འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་བཤད་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀཱ་བྱཱ་ཁྱཱ་ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ལཾ་ཀ་ར་ཨཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๘๕ · หน้า 241a
དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོ་ན་བྱང་ཕྱོགས་དམའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །འདི་ཉིད་བཟློག་པ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མ་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གོ་སླའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་
པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དག་གིས་ཞེས་
བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚོགས་ཀྱིས་ལ་སོགས་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ཤིང་བསྒྲུབས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་བཟོད་པ་སྟེ། ལྷག་པར་མོས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་གཏོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་དམན་པའི་སྐབས་སུ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 241b
རྒྱུའོ། །རྐྱེན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསགས་པའི་དོན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདབ་ཆགས་བྱ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གཤོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་ན་འདབ་ཆགས་སོ། །མི་ལ་ཡང་མཛའ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པས་འདབ་ཆགས་
སུ་གྱུར་པ་སྲིད་པས་བྱ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའི་སྒྲ་ཡོད་པས་འདབ་ཆགས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རྫས་ལྕི་བ་སྟེང་གི་
ཕྱོགས་མཐོན་པོ་ནས་ལྷུང་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ལགས་ཏེ་གང་གིས་དེའི་ལུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟུང་ངོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་
པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཁོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་
པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚོན་ཆ་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པའི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 242a
ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་མཚན་མའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །སེམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས་མ་རྟོགས་པས་མི་ཤེས་མི་
མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་སོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་བསྟན་པས་ན་འདི་སྐད་དུ། མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འདིར་ཐར་པ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་དེའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་
རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །
ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར་
เล่ม ๘๕ · หน้า 242b
རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འཚལ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསོལ་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དད་པ་དང་
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དགེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་དང་། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་དོན་མེད་པས་ན་དབང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐར་པའི་
ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་
རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་
པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ལ་སོགས་འབྲིང་གིས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་
རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པའོ། །རྣམ་པར་
เล่ม ๘๕ · หน้า 243a
མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་མོས་པ་དམན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་མེད་པས་ན་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་ན་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །
འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སླ་ལ། དེ་དག་ཉིད་ཆུང་ངུས་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་འབྲིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་བླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་
རྣམ་པར་བཟློག་པ་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་
བྱ་བས་བསུ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ལགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་
ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །སྤང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་
སུའོ། །འཚལ་བ་དང་འཚལ་བར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སླ་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 243b
ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མེད་པས་ན་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་
མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་སླ་བར་འགྱུར། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ལྷག་
པར་མོས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པ་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་
བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་སླ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་
པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པ་དེས་ན་དེ་འབྱུང་དཀའ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ལ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 244a
སོགས་པ་སྟེ། ལྡོག་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ནམ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་འམ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར། ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲི་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་བསམས་ནས་དྲིས་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བདུན་ལ་སྤྱིར་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གཟུགས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་
ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ལས་གང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཏེ་གང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་
མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་སྤོང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེན་པ་ཉིད་དང་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ཉིད་དང་བརྟགས་
པར་ཡང་རྣམ་པར་གནས་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ཉིད་དང་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ཞེས་འདོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་སླ་བ་ཉིད་བཀག་པ་ན། གལ་ཏེ་
དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་སྟེ་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ཡང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལྡོག་གོ་ཞེས་
เล่ม ๘๕ · หน้า 244b
འདོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ཁས་བླངས་པ་དང་ཡང་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་
ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་དཔའ་སྟེ་སེམས་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སས་བསྡུས་
པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པས་ན། དེའི་ཐེག་པ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ་གསུམ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ན་ནི་རིགས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཀ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།
གང་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་མེད་པར་རྒོལ་བ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཚིག་གིས་ལན་འདེབས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་
པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་ན་ནི་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་དྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
เล่ม ๘๕ · หน้า 245a
པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་དྲིས་པས་ལན་འདེབས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་
འབྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རོ། །ངག་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པའོ། །གཅིག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་ངོ་། །རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་པ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དཀྱུས་མའི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཁྱེད་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩོད་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་ཞར་ལ་འོངས་པའི་དོན་ཉིད་ཐར་པའི་
ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་གྱི་
དབྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཐ་དད་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་
เล่ม ๘๕ · หน้า 245b
པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བའི་དོན་སྟོན་པས་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་གང་གིས་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ་གོ་སླའོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པའི་སྤྲོ་བ་ཅན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་མདོར་བསྟན་
པའི་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མཉམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ་
ད་ལྟར་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ་མ་འོངས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །བྱམས་པ་དང་ཕན་པའི་སེམས་དག་གི་དོན་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ང་རྒྱལ་བཅག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་
པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱའོ། །ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །
འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྤུན་ཟླ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། གྲོགས་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱ་བར་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པས་རྣམ་པ་ལྔར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདག་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་དང་བྱམས་པ་དང་ཕན་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། ཕ་དང་། མ་དང་། སྤུན་ཟླ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། མཛའ་བོ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 246a
དང་། གྲོགས་དང་། ཉེ་དུ་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ན་དྲོད་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དྲོ་བ་རྣམས་
ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་
སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པས། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་དང་དགའ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ན་རྩེ་
མོར་གཏོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པའི་བར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་བདག་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་
དང་། འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། །རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་
ཤེས་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་
เล่ม ๘๕ · หน้า 246b
སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲོད་དུ་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་མཉམ་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་དེ་དག་གི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གཞན་ལ་ཐོ་
འཚམས་པ་མེད་པ་ལས་སོ། །འབྲིང་ནི་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གསུམ་གྱིས་ཕྱི་མ་ལ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འབྲིང་ནི་ཕན་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་ཕར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་
པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོར་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུ་ནི་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་སྦྱོར་བས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འབྲིང་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་འཇོག་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཡང་དག་
པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ལས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྒོམ་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་འཇུག་པར་བྱེད་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྤོང་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་གསུངས་སོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་
ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཞན་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་རྟེན་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་
ནི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་རྟེན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས། ཇི་ལྟར་བཟོད་ཆེན་སྐད་ཅིག་མ། །གཅིག་ཡིན་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 247a
མཆོག །ཅེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འདིར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟེན་པའི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་ལ་ནི་རབ་དང་རབ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སྲིད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དང་འདི་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་རྣམ་པ་དང་ལམ་དང་གཞི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་དབྱེ་བས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ནི་བསྒོམ་པ་གནས་སྐབས་གོང་ནས་
གོང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་
དོ། །འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ནས། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་
སྙད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་
ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་། གཞན་
เล่ม ๘๕ · หน้า 247b
ཡང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ལྡོག་སོགས་བརྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བརྗོད་
པས་འདི། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །རྟགས་ནི་རང་ལ་གནས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་མཁོ་བར་གཏོགས་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་
དང་མཆི་མ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟགས་ནི་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་དགའ་བས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་ཀློག་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་ཚིག་འདི་དག་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་བཤད་
པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལགས་པར་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་མ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བཏབ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་ངེས་པར་བྱ་བ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 248a
ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཡིན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན་
གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བསམ་པ་དང་མཉན་པའི་དུས་སུ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་འཛིན་པར་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཐོད་ཐོད་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་
ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ན། ཕ་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟའོ། །གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་
རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོར་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་བསམ་པས་མགུ་བར་བྱེད་
པས་གདོང་དུ་མི་ལྟ་བའོ། །ལྷ་གཞན་ལ་མི་རྟེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བདག་གིར་མི་བྱེད་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྲུབ་པས་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཟད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་
དང་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དངོས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མི་ཐོས་པ་དང་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཟུང་ངོ་། །བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་བཀག་
པར་གསུངས་པས་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་གླེན་པ་དང་ལྐུགས་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་ནི་རབ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 248b
འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་རྐུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་གྱི་རྫས་གནས་ལས་སྤོ་བའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་
ལ་མངོན་པར་བགྲོད་པའོ། །འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ནི། ལ་ལ་ཤིང་ཤུན་བུ་རམ་བཅས། །གཞན་དག་སྦྲང་རྩི་ལས་བྱས་པ། །ཕྱེར་བཏགས་ཕབས་ཆུར་སྦྱར་བ་གསུམ། །མཁས་པས་ཆང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བུ་རམ་སྐྱུ་རུ་ད་ཏ་ཀི། །ཆུར་སྦྱར་བཅོས་
ཆང་ཡིན་ཤེས་བྱ། །ཟོས་དང་འཐུངས་པས་མྱོས་གྱུར་གང་། །དེ་ནི་མྱོས་གྱུར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་དཀར་པོའི་ཆོས། །ཀུན་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ཕྱིར། །བག་མེད་གནས་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། །ཞར་ལས་ཀྱང་ནི་འོངས་པ་ཡིན། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་
སྨྲ་བའི་ཚིག་གོ། །ཕྲ་མ་ཟེར་བ་ནི་གཞན་འབྱེད་པའི་ཚིག་གོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་མི་སྙན་པར་བརྗོད་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་དོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་རྫས་རྣམས་ལ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་རེ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་
སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་ལའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་སེམས་
ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་འབྱེད་དོ། །བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་
པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྟེར་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་སོམ་ཉི་མི་བྱེད་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལམ་གཞན་འདོད་ཅིང་
เล่ม ๘๕ · หน้า 249a
མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནེམ་ནུར་རོ། །ལམ་དྲང་པོ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཕེལ་བར་འགྲོ་བ་མེད་པས་རིགས་ཀྱི་ཆོས་གསོ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་གསོར་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་
རྨོངས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི་དེ་ཕན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པས་མ་འོངས་པ་ན་ཕན་པར་སྨྲ་བས་ན་ཕན་པའི་
ཚིག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཚིག་ཚད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་རན་པར་སྨྲ་བའོ། །བྱམས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣར་སྙན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འཇམ་པར་འགྱུར་བའོ། །སྦྱོར་
བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པའི་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་དོན་ནི་བག་ལ་ཉལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བའི་ཟག་པས་བསྡུས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པས་བསྡུས་པ་ནི་
མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི། དེ་འོང་ངམ་འགྲོ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འོང་བའོ། །འགྲོ་བ་
ནི་ཕར་འགྲོ་བའོ། །སེམས་འཁྲུལ་པས་འགྲོ་བ་འམ་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ལམ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་གྱིས་ན་ཐོགས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བདེ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 249b
བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་པ་གྱ་ཚོམ་དུ་ས་ལས་མི་འདེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཅིག་ལེགས་པར་མ་གཞག་པར་རྐང་པ་གཉིས་པ་མི་འདེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་པ་གྱ་ཚོམ་དུ་ས་ལ་མི་འཇོག་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ས་ཕྱོགས་སྤང་བའི་དོན་དུའོ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཟོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཉུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ནད་ཉུང་བའོ། །སྐྱོན་ཉུང་བར་འགྱུར་བ་
ནི་གཞན་གྱི་འཚེ་བ་ཉུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་དྲོ་བར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་
གིས་ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ནི་སྲིན་བུའི་རིགས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་གྲངས་སུ་བགྲང་
བར་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་དོན་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་ནི་ལུས་ལ་མཚན་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་ཉིད་དོ། །ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སེམས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་བྱ་བ་ཉུང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་ལ་ཡོངས་སུ་སྦེད་པ་མེད་པས་ན་སེམས་གཡོ་བ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་
เล่ม ๘๕ · หน้า 250a
སྟོན་པ་དང་བྲལ་བས་སེམས་སྒྱུ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སེམས་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པའོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོན་པོ་མེད་པའོ། །གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བས་སོ། །རྙེད་
པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྙེད་པ་ནི་རྫས་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་གྲགས་པའོ། །
ལྷུར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཞོལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་འཕྱིང་པ་པ་ཉིད་དང་། བསོད་ནམས་པ་ཉིད་དང་། སྟན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་།
ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཉིད་དང་། དགོན་པ་ཉིད་དང་། ཤིང་དྲུང་པ་ཉིད་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གཅོག་པུ་པ་ཉིད་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་
སེམས་མི་བསྐྱེད་པའི་དོན་ནི་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་མང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་
བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་བཤད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ན་བློ་བརྟན་པའོ། །ཕྲ་བའི་དོན་མཐོང་བས་ན་བློ་ཟབ་པའོ། །སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་བདག་གིར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་འདོད་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཟུང་བ་ཡོངས་སུ་འདོར་བས་སོ། །སོ་སོར་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་
เล่ม ๘๕ · หน้า 250b
པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མི་འཁྲུགས་པ་ནི་འདྲེན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བླངས་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གི་རྩེ་མོར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པའི་
དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ལ་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་དད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་
མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་དག་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཀྲིར་མི་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོགས་པའོ། །སླར་ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མཐའ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་དག་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལའོ། །སྡུག་
བསྔལ་མཐར་ཕྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཀྱེ་མ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀྱེ་མ་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་འདི་ཉིད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་དུས་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མངོན་པར་གྲུབ་པར་མི་
འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་གཞན་བཟུང་བར་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་བདུད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྟོགས་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བཟོད་པར་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 251a
གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་
ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གོ། །གཞན་ལས་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་བདུད་ལས་ཐོས་པ་ནའོ། །སེམས་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་གནས་
སྐབས་སུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་དེའི་སེམས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཏོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་
དང་། །ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱང་བ་ནི། །
ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །
เล่ม ๘๕ · หน้า 251b
དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་
ཉིད་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཟོད་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ། །བཅུ་དྲུག་རྣམས་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་བསྐྱེད་པས་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །
སྔོན་མ་བྱུང་བ་མི་བྱེད་པས་མི་བསྐྱེད་དོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྟོགས་ལ། ཆོས་དེ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་བསྐྱེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བཟོད་
པ་ཐོབ་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་སུ་འམ། སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གསུམ་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྟན་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་ཅིང་སྙིང་པོ་དང་བཅས་པས་སོ། །
เล่ม ๘๕ · หน้า 252a
སེམས་མི་གཡོ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་སྦྱར་བ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལས་མཉམས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་སེམས་ལྡོག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དག་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པའམ། མི་འཇུག་པར་
འགྱུར་བ་ལས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འདིར་ལྡོག་པ་དང་། འཇུག་པ་ཙམ་ནི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དག་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་
གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་བསམ་གཏན་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་དོན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་
བསམ་གཏན་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་དེའི་ཡན་ལག་སྤངས་པས་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་
པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་བསམ་གཏན་གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མི་འཐད་པས། དེ་སླར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་
เล่ม ๘๕ · หน้า 252b
བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ལུས་དང་སེམས་ཡང་བ་བསྐྱེད་
པས་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆེད་ཆེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྙན་པའི་དབྱེ་བས་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མིང་ལ་སོགས་པ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པས་ན་སེམས་མི་
འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཐུས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གནས་པའོ། །འདོད་པ་
རྣམས་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་འམ། མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལྷག་པར་ཆེར་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པས་སྐྱོ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འགག་པའི་འཇིགས་པ་མཐོང་བས་སྐྲག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པས་རིངས་ཐབས་སུ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་
དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མ་འོངས་པ་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ལ་མི་བརྐམ་པ་ཉིད་དང་། འདས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་ཞེས་
เล่ม ๘๕ · หน้า 253a
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱིན་པོ་དང་སྤེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཆོས་འབའ་ཞིག་གིས་འཚོ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཞི་གནས་
ཀྱིས་བརླན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཚེ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྟོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེས་བུ་
དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཅུ་དྲུག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་
གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སྦྱིན་མཆོག་ཏུ་ཕལ་དུ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་མིང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་འདའ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དང་བསྙེན་
པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་མེད་དག་དབང་དུ་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་སོགས་པའི་
སྔགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་སོ། །ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་གཟས་ཟིན་པའི་ཚེ་བཏུས་པའི་བིང་ག་ར་ཛ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩིའོ། །སྔགས་ཀྱི་རིགས་དང་རྩི་ཉིད་ནི་རིག་པའོ། །སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །
རྩི་ནི་རྫས་མང་པོ་བསྡུས་པ་ལས་སྦྱར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རིག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འོ། །སྨན་ནི་ཡན་ལག་གཅིག་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་ལྷ་ཕོ་དང་འབྲེལ་པའོ། །རྩི་ནི་ནད་སྐྱེས་པ་གསོ་བར་བྱེད་པའོ། །རིག་པ་ལྷ་མོ་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྨན་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བའི་ནད་སེལ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 253b
བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །རྩོད་པ་དང་རྒོལ་བར་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་འཐབ་རྩོད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་
འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ནི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་སྨོས་པས། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་
བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་ནས་ཤར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་
རྟོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི། དེ་དག་ནི་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བའི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏམ་སྨྲས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྡུག་བསྔལ་
དང་ཀུན་འབྱུང་གི་ཤེས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་གསལ་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་གཏམ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་གནས། །
བརྗོད་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་ནི། དམག་གི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། འདིས་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་མང་པོ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་ལས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས། ཆོས་གང་ཡང་ཉུང་ངུ་འམ་མང་པོ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 254a
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ཕྱོགས་གསད་པར་བྱ་བ་དང་གསོད་པ་པོ་གཡུལ་འགྱེད་པའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་
བཀག་པས་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི། འཐབ་མོའི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་གི་ངང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དབང་པོའི་གྲོང་འགོག་པ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་
པོའི་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འགོག་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྡལ་འགོག་པ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་གྲོང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
འགོག་པ་སྟེ་བཞི་པ་ནི་བདག་གི་གཏོམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཁོ་ན་ལ་བདག་གི་དང་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ནི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ན་དབང་པོ་དང་རྟེན་དང་ཡུལ་གྱི་འགོག་པ་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པས་དབང་པོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་
དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པས་དབང་པོའི་རྟེན་པས་དབང་པོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མཐུན་པ་དང་སྲོག་ལའང་འདིར། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དབང་པོའི་རྟེན་འགོག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཡོད་པས་དབང་པོའི་ཡུལ་འགོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་འགོག་པ་ཡང་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 254b
ནི། ཆོས་དང་འགལ་བའི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་འགལ་བའི་གཏམ་བཀག་པས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འཐབ་མོ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་རྩོམ་པའོ། མཚང་
འབྲུ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱས་པའི་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའོ། །རྩོད་པ་དང་གྲོལ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་འདོད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་དག་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤང་བ་
དང་བླང་བར་བཤད་པས་མི་འབྱེད་པ་བརྗོད་པ་སྨྲ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མཛའ་བར་འདོད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ཆོས་སྨྲ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་དེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བཟོད་
པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་བར་གྱུར་པའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་
ཆོས་ཤེས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། སྦྱོར་བ་
ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེད་སོམ་ཉི་མི་བྱེད་ཡང་དག་པར་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཤེས་པ་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་དཔེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསལ་
བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
เล่ม ๘๕ · หน้า 255a
པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་བྱ་བའོ། །གནོན་པ་ནི་དུས་ཅུང་ཞིག་བཟློག་པའོ། །བསྐྱོད་པ་འམ་བསྒུལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གནས་ནས་སྤོ་བའམ་དེ་ཉིད་དུ་མི་བརྟན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །
ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་འདིས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་འཕོས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་
བརྗེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པས་ནི་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པས་སྦྱོར་བ་མཐའ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་གི་གསུམ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གནས་
པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཚེ་འཕོས་ན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་གི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྟོགས་པས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཉིད་མངོན་སུམ་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་རོ། །ཀྱེ་མ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐའ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 255b
རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །གཞན་དག་ནི་གཉི་ག་སྨོས་པ་ནི་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པའི་བདག་ཡོངས་སུ་
གཏོང་བར་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དགའ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །གུས་པ་ནི་གཅེས་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་ནི་བདག་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་
ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མཁས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །
དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང་། །
འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །
ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་
རྣམས་གཞན་དག་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་གང་གི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གཟུགས་ལ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 256a
སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དགོས་པའི་དབང་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་
ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།མཐོང་བའི་ལམ་
དང་འབྲེལ་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྐབས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་
སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མུ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ན་མི་འཕྲོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབས་ནས་དཀྱུས་མའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 256b
གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གནས་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་བརྗོད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གང་ལ་གནས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་
བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་མོ་ཞེས་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་འདིའི་ཟབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཟབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུང་
བར་བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བས་མ་སྐྱེས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །མ་
འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་འགོག་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཞི་བ་དང་བདེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྒྱུ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་
เล่ม ๘๕ · หน้า 257a
ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གིའོ། །ཚིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་
གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟུར་གྱིས་དྲི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཟབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་
བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་བཤད་པས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་བཏགས་ན་ཉམས་
དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྤོང་བའི་མཐའ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་
མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་དང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་བསྒྲུབ་པ་གཟུང་ངོ་། །ཐབས་ཞིབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་བཟློག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་
เล่ม ๘๕ · หน้า 257b
པ་ལ་འཇུག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཟློག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
སོགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་མོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་
པའི་ལམ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཅིག་ཅར་དོན་གཉིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡ་མཚན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །
ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །འཇལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་
པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །ངེས་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡུལ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་
མཛད་ནས་ད་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 258a
པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་
ན། རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་ཞུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་
ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཉིན་གཅིག་ཙམ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ན། དེ་ཉི་མ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་བཏབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་
སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དམན་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་ལྷག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཆ་ཤས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་
དུ་སྦྱར་རོ། །བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་ན་རྗེས་སུ་དགའ་བའོ། །དུས་བཏབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་ཤོག་ཤིག་ཅེས་དུས་བཏབ་པའོ། །དབང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལ་ལ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་མ་མཐོང་བ་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །
ཐོག་མ་དང་བར་དང་། ཐ་མར་བདག་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དགའ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྩེ་བར་བྱ་ཞིང་ཞེས་སྨོས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་
เล่ม ๘๕ · หน้า 258b
འཇུག་པས། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གྲངས་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གནོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་
དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་མི་སྐྱེད་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང་། འདོར་བ་དང་མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕན་ཡོན་རྣམ་
པ་གསུམ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་
དབང་དུ་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སློབ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་
དུ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉིན་གཅིག་ལ་ལས་དེ་ཙམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །
ད་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་ལྟའོ། །རྩ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དགུར་
ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་བས་ན། ལམ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་སྤོང་བར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རམ་ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་པའི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 259a
ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་ཆེན་པོ་དང་པོ་བསལ་ནས་ཕྲ་མོ་ཕྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མུན་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་ཆུང་ངུས་འཇོམས་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་ཆེན་པོས་འཇོམས་པ་བཞིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་ནག་པོ་
ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཆུང་ངུས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་བརྟས་པར་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་
བསགས་པའི་ནད་རྣམས་དུར་བྱིད་ཞོ་གཉིས་ཀྱིས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་སྒྲོན་མ་ཆུང་ངུས་མུན་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དོན་གཞན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་བསྟན་པས་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་
ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བསོད་ནམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གསུངས་པས་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལས་སོ། །ཁྱད་པར་
དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱེད་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་སྟོབས་པར་བྱེད་པ་དང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལམ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆེས་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །
เล่ม ๘๕ · หน้า 259b
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་ཡང་སྐྲག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པ་
ཡིན་ནོ། །ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་
ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའོ། །ལམ་འབྲིང་གི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བས་གཏོད་པར་བྱེད་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འོག་ནས་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ཉིད་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུར་འགྱུར་རོ། །ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུར་འགྱུར་རོ། །ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་
སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་བའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཉིད་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་
เล่ม ๘๕ · หน้า 260a
ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དུས་ན་བསོད་ནམས་
ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ལམ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆེན་པོ་དང་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་གསོག་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་
ཉིད་ཀྱི་གསོ་བ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུས་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་ནི་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པ་དང་ཚོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པར་
རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྟོན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ལ་གྲངས་དང་
เล่ม ๘๕ · หน้า 260b
གཞལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལའོ། །ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ནི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཅི་ཞིག་ལགས་ཏེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལགས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་
གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ལ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་
པ་དེ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཚད་མ་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིས་ནི་འདུས་བྱས་པ་ཉིད་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་ཤེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །གང་བགྲང་བས་ཟད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དེ་ལ་གྲངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གྲངས་ཀྱིས་མཐར་གཏུགས་པར་མི་ནུས་
པ་དེ་ནི་གྲངས་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིས་ནི་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་
ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཚིག་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །
เล่ม ๘๕ · หน้า 261a
དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བཟླས་ནས་བསྟན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་
ཀྱང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་གིས་དབྱེ་བས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སོགས་པ་དགུ་ལ་འམ། ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ས་དགུ་དག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་
པའི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་འབྲས་བུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཐ་དད་པ་ཅན་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་མང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་
བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་མ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚིག་གི་ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 261b
རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་
སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཟད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་
ནི་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དོན་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་སྟོན་
པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་དག་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བཤད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་འདིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་སྐྱིད་པས་
ན་བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བས། །རྒྱུ་མཐུན་དེ་དག་ཐུབ་པ་བཞེད། །
ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 262a
བ་ནི་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུའིའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ལོ། །བར་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་དོན་དག་ལ་དབྱེ་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གསུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའིའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་
ནས་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་
རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲལ་བ་དང་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པར་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱི་ས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིས་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཐོབ་པ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་བས་ན་དགོས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་མི་འདོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་
เล่ม ๘๕ · หน้า 262b
མོད་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསགས་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསོལ་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་
དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས། འོན་ཀྱང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའམ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་པོ་ཞེས་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལྟར་
ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབང་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་པར་
འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ལམ་འདི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས། ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་བྲལ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་བྱ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 263a
བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲེས་ལྔ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་འམ་
འགྲིབ་པ་མེད་ལ་བྱང་ཆུབ་དང་ལམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གམ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་
ལམ་གྱི་ནུས་པ་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གྲགས་པ་དང་ངོ་། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མང་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་
རྣམ་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་གནས་པ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་
ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྣང་བའི་སེམས་
བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་པར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་སེམས་རེ་རེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་མཐའ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་
เล่ม ๘๕ · หน้า 263b
སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་འམ། ཕྱི་མ་རེ་རེ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསོལ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་འགྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་
ཕྱི་མ་དག་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇོག་པ་དང་སྐྱེ་བས་ན་ཕན་ཚུན་འགྲེལ་པ་མེད་པས་ན་འཕྲད་པ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་སོགས་པར་མི་
འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་
འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྲུ་མར་གྱི་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོན་མའོ། །དང་པོ་ཕོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་ཕྲད་པས་སོ། །སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་མེ་ལྕེ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །མེ་ལྕེ་དང་སྙིང་པོ་ཕྲད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་གྱིས་འོངས་པ་དག་དུས་མཉམ་དུ་ཕྲད་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་མེད་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྲེག་པར་
བྱ་བ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་པས། མེ་ལྕེ་དང་པོ་ཕོག་པས་སྙིང་པོ་དེ་ཚིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལྕེ་དང་པོ་བྱུང་བ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་སྙིང་པོ་དེ་མི་འཚིག་ཅེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། འོན་ཀྱང་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 264a
ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མས་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་ཚུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེ་ལྕེ་སླད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མེ་ལྕེ་
དང་སྙིང་པོ་དག་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མ་ཕོག་པས་སྙིང་པོ་
དེ་ཚིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མེ་ལྕེ་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལྕེ་སླད་མ་ཕོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འོན་ཀྱང་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་མེ་ལྕེ་དང་པོས་ཚིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་སྲེག་
པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་འདུས་པ་མེད་པ་ན་གཉི་གའི་ནུས་པ་དོན་གྱི་ཁས་བླངས་པ། དངོས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡང་འདྲི་བར་མཛད་པས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅི་སྙིང་པོ་དེ་ཚིག་གམ་ཞེས་བྱའོ། །ཁས་བླངས་པའི་དོན་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་
ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་མ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དུས་མཉམ་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་ཕན་ཚུན་ཚོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་ཙམ་གྱི་བདག་
ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སྒྲོན་མ་དང་སྡོང་བུའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས། མ་སྤྱད་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་
སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མར་མེ་དང་སྡང་བུའི་སྐད་ཅིག་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པར་ཞིག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་མཚན་ཉིད་བསྲེག་པར་བྱ་བ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་དག་ལས་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདས་མ་
เล่ม ๘๕ · หน้า 264b
ཐག་པའི་དོན་ནི་དེ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །དང་པོ་དང་ཕྱི་མའི་གྱུར་པ་དག་རེ་རེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་ན་འོ་ན་ཅིག་ཅར་བདག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་
བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་
སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་དག་གིས་འཚང་རྒྱ་བའོ་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་
ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་དག་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མར་མེའི་ཚུལ་གྱིས་
ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལས་ལྷག་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉི་གས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མར་མེའི་དཔེ་ཁོ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མུན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །
མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འོངས་པ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་
เล่ม ๘๕ · หน้า 265a
ཡུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་བསྟན་པ་ནི། རབ་འབྱོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་
མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བ་སེམས་གང་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མར་གནས་ཏེ་འགགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སླར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་རྗེས་སུ་
འགྲོ་བ་མེད་པར་ཞིག་པ་ནི་སླར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་བརྒྱུད་པས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པར་རིགས་ཀྱི། ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །འགག་པ་ཟབ་པའི་དོན་
ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་འབྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདས་པ་སྟེ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འགག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། འགོག་
པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཆོས་དེ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འགག་གམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་གང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་
ཞེས་བྱའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ན་དེ་འགགས་པས་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཅི་ཞིག་འགག་ཅེས་བྱ་བའི་བསམས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཅི་མ་འོངས་པ་འགག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་
เล่ม ๘๕ · หน้า 265b
འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་མ་བྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་འགག་པ་
ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་ཞིག་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མེད་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འགགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོ་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་གང་མི་འབྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་
གཞན་དོན་མེད་པས་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཡོད་པའི་དུས་སུ་འཇིག་པ་མེད་པས་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མེད་ལ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་
ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་གང་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཞིག་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་
ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་དུས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་འགག་པ་བསལ་བས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་
འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ནི་མ་བརྟགས་ན་གཅིག་པུ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགག་པར་མི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 266a
འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགག་པ་ལ་འགག་པ་ཟབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་
བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གསུམ་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ན་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་ན་ནི་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་
ཨ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་སམ་ཅི་ཞེས་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་འབྱུང་བས་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོའི་དོན་
སྐད་ཅིག་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འོ་ན་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པས་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་བྱ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སེམས་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞིའི་
เล่ม ๘๕ · หน้า 266b
ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སེམས་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་
པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དོན་གྱིས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་སེམས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་ལས་གཞན་ན་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་
པའི། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་མཐོང་ཞིང་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྤྱོད་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་
དེ་ལྟར་སྤྱོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གང་དུ་ཡང་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསོལ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཅི་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་
དོགས་པ་བསུ་ནས་འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ། དེ་དག་དེ་ཁོ་ནར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་རིམ་པ་བཞིན་མི་འཇུག་ཅིང་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བར་
འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་
ཡུལ་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས།
เล่ม ๘๕ · หน้า 267a
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བཀག་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཟབ་པའི་དོན་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་དེས་མཚན་མ་དེ་རྣམ་པར་མ་བཤིག་གམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་མ་བཤིག་གམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་སྤངས་ཤིང་མ་དོར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་གསལ་བའོ། །མཚན་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འོ་ན་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བའི་འབད་པ་མེད་པས་མཚན་མ་སྤངས་པ་མེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་
ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མཚན་མ་སྤོང་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྙམ་དུ་མི་སྦྱོར་མི་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྤངས་ནས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །ཅི་ལྟར་གཅིག་ཅིག་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་
ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དོན་དམ་པར་སྤང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་སྤངས་པ་འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཕན་ཚུན་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด