ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: འབུམ་དང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་དང་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུམ་དོན་མཐུན་པར་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་བཞུགས་སོ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๘๑ · หน้า 212a
དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་
གཅིག་པ་ཐབས་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་གཉིས་པ་གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་
གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གཟུངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་གསུམ་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བར་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཡི་གེར་འདྲིར་འདོད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་
བཞི་པ་འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་ལྔ་པ་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་ན་ལ་ལ་ཞིག་དེར་འོངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་ན། དེར་ལ་ལ་ཞིག་དེར་འོངས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་
ཅུ་རྩ་བདུན་པ་འཆད་པ་པོ་དང་། ཉན་པ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལ་དགའ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་རང་གི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་གོ་སྐབས་མི་བྱེད་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 212b
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲེང་བར་འདོད་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་དགུ་པ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་པ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཡུལ་གང་དུ་སྲོག་གི་བར་ཆད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་
དེར་འགྲོ་འདོད་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་མུ་གེ་འབྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉན་པ་ནི་གང་ན་ཟས་དཀོན་པ་དང་ཆུ་དཀོན་པའི་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བར་འདོད་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་
ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གང་ན་ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ་
ཁྱིམ་ལ་ལྟ་བའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་ལ་གདུ་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ་བདུད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་
ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་བཅོས་མ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་ལུས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 213a
གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུ་འོད་འདོམ་གང་དང་ལྡན་པར་བསྒྱུར་ཏེ་འོངས་ནས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ཤེས་པའི་
མཚན་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་སྟེ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་
པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་དགོས་པ་ལས་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུམ་ལམ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་བདུན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པ་གཅིག་དང་། བྱེད་པའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞི། ལམ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་ཏེ། སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་དབྱེ་ན་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལས། དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་ལ་བུ་ལྔའམ་བཅུའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་
གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་གི་
སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཞི་པ་སེམས་བསྡུས་པ་དང་། ལྔ་པ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པས་བཏགས་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 213b
གཟུགས་ཅན་ནམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་བསྡུས་པ་དང་། རྣམ་པར་
གཡེངས་པ་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་པ་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་འམ་ཡངས་པར་གྱུར་པ་
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་
ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་པ་སེམས་ཚད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སེམས་ཚད་མེད་པ་ལ་སེམས་ཚད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 214a
སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་སེམས་བལྟར་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སེམས་མི་སྣང་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་སེམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་
གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་ལྷག་པར་གཡོ་བ་དང་། བྲལ་བར་གཡོ་བ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་མཁྱེན་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བཅོ་ལྔ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ལྷག་པར་གཡོ་བ་དང་། བྲལ་བར་གཡོ་བ་དང་། བསྡུས་པར་གཡོ་བ་དང་། རྒྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་གཙོར་བསྟན་ཅིང་བརྟགས་
པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྣང་བར་བགྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། གྲངས་སྔ་མ་དང་བསྡེབས་ན་བཅུ་བདུན་པ་
སྟོང་པ་ཉིད་དང་བཅོ་བརྒྱད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། བཅུ་དགུ་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་།
เล่ม ๘๑ · หน้า 214b
ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་རྟེན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་མགོ་དྲངས་ཏེ་འོག་ཁོ་ན་ནས། ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ་ཞེས་པ་ནས། མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་དེས་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་ནམ་མཁའ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་
ཞི་བ་ནི་མདོ་ལས། གོ་རིམས་འགྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལས་བསྣོར་ཏེ་ཞི་བ་ནི་ཚད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ནམ་མཁའ་ནི་འོག་ནས། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པོ་ཞེས་པས་བསྟན།
ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ་འདུ་མི་བྱེད་
པ་ནི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལ་སྤྱད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 215a
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་གོང་མའི་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་
གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་གུས་པར་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་འདི་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་མཛད་ཅེས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་བླ་མར་བྱ་བར་ཡང་མདོ་ལས། བླ་མར་མཛད་ཅེས་པ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་།
སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་མཆོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རི་མོར་མཛད། མཆོད་པར་མཛད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་
བྱས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་བརྡས་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་པ་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་
ཡིན་དེ་ཡང་གཟུགས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མདོ་ལས་བྱུང་སྟེ་དོན་གྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་
เล่ม ๘๑ · หน้า 215b
ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་རིག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་
རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་དྲུག་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བཞི་བཅུ་བདུན་པ་འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པ་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་
འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཅི་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་
པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས།
เล่ม ๘๑ · หน้า 216a
མཛད་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་ནས། བཞི་བཅུ་དགུ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ལྔ་བཅུ་པ་གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ལྔ་བཅུ་གཅིག་པ་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་
པར་འདས་པ་དང་། ལྔ་བཅུ་གཉིས་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམས་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། རང་བྱུང་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་
པ་ནས། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ལགས་སམ་ཞེས་པའི་བར་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་མན་ཆད་དབྱེ་བ་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན། ལྔ་བཅུ་གསུམ་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བཞི་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཟབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་བཞི་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་ལྔ་པ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་
པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་ཅིང་མཐོང་བར་དཀའ་ལ་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་དྲུག་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་ལྟོས་པའི་མངོན་
པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བགྱི་བ་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འདིར་འགྲེལ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 216b
པ་ལས་མང་ཉུང་མེད་པ་དང་འཁོར་གསུམ་དག་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་འབྱུང་། མདོ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་སྔར་འབྱུང་བས་མདོ་བཙན་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་བཅུ་བདུན་པའི་སྦྱོར་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་
པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་བརྒྱད་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉུང་བ་མེད་པ་དང་མང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་བཅུ་དགུ་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་
ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་དོང་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་ལྔ་པའི་
ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་གི་ཚེ་རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་ཞིག་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་གཅིག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་
གཅིག་གིས་བུམ་པ་སོ་མ་བཏང་། མ་བསྲེགས་པས་ཆུ་བཅུ་པར་བསམས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་གཉིས་པ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོའི་
གྲུ་ལེགས་པར་མ་བཅོས་ཤིང་ཟག་ལྷན་མ་བྱས་པར་རྫས་ཀྱིས་ལྕི་བར་བྱས་ཏེ་ཆུ་ལ་བཏང་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་གསུམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་སྐྱེས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 217a
ལོན་པ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་གཏུགས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་བཞི་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་
བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་པ་ནས་ལེའུ་བཞི་བཅུ་དྲུག་པའི་སྟོད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤེས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བར་དུ་དོན་བཅུ་དྲུག་གིས་ཉན་ཐོས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་ནས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་
པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བདུན་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། སྤྱིར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་གཅིག་གིས་སྟོན་པ་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་པ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ནས་གོང་
མའི་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ་དྲུག་ཅུ་ལྔ་པ་མ་འོངས་པའི་ཕན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་དྲུག་པ་ཚེ་
འདིའི་བདེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་བདུན་པ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 217b
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེ་གསུམ་
ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དྲུག་ཅུ་བརྒྱད་པ་གཏན་དུ་ཕན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་
འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་ཅུ་དགུ་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པ་ཡང་། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་ཅུ་པ་འཁོར་བ་དང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔུང་གཉེན་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་
ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་ཅུ་གཅིག་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཇི་ལྟར་
འཇིག་རྟེན་གྱི་གླིང་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་ཅུ་གཉིས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་
ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟར་ལྔ་དང་བདུན་ཅུ་གསུམ་པའི་སྐབས་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཛད་པ་གཅིག་དང་སྦྱར་ཏེ་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་
เล่ม ๘๑ · หน้า 218a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབུམ་པ་ལས་ནི་རྟེན་ལ་ལམ་
ཞེས་འབྱུང་། བདུན་ཅུ་བཞི་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང་། བདུན་ཅུ་ལྔ་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་དེ་དག་
ནི་ངང་ཚུལ་དེ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གོང་གི་ལྔ་དང་ཐ་མའི་གཉིས་ཏེ་བདུན་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞི་དང་། ལམ་ཤེས་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་རྣམས་གོང་མའི་གྲངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་བསྣན་ཏེ། བདུན་ཅུ་དྲུག་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་
གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་པ་ནས། གཏི་མུག་བསལ་བས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། བདུན་ཅུ་བདུན་པ་དེའི་རྟགས་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་
བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་ཅུ་བརྒྱད་པ་དེའི་མཚན་མ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དབེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་མས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བདུན་ཅུ་དགུ་པ་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་རྟོགས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 218b
པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དཀའ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་གཅིག་པ་ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་གཉིས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བརྒྱད་ཅུ་གསུམ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་སྟོན་པ་ན་མི་སྐྲག་མི་དངང་། དངང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་
བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་བཞི་པ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་
ཅུ་ལྔ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་དྲུག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་འཛིན་
པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་བསྟན་པ་མི་མཐུན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་འདི་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་བདུན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་
เล่ม ๘๑ · หน้า 219a
པར་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཆོས་འདི་ནི་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ལགས་ཏེ། ཅི་ལ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཤེ་ན། གཟུགས་ལ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་བརྒྱད་པ་ཤེས་བྱ་དང་།
ཤེས་པ་མི་དམིགས་པས་གཞི་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཆོས་འདི་ནི་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་ཅུ་དགུ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདོད་པ་ན་
སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་བཅུ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།
དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ལྷའི་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མ་དག་གིས་གཏོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་བཅུ་གཅིག་པ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས།
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ནས། དེ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་རྣམ་པ་ཀུན་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་དྲུག་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་
བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 219b
ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བགྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ། དྲོ་བའི་དམིགས་པ་ལྔ་ཚན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས་མཉམ་པ་ཡང་
མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའི་སེམས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བྱམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་
པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཕན་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། གནོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་
པ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པས་བསྟན། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེ་ལྟར་ལྔ་དང་།
ཕ་མའི་སེམས་དང་། སྤུན་དང་། སྲིང་མོའི་སེམས་དང་། བུ་དང་། བུ་མོའི་སེམས་དང་། བཤེས་དང་། གྲོགས་པོའི་སེམས་དང་། གཉེན་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྔ་ནི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། ཅི་རིགས་པ་དང་། རྩེ་མོའི་དམིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཞུགས་པ་དང་ལྡོག་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། བདག་གིས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བར་བྱ་
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཟོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་སློབ་ཅིང་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 220a
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་བརྒྱད་པ་སློབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ།
སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་སྟེ། མདོ་ལས། ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པའི་ཀླད་ནས། ད་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་རྟགས་དང་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གཟུགས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་འདི་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མི་སྐྱེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་རང་གཞན་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 220b
ལ་གནས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་སོམ་
ཉི་མི་ཟ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་པ་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་འཇམ་པ་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདུན་
པ་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་འཇོམས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་
དུ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འགྲོ་བ་འམ་ལྡོག་ཀྱང་རུང་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་
སེམས་ཀྱིས་མི་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གོས་སྤྱོད་པ་ནི་སྨད་དུ་མེད་
པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་ནི་དྲོད་དང་སྦྱར། བཅུ་གཉིས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་པས་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་མིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 221a
བརྒྱད་ཁྲི་གང་དག་ཡོད་ཅིང་ལུས་དེ་ཉིད་ལ་ཟ་བ་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་
འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་
བས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་གདུ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་པས་དེ་དང་
འགལ་བ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེར་སྣའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས་ཆོས་ཉིད་དང་
མི་འགལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བློ་བརྟན་པའི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བདུན་པ་འགྲོ་བ་བདག་གིར་བྱས་པས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་འདོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་
འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲུག་རྩེ་མོ་དང་སྦྱར། བཅོ་བརྒྱད་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་
པས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་འོངས་ཏེ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དགུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 221b
ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་བསྟན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་འོངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་འཁོར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉིས་བཟོད་པ་དང་སྦྱར། ཉི་ཤུ་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
སྤྱོད་པ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་སྦྱར་ཏེ། ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་རྟོག་པ་ལས་ལྡོག་པ་
ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ལས་སླར་ལྡོག་པའི་སླད་དུ་དེས་ན་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱི་བར་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་བདུད་སྡིག་ཅན་འོངས་ནས་མོས་པ་བཟློག་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ཆོས་བསྒྲུབས་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 222a
འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བགྱིའམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་
ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདོད་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་
སྦྱར། ལྔ་པ་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བས་ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བས་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་ཤིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་ཤིང་འཛམ་བུའི་གླིང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་སྟེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོ་བྱད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དང་སྦྱར། དགུ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 222b
ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་། མཚན་མ་གང་དག་དང་ལྡན་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་པ་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་བསལ་བས་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་ཤེས་པ་མ་སྦྱིན་པ་ལ་
སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གཏམ་ལ་གནས་པ་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་དམག་གི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་གཟུང་འཛིན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་
བདུད་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་འགོག་པའི་རྣམ་པ་དང་སྦྱར། བཅུ་གསུམ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་
སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སོ་སོར་བཀག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་གནས་ཤིང་དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ། སེར་སྣའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན་པས་རྟོག་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་
པ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་གྱིས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱུན་ཏུ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 223a
ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་རང་གི་ས་ལ་སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་
སྲོག་གཏོང་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་བདག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་ལ་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་
ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་མདོ་ལས། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང་། རྣམ་པ་དང་། དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་དང་། དེའི་ལན་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྔོ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་
འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མི་རུང་བར་བསྒོམ་པ་དང་། དེའི་ལན་མར་ངོའི་དཔེས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཟབ་མོ་བརྒྱད་ཡུལ་གང་ལ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་
རྣམས་དང་དོན་དགུས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པས་སྐུར་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་གཅིག་
པའི་ཀླད་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 223b
པས་བསྟན། ཁྱད་པར་གྱི་བཞི་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་འཁོར་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ། བསྙིལ་
བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་བསོད་ནམས་མང་བའི་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན། རྣམ་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་
བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་
བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱུན་ཏུ་
ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་
གནས་ཤིང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 224a
ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་
གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་
བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ལ་
ལ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་
འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མངོན་པར་འདུ་བགྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས། ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ནི་ཅི་མཆིས་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 224b
པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་བཀའ་སྩལ་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེའི་ལན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྔོ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་
པར་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ནི་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པར་རྒོལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེའི་ལན་མར་མེའི་དཔེས་ཟབ་མོའི་ཆོས་
ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ཡང་དཔེ་ནི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ལ་ལ་དག་ནི་དཔེས་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་དང་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་དོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་པ་ཡང་
མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
དངོས་པོ་འབྱུང་བ་སྔོན་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་འགགས་པ་དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 225a
པས་བསྟན། དུས་ཀུན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་ཀྱང་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྡུས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་
པ་དང་། དྲུག་པ་དག་མདོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ། དྲུག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་ལ་སྤྱོད་སྙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་
པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་
ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་ཐོབ་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་
เล่ม ๘๑ · หน้า 225b
ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པའི་དགུ་པ་འཁོར་བ་དང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། མདོའི་ཚིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་
མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དོན་བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་
པས་སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་མཐོང་ངམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དོན་བཅུ་གཅིག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་དང་དབྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་གསུམ་ཏེ་དེ་ལ་ཡུལ་ཡང་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་
གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནས་མགོ་དྲངས་ནས། འོག་ནས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སྦྱོར་བ་ཡང་མདོའི་
ཚིག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འདོགས་ཏེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་བཅུ་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཐབས་ནི་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་འདི་
ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་དཔའ་བརྟུལ་ཕོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མི་གནས་པར་གནས་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འདབ་ཆགས་བྱ་ནི་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་ཡང་ས་ལ་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྨོན་
เล่ม ๘๑ · หน้า 226a
ལམ་གྲུབ་པས་གཞན་གྱི་དོན་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ཐུན་
མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་སློབ་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་འདི་ཟབ་མོའི་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་
ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །རབ་
འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་འམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །
རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྨོན་ལམ་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ། འདི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡང་
མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་བརྗོད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 226b
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་
དང་། སེམས་གནས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་ཡང་བཅུ་གཉིས་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་
ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་དགའ་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་
བུར་ལྟ་བ་ནི་མདོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དམིགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་
རྩ་གཉིས་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་ན་གྲོང་འཇོམས་པ་འབྱུང་བ་འམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ངན་སོང་སྤངས་
པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ངན་སོང་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅེས་པ་མན་ཆད་
เล่ม ๘๑ · หน้า 227a
ཀྱིས་བསྟན། བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་གྲུབ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྨི་ལམ་མམ་སད་པ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཚིག་པ་མཐོང་བ་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མི་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་བྱ་
བའི་ཚིག་གྲུབ་པ་ནི་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་སྐྱེས་པ་འམ་བུད་མེད་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མི་མ་ཡིན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཡང་མདོ་ལས།
རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པར་བྱ། བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ལམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས།
དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡང་མདོ་
ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་
བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཡང་དོན་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཆོད་པ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 227b
སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས།
རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྔོན་ཆད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་མ་མྱོང་བ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་
པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ལགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བགྱིད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།
བཞི་པ་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པས་འཕེལ་བ་ཡང་། མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱོད་ཀྱིས་
ཆོས་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་སྙམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་
མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དྲུག་པ་
ལྷའི་རིས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་བ་དང་། བདུན་པ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། ལྟག་འོག་གི་མི་མཐུན་པ་མདོ་བཙན་པར་བྱས་ནས། བདུན་པ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 228a
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གཡེང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྷའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འོང་བ་ཡང་མདོ་ལས།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྟོན་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་
མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསོད་ནམས་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགོངས་
པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཅི་སྟེ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་བདག་རང་གི་སྤོབས་པས་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་ཏམ། འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོན་སྙམ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་གང་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བཅུ་གཅིག་པ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 228b
ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་
ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེར་སྣ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་མི་
སྐྱེ་བས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་བསྡུས་པས་འཕེལ་བ་ཡང་
མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་
པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་འཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་མི་འཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
བཅུ་དྲུག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པས་འཕེལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྩེ་
མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 229a
སོགས་པས་བསྟན། རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བཞི་པ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་བསྟན། དོན་དེ་བཞི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལྔ་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བར་རྟོག་
པ་གཉིས་ཏེ། འཇུག་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །འཛིན་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བཏགས་པར་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུར་དབྱེ་བ་ལས་རྟོག་པ་དགུའི་དང་པོ་དབེན་པས་མ་
རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས་
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་འཇུག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སྒྱུ་མ་ནི་བདག་དང་རིང་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ནི་ཉེའོ་ཞེ་འམ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན། གཟུགས་བརྙན་ནི་འདི་སྙམ་དུ་དམིགས་པ་གང་གིས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བདག་དང་ཉེ་ལ་མེ་ལོང་དང་
เล่ม ๘๑ · หน้า 229b
ཆབ་དེར་མ་བྱུང་བ་དེར་ནི་བདག་དང་རིང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བླང་བ་དང་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་
ཡིད་ཀྱི་ལས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། གཞི་དེ་ལས་འདུན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དམན་ཞིང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ཐག་སྲིང་
བར་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ལས་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་
སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གང་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱའམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་གདུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྡོག་པའི་
རྟེན་ལ་ཡང་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་དབེན་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 230a
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་སེམས་ཤིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་
པའི་ལམ་མ་ཚང་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་
སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་འགྲེལ་པ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ་འོག་ནས་འབྱུང་། དྲུག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཉི་ཚེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གི་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་
ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བླ་ན་མེད་པ་དང་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 230b
བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། བར་འདིར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ་མདོ་ལས། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་
པ་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པས་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། དགུ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་
བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ལྡོག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ་དགུ་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་
ལས་འདས་ཤིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་ནི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་
བསྟན། དེ་ལྟར་གཟུང་བར་རྟོག་པ་བསྟན་པའི་བར་འདིར་འགྲེལ་པ་ལས་ནི་འཛིན་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་ན་མདོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་ཏེ། མདོ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ལ་ཡང་
གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང་། །དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་འཁོར་དེ་ཉིད་ལས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་
མེ་ཏོག་མན་ད་ར་བ་དག་བླངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཏོར་ཏོ། །མངོན་པར་གཏོར་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཁྱོད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 231a
བསྟན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ་བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་བསྟན་པ་སྔ་མ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།
ཀྱེ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཟབ་སྟེ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་གནས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་གནས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་
མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་རང་བཞིན་དུ་བསྡུ་ཞིང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། རྟེན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། དེས་དེ་ལྟར་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའི་འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཀླད་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 231b
འཁོར་དང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གླིང་བཞི་སྣང་བར་བྱེད་ལ་གླིང་བཞི་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་ཞིང་མཐུན་པར་འཁོར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་དེ་ཡང་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་ཐར་པ་ཡང་མདོ་ལས། འོག་ནས། གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་
པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་མ་བཏང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གང་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མ་བགྱིས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་
འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གང་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་
བ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན། དྲུག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་འམ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་པས་བསྟན། བདུན་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 232a
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མ་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་དགུའི་དང་པོ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་
ལས། གཟུགས་རྟག་པ་འམ། མི་རྟག་པ་འམ། བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་བ་འམ། བདག་གམ། བདག་མེད་པ་འམ། ཞི་བ་འམ། མ་ཞི་བ་འམ། སྟོང་པ་འམ་མི་སྟོང་པ་འམ། དབེན་པ་འམ་མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན། གཉིས་པ་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མེད་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་རྟ་ཟུང་བཞི་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་ལམ་མཉམ་པ་ནས་འགྲོའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།
གསུམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ན་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པའམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་བར་ཆད་མེད་
เล่ม ๘๑ · หน้า 232b
པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་བྱ་དང་འདྲ་བར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་
འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྩོན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིགས་པ་ཡང་མདོ་ལས།
རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་འདོད་པ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་།
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་བདུད་ལ་སོགས་
པས་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ལག་ཚོད་ལ་བབ་པའི་གཞུ་ཐོགས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 233a
བསྟན། རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དྲུག་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་གོང་དུ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྟན་ནས། གཟུང་བར་རྟོག་པའི་དང་པོ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་
གདགས་པར་མོས་པས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་། གཉིས་པ་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་རྒྱས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགོངས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འཇུག་པ་ལགས་སོ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་བསྟན། བཞི་པ་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གང་དག་བརྙེས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་
ལྟར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 233b
ཞི་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་
པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན། དགུ་པ་རང་བཞིན་མེད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཟུང་བར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་
དང་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
སྤྱད་པ་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་མ་བྲལ་
བར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་སྤྱད་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང་། བཞི་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་
སམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་གདགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ལྔ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 234a
བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་བསྒོམ་པ་དང་། བདུན་པ་དམིགས་པ་མེད་པས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། བརྒྱད་པ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་གཉི་ག་མེད་པས་སྒོམ་པ་ཡང་མེད་སྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་
དམིགས་པར་འགྱུར། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མ་བགྱིས་པ་དང་། འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་དགོད་པར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན།
འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དང་པོ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བགྱི་བ་དག་མ་དམིགས་ལགས་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་
པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་གང་དག་བཏུལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 234b
ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཆོས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ལགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པས་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་ཞི་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ནས་སྤྲུལ་པ་
སྤྲུལ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་མན་ཆད་འགྲེལ་པ་དང་། མདོ་གོ་རིམས་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་པ་མདོ་བཙན་པར་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པས་ཡོན་མ་དག་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སྤྲུལ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་ན་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་
ན་འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་ཏེ། སྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ཡང་
མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་
ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པར་མི་བགྱི་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 235a
པས་བསྟན། ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་དང་མཚན་མས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་
ཉིད་བསྟན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་མཛད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་དགུར་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་
དང་། གཉིས་པ་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གསུམ་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་བསྟན། བཞི་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ལམ་ཡང་དངོས་
པོ་མ་མཆིས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བཤད་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་
བསྟན། ལྔ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་
เล่ม ๘๑ · หน้า 235b
མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བསྟན་དུ་ཡོད་པའམ། བསྟན་དུ་མེད་པའམ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའམ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་
དུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྤོབས་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་
པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་འདི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མི་རྟག་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྒྱད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ལགས་པ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
དོན་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགུ་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་འདུས་མ་བགྱིས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 236a
གནས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་
ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། གྲངས་དགུ་ལས་མ་གཏོགས། རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱག་བགྱི་བའི་གནས་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྩེ་མོ་ལ་དོན་བརྒྱད་
ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དང་པོ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་འཐད་པ་ཡང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་
ལགས་སམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་མདོ་ལས།
เล่ม ๘๑ · หน้า 236b
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་སྟོན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་སྦྱིན་པ་
ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་ལྔ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བགྱི་
ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བདུན་པ་མིང་ཙམ་དུ་བཏགས་པར་
ཟད་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་ཞེས་པ་ནས། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། བརྒྱད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་བཀག་པས་དགེ་
འདུན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མདོ་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། བཟུང་ནས་ཀྱང་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་ལ་ལྟ་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 237a
དམིགས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བགྱིད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཀྱང་མི་སྐྱེད་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པ་བཀག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་དྲུག་ཅུ་རྩ་
དགུ་པའི་སྟོད་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་
པ་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྲོས་པ་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་ལམ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ལམ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གསུམ་པ་དོར་བ་དང་བླང་བ་མེད་པས་
མི་མཐུན་པ་དང་། བཅུ་བཞི་པ་གཉེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ལགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་གང་ལགས་པའི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 237b
ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་གཟུགས་ཅན་ཡང་མ་ལགས། བསྟན་དུ་ཡང་མ་མཆིས་ཐོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཆོས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་
བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་བསྒོམ་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། བར་
འདིར་རྒོལ་བ་བརྒྱུད་མ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བདུན་ཅུ་པའི་ཀླད་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་མཐུན་
པའི་བཟོད་པ་ཡང་མ་མཆིས་ན་ཐོབ་པ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ལྟ་ག་ལ་མཆིས་ཏེ། མ་མཆིས་ན་ཅི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་མ་མཆིས་ལགས་སམ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དྲུག་
པ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 238a
མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་པས་མགོ་དྲངས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་
དྲན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་ཅིང་སྦྱིན་པའི་
བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་ལ། གཞན་གང་དག་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་བསྔགས་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་སྦྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་
འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ལ། གཞན་
དག་ཀྱང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ལ།
གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བསམ་གཏན་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཚད་མེད་པ་
เล่ม ๘๑ · หน้า 238b
རྣམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་
བཟུང་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་
དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སློབ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་ནས། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དངོས་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་
རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་
ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པས་བསྟན། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 239a
ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་དངོས་པོ་
མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བདུན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞིས་བསྟན་པའི་དང་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཅི་ཞིག་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་
གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མདོ་ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཚན་
เล่ม ๘๑ · หน้า 239b
མ་མ་མཆིས་པ་དང་། རྩོལ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། མཚན་ཉིད་བཞི་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟར་བུར་ཡོངས་སུ་
ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱི་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་
ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་མགོ་དྲངས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དངོས་དང་སྦྱར་བ་ནི་འོག་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་གནས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སེམས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཐ་དད་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
เล่ม ๘๑ · หน้า 240a
གང་ཞེ་ན། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་གང་གིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་བསྟན། མཛད་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱིས་བསྟན། མདོ་ལས་ཕྲིན་ལས་དང་པོ་དང་ལྟག་འོག་མི་མཐུན་པས་མདོ་བཙན་པར་བྱས་ནས་དང་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་
དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྙན་པར་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅེ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་བཟང་པོ་དང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། རིགས་
ཀྱི་བུ་དག་ཚུར་ཤོག་ཁྱེད་ཅག་ཡི་གེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག །ཡི་གེ་གཅིག་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དོར་ཞིང་
གཉེན་པོ་བླང་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་
སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་པ་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ལ་བཀོད་པ་ཡང་མདོ་ལས།
เล่ม ๘๑ · หน้า 240b
དེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ལྔ་པ་རང་གི་དོན་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་
འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་དུ་བས། དེ་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཙམ་དུ་བས་པ་ལགས་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དྲུག་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་
ཉིད་ཀྱི་ལམ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལགས་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདུན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་གང་ཟག་གཞན་དག་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྲུགས་ཤིང་གནོད་སེམས་སུ་གྱུར་པ་དག་མཐོང་ན་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་
པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བརྒྱད་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
เล่ม ๘๑ · หน้า 241a
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དགུ་པ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་
ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་གདགས་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཟད་ཀྱི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་པ་རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དྲུག་པར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དངོས་པོར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་
མེད་པར་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་ཤིང་མཆིས་
པ་མ་ལགས་པ་དག་སྦྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བགྱིད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་གཅིག་པ་ས་བདུན་པ་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་ལ་སྤྱད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱི་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་ལམ་གང་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བཅུ་གཉིས་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་
เล่ม ๘๑ · หน้า 241b
པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟ་བུའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལམ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན།
བཅུ་གསུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་སྤྱོད་པས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་འདི་ལྟར་འདི་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་
གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་བཞི་པ་ས་དགུ་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་པ་
ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅོ་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བཅུ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་བགྱིད་ལགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་
ཐོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་བདུན་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด