འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་པཉྫི་ཀ་སཱ་རོཏྟ་མ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๘๙ · หน้า 82b
འདུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་བཅས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པའི་བཀུར་བའོ། །དེ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་བཀུར་བའོ། །
གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདུན་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཞན་དག་ལ་བྱིན་པ་ནི་སྔ་མ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དེ་འདིར་ནི་རང་ཉིད་ཀློག་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་བྱིན་ནས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་བཀུར་བའོ། །གཞན་
ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏོ། །འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་ཞེས་གང་སྔར་གསུངས་པ་དང་། དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་ཉམས་པ་རགས་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དག་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་པར་བསམས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་མཐའ་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་ནི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དོན་དང་བཅས་པ་
པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་དེའི་དོན་མདོར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་དག་གིས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བརྒྱད་པའི་སྐབས་
ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་སོ། །འདི་ཡང་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་གྱིས་སམ། ལུས་ཀྱི་བརྡས་དྲིས་པ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། །ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་བླུན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་
པ་དང་ལུང་དག་གིས་ཡང་དག་པར་མ་ཟིན་པ་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གང་གིས་གཡོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིར་ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 83a
ལོག་པའི་དོན་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བླུན་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་ཆུད་ཟོས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨོས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་དང་། ཞིག་
པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ལས་གཟུགས་བརྙན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་པོ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་
བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་། མཚན་མ་དང་། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་
རོ་ཞེས་གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གཟུགས་ཉིད་མེད་ན་དེ་ལ་རྟག་པ་
འམ་མི་རྟག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་
ཞུས་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་སོ། །དེ་དག་མ་བསྒོམས་པ་ནི་གང་དག་ལ་མ་གོམས་པ་དང་། མ་བསྡམས་
པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པའོ། །དེས་ན་སེམས་མ་བསྒོམས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་གོམས་པའོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པའོ། །
เล่ม ๘๙ · หน้า 83b
དེས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བའོ། །དེས་ན་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་ནི་གཞན་ལས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཉམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མི་
རྟག་པ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟག་པ་མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་འཇིག་པ་ཞེས་སྨོས་ལ། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་དེ་གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་འམ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་འཇིག་པ་
ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་དམན་པར་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་གང་སྟོང་པ་དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བལྟའོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གཟུགས་བརྙན་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་ནས། དེའི་
སྤྱོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོང་ཉིད་དུ་དོན་ལ་མཁས་པས་བཀླག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་པ་དག་གི་གཉེན་པོ་
སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཛད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཐའ་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ལས་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 84a
ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཟབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔ་པོའི་འོག་གི་
གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཀུར་བ་དགུ་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གྲུབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་
ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
ནས། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔ་པ་ནི་བསྔགས་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཞན་
ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག །
ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ནི་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་དྲུག་པ་བསྟན་ཏེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 84b
ནི་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉེ་བར་གཏད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱིན་པའོ། །བསམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕེལ་བ་ལ་
སོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་བདུན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསོད་
ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་བཟུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་གྲངས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་ལྔ་དང་། བཅུ་དང་། བརྒྱད་དང་། སྟོང་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །བགྲང་བར་མང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
བཅུ་དང་བརྒྱ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ནི་གང་གཱའི་བྱེ་མ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟླ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུའི་བྱེ་མ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བཅུ་ལྡབ་བརྒྱའི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཉེ་བའི་རྒྱུའོ། །
དེ་ཡང་གཟུང་སླ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསྔགས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་དགུ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀས་བསོད་ནམས་ལྷག་པའི་རིགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་
གྱིས་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་འདི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་
སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་བསྟན་པ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་
เล่ม ๘๙ · หน้า 85a
ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དེ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་
པ་མ་ཡིན་དང་། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དེ་ལས་འདི་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་
ན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་
ཅིང་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་འབད་པ་ལྷག་པ་ཡོད་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཡང་དང་པོར་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་འོག་ནས་འཆད་དེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྒྲ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་
བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་སོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འབྲས་བུ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 85b
པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་
འོད་ཀྱི་སའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་
ཉིད་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྔ་མའི་གཞུང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་དམིགས་པའི་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཡོད་པས་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཚད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཐམས་ཅད་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ། བར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔག་
ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟློས་པ་ནི་ཕྱོགས་རེ་རེ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ཏོ། །མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་དོན་ལྷག་པ་ལས་བཟླས་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་ཕྱོགས་རིང་བས་མ་ཆགས་
པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པས་གྲངས་མེད་པའོ། །ཕྱོགས་ཡངས་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །སོ་སོར་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་བསམ་པར་མི་ནུས་པས་ན་མཐའ་ཡས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་
མ་ལུས་པར་སོ་སོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལ་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་སྟོང་གསུམ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་བར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཡང་བཟླས་པ་སོ་སོར་སྟོང་གསུམ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 86a
དང་འབྲེལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་གསུམ་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་དུས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་
དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དུས་རིང་བས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་གྲངས་མེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཐད་ཀ་དང་། དབྱིབས་ཡངས་པ་
ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །རེ་རེ་ནས་བསམ་དུ་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། རེ་རེ་ནས་བསམ་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་རྟོགས་པ་མེད་པས་ན་མཐའ་ཡས་པའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །
ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་དེས་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྟེ་ངའོ་
སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །འཁོར་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཕ་ནི་ང་སྙམ་ང་རྒྱལ་ཏེ། །མ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་རྩད་ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཆད་པ་དང་འཇུག་པ་ཆད་པའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྲིད་
པ་ནི་འཁོར་བའོ། །དེ་དག་ལྷག་པར་འདྲེན་པ་ནི་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་དང་སྲིད་པར་འདྲེན་པ་ཆད་པའོ། །མཆི་མ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་མེད་པས་ཡང་གཉེན་ནི་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་མེད་དེ། དེས་ན་མཆི་མ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ། །ཚེར་མ་དང་ཆོས་
མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པའོ། །དེ་དག་སྤངས་པ་ནི་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གླིང་གཞི་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གངས་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་གཟུང་བ་ནི་དེ་ནས་བརྩམས་པའོ། །དེའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 86b
ཕུང་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྨོས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ན་ལྡན་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་བདེ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་
བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་དབང་བས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་ངོ་། །དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །
རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་དུ་དཔེའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་དཔག་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །གཞན་དག་ནི་དེས་དེ་ལ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་སྟོབས་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་སྟེ། དུས་ཆད་པ་མེད་པར་དོན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ཞིང་ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞིས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་དང་། གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྒྲུབས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ལན་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྐོར་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུའོ། །དེ་ནི་བསྟན་པའོ། །འདིའི་བཤད་
เล่ม ๘๙ · หน้า 87a
པ་ནི་ལན་དགུ་སྟེ། ཆོས་དེ་ཉིད་གསལ་པོར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །དེ་ཐོགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་སྟེ། དེ་ཡང་དག་པར་བརྡུང་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་ཉན་པའོ། །ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་སྟེ་ཡིད་
འགེངས་པའོ། །དེ་འབུད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དེའི་དུང་སྒྲོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲི་སྟེ་དེ་འདེབས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་འབེབས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཏེ་དེ་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། །དེ་ཉིད་གཏན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ་དེ་ལ་མཆོད་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཚིམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྟོབས་པའོ། །བཏུལ་བ་ནི་བདེན་པ་དག་ལ་བཀོད་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །བསླབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་ལའོ། །མོས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དག་ལའོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པའོ། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དྲུག་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཞིང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ནི་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཡིད་ལ་བསྒོམས་ཏེ། དང་བར་བྱེད་
པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་ལུས་པ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ནི་མ་ལུས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་གཅིག་གིས་སོ། །མངོན་པར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་བསྡོམས་པའོ། །གཞལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་
ཀྱིས་ངེས་པར་བརྟགས་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བར་དམིགས་པར་བྱས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཆོག་ནི་རབ་མཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཚིག་བཅུ་གཅིག་གིས་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 87b
གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དབུས་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ལ་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སྡུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོས་ཏེ་འདྲེན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་
བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཇི་ལྟར་ཡི་རང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་དེ་ལ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཏེ་དངོས་པོ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་སོ། །དམིགས་པ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་གིས་སོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་སོ། །མཚན་མར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དམིགས་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་
བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་
ཀྱི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་འདོད་པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། གནོད་སྦྱིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏོར་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཁམས་ཐམས་
ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ཞིག་
เล่ม ๘๙ · หน้า 88a
གང་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གང་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །བརྩམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་
བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པའི་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་མགུ་བའོ། །དང་བ་ནི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གུས་པ་ནི་སྲིད་ཞུའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བག་མི་འཁུམས་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཞུམ་པ་ནི་
ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པའོ། །ཡི་གསོད་པ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །ཡི་གསོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱོ་བའི་རབ་ཏུ་གདུང་བའོ། །སྐྲག་པར་བརྩོན་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །ཀུན་ནས་སྐྲག་པ་ནི་དངང་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དངང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་ལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་སོ། །ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །འགྲོགས་པ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་འགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཚིག་ནི་ཉེས་པར་གཟུང་བ་ལོག་པར་
ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞིར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དྲི་བའི་གཞིར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅོད་པའི་ཚིག་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ལྟ་
བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དྲིས་པ་ལ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ལན་དུ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་གང་གིས་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་གང་གིས་གང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 88b
ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་
བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་རྒོལ་བ་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱས་ནས་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་
ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་དེ་ཉིད་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟད་པའོ། །ཟད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་སོ། །ཆོས་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །གཞན་
ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་འདིར་མདོར་བསྡུས་པའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 89a
ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དག་གོ། །ཆོས་དེ་ཡང་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་སྟེ་སྔ་མ་
བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་
བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་སོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ཉིད་
ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟག་པ་སྟེ། གང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་རོ། །དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 89b
བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རིགས་ཏེ་གང་གིས་སྤྱིའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚོགས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་གལ་ཏེ་འདིས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དུ་གསུངས་ཏེ། མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་
གྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་ཚར་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཚན་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ན་དེ་
མཚན་མར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་དམིགས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་སེམས་པ་མ་ཡིན། ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་གི་ཚེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་འམ་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་
འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་སྟེ་ཞེས་
བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཡུལ་མེད་པའོ། །མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཚན་མར་མི་འཛིན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རང་
เล่ม ๘๙ · หน้า 90a
བཞིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་གཉིས་ཀ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་གྲགས་
པའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕན་ཡོན་གསུངས་སོ། །ཇི་སྟེ་འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་
མའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསོད་ནམས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ་འདི་ལ་འཇུག་པ་དང་། འཛིན་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་
སོ། །དེ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །འདུ་བྱེད་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་
དེ་དག་ནི་ཞི་བ་དབེན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། འགག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མར་
བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མི་དམིགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ན་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཚན་མར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུག་དང་བཅས་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 90b
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བདུན་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཟང་པོ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱང་བ་ནི་མྱང་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུ་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ཐོས་པས་སོ། །ལོག་པར་
རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་རྟོགས་པའོ། །ལོག་པར་ཁ་ཏོན་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་གོམས་པས་སོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་གསུངས་པའོ། །སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཕུང་ཁྲོལ་བྱེད་པ་སྟེ་དུག་གོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲི་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྐུར་པ་གདབ་པ་ནི་སྨོད་པ་སྟེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཚོན་ཏེ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དུག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ག་ལས་
ཤེས་ཤེ་ན། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་
ཕུང་པོའོ། །མ་གཏོགས་པ་མ་འདུས་པ་སྟེ་དུས་གསུམ་དང་། ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཆོས་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 91a
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལའོ། །ཆུད་མ་ཟོས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཉམས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་དང་མ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཉིས་པ་ནི་ཡང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་ཞེ་ན་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་འདས་
མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ནི་ཁམས་
གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དགུ་པའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་
བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་གཉིས་ཀྱིའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གོ་སླའོ། །འདིར་བསྟན་པ་
བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆུང་ངུ་སྟེ་བཅུ་པའོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྟོགས་
པར་སླའོ། །འདི་བསྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འབྲིང་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བསྟན་པའོ། །
เล่ม ๘๙ · หน้า 91b
རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ན་བ་ནི་ནད་དོ། །དེའི་གསོ་སྨན་ནི་དེའི་རྐྱེན་ནོ། །ཡོ་བྱད་ནི་ཆུ་ཚགས་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་ནི་བདེ་བའོ། །དེ་དག་སྦྱར་བ་ནི་བསྟབས་པའོ། །བདེ་བ་ལ་
རེག་པ་ནི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེས་གང་གནས་པ་ནི་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་བཞག་པ་སྟེ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་བརྟག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེར་ཡོངས་སུ་བརྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་བསྙེན་
བཀུར་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བཞག་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ཤེ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དྲུག་པའོ། །དེ་དག་ནི་ནང་དུ་རེ་རེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་
སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །ཡུན་རིང་དུ་དེ་ཙམ་དུ་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་དེ་ཙམ་དུ་བསགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་ཡོད་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །འདིར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྙེད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་
སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ཡང་དེ་སྙེད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོའོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་
འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 92a
རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་
བཞི་པ་གསུངས་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདིར་བསམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་། དབུས་དང་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་དུ་ཚིག་གསུམ་ཡོད་པ་དེར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེར་དབུས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་འདུས་ཤེ་ན། དབུས་དེ་ནི་ཚར་བཅད་པ་བྱས་ནས་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ་དགུ་འདས་ནས་བུ་བཙའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཟླ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དགུ་ཡིན་ནོ། །མི་
འཛིན་པ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་སོ། །མི་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་
ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེས་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་
གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །འོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སམ་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ནས་སོ། །འགྲོ་བ་མེད་པར་ནི་འདས་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 92b
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོའོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་བྱིས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྐབས་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་
གིས་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྒྱུར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མ་ཆགས་པའོ། །སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་མ་བཅིངས་པ་མ་གྲོལ་བའོ། །མི་བསྔོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་འཕོ་བ་དང་མི་འཇིག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་འམ་སྔ་མ་འཇིག་ཅིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་དམ་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། །སྤྱོས་པ་ནི་ཁ་ཟེར་བའོ། །བརྡེགས་པ་ནི་བསྣུན་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །བཅས་པ་ནི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཟིལ་
གྱིས་གནོན་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རྨུགས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་ཞུམ་པ་སྟེ་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་གང་ཞུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་མི་རྟོགས་པ་སྟེ་རྨུགས་པའོ། །གཉིད་ནི་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་སྡུད་པ་སྟེ། སེམས་སྡུད་པ་ཡང་མིག་
ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་མེད་པའོ། །སེམས་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པ་དེ་ནི་གཉིད་ཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཐབས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་ནི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 93a
ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དེ་དག་གོ། །དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་
དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་ཡང་བསྟན་ནས།
དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དང་། །ཆོས་དབྱིངས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དེའི་ཡན་ལག་ནི་ལྔ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མཆོག་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་ལ་མངོན་
པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་གི་
ངོ་བོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་
སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ནི་འདིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་གསལ་བ་སྟེ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 93b
དེ་བྱེད་པའོ། །འདི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། དེ་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སོ། །ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུའོ། །
ཚིག་གཅིག་པོ་དེས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་
ཟད་པའོ། །དེ་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་སྟེ་བྱེད་པའོ། །ཚིག་འོག་མ་གཉིས་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ་རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་དོན་དམ་པ་དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་དེ་དག་ཉིད་མུན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་སེལ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་
ཅད་ཟད་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་
འདོད་པས་སོ། །མཆོག་གི་ཚིག་གིས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་ཐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །དེ་དག་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ནི་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོངས་པའོ། །དེ་དག་གིས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་བགྱིད་པའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྣང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་དོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་དོན་
เล่ม ๘๙ · หน้า 94a
བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྤྱན་ལྔ་སྟེ་འཁོར་རོ། །ཐ་མི་དད་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྤྱན་ཏེ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་གཟིགས་པ་ལ་བར་ཆད་གསུམ་སྟེ། གཏི་མུག་དང་། མུན་པ་དང་། རབ་རིབ་བོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །མུན་པ་ནི་མུན་ནག་གོ། །རབ་རིབ་ནི་མིག་གི་ནད་དོ། །དེ་དག་རབ་རིབ་མ་མཆིས་པར་བགྱི་བ་ནི་རྣམ་པར་
འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་
གསུམ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །བརྟགས་པ་ནི་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་
པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པ་ཉིད་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལམ་ལོག་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ལམ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ལམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །
དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་
เล่ม ๘๙ · หน้า 94b
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པ་དང་འགོག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དག་སྟེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་དག་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཏན་དུ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དེ་དག་ནི་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རང་གི་
མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཡང་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པ་གསུངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུམ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུའི་
གནས་སྐབས་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་མ་སྨོས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་ཤེས་ཏེ། ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོན་ཏན་
གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་བྱེད་པའོ། །གང་ཞེ་ན་བཅུ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་
དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་
བ་དང་ལྡན་པ་གསལ་བར་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །
เล่ม ๘๙ · หน้า 95a
དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་མི་སྲིད་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ནི་གནས་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་ནི་
བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པའོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བར་རོ། །དབང་པོ་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྟེ་དེ་དག་གི་མཆོག་
དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འདི་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའོ། །འདི་ནི་དབང་པོ་འབྲིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལམ་མོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་། རྣམ་པར་
ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡོང་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའམ་འདུག་པའོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་འམ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པའོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའོ། །
ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །གང་དེ་དག་ལས་གང་གིས་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་འདིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ཉིད་
སྟོབས་ཏེ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་གང་ལས་ཤེ་ན། མི་འཇིགས་པ་བཞི་བགྱིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིག་པ་སྨྲ་བ་ལས་སེང་གེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། མངོན་
เล่ม ๘๙ · หน้า 95b
པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཟག་པ་
ཟད་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ནི་རང་གི་དོན་ཏོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་གཞན་ལ་དེ་དག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་
འཇིགས་པ་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པ་དེ་དག་ལས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་བྱེད་པའོ། །མགོན་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས་པ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དེ་དག་གི་མགོན་དང་། སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཏེ། དེ་མཛད་
པའོ། །འདི་ཙམ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་གཉེན་
པོ་ནི་འཇོམས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་འཁོར་བ་
མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སེམས་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๘๙ · หน้า 96a
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འཁོར་ལོ་སྟེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྐོར་བ་ནི་སྐོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དེར་བསྐོར་བའོ། །དེ་ལ་
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ་བསྐོར་བ་དང་
པོའོ། །དེ་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་བསྐོར་བ་གཉིས་པའོ། །དེ་ཉིད་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། སྤངས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། བསྒོམས་པར་ཡོངས་སུ་
གཅོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་གསུམ་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། སྤངས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་
མོ། །འགོག་པ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། བསྒོམས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འགོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པས་སེམས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་སྐྱེ་བ་
མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་འགོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་མི་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྔར་འགོག་པ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མི་རིགས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 96b
པའི་ཕྱིར་ལ་སེམས་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་ནས་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཆོག་བསྟན་ཏོ། །གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་དག་གིས་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མར་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །ཕྱག་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །གཞི་ནི་
སྐབས་སོ། །འདྲི་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ནི་དམིགས་པ་ཅན་དག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་
ནམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་མཆོག་སྟེ། གཞི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་སྟེ་དེ་ནི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་
འདྲེན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །སྐལ་བ་མེད་པ་ནི་མི་རུང་བའོ། །དམུས་ལོང་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་དེ་ནི་མཆོག་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་
བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གང་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་
ནས་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 97a
ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ན། འོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་གིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་ནི་བྱིས་པས་གཟུང་བའི་དངོས་པོའོ། །མིང་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །འདུ་བྱེད་ནི་རྟག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཞུས་པ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །
མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་མ་འཚལ་བར་བགྱིད་པའོ། །རིང་དུ་བགྱིད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོག་ཏུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོབ་ཏུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདི་
ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རིང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་
ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་ནི་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བར་
เล่ม ๘๙ · หน้า 97b
བསམས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །མ་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་
གི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། གང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་དང་། གང་ཟག་དང་། རྫས་དེ་དང་འདྲ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་དག་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེས་ན་ལྷག་མ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་སླའོ། །དབེན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི་སྟོང་པའོ། །བསམ་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཉིད་དོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ནི་མི་འཛིན་པའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྟོབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་བསྟན་ནས། དྲུག་པ་མོས་པའི་རྒྱུ་དང་།
བདུན་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡང་བསྟན་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱིས་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་
མ་མོས་དང་། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་མོས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་གཞན་ལྔ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །མ་མོས་པ་ནི་མོས་པའོ། །འདི་ལ་མོས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 98a
པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཉིད་ལ་མོས་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་སྟེ་དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་བཀག་པས་དེ་ལ་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནེམ་ནུར་ནི་གནོད་པ་སྟེ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནེམ་ནུར་མེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །རྨོངས་
པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་སྟེ་དེ་ནི་མོས་པའོ། །མོས་པའི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་པ་གཉིས་ནི་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་དང་། ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མོས་པར་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། མོས་པར་བྱ་བའི་མཚོན་
པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ། །དོན་གྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །
ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འཚལ་བའོ། །རྫོགས་པར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་
གང་གི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟགས་གསུངས་ཏེ། བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཐོང་བའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་དག་ལ་འབྲེལ་པའི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སློབ་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཤིང་གི་མི་ཅོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་
བུའོ། །རྣ་བླགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གུས་པ་འམ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་བཅད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མི་བྱེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ལ་བསྲུང་བའི་ངང་ཚུལ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 98b
ཡོད་པས་ན་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པ་ཅན་ནོ། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པ་དག་གོ། །མོས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པའོ། །མཉན་པ་ནི་ཚིག་ལས་སོ། །རྟོགས་པ་ནི་དོན་ལས་སོ། །བསམ་པ་ནི་དུས་ཕྱི་མར་དྲན་པའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་དུས་སོ། །སྒོམ་དུས་སུ་
སེམས་ལ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཟུང་བའོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །དེ་འདི་ན་ཞེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ནའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་མཚོན་པས་སོ། །དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །རྟགས་ནི་
བཅོས་པའི་མཚོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །མཚན་མ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་གཞན་དག་ལའོ། །མཉན་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྟེ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 99a
ན་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྟོང་ཞིང་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱ་བ་གསལ་བ་ཙམ་ནི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལོག་པ་ཙམ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །གང་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ན་དངུལ་ལ་
སོགས་པ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དེ་གྲུབ་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ངེས་སོ། །ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ནས་ཉ་ཕྱིས་ལ་ངེས་པ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་གང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། མོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ།
མོས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི་རྒུད་པ་སྟེ། ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པས་དེ་ཐོས་པ་མེད་དེ། ཡུན་
རིང་པོར་ངན་སོང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་ལས་སོ། །དེར་འགྱུར་བ་ནི་དེས་བྱས་པའོ། །སྐབས་དེ་ཉིད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།
เล่ม ๘๙ · หน้า 99b
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བགྱིད་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞེ་ན། གང་དག་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་མི་སྤྱོད་པའོ། །ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན།
དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་མ་དད་པ་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཉེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གུས་པ་ཉིད་དོ། །
མ་དད་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་འདྲི་བ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་སྟེ་ལན་ཅིག་བྱས་པའོ། །བསགས་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་
དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་བསགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །ངག་གིས་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བརྗོད་
པའོ། །དེ་ལྟར་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཉན་པའོ། །མི་མཐོང་བ་ནི་དོན་ནོ། །ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའོ། །དེས་ནི་མི་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །མ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེ་དག་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་
པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྤངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །དབང་གཟས་པ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྨོད་པའོ། །མ་རུངས་པར་བྱས་པ་ནི་སུན་པར་བྱས་པའོ། །བསྲེགས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་
ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཟློག་པ་ནི་ལྷོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཟློག་པ་ནི་ལྷོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །དབང་གཟས་པར་
เล่ม ๘๙ · หน้า 100a
འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་སྙན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྱོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཕངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །ཐམས་
ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་བྱས་པའོ། །ཀུན་ནས་བསླང་བ་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའོ། །སྡུད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་སྟེ། འོག་གི་མནར་མེད་པ་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་བར་དུ་མེས་ཟད་པའོ། །འདོར་བ་ནི་དེ་མེས་འཇིག་པ་ན་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་
ནི་དོན་མཐུན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གང་གི་དོན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོ་འདབ་ཤམ་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ན། དེས་རེག་པའི་ལོ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་ནི་
སྐྱེ་བའོ། །གང་ལ་ཤམ་པ་ཀ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ཤམ་པ་ཀ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ནག་པོ་ནི་རྩྭའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཐ་མལ་པའི་སྐད་དུ་ནི་ཀ་ཎ་ཎ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཞིང་ལས་མ་བསལ་ན་ནི་ཞིང་རླག་པར་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་ཅན་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེ་དག་ལ་ནག་པོ་དང་འདྲ་
བ་ཡོད་པས་ན་ནག་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་ནག་པོ་ནི་སྦྲུལ་ནག་པོ་སྟེ་དུག་དང་བཅས་པའོ། །དེས་རེག་པ་དང་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་གསོད་པའོ། །ཚུལ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་། མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བརླག་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་
པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མི་བཟད་པ་དང་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་དང་ནད་དོ། །འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པའོ། །དཀར་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 100b
དཀར་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་ནོ། །ཕྲད་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཟབ་
མོ་དག་ལ་མ་མོས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དད་པ་དང་དང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། ཉེས་པའི་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ཚོམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་
དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་བཞིར་བསྟན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་
བདུན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དམྱལ་བའི་གཞུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་
བདུན་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་བདུན་པ་བསྟན་ནས། བརྒྱད་པ་དག་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དག་པ་ནི་རེ་ཞིག་དེའི་དག་པ་ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་དེ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།
མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་དམན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གེགས་བྱས་པའོ། །སྲིད་ཞུ་ཆུང་བ་དང་མི་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཟབ་པ།
ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མོས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དང་། ཕྱི་མ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མཐའ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །
เล่ม ๘๙ · หน้า 101a
ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དུས་གསུམ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྔར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཆིང་བ་སྟེ། སྔ་མ་དག་གོ། །ཕྱིས་དེ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐར་
པའོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །འདིར་ནི་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་དག་གཏན་དུ་མེད་དེ། དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་
ཞིང་། །གཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་ནི་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས་
གསུངས་ཏེ། དག་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་མོས་པར་དཀའ་བའི་མཚན་ཉིད་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་འདིའི་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ག་ལས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་
ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གཅད་དུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ་བྱ་བ་ནི་
ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པའོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མཆོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །འབྲས་
བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། །གཞན་ཡང་
เล่ม ๘๙ · หน้า 101b
རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་ལས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པ་བཞིའི་དབྱེ་བ་གསུངས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་མ་གསུངས་སོ། །
ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་ས་ནས་ཉེས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དགུ་དང་། གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་ས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དགུ་ཉིད་དེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་དང་།
འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ས་དགུ་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་པ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། །ཤིན་
ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གང་ཡང་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྟེ་གཅིག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་སོ་སོར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།
གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་མི་དད་དེ་མ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འདིར་མ་བསྟན་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་
ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནས་བཟུང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་སྨོས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཟབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 102a
ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །བསལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་མུན་པ་སེལ་བ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལམ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྣང་བ་ནི་མཐོང་བ་
སྟེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལམ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་མཚམས་སྦྱར་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོར་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ལམ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་
ངོ་། །དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་སྟོན་ཏེ། འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་གཉེན་པོ་ཉིད། །གཞལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཀླན་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དེ། གང་ཤིན་ཏུ་
སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཁམས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོའོ། །འདིར་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་
འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཛིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་
เล่ม ๘๙ · หน้า 102b
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱོན་བརྒྱད་དུ་
རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཀླན་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཀླན་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཅིག་གི་ཚིག་གོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་
དེའི་གཉེན་པོར་འདོད་དེ། འདི་མན་ཆད་ནི་རྒོལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་རྒོལ་བ་སྟོན་པ་ནི་ཀླན་ཀའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ལ་
གཉིས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའི་དྲི་བའོ། །དྲུག་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིའོ། །ལན་བརྒྱད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིའོ། །གནོད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ཕན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །རྣམ་པར་
དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་།
ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་མི་འཛིན་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་
དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་བ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་གསུངས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 103a
སོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཏན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་། འབྲས་བུ་དང་།
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་ན་ནི་དེ་བས་འདི་ཅུང་ཟད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་རྣམ་པར་དག་
པས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་མཆིས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དྲིས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་མེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་
རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཡང་མེད། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་མུ་མ་མཆིས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མུ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་སྟེ་ཕུང་པོ་
ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་ཇི་ལྟར་ཡོད། གལ་ཏེ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།
དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མུ་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །
เล่ม ๘๙ · หน้า 103b
ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདི་ལ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། གསལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་
ལན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལེའུ་དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་ནས། ལེའུ་ཕྱེད་དང་བདུན་གྱིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ཕྱེད་དང་དགུ་པའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་
བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་སྔར། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་ཏེ། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ཐོས་
ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཚུ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལའོ། །ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་
མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྤྱིར་བསྟན་
པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱང་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་འམ་ཁྱད་པར་གྱི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་ཤེ་ན། རྒྱང་རིང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གསུམ་པོ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 104a
མི་དམིགས་པས་གནོད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རང་གི་
སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཙམ་ཚོལ་བ་ནི་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མོས་ཏེ། མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་
པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་གནས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནི་མཚན་བཅས་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་དེ་རྒྱང་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །འདོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ་མིང་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྟེ། དེ་ལས་རྒྱང་རིང་དུ་འགྱུར་བའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །
ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཆགས་པ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་ཞེན་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །
དེ་དག་གི་དོན་ཡང་དག་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་སོ། །ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་
སུ་དག་པ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་
เล่ม ๘๙ · หน้า 104b
ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ངོ་བོ་ཡང་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་ཚོགས་ཏེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དུས་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སྤྱད་པའི་སྒྲ་ནི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་གང་སྤྱོད་པའི་འདུ་
ཤེས་སམ་མཚན་མ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་རྒྱ་ཆེར་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་
པ་བརྗོད་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་ལ་བདག་སྤྱོད་དོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཆགས་
པ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆགས་པ་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དེ་མ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲིས་པ་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པས་སོ། །འདི་ནི་དེའི་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་འདས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཉིད་
ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཇི་
เล่ม ๘๙ · หน้า 105a
ལྟར་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་བྱས་པས་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །འདི་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ། །
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངར་འཛིན་མེད་པ་སྔར་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཆགས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་
ནི་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་ཐོས་པ་དག་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་
དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་སྤངས་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་
སངས་རྒྱས་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །རང་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་འདི་གཉིས་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་རགས་པ་འགོག་
པའོ། །དེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་བཤད་པ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ཡོད་པར་
ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་བྱར་མི་རུང་། དམིགས་པར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 105b
ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། ཟབ་པ་ནི་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་གང་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་
ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མ་བྱས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཡང་མེད་དེ་འདིའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །གང་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་
ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆགས་པའི་མཐའ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །མཐོང་བ་
དང་ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །
དེ་ནི་རྟོགས་པ་དཀའ་བར་བཤད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །
གང་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག །རྣམ་
པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་། སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ནི་གང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བཤད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 106a
འདི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་
གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སྦྱོར་བ་དང་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་དང་། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང་། །སྦྱོར་
བ་བཀག་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང་། །གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་དང་། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མི་རྟག་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
མ་ཆགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་དང་། མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་
སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། མ་ཆགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་པ་སྟེ། དེ་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་
ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་། འོག་ནས་བརྒྱད་དེ། མི་འགྱུར་བ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བར་དཀའ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་དང་། བྱེད་པ་དཀའ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་སྣང་བ་སྟེ།
རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་དྲིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཞེས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 106b
བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་
དང་། བདེ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་མི་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་
དུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། གང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་གཉིས་ལ་མི་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་སྐབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་ཡོན་གསུངས་ཏེ། མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆགས་པ་
ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་མ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལྔ་པ་བསྟན་ཏེ། འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་
བ་མེད་པས་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་སྙེད་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲུག་པའོ། །དང་པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་འགྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་
རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །བསྟན་པས་འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདུན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྒོམ་པ་ནི་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 107a
བསྟན་ཏེ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་འོ། །སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའོ། །ཞུམ་པ་ནི་བྱིང་བའོ། །ཡང་བ་ནི་རྒོད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་སྣང་བའི་
ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སླད་
དུ་གོ་ཆ་འཚལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཐར་པ་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཅིང་ལྟུང་བ་ལགས་སོ། །
གྱེན་དུ་ཁྱེར་བ་ནི་འདེགས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་དཀའ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགོག་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དགུ་པ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དཀའ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་དག་མི་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བྱེད་པར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ཅི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དག་ལས་སོ། །
ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐར་མའི་ལམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལའོ། །འདི་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བླ་སྟེ་མ་བཀབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདིར་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་འབྲས་
เล่ม ๘๙ · หน้า 107b
བུའོ། །དེ་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། སྦེད་པར་འདོད་པ་དང་། བསྲུང་
བ་དང་བསྐྱབ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སྦེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཇི་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་
པས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ན་དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་ཀྱི། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཞན་དག་ལ་རག་ལས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་
ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་ལས་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་སྟོན་ཅིང་བརྗོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའོ། །
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་གནས་པ་ལ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་དཔེ་གཅིག་གིས་སྟོན་པར་ནུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཡོད་ན་སྒྲ་བརྙན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་
སྟོང་པ་འདིར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་ནི་ཚིག་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་བྱེད་གཞན་དུ་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཁྱད་པར་
เล่ม ๘๙ · หน้า 108a
མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། བྲག་ཅ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་།
སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ན་དེ་ལ་ཇི་སྣང་བ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ནི་ཤེས་བྱེད་གཞན་དུ་སྣང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །སྦྱོར་བ་བཤད་ནས་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་
ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་རློམ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གཟུགས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་
ལ་བདག་གི་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བརྒྱད་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །
ཅེས་ཚིག་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ནི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ལའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་བ་ལའོ། །ཀུན་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ལ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་
เล่ม ๘๙ · หน้า 108b
པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པར་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ལའོ། །ཡང་དག་པར་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །མི་
དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་
མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞར་ལ། ཆོས་སྟོན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཇེད་
འདི་ཉིད་ན། སངས་རྒྱས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མི་མཇེད་འདི་ཉིད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལོག་པར་དད་སེལ་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཞི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མིང་འདི་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱི་མ་གཞན་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཡང་བསྡུས་ཏེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཙོར་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཅིང་བརྗོད་པའི་ལེའུ་
ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།། །།ལེའུ་བརྒྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་
ནས། འདི་ཉིད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་ཆོས་སྟོན་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་འདིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གང་བཤད་པ་དེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཡིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་དང་དོན་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด