ལྟ་ཚུར་ལྟ་བྱས་ཤིང་། གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་འབྲང་ངོ་སེམས་
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་རྡོ་རྗེའི་
སེང་གེ་པདྨ་ཆེན་པོའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཏེ། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཕ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པའི་སྤྱན་སྔར་འཇིགས་ཤིང་ལུས་པོ་ཐམས་ཅད་འདར་བ་དང་ཁ་ནས་དབུགས་ཀྱང་འཐོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གདོན་གྱིས་བཏབ་པའི་འཇིགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱའོ། །བཅོམ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 291a
ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། མཆི་མ་བླགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་གྱིས་བཏབ་པའི་ཡུས་ཀྱིས། ཀྱི་ཧུད་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་ཞིང་དབྱར་གྱི་ཆར་བཞིན་དུ་གདོང་གི་མཆི་མ་མི་ཐུབ་པོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཡུས་ཆེ་བ་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྔོན་གྱི་བྱ་བ་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་
གཅན་ཟིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པའོ་ཞེས་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ངའི་མདུན་དུ་འདུག་ནས་མཆི་མ་བླག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། དེས་ཚིག་གི་གཏམ་དྲིས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་སྨྲས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དེས་ཚིག་གི་གཏམ་སྨྲས་ཤིང་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་དུར་ཁྲོད་
ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་དང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་། བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་བར་ན་དཔག་ཚད་གཅིག་ཡོད་དེ། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་རོ་ཐམས་ཅད་བསྐྱལ་བའི་ས། རྣམ་རྟོག་གསུམ་བཅོམ་པའི་བསིལ་བའི་ཚལ་ལོ། །
རྣམ་རྟོག་གསུམ་དང་། བསིལ་བའི་ཚལ་ནི་ངེས་ཚིག་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསིལ་བའི་ཚལ་དེ་ཡང་། འཇིགས་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སྒོམ་ཞིང་། བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་
སྤངས་པས་འཇིགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ངོ་ཚའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡི་དགས་དང་། རོ་ཡང་གཅེར་བུར་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡང་མི་རྟག་སྟེ། དེའི་ངོ་བོར་བཞག་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་
เล่ม ๗๒ · หน้า 291b
རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་ཚ་བའི་རྣམ་རྟོག་དང་འདྲལ་བའོ། །སྐྱུགས་བྲོ་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། རོའི་རྣམ་པ་མི་གཅིག་པ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཀླད་པ་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་པའི་ས་གཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་ལས་རྣག་དང་
མཆིལ་མ་དང་རྒྱུ་མ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནས་དེ་བྱུང་སྟེ། དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞི། བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པའི་ལམ། སྒྱུ་མ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པས་ན་བསིལ་བའི་ཚལ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན།
བསིལ་བའི་ཚལ་ཡིན་ཞེས། ཡང་ན་བསིལ་བའི་ཚལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་ཤིང་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ན་མཆིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུག་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱིས་ང་རྒྱལ་དང་ཞེ་སྡང་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་ཀྱང་ཤས་ཆེ་ཞིང་། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་མི་ཞུ་ཞིང་བདག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་ནས་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་མཆིས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དབུས་སུ་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་ཞེས་པའོ། །ལྷའི་གདོན་རྣམས་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་
དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་ཡང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་། ལྷའི་འཁོར་ཕོ་དང་ལྷའི་འཁོར་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེ་བ་སྟོང་གི་ལྷ་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ལྷ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་ཀྱང་འཚེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀླུའི་གདོན་རྣམས་
དང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུའི་ནད་ཐམས་ཅད་གཏོང་ཞིང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཀླུ་དང་། བྱེ་བ་སྟོང་གི་གནོད་སྦྱིན་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཀླུའི་གཡོག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་འཚེ་བར་བྱས་སོ། །སྲིན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 292a
པོའི་གདོན་རྣམས་དང་། མིའམ་ཅིའི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤ་ཁྲག་ལ་དགའ་ཞིང་། གདོན་དེ་གཉིས་ནི་དཔོན་གཡོག་དང་བཅས་ཤིང་། བྱེ་བ་སྟོང་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་འཚེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། །དྲི་ཟའི་གདོན་རྣམས་དང་།
ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླུ་ལེན་ཞིང་བྲོ་རྡུང་ཞིང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཏེ། གདོན་དེ་གཉིས་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་པ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིའི་གདོན་རྣམས་དང་། རླུང་ལྷའི་གདོན་རྣམས་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ནང་ན། གཟུགས་དང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ཤིང་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཡོག་དང་འཁོར་མང་པོ་འདུས་ཤིང་སྒོམ་དུ་མི་སྟེར་བའོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་གདོན་རྣམས་དང་འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་དེ་གཉིས་ཀྱང་བཞིན་མི་སྡུག་
ཅིང་། མདུན་དུ་ལྟར་བྱུང་སྟེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའོ། །ཤ་ཟའི་གདོན་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསུས་པོ་ཆེ་ལ་མགོ་ཆེ་བ་མང་པོ་འདུས་ནས་བྱུང་སྟེ། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འཚེ་བར་བྱས་པའོ། །གཟིག་
རྣམས་དང་བྱ་རོག་རྣམས་དང་འུག་པ་རྣམས་དང་གྲོག་སྦུར་རྣམས་དང་སྡིག་སྦྲུལ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་དང་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་ལ་འཚེ་བར་བྱས་ཤིང་བདག་ལ་ན་ཚ་བྱུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། བདག་
ཤིན་ཏུ་གཙེས་པ་ལགས་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་རྒོད་མཚོན་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་བགེགས་མ་རུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མྱོང་ཞིང་འཚེ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་གཅན་
ཟིན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་དམིགས་ལ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ནང་དུ་ཁྱུ་མཆོག་དང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའོ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
เล่ม ๗๒ · หน้า 292b
གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ང་རྒྱལ་དང་། ཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ་ད་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་བེ་ཅོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བསིལ་བ་ནི་ལོངས་སྐུའོ། །ཚལ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། བེ་ཅོན་ནི་ཆང་
པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་པ་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །སྔགས་ནི་མ་མནྟྲ་སྟེ་སྐྱོབ་པ་དང་སྲུང་བའོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །བསིལ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། །
ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚལ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ནམ་མཁས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །བེ་ཅོན་
གྱི་ལྷའི་གདོན་རྣམས་ཀྱི་ཆད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྐུན་པོ་དང་ཆུ་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆད་པ་དང་། གཞན་ཡང་གཤིན་རྗེ་དང་འཁོར་བ་ན་འབྲལ་ཏེ། དེ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་བེ་ཅོན་ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་བསིལ་བའི་ཚལ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཞི་བར་བྱས་
ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུངས་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གཟུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པར་གཟུང་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་བཞག་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་
ཁྱབ་པའོ། །འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གར་གཤེགས་པའི་སར་འཁོར་བའོ། །དགེ་སློང་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་མ་དང་།
དགེ་སློང་མ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་། བཙུན་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། སྦ་བ་དང་། ཡུན་རིངས་པོའི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་
เล่ม ๗๒ · หน้า 293a
འགྱུར་བ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་འཆང་བར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །ལྷ་དང་མིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་།
སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་གུས་པར་བྱེད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས། རིག་སྔགས་འདི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས། ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་པའོ། །སློབ་དཔོན་
ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་གསུངས་པ་ནི། མཚོན་པ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །མཚོན་བྱེད་རིག་སྔགས་རྒྱལ་མོ་ལ། །ཕྱག་མཚན་སྐུ་མདོག་བསྟན་པ་སྟེ། །ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་པོ། །རིག་སྔགས་ཉིད་སྒོམ་པ་ནི་ཐབས་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱག་མཚན་དང་སྐུ་མདོག་ནི་གང་ཞེ་ན། ཞལ་གསུམ་པ་ཕྱག་དྲུག་པ་སྐུ་མདོག་ལྗང་གུ་སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་པ་ཞལ་གཡས་
དཀར་པོ། གཡོན་དམར་བ་ལོ་བཅུ་དྲུག་པའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་པ་ཕྱག་གཡས་པ་གསུམ་ན། རལ་གྲི་དང་། སྐྱབས་སྦྱིན་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེའོ། །གཡོན་པ་གསུམ་ན་བུམ་པའི་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུའོ། །ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་
ཀྲུང་དུ་བཞུགས་པ། པདྨའི་སྟེང་ན་ཟླ་བའི་གདན་ལ་ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་པའོ། །རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཀྱི་རིགས་རླུང་གི་ཁམས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཏྲཾ་གི་ཡིག་འབྲུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འཕྲོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱས་སོ། །རིག་
སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་ལས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཨང་གཱ་བང་གཱ་བྷཾ་གཱ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་དང་དབང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་པ་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ། སྤྱན་གསུམ་པ་ལ་དཔྲལ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 293b
བའི་མིག་ཕྲེད་ལ་ཡོད་པ། ལྷའི་དབུ་རྒྱན་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ། ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་མདའོ། །གཡོན་པ་གཉིས་ན་གདུགས་དང་། གཞུ་བསྣམས་པ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་
ནག་པོ་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་དབུ་སྐྲ་ཐོར་ཚུགས་ཅན་གཡས་པ་གཉིས་ན་རལ་གྲི་དང་བེ་ཅོན་འཛིན་པ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་ཞགས་པ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་བསྣམས་པའོ། །མ་ཧེ་ལ་ཞོན་པ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྟེ། སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་གོ་ཆ་གྱོན་པ། །གཡས་གཡོན་གཉིས་
ན་པདྨ་དཀར་པོ་བསྣམས་པ། གཡས་པ་ན་རལ་གྲི་གཡོན་པ་ན་རི་བོང་གི་རྒྱལ་མཚན་བསྣམས་པའོ། །རྔ་མོ་དཀར་པོའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆུ་ལྷ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་དང་བཅས་པ་ཕྱག་གཡས་པའི་དང་པོ་ན་
པདྨ་དམར་པོ་སྟེ། འོག་མ་ནི་རིན་པོ་ཆེའོ། །གཡོན་པ་དང་པོ་ན་སྦྲུལ་གྱི་ཞགས་པ་འོག་མ་ན་བུམ་པ་བསྣམས་པ་སྟེ། ཆུ་སྲིན་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་དང་ཉི་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་གཅིག་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཕྱག་བཞི་པ་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་པདྨ་དམར་པོ་འཛིན་པ།
གཡས་ན་རལ་གྲི་གཡོན་པ་ན་ལྕགས་ཀྱུ་བསྣམས་པའོ། །ཤིང་རྟ་དང་བཅས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་རླུང་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་སྔོ་སྐྱ་ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་བ་དན་དང་ལྕགས་ཀྱུ་བསྣམས་པ་གཡོན་པ་གཉིས་ན་རླུང་
འཁྱིལ་བ་དང་། བུམ་པ་བསྣམས་ཤིང་ཤ་བ་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་གཟི་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སྟེ། སྐུ་མདོག་སེར་པོ་ཕྱག་གཡས་ན་སྦྲུལ་ཞགས་འཛིན་ཞིང་། གཡོན་ན་ཨ་འབྲས་འཛིན་པ་ཀུ་བེ་ར་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
པ་བསངས་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ། །ཕྱག་གཡས་ན་བུམ་པ་སྤྱི་བླུགས་གཡོན་པ་ཕྲེང་བ་བསྣམས་པ། པདྨའི་གདན་ལ་ཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེའི་དབྱུག་ཏོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་དམར་ནག་ཕྱག་
เล่ม ๗๒ · หน้า 294a
གཡས་པ་གཉིས་ན། རལ་གྲི་དང་ཐོ་བ་བསྣམས་པ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་ཞགས་པ་དང་སྡིགས་མཛུབ་མཛད་ཅིང་། རོ་ལངས་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་མེའི་དབྱུག་ཏོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་ལྷའི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་དམར་པོ།
ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་རྩེ་གཅིག་དང་བུམ་པ་སྤྱི་བླུགས་བསྣམས་པ། གཡོན་པ་མེ་འབར་བ་དང་ཕྲེང་བ་བསྣམས་པ་ར་སྐྱེས་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་དབྱུག་ཏོ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དམར་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཁྲོ་བོ། གཡས་ན་དབྱུག་ཏོ་མིག་
ཅན་འཛིན་པ། གཡོན་པ་ནི་མི་མགོ་སྡིགས་མཛུབ་བསྣམས་པ། ར་དམར་པོ་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ་སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཕྱག་གཡས་ན་པུསྟི་བསྣམས་པ། གཡོན་ན་བུམ་པ་བསྣམས་པ། བྲག་གི་གདན་ལ་ཞུགས་པའོ། །
རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུར་བུ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། སྐུ་མདོག་མཐིང་ནག་ཕྱག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ཀྱིས་མདའ་གཞུ་བསྣམས་ཤིང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་འཇིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། སྐུ་
མདོག་ལྗང་ནག་ཕྱག་གཡས་ན་རལ་གྲི་གཡོན་ན་སྡིགས་མཛུབ་རུས་སྦལ་ལ་ཞོན་པ། རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་གཟིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རཱ་ཧུ་ལ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པ། སྐུ་མདོག་ནག་པོ་རོ་སྨད་མེད་པ་ཕྱག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་བསྣམས་པ། སྤྲིན་གྱི་
གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་འབྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། ཐལ་བའི་མདོག་ཅན་སྤྱན་གསུམ་པ་ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་རྩེ་གསུམ་དང་བུམ་པ་སྤྱི་བླུགས་བསྣམས་པ། གཡོན་གཉིས་ན་ཕྲེང་བ་དང་། ཨ་འབྲས་བསྣམས་པ་
གླང་ལ་ཞོན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲི་ཟིའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཕྱག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ན་འཁོར་ལོ་དང་། མཆོད་རྟེན་བསྣམས་པ། པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་འཕགས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 294b
སྐྱེས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲུལ་བུམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་མཐིང་ག །ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་དབྱུག་ཏོ་དང་ཐོ་བ་བསྣམས་པ། གཡོན་པ་གཉིས་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྩེ་གསུམ་བསྣམས་པ། པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་མིག་མི་
བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་པ། སྐུ་མདོག་དམར་པོ་ཕྱག་གཡས་པ་ན་པདྨ། གཉིས་པ་ན་དགྲ་སྟ། གཡོན་དང་པོ་ན་སྦྲུལ་གྱི་ཞགས་པ་གཉིས་པ་དུང་བསྣམས་པ། པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ལུས་ངན་པོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་གཅིག་ཕྱག་བཞི་སྐུ་མདོག་ལྗང་གུ། ཕྱག་གཡས་ཀྱི་དང་པོ་ན་རལ་གྲི། འོག་མ་དབྱུག་ཏོ། །གཡོན་པ་ན་ནེའུ་ལེ། འོག་མ་ན་བུམ་པ། པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞལ་
བཞི་པ་ཕྱག་བཞི་པ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ། །སྤྱན་གསུམ་པ་ཕྱག་གཡས་ན་དབྱུ་གུ་རྩེ་གསུམ། འོག་མ་ན་མཆོད་སྦྱིན། གཡོན་དང་པོ་ན་ཕྲེང་བ། འོག་མ་ན་བུམ་པ་སྤྱི་བླུགས། པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་
ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་སྤྲུལ་སྐུའི་རང་བཞིན་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བཤད་དེ། ཞལ་གཅིག་
ཕྱག་གཉིས་པ། སྐུ་མདོག་འཛམ་བུ་གླིང་གི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་འདྲ་བ། ས་གནོན་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་མཛད་པ། རྡོ་རྗེའི་སེང་གེ་པདྨའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆ་བྱད་དུ་བཞུགས་པ། དུས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་སྲུང་དུ་གསོལ། སྲུང་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་པ་འཆང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 295a
ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་དང་ཞི་བ་དང་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཆད་པ་སྤང་བ་དང་མཚོན་ཆ་སྤང་བ་དང་དུག་བསད་པ་དང་དུག་གཞིལ་བ་དང་མཚམས་བཅད་པ་དང་ས་བཅིང་བ་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདི་ལ་གུས་པར་བྱས་ནས། འཆང་བ་དང་། ཀློག་པ་དང་། སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རིག་སྔགས་འཆང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །རིག་སྔགས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཚོན་པ་
ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཞི་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཚོན་པ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་
ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞལ་བཞི་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ནི་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དུག་ལྔ་བཅོམ་ནས། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཤར་བའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སྤྱན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་
ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་མུན་པ་མུན་ནག་བཅོམ་ནས་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །ཞལ་ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་སེར་པོ་བསྟན་པ་ནི། མངོན་སྤྱོད་དང་ཞི་བ་དང་དབང་དང་རྒྱས་པའི་ལས་བཞི་བསྟན་པའོ། །ཁྲོ་བོ་དང་། ཞི་བ་དང་། སྒེག་པ་དང་། དགོད་པ་ནི་སེམས་
ཅན་མི་གཅིག་པའི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའོ། །སྐུ་མདོག་ནག་པོ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཕྱག་བརྒྱད་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཡས་དང་པོ་ན་
རལ་གྲི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བློ་དམན་པ་རྣམས་ལ་བློ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །འོག་མ་ན་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བསྣམས་པ་ནི། སེམས་ཅན་མ་རིག་པའི་ལས་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་འོག་མ་ན་དགྲ་སྟ་བསྣམས་པ་ནི། འཁོར་བ་རྣམས་ལ་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཐ་མ་ན་མདའ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 295b
བསྣམས་པ་ནི། ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟན་པའོ། །གཡོན་པའི་དང་པོ་ན་ཞགས་པ་བསྣམས་པ་ནི་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་འདྲེན་པའོ། དེའི་འོག་མས་འཁོར་ལོ་བསྣམས་པ་ནི། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་དུག་ལྔ་གཅོད་པའོ། །དེའི་འོག་མ་ན་རྩེ་གསུམ་བསྣམས་
པ་ནི། སྲིད་པ་གསུམ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཐ་མ་ན་གཞུ་བསྣམས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཞབས་ཕྱེད་སྐྱིལ་དུ་བཞུགས་པ་ནི། བདུད་བཞི་རྣམ་པར་བཅོམ་པའི་བརྡའོ། །པདྨ་དང་ཟླ་བའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ནི། ཆོས་དེའི་
ཉམས་མྱོང་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བའོ། །ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་པ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱིས་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་སེམས་ཅན་མ་རུངས་པ་རྣམས་འདུལ་བའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཱ་ལ་བཱ་ཏི་ཙ་ར་མ་ཏི་ལ་སོགས་པའོ། །
སྒྲ་གཅན་བེ་ཅོན་ཆེན་པོའི་གཟུངས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ། ཆད་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ། ལས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཐར་བ་སྟེ། རིག་སྔགས་འདི་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་ཞིང་དཔའ་བ། སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་པའི་ཕྱག་རྒྱའོ། །རིག་སྔགས་འདི་བཟུང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པ་འདི་སྐུད་པ་ལ་བཏགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུད་པ་སྔོན་པོ་བྲམ་ཟེའམ། རྒྱལ་རིགས་སམ། རྗེ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་བུ་མོ་ལོ་བརྒྱད་ནས་བཅུ་
གཉིས་ལོན་པའི་བར་གྱིས་གོས་གཙང་མ་གོན་ཞིང་ཁྲུས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ། ཁ་ཟས་དཀར་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཁ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ལ་བཀལ་བར་བྱའོ། །རིག་སྔགས་རེ་རེ་ལ་མདུད་པ་རེ་རེ་བོར་ཏེ། རིག་སྔགས་དང་མདུད་པ་ནི་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ན། གདོན་
ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །མགུལ་ལམ་ལུས་སམ་ལག་པ་ལ་བཏགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོ་གའམ། ཤིང་ཤུན་ནམ། རས་སམ། དར་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲིས་ནས་མགུལ་དུ་བཏགས་ཏེ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའམ། མཆོད་
เล่ม ๗๒ · หน้า 296a
རྟེན་གྱི་རྩེ་མོའམ། རྔ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཏགས་པས་ཀྱང་། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་བསྲུང་ངོ་། །ཀུན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ན་ཡང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྲུང་བ་བྱས་པས་ཀྱང་
སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་འདི་མཐུ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པའོ། །དྲིའམ་མེ་ཏོག་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་བྱས་ཏེ་ཆོ་གར་བྱས་ཏེ།
གཟུང་བར་བྱས་ཏེ། འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་གུས་པར་བྱས་ན། དེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བསྲུང་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་
སྲུང་བར་བྱེད་དེ། འདིའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་སྔགས་འདི་འཆང་བ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅིང་། ད་ལྟར་ཡང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་། རྐུན་པོ་དང་། མི་རྒོད་དང་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པས་ལྟོ་བྱེད་པའི་ཆད་པ་དང་གཞན་ཡང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ལྷའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་མ་རུངས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཆུ་དང་མེའི་འཇིགས་པ་
ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །མཚོན་དང་དུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཡུལ་འགྱེད་པ་དང་གློ་བུར་དུ་འཐབ་པ་སྟེ། དེས་མི་ཚུགས་ཤིང་དུག་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་སོ། །ནད་དང་རིམས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཛེ་ལས་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་
པ་དང་རླུང་དང་ལྡན་པ་དང་། འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་དོ། །རིམས་དྲག་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་གཞུ་བཞིན་དུ་གུག་སྟེ། མདའ་བཏང་བ་བཞིན་དུ་རེངས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
เล่ม ๗๒ · หน้า 296b
གཞན་གྱི་སྦོད་གཏོང་བཏང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རིག་པ་རྦད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གསང་སྔགས་གཤིན་རྗེ་དང་། མ་མོ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ངན་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པའོ། །རོ་ལོངས་དང་། ཁྲོ་དུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་པ་མཁན་པོས་རོ་ལངས་
བསྒྲུབས་ནས་བཏང་སྟེ། དེ་ཡང་དེའི་ཁྲོ་དུག་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་སོ། །མེ་དང་ཆུས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དེའི་འཇིགས་པས་ཀྱང་མི་ཚུགས་སོ། །རིག་སྔགས་དང་གསང་
སྔགས་དང་། སྦྱོར་བས་ལེགས་པར་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྲི་ཉེས་དང་། སྨྲ་ཉེས་དང་། སྒོམ་ཉེས་པ་དང་། གཏམ་ཉེས་པ་དང་། ཚུལ་ཉེས་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། རིག་སྔགས་འདིའི་
གསང་སྔགས་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསོ་བར་བྱས་པའོ། །རིག་སྔགས་འདིའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་བར་ཆོད་བྱེད་པའོ། །གདོན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱེད། །གྲུབ་པ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་དངོས་
གྲུབ་ཉམས་པར་གྱུར་ན། རིག་སྔགས་འདིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོབ་པ་རྣམས་གཞན་ལ་མ་བཏང་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་བར་ཆོད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་སྦྱོར་བ་འཆིང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔགས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེའི་འཇིགས་པས་
ཀྱང་མི་ཚུགས་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་སྦྱོར་བའི་སྔགས་བཏང་སྟེ། དེས་ཀྱང་མི་ཚུགས་ཤིང་བར་ཆོད་དང་བྲལ་བའོ། །ནད་དང་མྱ་ངན་དང་བགེགས་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུའི་ནད་
རྣམས་དང་མྱ་ངན་གྱིས་མི་ཕོག་ཅིང་། བགེགས་གྱི་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ལས་ཐར་བའོ། །འཐབ་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྲ་མ་དང་གཅུགས་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་རྣ་བས་མི་ཐོས་ཤིང་། བདེ་བ་དང་དགེ་བའི་གཏམ་ཐོས་ཏེ། འཐབ་རྩོད་དང་
เล่ม ๗๒ · หน้า 297a
ཉག་ཉོག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའོ། །གདོན་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒོམ་པ་ལ་སྒོམ་དུ་མི་སྟེར་བ་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བགེགས་རིགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་། རིག་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་
པའོ། །གདོན་གང་གིས་མི་གཏོང་བ་དེའི་མགོ་ཨརྫ་ཀའི་དོག་པ་བཞིན་དུ་མགོ་ཚལ་པ་བདུན་དུ་འགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱིས་སྲུང་བ་དང་འཆང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་མགོ་
ཚལ་པ་ཚལ་པར་འགྱུར་རོ། །སྲོག་དང་བྲལ་ཞིང་དམྱལ་བ་མནར་མེད་དུ་སྐྱེའོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་ཀུན་དུ་འབར་བ། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འབར་བ་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ། དེའི་མགོ་ཨརྫ་ཀའི་དོག་པ་བཞིན་དུ་ཚལ་པ་བདུན་
དུ་འགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པ་དང་། རིག་སྔགས་འདི་འཆང་བ་ལ་བར་ཆོད་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཡང་འདིའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ལ་བར་ཆོད་བྱེད་ན། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དུམ་བུར་བྱས་ཤིང་། དངོས་པོ་མི་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྤུ་གྲིའི་སོ་ལྟ་བུའི་མཚོན་གྱིས་ཕུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམ་ལས་འདས་ཤིང་། གདོན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱས་ཏེ། དེའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་རྒྱལ་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མེ་
ལྕེ་འབར་བས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བྱས་ཤིང་། ཆད་པ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གནས་པ་མི་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པའི་གདོན་དེ་ཤི་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་
བཞིའི་ཆད་པས་ཤི་སྟེ། གལ་ཏེ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་སུ་སྐྱེས་ན། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་མི་ཚུད་དོ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །རྒྱལ་པོ་དང་མི་རྒོད་དང་མེ་དང་ཆུ་དང་མཚོན་དང་འབྲོག་དང་དགོན་པ་དང་།
เล่ม ๗๒ · หน้า 297b
མྱ་ངམ་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདིས་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་སྒོམས་ཤིག །ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག །མཆོད་པར་གྱིས་ཤིག །ཁ་ཏོན་དུ་བྱ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་
གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་དེ་དང་དེའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་བདུད་བཞིས་མི་ཚུགས་ཏེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའོ། །གང་གི་བེ་ཅོན་ཆེན་པོའི་གཟུངས་ཀྱི་རིག་པ་འདི་ལན་ཅིག་བརྗོད་ན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་
ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་བྱས་པ་ཡང་དག་སྟེ། སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཡང་འདག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །བེ་ཅོན་ཆེན་པོའི་གཟུགས་ཀྱི་རིག་སྔགས་འདི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་
རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདིས་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །གསུང་བ་གསུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་
པའོ། །མ་འོངས་པ་རྣམས་གྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པའོ། །ཕྱག་འཚལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་འདིའི་ལམ་གྱིས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའོ། །གྲུབ་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་སའི་འོག་ན་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཕྲ་མོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་ཡོད་དེ།
เล่ม ๗๒ · หน้า 298a
དེ་ཡང་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་དབང་དང་མངོན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་གྲུབ་ནི། ས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མགོ་མཉམ་སྟེ། ནམ་མཁའ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་བོར་ཞིང་། སྲིད་པ་མ་
ཡིན་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་མཆོག་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་ཐུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གདོན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མི་ཐུབ་པའོ། །ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་།
དྲི་ཟ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ལ་སོགས་པས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། མཆོད་པར་བྱས་ཤིང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་བཀའ་ལས་མི་འདའོ། །འབྱུང་
པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པ་སྐྱེལ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ནས། གཞན་ཡང་དེའི་རྩར་བསྡད་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་
ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། རིག་སྔགས་འདི་ལུས་ལ་བཏགས་པར་བྱས་སོ། །ཡིད་ལ་བཟུང་ཞིང་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་
སོ། །བསྒོམས་པར་བྱས་སོ། །གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་གོ་ཆ་གོན་ནས་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དུག་ལྔ་བོར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་ནང་དུ་སོང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་
ཡི་རང་ཞིང་བསྲུང་བའོ། །ནད་མེད་པ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལྷའི་གདོན་རྣམས་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་། ཀླུའི་གདོན་རྣམས་དང་། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་། སྲིན་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་། མིའམ་ཅིའི་གདོན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 298b
རྣམས་དང་། ལྷོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་། དྲི་ཟའི་གདོན་རྣམས་དང་། མི་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་། རླུང་ལྷའི་གདོན་རྣམས་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་གདོན་རྣམས་དང་། འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་དང་། ཤ་ཟའི་གདོན་རྣམས་དང་། གྲུལ་བུམ་གྱི་གདོན་རྣམས་དང་། གཟིག་
རྣམས་དང་། བྱ་རོག་རྣམས་དང་། འུག་པ་རྣམས་དང་། གྲོག་སྦུར་རྣམས་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཆོད་པར་བྱས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་
གཞོན་ནུ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པ་ཐོབ་ཅིང་། ཟག་པ་ཟད་པ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་ནུས་པའོ། །བཀྲ་ཤིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱིས། གཞོན་ནུ་སྒྲ་
གཅན་ཟིན་གྱི་གདོན་འདུལ་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བརྟག་པ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལུས་ངན་པོ་དང་། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་། མིག་མི་བཟང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་བུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་
རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། གྲུལ་བུམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་བཅས་པ། དེ་བཞིན་དུ་བུ་དང་ཡང་བཅས་པའོ། །བློན་པོ་དང་བཅས་པ། འཁོར་དང་
བཅས། མངག་གཞུག་པ་དང་བཅས། ཕོ་ཉ་དང་བཅས། གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། གྲུལ་བུམ་དང་། ཀླུ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཐབས་ཅིག་ཏུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་མ་དང་། བུ་དང་བུ་མོ་དང་། ཚ་བོ་དང་ཡང་ཚ་བོ་
ལ་སོགས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུའོ། །ཁ་དོག་འཕགས་པ་དག་ནམ་ཕྱེད་ན་ལྷགས་ནས། གྲོས་མཐུན་པར་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་དོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཁོར་བཞི་པོ་དག་དང་བཅས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 299a
ཤིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་རང་རང་གི་གཟི་བརྗིད་དང་མཐུ་དང་ཁ་དོག་དང་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་བཅས་ཤིང་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་
ཚལ་ལ་ཁ་བལྟས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཁ་དོག་དང་མཐུས་འོད་ཆེན་པོ་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་སོ་སོ་རང་རང་གི་རང་བཞིན་མཐུའི་ཁ་དོག་ཅེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་ཕ་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་མི་དང་། འཁོར་མང་པོ་འདུས་པའི་ནང་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདུན་དུའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་འཁོར་དེ་དག་རྣམས་དང་བཅས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱས་ནས་སོ་སོ་རང་རང་གི་མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་
བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་གུས་པར་བྱས་ནས། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་འཁོད་པའོ། །ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དབྱངས་གཅིག་སྐད་ཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མཁས་པ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །
དཔའ་ཆེན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སྣང་བ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དང་ངོ་། །མཚན་བཟང་པོ་སུམ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 299b
ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ལྡན་ཞིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ཡང་དཔའ་བ་དང་ཞིང་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་
པས་མ་གོས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་བཅོམ་ཞིང་། འཁོར་བའི་མིང་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་པའོ། །གཽ་ཏམ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མཁྱེན་པ། །དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་མ་འཚལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་
སྟོང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐུགས་ལ་གཟུང་བ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སྐད་ཅིག་མས་ཁྱབ་པ། སེམས་ཅན་ལྟ་བ་མི་གཅིག་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལ་འཇིག་རྟེན་དག་གིས་མི་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལན་དང་པོ་འབུལ་བ་ནི་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་དབུལ་བའོ། །ལན་གཉིས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་
བཞིན་གྱི་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་འབུལ་བའོ། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་ལ་སྐད་ཅིག་མས་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཁྱབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྟོད་པའོ། །
འཇིག་རྟེན་མཁས་པ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དཔའ་ཆེན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་སེར་སྐྱའི་གཞིའི་གྲོང་ཁྱེར་ར་བ་རིམ་པ་བདུན་དང་། འོབས་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྒོ་འཕར་ལྕགས་ལས་བྱས་ཤིང་། སྒོ་འཕར་རྣམས་ལ་དྲིལ་བུ་
ཤིན་ཏུ་སྒྲ་གསལ་བ་བཏགས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེ་ན་དེའི་སྒྲས་དཔག་ཚད་གཅིག་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཟས་གཙང་མ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་ནས་སྒྱུ་མ་ཆེན་པོའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་དེ་སྐྱེས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མ་ག་དྷཱའི་དབུས་སུ་རྡོ་རྗེ་གདན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 300a
ལ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ཞིང་། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་ཤཱཀྱའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཏེ། གཽ་ཏ་མའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། བསྟོད་ཅིང་འདུད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །གཽ་ཏམ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མཁྱེན་པ། །དེ་ནི་ལྷ་རྣམས་མ་འཚལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་མཁྱེན་པ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་སྨོས་ཞེས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་ནོར་ཡོད་པ་
བཞིན་དུའོ། །རྒྱལ་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིས་བསྟོད་པའི་དེ་ནས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཞུ་བ་དབུལ་
བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་དང་སྤྲོ་ལགས་སམ། འཚོ་བ་དང་ལྡན་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་བདེ་ལགས་སམ། སྙུན་མི་མངའ་ལགས་སམ།
ཉམ་ང་བ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདུད་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བར་དུ་མ་ཆོད་དམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དུག་གསུམ་པོ་མ་ཤར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ། གནོད་པ་མི་མངའ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རུངས་པ་བདུད་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་པོ་
རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་བར་ཆོད་མ་བྱས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་སྦྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་བར་ཆོད་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་ན་ཚ་དྲག་པོས་
ཐེབས་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མངལ་ན་འཚེ་བ་ནི། མིའི་ཁོང་དུ་ཞུགས་ནས། མེར་མེར་པོ་དང་། ནུར་ནུར་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཆགས་སུ་མི་སྟེར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆགས་ནས་ཀྱང་མ་ལ་ན་ཚ་དྲག་པོས་ཐེབས་ནས་འཆི་བ་དང་ཤི་རོ་དང་སྐྱེས་ནས་ཤི་བ་དང་། དེར་མ་ནུས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 300b
ན་གླགས་གར་རྙེད་པའི་དུས་སུ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའོ། །མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་ཅིང་། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཆུང་བ་ལ་འཇུ་བ་ནི་བ་སྤུའི་རྩེ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་ཙམ་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆེ་བ་ནི་རི་རབ་བས་
ཀྱང་ཆེ་སྟེ། སྟོབས་བཏང་ན་རི་རབ་ཀྱང་འགུལ་ལོ། །རྒྱུ་བའི་དུས་ཁམས་གསུམ་སྐད་ཅིག་མས་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་བྱས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིམས་དྲག་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནད་བཞི་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དེ་ལས་འདུ་བ་ཡིན་
ཏེ། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་མངའ་འམ་ཞེས་པའོ། །མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་སྡང་བར་སེམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྐུན་པོ་དང་མི་རྒོད་དང་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་རུངས་པའི་སྡིག་ཅན་གྱི་རིགས་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་
ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མ་བྱས་སམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་བཞིས་སྙུན་གསོལ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་སྙུན་གསོལ་བ་ནི་ལན་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དག་ང་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ནང་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ང་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་དང་ཡང་སྤྲོད། འཚོ་
བ་དང་ཡང་ལྡན། ལུས་ཀྱང་བདེ། ནད་ཀྱང་མེད། ཉམ་ང་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དང་པོ་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ་པ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ་པ་སྟེ།
བཞི་པ་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་པའོ། །དེ་བས་ཉམ་མི་ང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དག་ངའི་ལུས་ལ་ནི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་མི་ཚུགས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 301a
ཆེན་པོ་དག་ངས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའི་སྐབས་མ་རྙེད་ཅིང་། གནོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སེམས་མ་དད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་སྡུག་
བསྔལ་དྲག་པོས་ཐེབས་ཤིང་ཤི་ནས་ཀྱང་མདའ་འཕངས་པ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོའོ། །དམྱལ་བ་ནས་ཀྱང་ངན་སོང་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་ཐར་ཏེ། ཐར་པའི་དུས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བླ་མ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱའོ། །
དེའི་ཕྱིར་ན་གནོད་པར་བྱེད་པར་སེམས་པ་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དག་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཁྱེད་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ངའི་འཁོར་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་བལྟས་པས་
མ་རུངས་པའི་གདོན་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེ་སེམས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས་སྨྲ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བ་འབུལ་བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་གསོལ་བ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་སེམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱས་ནས་སྲུང་བ་དང་སྦ་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང་ཞི་བ་དང་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཚིགས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པའོ། །དེའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་པ་དང་། ཕྱག་བགྱི་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་
བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཞུ་བའི་སླད་དུ། བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པའི་སེམས་ནི་ཅི་མཆིས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་བསྲུང་བར་འདོད་ཅིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་
เล่ม ๗๒ · หน้า 301b
རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱིས་གྲགས་པ་ཐོས་པ་དང་། སྲུང་བ་དང་བདེ་བར་འདོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་གུས་པར་བྱས་ཤིང་། ཞུ་བ་དབུལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གནས་ཤིང་ནད་མེད་དེ། མ་རུངས་པའི་གདོན་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཞིང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོན་པ་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་འདི་དག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དུར་ཁྲོད་བསིལ་
བའི་ཚལ་ན་རོ་ལངས་དང་རོ་དང་ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱའི་ཚོགས་མང་པོ་འདུས་པའི་ས། ཁྱི་དང་ཅེ་སྤྱང་འཐབ་པའི་སྒྲས་འཇིགས་སུ་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རོ་ལངས་དང་ཡི་དགས་ཀྱང་སྐད་འདོན་ཞིང་འཇིགས་སུ་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་བས་མཐའི་གནས་མལ་ཞེས་བཏགས་
པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྡང་བའི་གནོད་སྦྱིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ས་གཞི་དེར་གནས་པའི་གདོན་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་ཞིང་རོ་ལ་དགའ་སྟེ། གསོན་པའི་ཤ་ཁྲག་ལ་དགའ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་དེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཅིང་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་
པ་དང་། སྐད་སྣ་ཚོགས་འདོན་ཞིང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གདོན་རིགས་མི་གཅིག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའོ། །རིམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ནད་བཞི་
བརྒྱ་རྩ་བཞི་དེ་རིམས་དེ་དག་ལ་འདུས་ཏེ། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའོ། །མི་དང་མི་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ས་གཞི་དེར་མི་རྒོད་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་སྟེ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་
པོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མ་ནུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 302a
འདས་ཀྱི་འཁོར་བཞི་པོ་ཡང་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ད་ལ་གནས་པའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ནི། སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟ་བར་ཆོད་ཀྱི་རྐྱེན་ཟློག་
པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བསྒོམས་པ་དང་། དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ནས་གནོད་པར་བགྱིད་པའི་བར་གང་དག་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཆིས་པར་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་ཡང་སྡིག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་བའི་སེམས་ལ་བརྩོན་ཞིང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྡང་
བ་དང་སྡིག་པའི་སེམས་དང་མི་ལྡན་ཞིང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཆིས་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་མ་དད་
པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། ཆེས་མང་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དང་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དགེ་བ་ལ་མི་བརྩོན་ཞིང་སྡིག་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་པའི་སེམས་དང་སྡང་བའི་སེམས་དང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་
པའོ། །བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་རྩོམ་པ་ཉུང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འཕྲལ་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ཉུང་ཞིང་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་
པོ་ཡི་དགས་ཀྱི་ལུས་ཐོབ་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རུངས་པའི་གདོན་དང་འབྱུང་པོ་རྣམས་གླགས་བཙལ་ཞིང་། དགེ་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བར་ཆོད་བྱས་ནས་མཐོ་རིས་ཐོབ་ཏུ་མི་སྟེར་
เล่ม ๗๒ · หน้า 302b
བའོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་མི་ཉལ་ཞིང་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་སེམས་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱས་ནས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་འདུས་པའི་ནད་
བཏང་ཞིང་དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་མི་ནུས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་འདུས་པའོ། །སེམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་མི་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒོམ་སྙིང་མི་འདོད་ཅིང་ལོག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་ཡོད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་སྲོག་ལ་
ཞུགས་ཤིང་འཆི་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་ཤ་སྟག་ཡོད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་སུ་ལྟས་ངན་པ་དང་རྨི་ལམ་ངན་པ་བསྟན་ཞིང་ཕལ་ཆེར་དངོས་པོར་འབྱུང་ཞིང་སྒོམ་དུ་མི་སྟེར་བ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་གང་ཟག་ལ་འཇིགས་པར་བྱས་ཤིང་། ནམ་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་
བར་ཆོད་བྱེད་ཅིང་སྒོམ་དུ་སྟེར་བའོ། །དེ་བས་ན་གདོན་དེ་དག་གིས་གནོད་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་བཞི་པོ་ལ། གདོན་གྱིས་གླགས་བཙལ་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་དག་དགག་པའི་
སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མ་རུངས་པ་རྣམས་དང་སྡིག་ཅན་བདུད་ཀྱི་རིགས་དང་ས་དང་བར་སྣང་དང་ས་འོག་ལ་རྒྱུ་བའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཡོག་དང་ཆུང་མ་དང་བུ་དང་བུ་མོ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་མ་རུངས་པ་རྣམས་དད་པར་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་
མ་རུངས་པའི་གདོན་རྣམས་མི་དད་དེ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དད་པར་བྱེད་པའོ། །དད་པ་རྣམས་སླར་ཞིང་དད་པར་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་བཞིན་ནས་ཡོད་པའི་སེམས་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་དད་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་འོང་བར་མི་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་བརྟན་པར་མི་བྱེད་
པའོ། །འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་བདེ་ལེགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གནོད་པར་བྱེད་འདོད་པའི་སེམས་དང་སྡང་བར་འདོད་པའི་གདོན་དེ་རྣམས་ནི་དད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བར་གནས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 303a
པར་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པ་དང་ཉན་པ་ལ་ཡང་བར་ཆོད་མེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་ལ་བར་ཆོད་མེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བར་བགྱི་བས་ན་བདེ་བའོ། །མ་ལུས་པར་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་
རྟོག་པ་མ་ལུས་པར་འཇོམས་ཏེ། དེ་འཇོམས་ན་བར་དུ་གཅོད་པའི་བགེགས་ཀྱང་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། ཤེས་བྱ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མས་མི་གོས་པའོ། །བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་མདོ་ཆེན་པོ་འདི་བཤད་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཡོད་
པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐབས་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཟླ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསིལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་བྱས་པའོ། །རིག་སྔགས་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་
ཅད་ལ་ནམ་མཁས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་སྡང་སེམས་ཅན། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་མ་དད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བགྱིད་པས་མི་མ་ཡིན་གྱི་གདོན་དང་།
ལྷའི་གདོན་ལ་སོགས་པ་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྡིག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་སྡིག་པའི་སེམས་མེད་ཅིང་སྲོག་གཅོད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲོག་མི་གཅོད་ཅིང་། བསྟན་པ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་བདག་གིས་བཟློག་པར་
བྱ། །རྒྱལ་ཆེན་རྣམས་ནི་བདག་ལ་ཉོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མ་དད་པར་བྱས་པ་སྟེ། དད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞི་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་
བྱའོ། །མདོ་ཆེན་འདི་ནི་ཐོས་ནས་ཀྱང་། །མི་རྣམས་ལ་ནི་གནོད་མ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རླག་པར་བྱེད་པས་ན་མདོ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདོད་པས་ན་མདོའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང་། དགེ་བ་དང་མི་
เล่ม ๗๒ · หน้า 303b
དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་ནས་འབྱུང་ཞིང་བཤད་དེ་གསལ་བར་བཤད་པས་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཐོབ་པས་ན་ཐོབ་པ་སྟེ། ད་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་གྱིས་འཇིགས་པ་མེད་
ཅིང་གནོད་པ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་ཀླུ་རྣམས་དང་། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་གསང་བ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། སྡིག་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ། སེམས་
ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་ཚོལ་བའོ། །ཕན་པར་མི་འདོད་གང་ཡང་རུང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས། མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་རླག་པར་བྱེད་ཅིང་ཐལ་བར་བཏང་སྟེ། མ་དད་པ་
རྣམས་ཀྱང་སྣང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རླུང་ལྷ་དང་། །མ་མོའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་། །ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དམ་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་
ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་སོ། །གཞལ་མེད་ཁང་མཛེས་དེ་དག་ནི། །མེ་དང་འདྲ་བར་འོད་གསལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་གནས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སོ་
སོ་རང་རང་གི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བས་ནམ་མཁའ་ལ་མཛེས་པར་སྣང་བའོ། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་ཚུལ་འདྲ་བར། །རིན་ཆེན་ལས་བྱས་ཤིན་ཏུ་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མུན་པ་མུན་ནག་གི་ནང་ན། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེས་མི་སྣང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་ཟླ་བས་གསལ་བར་བྱས་
ཤིང་རིན་པོ་ཆེ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་གྱི་སྐྱོན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀག་ཅིང་། བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་བསྟན་པས་ཡེ་ཤེས་དེ་སྣང་བའོ། །བསོད་ནམས་བྱས་པ་དག་གིས་གང་། །རབ་སྡང་གདོན་རྣམས་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།
เล่ม ๗๒ · หน้า 304a
དེ་བཞིན་དེའི་དགེ་བ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡིག་བ་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་དེས་དེའི་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །མི་ལ་གནོད་བྱེད་གང་ཡིན་པའི། །འབྱུང་པོ་གྲུལ་བུམ་སྲིན་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།
ཁམས་གསུམ་ཙམ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་ཁྱབ་སྟེ། །ལ་ལ་བཟའ་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་མཆོད་པར་འོས་ཏེ། ལ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡང་ཞིང་དམོད་མོས་པའོ། །དེ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིའི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡི་དགས་སྲུལ་པོ་དེ་དག་གིས། །རྨད་
བྱུང་དེ་དག་མི་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྡིག་ཅན་དེ་དག་གིས་མི་མཐོང་ཞིང་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས། །གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་
རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་འཚོ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མ་རུངས་པའི་གདོན་རྣམས་ཀྱང་རྩར་འགྲོ་བར་མི་ནུས་ཤིང་། །གནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་པོ་ཆེན་པོ་འདུ་བ་
ན། །དེར་ཡང་དེ་དག་འདུར་མི་དབང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་པོ་དེ་ཀུན་ཡང་། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེའི་ར་བའི་ཕྱི་རོལ་ཡང་མི་ཐོབ་ཅིང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོས་བདེ་བར་མི་གནས་པའོ། །སྟན་ནམ་ཡང་ན་ཆུ་
ཡང་རུང་། །ཟས་དང་སྐོམ་ཡང་མི་དབང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དེ་ལ་དམ་ལས་འདས་པ་རྣམས་འཐུང་བ་དང་ཟ་བ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འཐུང་བའི་སྐོམ་ཡང་ཟངས་གྱི་ཆུར་མཐོང་ངོ་། །བཟའ་བའི་ཟས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་འབར་བར་མཐོང་། ལུས་ངན་གྱི་ནི་ཕོ་བྲང་དུ། །
ནམ་ཡང་དེ་དག་འགྲོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་སྡིག་ཅན་འབྱུང་པོ་གནོད་བྱེད་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ཞིང་ཕོ་བྲང་ནང་དུ་སྟན་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག །འབྱུང་
เล่ม ๗๒ · หน้า 304b
པོ་གང་ཞིག་མི་ཉན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་སྨྲས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་ནི། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། སྤྱན་མི་བཟང་དང་། ལུས་ངན་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེའི་རིག་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོ་དང་རྒྱལ་པོ་བཞིའི་ཆད་པས། འབྱུང་
པོ་དེ་རྣམས་བདེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་ཁ་ནས་ཁྲག་དྲོན་དག །མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་འབབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རུངས་པའི་འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆད་པས་མྱུར་དུ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཏེ། ཁ་ནས་ཁྲག་དྲོན་སྐྱུག་ཅིང་སྲོག་གི་དུས་ལ་བབ་སྟེ། མདའ་
འཕངས་པ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ཡི་བརླ་ཡི་གཡས་རོལ་ནས། །ཕོལ་མིག་དག་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བརླ་གཡས་རོལ་ནས་མ་རུངས་པའི་ནད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་ཞེ་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པ་
དང་། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ནད་ཀྱིས་འཆི་འགྱུར་ཞིང་། །གདོན་སྦྱིན་གཟུགས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཏབ་ན་འཆི་སྟེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་། འབྱུང་པོའི་ལུས་བླངས་པར་གྱུར་ཀྱང་
གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་དུ་མི་བཏུབ་ཅིང་། །དེ་བས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་གིས་བཤད་པ་ཡི། །མདོ་ལས་གང་ཞིག་འགལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཅུ་པོ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་དང་། གཤིན་རྗེ་དང་། ཆུ་ལྷ་དང་། གནོད་
སྦྱིན་དང་། མེ་ལྷ་དང་། སྲིན་པོ་དང་། རླུང་ལྷ་དང་། དབང་ལྡན་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཚངས་པ་དང་། ས་བདག་དང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆད་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་ལ་
སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེན་པའི་བཀའ་གསུངས་པའོ། །འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལའོ། །མགོ་བོ་ཚལ་པ་བདུན་དུ་འགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་གཡོ་བའི་འཇིགས་པ་དང་། མེའི་ཆར་འབབ་པ་དང་། གནོད་སྦྱིན་
เล่ม ๗๒ · หน้า 305a
འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་། ཟ་བ་དང་སྐོམ་མེད་ཅིང་རིག་སྔགས་ཀྱང་དམོད་མོས་འཆི་བའི་དུས་སུ་མགོ་ཚལ་པར་འགས་ནས་འཆིའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག །གནོད་སྦྱིན་གང་དག་མ་ཉན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཐོས་ཀྱི་བུ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདའ་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་བཀའ་མ་ཉན་པར་གྱུར་ན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ། །འབྱུང་པོ་སྲིན་པོ་གང་ཡོད་པ། །ངན་ཕྲེང་ལྷག་པའི་ངན་ཕྲེང་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།
འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཕྲག་དོག་གིས་ངན་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ངན་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ངན་པའོ། །ལྕགས་ལས་བྱས་པའི་འཁོར་ལོ་ཡི། །མཚོན་ཆ་སྤུ་གྲི་སོ་འདྲ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡིས་དེ་ངན་པ་རྣམས་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ཏེ།
མཚོན་ཆ་ལྟ་བུའི་ལས་ཀྱི་སྤུ་གྲིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གཅོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་དེ་དག་བརླག་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་
བཀའི་དམོད་མོས་རླག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དཔལ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་ཆེ་བ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །གོ་ཆ་སྲ་ཞིང་མཚོན་རྣོ་ལ། སྟན་རྣམས་ལ་ནི་འཁོད་པ་དག །ཅེས་བྱ་བ་ནི།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པ་ལ་ནི། དེ་དག་དང་འཁོད་པར་བྱས་ནས། །མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་ནས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་བསྡད་པའོ། །ཤར་ཕྱོགས་ན་ནི་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་། །ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ནི་འཕགས་སྐྱེས་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།
དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གྲུལ་བུམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་པའོ། །ནུབ་ཕྱོགས་ན་ནི་མིག་མི་བཟང་། །བྱང་ཕྱོགས་ན་ནི་ལུས་ངན་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་
เล่ม ๗๒ · หน้า 305b
འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གོ་ཆ་གོན་ཞིང་མཚོན་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ། །དེ་དག་དེ་ན་འཁོད་པ་ཡི། །ཉེན་སྐོར་གནོད་སྦྱིན་འདི་རྣམས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བུ་དང་འཁོར་
གཡོག་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ནས་སྲུང་ཞིང་གནས་པའོ། །སེང་གེའི་གཟུགས་དང་སྟག་གི་གཟུགས། །མི་སྡུག་པ་དང་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་སེང་གེ་དང་སྟག་གི་མགོ་ཅན་དུ་གནས་
པའོ། །སྐད་ཅིག་མས་སྟོང་རྒྱུ་ཞིང་འཁོར་བར་གནས་པའོ། །གླང་ཆེན་གཟུགས་དང་རྟ་ཡི་གཟུགས། །ཁ་ཅིག་མ་ཧེའི་གཟུགས་ཅན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མས་རི་རབ་རྩེ་མོ་དང་བར་སྣང་དང་ས་སྟེང་དང་ས་འོག་ཏུ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུའོ། །
དྲེད་མོ་དང་ནི་བ་ཡི་གཟུགས། །ལུག་དང་སྤྱང་ཀི་ཕག་རྒོད་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པའོ། །རྣ་བ་འཕྱང་དང་རྣ་བོ་ཆེ། །རྣ་བ་གཅིག་པ་ཐ་དད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་
རྣ་བ་འཕྱང་བ་སྟེ། རྣ་བ་གཅིག་པུས་གོས་བྱས་ཤིང་། །ལུས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁེབས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་བསྟན་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །སྐད་ཆེར་འབྱིན་ཅིང་འཇིགས་བྱེད་པ། །ས་གཞི་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། བུམ་པའི་ནང་དུ་སྐད་
སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱས་ཤིང་འཇིགས་པར་བྱེད་དེ། བར་ཆོད་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ས་གཡོ་ཞིང་སྐད་སྣ་ཚོགས་འདོན་པར་བྱེད་པའོ། །བོང་བུ་དང་ནི་རྔ་མོ་ཆེ། །ཆ་ལུགས་གཞན་ཡང་ཉེ་འཁོར་འཁོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། མིའི་ལུས་ལ་རྔ་མོ་
བོང་བུའི་མགོ་བོ་དང་། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས། གཟུགས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་འདུ་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་འབྱུང་པོ་མ་རུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་།
เล่ม ๗๒ · หน้า 306a
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྲུང་བའོ། །ལྷ་ཡི་ཤིང་རྟ་བཅས་པ་ཡིས། །ནམ་མཁའ་ལས་ནི་འགྲོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་པའི་མཚོན་ཆ་ཐོགས་ཤིང་དཔུང་དང་བཅས་ཤིང་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བར་
སྣང་དང་ས་འོག་དང་ས་སྟེངས་ལ་རྒྱུ་བའོ། །གནོད་སྦྱིན་དག་གི་བདག་པོ་ཡང་། །མི་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་ལེགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། རིག་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། གནོད་སྦྱིན་འཁོར་གཡོག་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ།
རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་སྔགས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་ཅིང་། གུས་པར་བྱེད་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རིགས་ལས། ལས་ཀྱི་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་པ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་
གྱི་ཡེ་ཤེས། །མཚོན་བྱེད་ནི་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། སངས་རྒྱས་ལྔའི་དབུ་རྒྱན་ཅན། སྤྱན་གསུམ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་སྐུ་མདོག་ལྗང་གུའོ། །ཞལ་གཡས་མཐིང་ག །གཡོན་དམར་བ་སྟེ། ཕྱག་གཡས་པ་གཉིས་ན་
རལ་གྲི་དང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་མོ། །གཡོན་པ་གཉིས་ན། སྐྱབས་སྦྱིན་དང་འཁོར་ལོ་བསྣམས་པའོ། །ཕྱག་འོག་མའི་གཡས་གཡོན་གྱིས་མདའ་གཞུ་འགེངས་པ་སྟེ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །ཞབས་གཡས་བསྐུམ་པ། གཡོན་བརྐྱང་བ། པདྨ་དང་ཟླ་
བའི་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང་། ཉི་མའི་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་བཞད་པའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྷ་ག་ཧུ་མུ་ལེ་བྷ་ག་ཧུ་མུ་ལེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་བུ། །མི་ལ་ཞོན་པ་སྡེ་བཅས་
པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ལུས་འདར་ཞིང་འཇིགས་པར་གནས་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་སྨྲས་ནས་ནི་ཚུབ་མ་ལངས། །དེ་བཞིན་རི་ཡང་
เล่ม ๗๒ · หน้า 306b
གཡོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་འདིའི་གཟི་བརྗིད་དང་སྟོབས་ཀྱིས་རླུང་ཚུབ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་སྟེ། ས་ནི་ལན་དྲུག་ཏུ་གཡོས་ཤིང་། དྲིལ་བུའི་སྐད་བཞིན་དུ་རིངས་པར་སྣང་ངོ་། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་བུའི། །རིན་ཆེན་
ཤིང་རྟ་བཅས་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ངོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཞིང་། རིན་པོ་ཆེའི་གདན་ལ་བཞུགས་ནས། སྐད་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བའོ། །ལྷ་དང་མི་ཡི་སྒྲ་སྐད་བསྒྲགས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མཆིས་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་མིའི་
གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ། སྐད་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་འབར་འགྱུར་རོ། །སྲིན་པོ་འདོད་དགུར་བསྒྱུར་བའི་གཟུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དམོད་མོ་དང་། གནོད་སྦྱིན་
གྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་། མ་རུངས་པའི་སྲིན་པོ་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་མདུན་ན་རྒྱུག་པར་བགྱིད། །མི་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟི་བརྗིད་དེ་མཐོང་ཞིང་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་
འགྲོ་བའོ། །འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པར་བགྱིད། །ཆེ་ཞིང་གཏུམ་ལ་མི་བཟད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་ཅིང་། རྨི་ལམ་ཉམས་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་བསྟན་ཞིང་། འཇིགས་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཏེ་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་
གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །དྲག་ཅིང་མཐོང་ན་མི་སྡུག་ལ། །སྤུ་ཡང་རིང་ལ་སེན་མོ་རིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞིན་མི་སྡུག་ཅིང་ལུས་དང་གདོང་པ་ཁྲ་བོར་གནས་ཏེ། ཁབ་དང་འདྲ་བའི་སྤུས་ནི་ལུས་ལ་ཁེངས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་སྡེར་མོ་ཡང་མཚོན་དང་འདྲ་བའོ། །ལག་ན་རལ་གྲི་ཐོ་
བ་ཐོགས། །སོ་ནི་ཟངས་ཅན་འཇིགས་པར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་རྣམས་ནི་ཁྲག་ཁྲུག་ལ་དགའ་ཞིང་། ཕྲ་མ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲག་ཁྲུག་བྱེད་པའི་ཤ་ཁྲག་ལ་དགའ་ཞིང་འཇིགས་པའི་རལ་གྲི་དང་འཇིགས་པའི་ཟངས་ཀྱི་སོ་རྣམས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 307a
ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ། །སྣ་ཆེ་རྔ་མོ་སྟག་གི་འདྲ། །དྲག་ཅིང་ལག་པ་ཁྲག་དམར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བསྟན་ཞིང་། མིའི་ལུས་ལ་མགོ་གཅིག་པ་བསྟན་ཞིང་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་
ཁྲག་ལ་དགའ་ཞིང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡན་ལག་མ་ཚང་ཕྱེད་ཚལ་ལུས། །མིག་སེར་ལུས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སེར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལ་ལ་མགོ་བོ་མེད་ཅིང་བྲང་ལ་གདོང་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ལ་ལ་ལག་པ་གཅིག་མེད་ཅིང་། མགོ་ལ་གནས་པའོ། །ཚན་
གཅིག་ལ་ཡང་རྐང་པ་གཅིག་མེད་ཅིང་། །ལྟེ་བ་ནས་རེས་སྣང་རེས་མི་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ལ་ལ་ཕྱེད་གཟུགས་སུ་སྣང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའོ། །དྲི་མ་ཅན་ལ་ལུས་སྐེམ་པ། །སྐྲ་བརྫེས་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀེང་རུས་ལ་པགས་
པས་གཡོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དྲག་པ་ཆགས་ཤིང་བཞིན་མི་སྡུག་པ་སྟེ། ཁབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཙམ་གྱི་མཆུ་ལ་གསུས་པ་ཡང་རི་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ལ་སྐྲ་བཟང་བརྫེས་པའོ། །མཚོན་ཆ་ཚབས་ཆེར་འདེབས་པར་བགྱིད། །རྣ་བ་གཞུ་འདྲ་སྟོབས་པོ་ཆེ། །ཞེས་
བྱ་བ་ནི། འཐབ་མོ་ལ་སྦྱར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་འཛུགས་ཤིང་། འཁྲུག་པ་དཔུང་དང་བཅས་པ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་མཚོན་ཆ་ཚབས་ཆེར་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣ་བ་གཞུ་འདྲ་བ་ཡོད་ཅིང་བཞིན་མི་སྡུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
དྲག་པོར་གནོད་པའོ། །སྦྲུལ་གྱི་གཟུགས་ཅན་བེའུའི་གཟུགས། །ཕག་གི་གཟུགས་ཅན་ལྟོ་བོ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིའི་ལུས་ལ་མགོ་བརྙན་མི་གཅིག་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ལྟས་དང་རྨི་ལམ་ལ་ཡང་དེའི་གཟུགས་བསྟན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐྱེས་པ་དང་ནད་དྲག་
པོས་མི་ཚུགས་ཏེ། ནད་ཀྱིས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །མགོ་བོ་ཆེ་ལ་ལག་རིང་བ། །རྣ་འཕྱང་པོ་ལ་ནུ་མ་འཕྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚན་གཅིག་འདྲེ་མོའི་གཟུགས་ཡོད་དེ། དཔག་ཚད་བརྒྱའི་བར་ནས་ཀྱང་འཚེ་བར་བྱས་ཤིང་ཤ་ཁྲག་ལེན་ནུས་ཏེ། བཞིན་མི་སྡུག་ཅིང་
เล่ม ๗๒ · หน้า 307b
ལག་པ་རིང་བའི་སྦར་མོས་འདེབས་པའོ། །དེ་འདྲའི་གནོད་སྦྱིན་མང་པོ་ཡི། །གཡོག་འཁོར་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་འཁོར་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་ཆེ་ཞིང་མི་སྲུན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཙམ་ལ་འགྱུར་ཞིང་དུར་ཁྲོད་
བསིལ་བའི་ཚལ་ན་གནས་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་རྣམས། །དེ་དག་མ་ནི་ལམ་ལོག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ནི་བྱང་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་སྟེ། བྱང་གི་ཕྱོགས་ནས་འོངས་ནས། ཚན་གཅིག་ཕན་བྱ་དང་གནོད་བྱ་གཉིས་བྱེད་པར་འོངས་པ་སྟེ། ཚན་གཅིག་སྙིང་རྗེ་
མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བ། ཚན་གཅིག་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །གཡོག་འཁོར་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་སླད་དུ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ལྟ་བུའི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་
འཁོད་ཅིང་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་སྟེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འཚེ་བར་མི་ནུས་
པའོ། །དྲག་ཅིང་རྒོད་ལ་གཏུམ་པ་དང་། །ལྟོ་བོ་ཆེ་ལ་སྐྲ་རིང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚན་གཅིག་བྱུང་སྟེ། སྡིག་ལ་མི་འཛེམ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དྲག་པོའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བཞིར་འགྱུ་བའོ། །མི་རྣམས་དང་ནི་རི་
དགས་དང་། །བྱ་རྣམས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཚན་གཅིག་གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་ཅིང་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཞུགས་ནས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པ་སྟེ། ཚན་གཅིག་ནི་རི་དགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱས་ནས་སྲོག་འཕྲོག་སྟེ། སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པའི་འབྱུང་པོའོ། །མེ་འབར་ཟ་དང་མང་དུ་ཟ། །མིག་གཅིག་པ་དང་མིག་སེར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞིན་མི་སྡུག་ཅིང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་ཅིང་མའི་མངལ་ནས་ཞུགས་ནས་གཟི་བརྗིད་
เล่ม ๗๒ · หน้า 308a
འཕྲོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྣ་དང་རྣ་བ་བཅད་པ་དང་། །ཆད་པ་མང་པོས་བཅད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚན་གཅིག་ཀྱང་སྣ་དང་རྣ་བ་བཅད་པའི་གཟུགས་སུ་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་འཚེ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཞུགས་
ནས་མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་སྣ་དང་རྣ་བ་དང་། རྐང་པ་དང་། ལག་པ་གཅོད་པའི་ཆད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མགོ་མ་མཆིས་དང་མགོ་བཅད་དང་། །ལུས་ཀྱང་སྒུར་ལ་གཉེར་
མ་གདོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྣམས་ཚན་གཅིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་དང་། ལྟས་དང་། དངོས་པོར་མཐོང་བར་བྱས་ཏེ། དེའི་རྟོག་པས་ནད་སྣ་ཚོགས་བཏང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་འཕྲོག་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་ལྟས་ངན་གྱི་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །
མིག་ལ་མེ་འབར་རྐང་ཕྱེད་པ། །མི་རྣམས་འཇིགས་པར་བགྱིད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནགས་ཚལ་ལམ། དུར་ཁྲོད་དམ། རི་དང་། ལུང་སྟོང་ལ་གནས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན་ངོ་སྦེད་པ་སྟེ། འབྱུང་པོ་དེས་སེམས་ཅན་མཐོང་ན་ཉིན་མོ་
གནོད་མི་ནུས་ཤིང་། མཚན་མོའི་རིགས་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད་ཅིང་སྲོག་འཕྲོག་པའོ། །འཕེལ་ཀ་ཆེ་ལ་རྒོད་བག་ཅན། །དེ་བཞིན་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཕེལ་ཀ་ཆེ་ཞིང་མཚན་རྣམས་རྒྱུ་བ་སྟེ། ཕོ་མོ་ཉལ་བའི་དུས་སུ་མཉན་ནས་གླགས་རྙེད་པར་
གྱུར་ན་ལུས་ལ་འཇུག་སྟེ། བདུད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཕ་མ་རྣམས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་འདྲའི་གནོད་སྦྱིན་མང་པོ་ཡི། །གཡོག་འཁོར་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་དེར་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་
འཁོད་དེ། འཇིག་རྟེན་མགོན་གྱི་སྤྱན་སྔར་བསྡད་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་རྣམས། །དེ་དག་མ་ནི་རྐུན་མ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ན་གནས་ཤིང་། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་འཁོར་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 308b
ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འཁོད་པའོ། །གཡོག་འཁོར་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བདག་ནི་ཕྱག་འཚལ་སླད་དུ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔོན་གཡོག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པར་བྱས་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཕྱག་
འཚལ་བའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་སྤྱན་སྔར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དམོད་མོས་འཚེ་
བར་མི་ནུས་པའོ། །བདག་ཅག་གི་ནི་གནས་འདི་ན། ཤིང་རྟ་ཞེས་བགྱི་སྲིན་པོ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མཚམས་ན་ལང་ཀ་ན་གནས་པས་སྲིན་པོའི་ཚོགས་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྲུ་གུའི་ནད་རྣམས་
གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་བུ་མོ་སྟོབས་ལྡན་པ། །སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཡི་གྲངས་སྙེད་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲིན་མོའི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་རང་གི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འཁོད་པའོ། །དེ་
དག་བདག་གི་གཡོག་ལགས་ཏེ། །དེ་དག་ཕྱག་འཚལ་སླད་དུ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཅག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གཡོག་དུ་མ་དང་བཅས་ནས་མཆིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་
ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་བླ་མའི་སྤྱན་སྔ་རུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་འཚེ་བར་མི་བྱེད་དེ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །བདག་ཅག་གིས་ནི་གནས་
རྣམས་ན། །མགྲིན་རིངས་ཞེས་བྱའི་སྲིན་མོ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལང་ཀ་མགྲིན་བཅུའི་རིགས་མགོ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བའོ། །སྲིན་མོ་ཤིན་ཏུ་གནག་པ་དག །སྲིན་མོ་ནག་མོ་ཞེས་བགྱི་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔལ་ལྷ་མོ་དང་། འཁོར་
เล่ม ๗๒ · หน้า 309a
གཡོག་ཡིན་ཏེ། སྲིན་མོ་རལ་པ་གཅིག་པ་རྣམས། འཁོར་གཡོག་དུ་མ་དང་བཅས་པ་བྱུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་རུའོ། །སྲིན་མོ་རབ་གནས་རྣམས་མཆིས་ཏེ། །དེ་དག་གཽ་ཏམ་མཐུན་པར་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་
ན་ཟངས་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ན་གནས་ཏེ། དེ་བས་ཀྱང་གནག་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བར་བྱས་ཤིང་། བུད་མེད་དུ་བརྫུས་ནས་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའོ། །ས་ཡི་གནོད་སྦྱིན་བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་དག་ས་སྟེངས་གནས་པ་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་
ནི། ནོར་རྒྱུན་མའི་འཁོར་གཡོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྗང་མ་མོ་དང་། ཀུན་དུ་བཟང་མོ་དང་། འོད་ལྡན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། ཕན་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ས་ལ་གནས་ཤིང་ས་ལ་བདག་བྱེད་པའོ། །གཡོག་འཁོར་དེ་
དག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་འདིར་མཆིས་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲིན་པོ་དང་། སྲིན་མོ་དང་། ས་བདག་མོ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གཡོག་དུ་མ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རོ། །དེ་དག་ཀུན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བདག་ནི་ཕྱག་
འཚལ་སླད་དུ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་སྔགས་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་འཁོད་པའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་
ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་བདག་ཅག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྤྱན་སྔར་མཆིས་པའོ། །བདག་གི་མདུན་ན་རྒྱུག་པ་ཡི། །ཡི་དགས་གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།
ལུས་ངན་པོའི་སྤྱན་སྔར་རྒྱུག་པའི་མ་རུངས་པ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བའི་འཁོར་ཚན་གཅིག་ཡོད་དེ། སྡིག་ལ་དགའ་ཞིང་སྙིང་ལ་མི་སྡུག་པ་ཤ་སྟག་གོ། །ལུས་ཆེན་ཤུགས་ཀྱང་དྲག་པོ་སྟེ། །སོ་ཡང་ཆེ་ལ་ལྟོ་བོ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གཡོ་བར་ནུས་ཤིང་ཡུད་ཙམ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 309b
གྱིས་གང་ལ་ཡང་ཁྱབ་སྟེ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཞིང་རྦད་པ་ལ་དགའ་སྟེ། །དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །རྣ་འཕྱང་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །སློབ་མ་སྣ་ལ་རབ་ཏུ་འཕྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླགས་བཙལ་ཏེ་དམ་ཚིག་ཉམས་པ་ལ་སྨད་
ཅིང་གནོད་པ་ཆེ་བར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆད་པ་གཅོད་ཅིང་དྲག་ཤུལ་བསྟན་པའོ། །ཡན་ལག་དྲུག་པ་སོ་བསྟན་པ། །གུར་གུམ་མདོག་ཅན་ཐོ་བ་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མགོ་བོ་དྲུག་ཕྱག་དྲུག །རྐང་པ་དྲུག་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། མདོག་མཛེས་པ་སྟེ།
མཆེ་བ་གཙིགས་ཤིང་སོ་གཙིགས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་ཡང་རྩུབ་ཅིང་རྣོ་བ་དང་། །མདུང་ཐུང་གསལ་ཞིང་འཇིགས་པར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ནི་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། །སོ་རྣོ་ཞིང་
སེམས་ཅན་སྨད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །གླང་ཆེན་མགོ་དང་བུམ་རྣ་ཅན། །མགོ་བོ་སེང་གེ་སྟག་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པར་སྤྲུལ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་མི་སྲུན་ཞིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །
ལྕགས་ཀྱི་སོ་ཅན་ལྕགས་ཀྱི་སྐྲ། །གདོན་རྣམས་རྣམ་པར་སྐྲག་བགྱིད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚོན་གྱི་སོ་དང་ཁབ་ཀྱི་སྐྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་པོའི་བ་སྤུ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ནང་ལ་ནང་འཐབ་འདོད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལག་
ན་ལྕགས་ཀྱི་གཏུན་བུ་ཐོགས། །ལག་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་བ་ཐོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱང་འཐབ་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་འཐབ་རྩོད་རྔོད་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་རྣོན་ལག་པ་རིང་བ་སྟེ། །འཇིགས་པའི་གཟུགས་
ཅན་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཟ་བའི་དུས་སུ་སོ་རྣོ་བ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ལག་རིང་བ། །ཡང་ན་ལག་པ་རིང་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་བསྡད་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་སླེབས་པའོ། །དྲག་པོའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཞིང་མཚོན་གྱི་མཆུ་དང་ལྡན་པའོ། །མགོ་
เล่ม ๗๒ · หน้า 310a
བོ་ཆེ་ལ་སྐྲ་གཡེངས་པ། །ནག་ཅིང་མིག་སེར་སྣ་ཞོམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡན་ལག་ཕྲ་ཞིང་བོང་ཐུང་བ་སྟེ། མགོ་བོ་ཆེ་ལ་བཞིན་མི་སྡུག་སྟེ། སོལ་བའི་མདོག་ལ་མིག་ལ་མེ་འབར་ཏེ། སྣ་མེད་ཅིང་སུག་སུག་བྱེད་པ་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་
པའོ། །བུམ་པའི་མགྲིན་དང་མིག་དམར་བ། །མིག་གཅིག་པ་དང་ལྟོ་བོ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུམ་པ་འདྲ་བའི་ལྦ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་སྟེ། དེའི་ལུས་ལ་མིག་དམར་བའོ། །མིག་གཅིག་སྦྲུལ་གྱི་མགོ་ཅན་ཏེ། སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ས་བདག་གི་གཟུགས་སུ་གནས་པའོ། །
མཆུ་འཕྱང་པོ་དང་ལག་གཅིག་པ། །རྐང་གཅིག་པ་དང་རྐང་གཉིས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་སྲིན་གྱི་མཆུ་དང་ལྡན་པ། ལུས་ལ་ལག་པ་གཅིག་མེད་ཅིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་སྟེ། ལ་ལ་ཡང་རྐང་པ་རེ་རེ་ཡོད་ཅིང་གཉིས་གཉིས་འགྲོགས་ནས་འགྲོ་བའོ། །
གཞན་ཡང་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་རྐང་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །ཁ་མེད་ཁ་གཉིས་དྲག་པོ་སྟེ། །མི་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇིགས་པར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཁབ་ཀྱི་ཁ་ལ་གསུས་པོ་ཆེ་སྟེ། ཁ་ཡང་ཁ་ལྟག་ཁུང་ན་ཡང་ཁ་ཡོད་པས་ཁ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ།
དེ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་པ་སྟེ། དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ལག་ན་འཁར་བ་དབྱུག་པ་ཐོགས། །མདུང་རྩེ་གསུམ་པ་དྲག་ཅིང་འཇིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་མ་རུངས་པ་རྣམས་ལ་ནི། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་ཤིང་མི་རྣམས་ལ་
འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཚེ་བ་དྲག་པོ་བྱེད་པའོ། །སྐྲག་ཅིང་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །གདོན་རྣམས་རྣམ་པར་སྐྲག་བགྱིད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲག་པོའི་ཚུལ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གདོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ནད་སྣ་ཚོགས་བཏང་ནས་འཚེ་
བར་བྱེད་པའོ། །སྐྲག་པར་བགྱིད་ཅིང་སྨྲ་བར་བགྱིད། །སེམས་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཤིང་ལབ་ལོབ་སྨྲར་འཇུག་པ་སྟེ། ཡང་ན་སེམས་ཅན་དེ་སྨྱོས་པར་བྱས་ནས་སེམས་གཏོང་ཞིང་ཁའི་ཁ་བདེན་སྨྲ་བའོ། །སྨྱོ་བར་
เล่ม ๗๒ · หน้า 310b
བགྱིད་ཅིང་རྨོངས་པར་བགྱིད། །དེ་ནས་གཟི་བརྗིད་འཕྲོག་པར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གདོན་གྱིས་བཏབ་པ་དེ་ནི་འབོག་སྟེ། སེམས་ཀྱང་གཏོང་། དེ་བཞིན་དུ་ངག་ཀྱང་མེད་དོ། །ལུས་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཤིང་དཔལ་དང་མི་ལྡན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་གདོན་གྱིས་
བཏབ་པའོ། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་འཇིགས་པ་སྟེ། །སྟོབས་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པར་བྱས་ཏེ། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་
མོ་བསིལ་བའི་ཚལ་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་མདུན་ན་རྒྱུག །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ལུས་ངན་པོའི་མདུན་དུ་རྒྱུག་སྟེ། དེ་དག་འཇིགས་ནས་སྐྱབས་གསོལ་བའོ། །དེ་འདྲའི་གནོད་སྦྱིན་མང་པོ་ཡི། །གཡོག་
འཁོར་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ངན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ། །སངས་རྒྱས་ག་ལ་བ་དེར་འཁོར་དེ། གུས་པར་བསྐྱེད་ནས་ཐབས་ཅིག་ཏུའོ། །གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་རྣམས། །དེ་དག་ཕྱག་འཚལ་སླད་དུ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་
ནི། འཁོར་གཡོག་བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ཏེ། གུས་པར་བྱས་ནས་རིག་སྔགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདུད་བཞི་
བཅོམ་པ་ལ་དཔའ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མུན་པ་མུན་ནག་བསལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་ཅག་གི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱེད་དེ། རིག་སྔགས་བདག་གིས་གཟུང་བར་བྱ། །ས་ག་
ལྔས་རྩེན་ཟླ་བ་དང་། །སེང་གེ་སྡེ་དང་རབ་གནོན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཡང་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་གྲངས་ནི་གསང་སྔགས་ཆེ་དང་ལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ནོར་བུ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི།
เล่ม ๗๒ · หน้า 311a
གསང་སྔགས་ཆེན་དང་། ལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་ནས་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དེ་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྩོད་པ་
ལས་རྩོད་པར་ནུས་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་ཞིང་། རིག་སྔགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །འཇོག་པོ་ནག་པོ་ཆེན་པོ་དང་། །ལ་བ་ཅན་དང་རྗེའུ་གཉིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཀླུ་རིགས་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་
ཀྱང་ས་དང་ཆུ་ལ་གནས་ཤིང་བསྟན་པ་བསྲུང་བའོ། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ས་སྲུང་བུ། །ཡན་ལག་ཆེན་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་ཞིང་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་། གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །
ནམ་མཁའ་ལྡིང་ནི་ཤུགས་ཆེན་ལྡན། །འདབ་ཆགས་ཀུན་གྱི་མཆོག་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱལ་པོ་གསེར་མིག་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདབ་ཆགས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ཆེ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །བྱ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་འཆི་བགྱིད་ཅིང་། །
རྒྱ་མཚོ་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བགྱིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་དེས་ཀླུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། །འཚེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་གནས་པའོ། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དྲི་ཟ་རྣམས། །འཇིགས་བགྱིད་པ་དང་དགེ་བའང་
རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕན་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་གཉིས་ནུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་པའོ། །མ་དད་པ་དང་དད་པ་རྣམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདིར་མཆིས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་གཉིས་
སྡིག་ལ་འཛེམ་པ་དང་མི་འཛེམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མཆིས་སོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དཔའ་བ་ཉོན་མོངས་
เล่ม ๗๒ · หน้า 311b
པས་མི་ཚུགས་ཤིང་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གདོན་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་ཆོས་དང་ལྡན་པར་གནས་པའོ། །འཕྲོག་མ་ཞེས་བྱ་གནོད་སྦྱིན་མོ། །འཇིགས་པར་བགྱིད་པ་སྟོབས་ཆེན་མོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་བུ་ཚ་ནི་སྙིང་དུ་སྡུག་སྟེ། གཞན་གྱི་བུ་ཚ་རྣམས་
འཇིགས་པར་བྱེད་ཅིང་། གནོད་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྲོག་འཕྲོག་པའོ། །དེ་ཡི་བུ་ནི་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས། །འཇིགས་བགྱིད་གནོད་སྦྱིན་མཐུ་རྩལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕྲོག་མའི་བུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་
པར་བྱེད་ཅིང་མངལ་ནས་རླག་པར་བྱེད་དེ། མ་དང་བུ་རྣམས་ཀྱང་སྲོག་འཕྲོག་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་གཡོག་ལགས་ཏེ། །དེ་དག་ཕྱག་འཚལ་སླད་དུ་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕྲོག་མའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། འཕྲོག་མ་དང་བཅས་པ་འཁོར་གཡོག་དུ་མ་གནས་ཏེ།
དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་གསོལ་ཏེ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་པའོ། །གཽ་ཏམ་དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཆོས་བཞིན་མཐུན་པར་ལྟ་ཞིང་མཆིས། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་
པ་རྣམས་བཅོམ་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡིག་དང་། དགེ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་པའོ། །བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དགེ་བ་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་ཞིང་སྤྱན་སྔར་མཆིས་པའོ། །མ་ག་དྷཱ་ན་
ཐམས་ཅད་མཐོང་། །ཀ་ཤི་ན་ནི་པདྨ་འཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། སྟོབས་དེ་དང་ལྡན་པའི་གནོད་སྦྱིན་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དབུས་སུའོ། །ཡུལ་ཀོ་ཤི་ཀ་ནས་ཀྱང་པདྨ་འཆད་གནས་ཏེ། པདྨ་བཞིན་དུ་སྤྱན་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་ན་པདྨ་འཆང་བའོ། །ཡངས་པ་ཅན་ན་རྒྱལ་མཆོག་གནས། །གྱད་ཡུལ་ན་ནི་གྲགས་འཛིན་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་ག་དྷཱ་ན་གནོད་སྦྱིན་རྒྱལ་མཆོག་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གྱད་ཡུལ་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཏེ། སྟོབས་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด