མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལང་ཀཱ་ར་བྲྀཏྟི་ཀཱིརྟི་ཀ་ལ་ནཱ་མ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๘๗ · หน้า 189b

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལང་ཀཱ་ར་བྲྀཏྟི་ཀཱིརྟི་ཀ་ལ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་

འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་རྣམ་མཛད་པ། །སངས་རྒྱས་ཡུམ་གྱི་དོན་ཀུན་ནི། །སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས། །ཐོས་ཤིང་རྣམ་པར་བསམས་ནས་ནི། །གཞན་ལ་ལན་མང་བཤད་གྱུར་ཀྱང་། །དོན་རྣམས་བསྐྱུད་པའི་འཇིགས་པས་བརྩམས། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་

འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་མཛད་པར་བཞེད་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བཅོམ་

ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལ་ཐོག་མར་རེ་ཞིག་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ། ཀུན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་རབ་

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་ཀུན་ཤེས་ནི་ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དགུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞི་བ་ཚོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་རང་

སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཞི་བའི་ཉེ་བར་མཐུན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ལམ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བདག་ཉིད་མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་

ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གང་ཞིག་དེ་ཡིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་

เล่ม ๘๗ · หน้า 190a

མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་གསུངས་པ་ཞེས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་

བའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་སུ་མཛད་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་དག་ནི་འདི་རྣམས་སོ། །ཐུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གསུངས་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཞེས་

པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སློབ་མའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་མ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་

འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་བདུན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གཅིག་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །

འདིར་ཀུན་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་པོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཅི་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཀུན་ནི་འདི་རྣམས་ལས་སྤྲོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་

འདུས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་པའོ། །རབ་ཏུ་གསལ་བར་སོང་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །གོ་རིམས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དྲུག་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་

གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་མ་མཐོང་བ་དང་། མ་ཐོས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 190b

པ་དང་། སྔར་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བློས་མི་དཔྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་། སྔར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་མེད་པའམ།

རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོའི་རྒྱུན་རྣམས་གྲུབ་པོ་ཞེས་པའམ། ཆོས་

ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའམ། གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མེད་པར་གསལ་བའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནུབ་པ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་

རང་བཞིན་དུ་གསལ་བས་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་མཐུས་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུན་ཙམ་མོ་ཞེས་པའམ། སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་

དེ་སྲིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་གསལ་བ་ཙམ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་སྲིད་སོ་

སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཐའ་བཞི་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་གསལ་བ་ཙམ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཉེ་བར་མང་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་

དུ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བས་གཞུང་དང་ལམ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 191a

རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཅི་སྟེ་བཤད་ཅེས་སེམས་པ་ལ་བདེན་ཏེ། སོ་སོ་རང་རང་གི་བསམ་པས་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། བཅས་པའི་བཅས་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པར་

བསྡུས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་འོག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་འབྲས་

བུ་དང་བཅས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པར་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་སོ་སོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་བརྩམས་ཞེས་པས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་

འགལ་བ་མེད་དོ། །ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་བཤད་པའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་གསུངས་ན། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པ་ལ་གསུངས་

པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །རྩོམ་པ་ཡི་ནི་དགོས་

པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་བརྗོད་དོ། །འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་

ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 191b

པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་བརྒྱད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་བཅས་པ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ་ནི་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་བཞིན་

ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྟོན་པ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱས་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མདོ་བཤད་ཅིང་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་

བུ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་སྟེ། མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །

འདི་ལས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་སོ། །རྟོགས་པར་འགྱུར་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་དོན་ནོ། །མདོ་དོན་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མདོའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་

བཅོས་འདི་ལས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱང་ངོ་། །དྲན་པ་ནི་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བཞག་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་འགྱུར་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྦྱོར་བ་

ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཚན་མཆོག་ཡིན་པས་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པར་མཐོང་བས་བསྟན་བཅོས་

འདི་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་གང་གིས་ཀྱང་དོགས་པར་མི་བྱའོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་པའི་ཚིག་ནས་བཟུང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 192a

ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅུ་དང་། བཅུ་གཅིག་དང་། དགུ་

དང་། བཅུ་གཅིག་དང་། བརྒྱད་དང་། བཅུ་གསུམ་དང་། བཞི་དང་། བཞིའི་དངོས་པོ་བདུན་ཅུ་ཐམ་པར་ཕྱེ་བས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་བདུན་ཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ལྷག་མ་མཐའ་དག་གིས་འཆད་ཅེས་པས་གང་ཞིག་

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་

ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་བརྒྱད། །ཅེས་པའོ། །འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།

དེ་བཞིན་ཉིད་བེམས་པོ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་རྟེན་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཀྱང་དེ་དང་

དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །སྤྲུལ་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུའམ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 192b

བྱ་བའི་ཚིག་གི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་

བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང་། སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་དང་། སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་དང་། སྒྲུབ་

པའི་ཚོགས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་། ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ། །མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། །སློབ་

མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་

པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་པ་ལ། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་

ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ལམ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་

དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནི། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་

เล่ม ๘๗ · หน้า 193a

ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་། རིང་བ་དང་། རིང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་

དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དགུའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་

བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་།

སྐྱོན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་

སྟེ། དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །

རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པ་ལ། །རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་

རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 193b

གསུམ་རྣམ་བཅུ་མཐར་གྱིས་པ། །ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷ་སྟེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་

དྲུག་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ནི་

ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་

གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ཡང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་ནི་

རྣམ་གསུམ་དང་། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། དེའི་མཛད་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ།

མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་

ཀྱང་གང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བདུན་ཅུའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་ཚིག་བདུན་ཅུའི་དོན་མདོར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 194a

བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་དོན་དུ་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བཞེད་དོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་

ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཞན་དོན་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་འཁོར་

བའི་རྒྱུ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་འགོད་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་

མདོར་དེ་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ལ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འདིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། ཅེས་པ་སྟེ།

མདོ་བཞིན་ནི་མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ཀྱི་རང་དགར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །

རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་བཅས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ལྟ་བུ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཞི་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་གྱུར་པས་སོ། །འདུན་པ་འབྲིང་དང་

เล่ม ๘๗ · หน้า 194b

བཅས་པ་ནི་གསེར་ལྟ་བུ་སྟེ། ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ཟད་པས་ནའོ། །འདུན་པ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉི་མ་སོ་སོ་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་དང་བཅས་པས་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་

གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཤིང་བསྲེགས་པས་ནའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པ་གཏེར་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་རིན་ཆེན་

འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་སོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གྱིས་

མི་ཕྱེད་པས་ནའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རི་བོ་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དམིགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྨན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རྣམས་

རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་

སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་སོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ས་བོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྙན་པའི་གླུའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་འཇུག་པར་

བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ནའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐོགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པས་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མའི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 195a

གནས་སུ་གྱུར་པས་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་བཅས་པས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་པ་དང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བཅས་པས་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་

པའི་མཐར་མི་ལྟུང་ཞིང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བདེ་བར་ཡང་དག་པར་བཞུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་བཅས་པས་བཀོད་མའི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟད་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པས་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་

སྦྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྒྲ་སྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་སྙན་པར་སྒྲོག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་དང་བཅས་པས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་སྟེ། དབྱེ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་

པས་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་བདུད་རྩིའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གསུམ་མོ། །ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གཅིག་

གོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ས་བཅུའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ལྔའོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གཅིག་

ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་ནས། གདམས་ངག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱ་བ་རྣམས་སློབ་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་

བཅུར་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང་། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 195b

ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། སྒྲུབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གོ་

ཆ་དང་། འཇུག་པ་དང་། ཚོགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་བཤད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་དང་བཞི་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའོ། །བདེན་

པ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་

བསྡུས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་ཉིད་དེ། རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་འགག་

པ་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་

འདོད་དོ། །ལམ་ནི་འགོག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་

ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཁོར་བ་པ་དང་། སློབ་པ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 196a

དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཅིག་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་ཀུན་དུ་

བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མཚན་

དང་དཔེ་བྱད་འབར་བ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པར་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་

དོན་དམ་པར་སྒྱུ་མའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སའོ། །ཚུ་རོལ་གྱི་གནས་ལ་གནས་པ་མུ་སྟེགས་མཐའ་དག་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་འདས་པའོ་ཞེས་

པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་གདམས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་བརྟགས་པའི་གཟུང་

བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་བེམས་པོ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་འབར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 196b

པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྟོན་པའི་ལུང་དང་། རྟོགས་པའི་

བདག་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། ལུང་ལ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་

གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ས་བཅུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ཁམས་གསུམ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་

འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་གདམས་པའོ། །མ་ཞེན་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མ་ཞེན་པ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་

སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཞེན་པར་གདམས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་ངལ་ཞེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ཡུན་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་

གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བར་གདམས་པའོ། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 197a

ལྟར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་

གསུངས་པ་འཛིན་པ་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པ་རྣམས་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་འཛིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་

དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་འཛིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་འཛིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་

པའོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། །

གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱིས་སེམས་ཤེས་པའི་བྱ་བའོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཅན་

གྱིས་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བྱ་བའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་དེ་དང་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ་

ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པའོ། །མཐོང་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་གནས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་

เล่ม ๘๗ · หน้า 197b

པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་སློབ་པ་ནི་མཐོང་

བའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་

བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །དགེ་འདུན་ནི་འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་

པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག །དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེས་ནས་དང་། །བྱེད་དང་བྱེད་མེད་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་། །མཐོང་ཐོས་

ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པ་དང་འདིར་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ནི་འཕགས་པ་དང་གང་ཟག་ལ་དམ་བཅས་པ་སྟེ། དད་པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། ལན་

ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། སྐྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་

འོང་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། འཕར་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕར་

เล่ม ๘๗ · หน้า 198a

བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས་པས་ན་རང་སངས་

རྒྱས་དང་ཞེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུའོ། །འདི་ནི་ཚིག་བཅད་གཉིས་ལས། དད་དང་མཐོང་ཐོབ་ཅེས་པ་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག །ཅེས་པ་ནི་འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བགྲང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་

བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་ནི་དངོས་སུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་གསལ་ལོ། །འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་ནི་རབ་ཏུ་

དབྱེ་བར་ཚིག་གིས་གསལ་ལོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་མ་དོ་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། བྱེད་དང་བྱེད་མེད། འོག་མིན་ཞེས་པ་ལ་བར་དོར་ཞེས་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །སྐྱེས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་

ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བྱེད་དང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བྱེད་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། མིང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་བཞི་

པོ་རྣམས་གསུངས་སོ། །འོག་མིན་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་

ནོ། །མཐོང་ཆོས་ཞི་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ཚིག་གིས་གསལ་ལོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 198b

ཕྱིར་ན་རང་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པས་གང་ཟག་ཉི་ཤུའོ། །ད་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་རྒྱུ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་

རང་བཞིན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། དྲོད་ཐོབ་པ་དང་། རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་དང་། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་

པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་

ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། སྟོང་པ། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་པར་འབྱུང་

བའི་བདག་ཉིད་དོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ལམ། རིགས་པ། སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་

གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །དྲོད་སོགས་བདག་

ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་རྟེན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཤེས་པ་ལ། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 199a

གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན་གསུངས་

པ། ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་འབྲེལ་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །

བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ནའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཅན་ལ། དེའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་

ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོས་ནི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་གཞན་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འགོག་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་བསལ་བ་ཙམ་ཉིད་

དོ། །གཞན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲས་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་སྒྲས་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རིགས་པ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའམ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཕྱིས་བསྟན་ཞིང་གསལ་

བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་

པས་རང་རང་གི་ཐེག་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །དྲོད་འབྲིང་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །གནས་བྲལ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 199b

སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་སྟེ། གནས་འགོག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །འགོག་པའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མའི་སྙེགས་ས་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདྲ་བ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་གནས་བྲལ་ལོ། །རྒྱུན་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་གནས་

པ་ཞེས་པ་སྟེ། གནས་བྲལ་དང་གནས་དག་འགོག་པའི་ཞེན་པ་ནི་གནས་སོ། །དྲོད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། བཏགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ལ་བཏགས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་

ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་བདག་ཉིད་སོ་སོའི་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་རྣམས་ནི་གསལ་བའི་

རྒྱུད་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་གི་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་རྣམས་བཏགས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་

དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བས་ན་དྲོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་

དེ་རྣམས་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག །དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །ཞེས་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་འདིའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དེའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་

ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ངོ་བོར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་ནི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་གནས་ནི་ཁམས་མི་ལེན་པ་སྟེ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

เล่ม ๘๗ · หน้า 200a

དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ཞེས་པ་སྟེ། ཁས་མ་བླངས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་

བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག །ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་

བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་གཟུགས་སྟོང་པ་དང་། དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་དག་གཅིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་

ཀྱིས་ཤེས་པ་དམིགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །གང་ཟག་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །ད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་དེའི་

དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་བརྟག་པ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་དོ། །

མཚན་མ་ནི་དབྱེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་སྟེ་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་

དཔྱོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དགུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 200b

ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་སྟེ་དམིགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་རྣམ་པའོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་

བྱ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དག་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདིར་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་ལ་སྙེག་པ་སྟེ་སྐྱེ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ངེས་འབྱུང་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རླག་པ་

མེད་པའོ། །བདག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པའོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་མཚན་

མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་བརྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེའི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་ནི་དབྱེ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་

མཚན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་ན་མོས་མིན་ནི་ཁས་མི་ལེན་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ནི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་

བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་

བྱེད་པ་ནི་མྱུར་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུང་སྟོན་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །རློམ་པ་ཟད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་

เล่ม ๘๗ · หน้า 201a

ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐོག་མར་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ནི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།

གསུམ་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག །ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་

འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤོང་བའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུང་

བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པ་ལ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །

ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པས་

ཡོངས་སུ་བསླང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐའ་གཉིས་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 201b

པར་རྟོག་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་

རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྟོང་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་

པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །བདག་སོགས་རང་དབང་ངོ་བོ་དང་། །དེ་བཞིན་ཕུང་

སོགས་རྟེན་སྒོ་ནས། །རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱིས། །འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་

འཆད་པར་འགྱུར་བ་རང་དབང་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་

ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བདག་རང་དབང་ཅན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཅིག་པུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྒྱུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།

ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན་

เล่ม ๘๗ · หน้า 202a

བྱས་པའི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་

དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་

བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དུས་ལ་བབས་པས་

གསུངས་པ། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་སེམས་སོ། །མི་འགོང་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་

མ་ཞུམ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོན་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །ཞེས་པ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་གི་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་རིག་པ་

ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་བོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་བོར་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་པོ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དགེ་བའི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 202b

བཤེས་གཉེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །རྟེན་ནི་གཞིའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་

པ་དང་། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཏེ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་

ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་དོན་གྱིས་རིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

ཉིད་དོ། །རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་རྟོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་

དེ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་བརྟན་པའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ལ་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་

གསལ་ལོ། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་ནི་གོ་རིམས་སོམོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །ཞེས་པ་ནི་སངས་

རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཀའ་བ་མེད་པས་ཆོས་བཅུ་གསུམ་རྟོགས་པའོ། །གང་ཞིག་རིགས་པ་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྟེན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བར་བཅས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ནི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 203a

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྟོང་པ་འདི་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་དང་། དེ་ལྟར་ངེས་པར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་

དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒོལ་བའོ། །རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་

མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་

རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་བུམ་པ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་ནི་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩིའི་བུམ་

པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བཤད་ནས་ད་ནི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང་། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་

དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་། །གང་དག་ཐོབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་པ་ལ། ཐོག་མར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །དགེ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །མི་དགེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་

པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ལས་ས་བོན་རུལ་པ་ལྟ་བུར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་བཞག་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 203b

དག་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འཕགས་

པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་

པའོ། །ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། སློབ་མ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མིན་པར་བརྗོད་པའོ། །འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་

པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པས་གོམས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་

སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། གསུམ་དང་། བཞི་དང་། བཞིས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་

པོ་གསུམ་གྱིས་རང་འབྱུང་གིས། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། གང་དག་གི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་ཅིང་སོག་པ་དེ་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་གང་གི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

མཆོག་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་གོ། །དེ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སེམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དང་། སྤོང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ཉིད་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སེམས་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 204a

བྱེད་པའོ། །སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པ་

གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མཆོག་སྟེ། འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱའོ། །རང་བྱུང་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་

དང་། དམིགས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་གསུངས་ནས། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་དྲུག་ལ། །དེ་རྣམས་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ན། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་

བཤད། །ཅེས་པའོ། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ལ། །སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྫས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་

པའི་བཟོད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མི་ལྷོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །རང་གི་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་བསྐྱེད་པ་དང་། མཐོང་བའི་

ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། བསམ་པའི་རང་བཞིན་དང་། བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་དང་། ནམ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་འདི་ལ་གཏང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་སེམས་པ་ནི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 204b

ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་ཉིད་ཀྱང་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་པར་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །སྦྱིན་པ་དེ་

ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དུས་སུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། བཟོད་

པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་གཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་། ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབུལ་ཞེས་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།

དེ་བས་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་བསྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བར་བརྩམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་། །

ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་དང་ལྡན་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་

ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། །

བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ།

เล่ม ๘๗ · หน้า 205a

ཡན་ལག་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །གཟུགས་མེད་བཞི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་

དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་དམིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་

མཆེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུན་པའི་མཐའ་

ཅན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །བྱམས་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་

རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །

དམིགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་མཐའ་དག་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སྦྱིན་བྱ་རྣམས་

རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མངོན་ཤེས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 205b

དྲུག་ཅེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ཞེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་ལམ་མོ། །འཛེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དགུར་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་གསུམ་བསྒྲུབ་

པའི་ཚོགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་

ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཚོགས་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བཟོད་པའི་ཚོགས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང་།

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སའི་ཚོགས་

དང་། གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཞེས་པའོ། །ཞི་གནས་ཤེས་པ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་བཅས་པར་འཇུག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་

དང་ལྷག་མཐོང་དག་ནི་ཟུང་ངོ་། །དེ་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་མོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་

ཉི་ཤུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་བསོད་ནམས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུངས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུངས་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ།

เล่ม ๘๗ · หน้า 206a

བཟོད་པའི་གཟུངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་དང་། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་རྣམས་སོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་

གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། ལམ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀ་དང་། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ནི། །

ཕྱོགས་དང་མྱ་ངན་འདས་ལམ་དང་། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་གཞན་པ་དང་། །མཐའ་ལས་འདས་སོགས་དོར་མེད་དང་། །རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྐྱེས་སོགས་ཆོས་རྣམས་འདས་པ་སོགས། །འབྲེལ་དང་གཞན་པའི་གཟུགས་དག་དང་། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བརྗོད་པ་

དང་། །ཆོས་དང་གཞན་པའི་དངོས་པོ་དང་། །རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད། །སྟོང་པ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པར་འདོད། །ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འོད་གསལ་བ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དོ། །ནང་ཞེས་པ་ནི་མིག་

ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་སྟོང་པ་སྟེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་ཀ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་མ་ཁྱབ་པའི་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་བདག་

ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་

ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་གཞན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མཐའ་ལས་འདས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 206b

སོགས་དོར་མེད་དང་། །རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། །ཞེས་པ་ལ། མཐའ་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་གཟུང་སྟེ་གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ་འཁོར་བའོ། །དེ་

སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོར་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། གང་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་

དོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་འདས་པ་སོགས། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་།

གནས་པ་དང་། རྒས་པ་དང་། འཆི་བ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་ཏེ་དུས་གསུམ་མོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འབྲེལ་

དང་གཞན་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཏེ། འབྲས་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་པའི་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་

བའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་སྟོང་

པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་པའི་དངོས་པོ་དང་། རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་གཞན་ནི་ལུས་ལས་ལོགས་ཤིག་པའི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །སྟོང་ཚོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 207a

རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཅད་པའི་དོན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུར་བརྗོད་དོ། །འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་སའི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ས་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་

འཕྲོ་བ་དང་། བགྲོད་པར་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེ་རྣམས་རིམ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་

འགྱུར་ཏེ། །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང་། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་

བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བསླུ་བའི་བསམ་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་

པར་དགྱེས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །གཏོང་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ། །བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །

དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚོལ་ཞིང་དཔྱོད་པའོ། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལས་ལོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ནི་བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཏེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་དུ་འདོད་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཟང་ཟིང་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། དེ་རྒྱུ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 207b

བཅུ་པར་འདོད་དོ། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། འདི་དག་ནི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་

བདག་ཉིད་དོ། །ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་

དགའ་དང་སྙིང་བརྩེ་ཆེ། །བཀུར་སྟི་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་བརྩོན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །བྱས་པ་གཟོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕན་པ་བྱས་པ་དྲན་པའོ། །བཟོད་ཅེས་པ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་

གསུམ་རྫོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་ཞེས་པ་ནི་དམ་པའི་ལས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །སྙིང་བརྩེ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེས་བཅིངས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ཞེས་པ་ནི་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུད་པའོ། །གུས་པ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའི་

ཆོས་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ལས་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་

བ་དང་། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམས་ལྔ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་པ་མེད་པའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་

ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྦྱོང་བའོ། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་མི་སྡུག་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །

เล่ม ๘๗ · หน้า 208a

ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔའོ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ལས་ཏེ། དེས་ནི་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནགས་གནས་

འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་སེམས་དང་། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ནགས་གནས་ཞེས་པ་ནི་དགོན་པ་ན་གནས་པའོ། །འདོད་

ཆུང་ཞེས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །ཆོག་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་ལྷག་པ་མི་འདོད་པའོ། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་བསྟེན་དང་། །ཞེས་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་བསྟེན་པའོ། །བསླབ་པ་

ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་བསླབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་སྨོད་པའོ། །མྱ་ངན་འདའ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཟློག་པའོ། །བདོག་ཀུན་གཏོང་ཞེས་པ་ནི་

ཀུན་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ། །མི་ཞུམ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པའོ། །ལྟོས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །སྔོན་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བཅུའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཐོབ་པར་

འགྱུར་རོ། །འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །མི་དགེའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང་ནི། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག །ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་

དག་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི་འདྲིས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཕྱུག་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བའོ། །ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་ཞེས་པ་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པའོ། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །ཞེས་པ་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་གྲོང་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་

เล่ม ๘๗ · หน้า 208b

བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་བསྟོད་དང་ཟེར་ཞིང་གཞན་ལ་སྨོད་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང་ཞེས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །རློམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁེངས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་འདུད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་

ལོག་ཅེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའོ། །ཡིད་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་བཟོད་ཅེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་

བརྟེན་པའོ། །རྣམ་སྤངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་པའི་མཐའ་ཅན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་

ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་པས། །སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་པ། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་

རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དྲུག་པོ་རྣམས་མི་སྤོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཚོགས་རྣམས་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པོ་རྣམས་སོ། །

གང་གིས་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། དབུལ་ཡང་སློང་བ་རྣམས་ནི་མི་སྤོང་བ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། །

མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་གནས་དང་། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །དེ་ལྟར་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 209a

རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལ། འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་གི་སྒྲ་དང་པོར་བྱས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒྲའི་བར་གྱི་ཚིག་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་།

སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང་། ཁམས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་གོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་

གནས་དང་། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་གནས་པ་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །དེ་ལྟར་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་

དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོས་སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་ཉི་ཤུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེས་ནི་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་

པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང་། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་

ཟད་ཤེས་དང་། །ཚུལ་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 209b

ས་མིན་གར་འདོད་པར། །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང་། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུའོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་པའོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་

དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྟེར་བ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཏེ། རང་རང་གི་སེམས་སུ་ཡ་ང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །སྙིང་རྗེས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །རློམ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་

པའོ། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེས་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པའོ། །ཚུལ་གཅིག་ཅེས་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ཚུལ་གཅིག་ཅེས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་ཤེས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་

པོ་རྣམས་མ་བསྐྱེད་པར་ཤེས་པ་དང་བརྟགས་པས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་

རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བའོ། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་

རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །མཁས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་དེ་ལ་མཁས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དུལ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཞི་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་

ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆགས་པའི་ས་མིན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །གར་འདོད་པར་ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་དུས་མཉམ་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །

เล่ม ๘๗ · หน้า 210a

སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོན་པ་ཞེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་སྐྱོན་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་

ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །

ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་རྩེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །མཛེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར་

གཞོམ་དུ་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བྱས་

པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་པའོ། །དབང་པོ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་མཆོག་དམན་ཤེས་པའོ། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་སྦྱོང་ཞེས་པ་ནི་བསྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྱུ་

མ་ལྟར་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའོ། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་བའི་བློ་མངོན་དུ་སོང་བས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་

ཡས་དང་། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང་། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 210b

ཡས་ཞེས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དོན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པའོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་དངོས་པོ་སོ་སོ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པའི་སྤོབས་པ་ཕུན་

སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། མཐའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རིགས་དང་རུས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་

སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྗེའུ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོ་འབྲང་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོ་འབྲང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཁོར་དང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་

ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ངེས་འབྱུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་

ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་ཤིང་ཨ་ཤྭད་ཐ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དངོས་པོ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་

བློ་གྲོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བ་ས་དགུ་པོ་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་ཚོགས་ཡིན་ཞིང་། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བས་དེའི་ཚོགས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ས་བཅུ་པ་ནི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་

ཕྱིར་གསུངས་པ། ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ས་དགུ་འདས་ནས་ཞེས་པ་ནི། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་སྟེ། །དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 211a

རིགས་ཅན་ནོ། །བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་པའི་ས་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བྱས་

པས་བསྲུང་བའི་ས་ནི་སོ་སོར་ཞུགས་པ་གསུམ་གྱིའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སོ། །ས་དགུ་པོ་འདི་

རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཀུན་དུ་འོད་སངས་རྒྱས་པའི་སར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པའོ། །ས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དག་བརྗོད་ནས། ད་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བས་

དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་

བཞིའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་སྐབས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གནས་སྐབས་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསུངས་

པ། གཟུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གནས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །གང་ཟག་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། གང་ཟག་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །

མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་པོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 211b

བརྒྱད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་བཞི་པ་གསུངས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དུ། །ངེས་འབྱུང་ལམ་

གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་བྱེད་པའོ། །མཉམ་

ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པར་མཉམ་པའོ། །སེམས་ཅན་དོན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁར་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ། །འབད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚེགས་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ངེས་འབྱུང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །

ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་

པར་འབྱུང་བ་དང་། ཚེགས་མེད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་བསྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་

གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་ལམ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། །

เล่ม ๘๗ · หน้า 212a

རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་ལས། །ཞེས་པ་སྟེ། མོག་མོག་པོར་མཛད་ཅེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་ལྷའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་འོད་མེད་པར་མཛད་པའོ། །འོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་ཀྱིས་སོ། །དོན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རུང་བར་བྱ་བའི་

ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། རུང་བ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོག་མོག་པོར་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོ་ཞིང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་

ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁྱབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་ངེས་པས་ན་དེ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་

པས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། །རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞེན་པ་སྤོང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་

བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་འདིར་བསྟན་པར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་

དག་པར་བྱས་ཏེ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གསུངས་པ། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་

เล่ม ๘๗ · หน้า 212b

བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་ཉིད་དང་། ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། མི་སྡུག་པ་ཞེས་པ་སྟེ།

རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་ལ་གཞན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཞི་གནས་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞིའོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པ་ཉིད་དང་། འཚེ་བ་ཉིད་དང་། འདྲེན་པ་

ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བདུན་

ནོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལམ་ཉིད་དང་། རིག་པ་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ལ་

གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ལམ་འདིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གཞན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་

གསུངས་པ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་

སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་རྣམས། །ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་

เล่ม ๘๗ · หน้า 213a

ཕུང་པོ་དེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་རྣམས་དབྱེར་མེད་པ་དག་དྲོད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་

གནས་པ་བཀག་པ་ནི་བཟོད་པར་བཞེད་དོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངག་གི་ཚོགས་རྒྱས་པར་མི་གནས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཁས་བླང་དུ་མེད་པར་སྟོན་

པའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་མི་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལོ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་།

ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཡང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔང་པོར་བྱས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེད་པ་མ་

ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པ་ཚོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ལྟོས་པ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་

སེམས་དཔས་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་འདོད་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་པ། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་

ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 213b

གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཅིག་གོ། །ཉན་ཐོས་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཚིག་མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པས་གཞན་

རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་གོ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཉིས་པའོ། །ཚིག་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང་། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་

དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་མངོན་པར་བསྟན་ནས། དེའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་གསུངས་པ། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་

རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་དང་། འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི། བརྟེན་པའི་ཆོས་

ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་

པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་

སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེའི་མི་འགལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཉིད་

เล่ม ๘๗ · หน้า 214a

གསུངས་པ་སྟེ། གཟུགས་བསྟན་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ནི་དྲོད་ཀྱི་རྟོགས་པའོ། །བཏགས་པའི་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འབྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྟོང་

པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་བཟོད་པའི་རྟོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མི་འགག་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནས་གཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་

བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་

ལ་ཡང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་འདི་བརྗོད་པའོ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་ཞེས་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ལས་ཕན་ཡོན་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་

སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་

མཐའ་གཉིས་མེད་པ་དང་། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་

เล่ม ๘๗ · หน้า 214b

སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག །འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ལམ་

ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མེད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དེ།

དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དེས་འཇུག་ཅེས་པས་ཚད་མེད་བཅས་ཏེ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་

ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་འདི་དག་ཙམ་མོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་

པའི་བཟོད་པའོ། །དཔག་མེད་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་མཐའ་ཉིད་ནི་མཐའ་སྟེ། དཔག་པ་དང་མཐའ་དག་མེད་པ་ཞེས་དཔག་མེད་མཐའ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་གཅད་དུ་མེད་པས་ན་དཔག་མེད་ཅེས་པ་

སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པས་ན་མཐའ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་རྐང་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེར་གནས་སངས་རྒྱས་

ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ལ་གནས་པ་རྟེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་མི་བྱ་ཞིང་དོར་བར་མི་བྱའོ། །སོགས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 215a

པའི་སྒྲས་སོ་སོ་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བྱམས་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་

ཤེས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ཐོབ་པ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་སྟོན་པ་ནི་

འགོག་པ་ལ་ཆེས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་འདིར་ཡང་ངེས་འཛིན་ཞེས་པ་གོང་མའི་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་པ་ལ་ཉམ་ང་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ནད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་

ཏེ་དེ་དག་སེལ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བསལ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞུགས་པའི་གནས་དག་སངས་

རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དགེ་བ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག །

འགོད་དང་ཞེས་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་

བསྔོ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་བཤད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། དེའི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་མདོ་ལས་དང་པོར་གསུངས་པ་འདིས་ན་དེ་ལ། རེ་ཞིག་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ། །

เล่ม ๘๗ · หน้า 215b

ཀུན་ནས་ཞི་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །འདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང་། །གནོད་པས་རྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཞི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞི་བའོ། །འདུད་ཅེས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་

གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཅོམ་པའོ། །གནོད་པས་རྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་གཞན་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །

བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །རྟེན་མཆོད་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེ་རྣམས་སུ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་

པའམ་ལས་སོ། །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་རྣམས་ལ་

མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང་། །རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། །སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་

ན། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཆེས་ལྷག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་གི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་

དང་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་པས་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་

เล่ม ๘๗ · หน้า 216a

ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་རང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་མོས་པ་དག་ཀྱང་རིག་

པར་བྱ་སྟེ། མོས་པའི་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་མོས་པ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མོས་པ་ལ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་སྟོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་རྣམས་

གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་མོས་པ་དེའི་མོས་པ་

རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟོད་པ་ནི་བསྟོད་པ་ཙམ་མོ། །བཀུར་བ་ནི་འབྲིང་དུ་བསྟོད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཆེར་བསྟོད་པའོ། །བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་

བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་

དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་འདི་གང་གི་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བྱེད་པ་མཆོག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་

เล่ม ๘๗ · หน้า 216b

ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་གང་ཞིག་ཏུ་དང་།

སེམས་གང་གིས་དང་། བསྔོ་བ་གང་གིས་དང་། སྔོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། ཇི་བཞིན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། དེས་ཡོངས་

སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དབེན་དང་ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དབེན་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སངས་

རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཐབས་བཅས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་

དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་འདས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་

ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ལ། སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་པ་ལ་

སོགས་པ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །མི་དམིགས་པའི་

เล่ม ๘๗ · หน้า 217a

རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཐབས་

དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། །དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་བྱ་ཞིང་མི་དམིགས་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མི་དམིགས་པར་རྣམ་པར་

དག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་

ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ད་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གསུངས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དང་། །ཆོས་རྣམས་

དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །མཆོག་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་

ཞེས་པ་འདིས་ན་མཆོག་གོ། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོང་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པར་རྣམ་

པར་དག་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དོན་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། འདིས་ན་དོན་ཆེན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེའི་སྒོམ་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །བསྒོམ་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด