འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་མརྨ་ཀཽ་མི་ཏ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๙๐ · หน้า 191a
པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་སྟེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ནས་
བརྩམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ལེའུ་ཕྱེད་དང་དགུ་རྣམས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །མེ་ཏོག་བཀྲམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་ལེའུ་འདིར་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། འདིར་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།བསྟན་བཅོས་སུ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཅུ་མཐར་གྱིས་པ། །ཞེས་བསྟན་པ་ནི། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་སྟེ། རྩེ་མོར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གསུམ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས། མཐོང་བའི་
ལམ་ལ་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱེ་བྲག་དགུའོ་ཞེས་པས་ན་བྱེ་བྲག་བཞི་བཅུ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་བཅུ་གསུམ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་། མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཤེས་ལ། བསླབ་པར་སྨོས་པས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་སྨོས་པས་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་
གིས་ཏེ་གསུམ་སྨོས་པས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བཤད་དོ། །དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། །སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །བྱ་བ་དང་བསླབ་པ་དང་སྒྲུབ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 191b
པའོ་ཞེས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །འདིར་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ནི་འདི་ལྟར་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །
ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་གེགས་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་གྱིས་བྱ་བའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་
ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་སྟེ། སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་
བྱ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱང་དྲུག་ཅར་མཐར་གྱིས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཕྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་
ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྣམས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་
ལྷག་པར་མོས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། གཞན་ཡང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཟུགས་
ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 192a
ཇི་སྲིད་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། དེ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་
འདུན་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ན། མ་ཉམས་ཤིང་སྐྱོན་མེད་ལ་མ་འདྲེས་ཤིང་ལྷད་མ་ཞུགས་པ།
གཞན་དུ་རྙོག་པར་མ་གྱུར་ཅིང་འདྲ་འདྲེར་མ་སོང་བ་ལ་སྨད་པའི་མཁས་པས་བསྔགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་
པའོ། །དེ་ལ་མ་ཉམས་པ་ནི་མི་འཕྲ་བ་སྟེ། བསླབ་པ་མང་པོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བླངས་པ་ལ་གཅིག་ལ་ཡང་མི་འདའ་བའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་སྲིད་པའི་སྤྱོད་པ་ཕྱིར་མ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷད་མ་ཞུགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཉིད་དང་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གང་དེ་རྙོག་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། སྲེད་པ་ལེན་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཏེ་བདག་གི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཀྱང་གཏོང་ཞིང་། དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་
རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་དྲུག་གོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་
เล่ม ๙๐ · หน้า 192b
བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མང་དུ་བྱུང་བར་ཤེས་པས་ནི་མཐར་
གྱིས་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་སྨོས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་།
དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅིང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་
གསུམ་མོ། །འདིའི་གང་གི་ཀླན་ཀ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་། ལན་ནི། རྒྱུས་ཀྱིས་བཏབ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན། དེ་ན་ནི་དེ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་དོ། །རི་བོང་གི་རྭ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་
ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་གསུམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེ་མཉམ་པ་སྟེ་རོ་གཅིག་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་
ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་
ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་རྟག་པ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མེད་པ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་ངེས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 193a
ལ། འདིར་འཛིན་པ་པོ་མེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་པ་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གང་རྗོད་
པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཡོད་པས་གང་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། མིང་ཙམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་ནི་མིང་ཙམ་ལ། དེས་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེ་
རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ། དོན་མེད་པས་གང་དུ་ཡང་རྗོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མེད་དེ། ལུས་ཀྱི་འམ། སེམས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་བྱེད་དག་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཐ་སྙད་མེད་པར་ནི་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །འོ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་ཞེས་པ་ལ། ལན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚད་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མེད་ལ། དེས་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་གང་གིས་འདི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། མཚན་མས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་གི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ།
མཚན་མ་ནུབ་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་ལ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་
เล่ม ๙๐ · หน้า 193b
མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོས་པ་དང་བསྒོམ་པས་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྟོགས་པའོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སུ་ཞིག་དག་
པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པས་དེའི་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་མེད་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཡང་མི་དག་པའམ། དག་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་དེ་ལ་དག་པར་མེད་དེ། སོལ་བ་བདར་
བར་བྱེད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ན་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། དེའི་དེ་ཡོངས་སུ་
དག་པར་བྱ་བ་དགོས་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱ་བའོ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་མ་ངེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ལ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ནི་ཕྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བཟློག་ནས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ན། མཚན་མ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ལ། ལན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 194a
ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོར་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སྨོས་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་པར་མཐོང་བས་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་སུ་ཞིག་འདི་དག་སྟེ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་རྒྱུ་
ཟད་པས་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ཚེའི་བར་དུ་གནས་ལ། རང་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ། ལན་ནི། ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་
པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྲོས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས། སྤངས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བས་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་རྣམས་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་རོ་ཞེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ན་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་མི་འོང་བས་དུས་མེད་པ་སྟེ། མི་འགྲོ་བ་ནི་འདས་
པའི་དུས་མེད་པ་སྟེ། གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། གང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དུས་མེད་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་ལ་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་
ཞེས་པའོ། །གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ན་ནི་འདིར་འདི་རྣམས་རང་གི་དོན་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་དཀའ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་མཆོག་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལོག་
เล่ม ๙๐ · หน้า 194b
པར་སྒྲུབ་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ལ། ལན་ནི། བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་གོང་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་
ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པས་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་སྒྲས་སོ། །དེ་ལ་ཚུ་རོལ་གྱིས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་
གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འཕགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། གང་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ན་བསྒོམ་པར་རིགས་པའོ། །ཁུར་རྣམས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཁུར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་
རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བའི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པས། དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕྱོགས་
ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེན་པ་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་རབ་ཏུ་ཚིམ་པ་ཉིད་དང་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་དེ། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་
མི་རྟག །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ། །སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དགའ་བ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་དགའ་བ་མེད་པའོ། །དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 195a
རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ཆགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་
དང་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་དམིགས་སུ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་ས་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྔ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བསླང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་དོན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང་། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་དང་།
ཁམས་གསུམ་ལ་སྨོས་པ་མེད་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ནི། དེ་ལྟར་ན་དེ་བསྒོམས་ན་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་
ཅད་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་སྨན་ཏེ། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ནད་ཆེན་པོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་དུ་བྱམས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལ། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་ཚངས་པར་
འགྱུར་བ་སྟེ། ཚངས་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་དེའི་སྐྱོན་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་དགའ་བ་མེད་པ་དང་
ཁོང་ཁྲོ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གསུམ་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། སྐད་ཅིག་
เล่ม ๙๐ · หน้า 195b
གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཅེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་
ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། ཅིག་ཅར་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྨི་ལམ་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེས་མ་འོངས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་སློབ་ཅིང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་སྐྱེས་པ་ནི་འགག་པར་བྱེད་ལ་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ནི་སྔ་ནས་བཤད་པའོ། །འདིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡིས། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་
བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་
པའི་ཐུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་འཕགས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་
ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྔོན་དུ་བྱེད་དེ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་མཐུས་དྲངས་ནས་ཟོ་ཆུན་ལ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་མུ་མེད་པ་ནི་མུ་མེད་པའི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 196a
ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་དྲངས་པ་ཉིད་ལ། དེ་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཅིག་ཅར་གཞོལ་བར་འགྲོ་བའི་ཆུ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་
པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་དཔེས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་
ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་འདིའི་འོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལྟར་བཤད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་མི་གཡོ་
བའི་གནས་སྐབས་ནས་བརྩམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་གང་འདིས་སྔོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ནས་གང་ཡང་ཕྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ལུས་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་
སྨིན་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། འདིར་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་
ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་དང་ཐམས་ཅད་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་མུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་
མུ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་མུ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ས་ལ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 196b
མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟར་གནས་པའི། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་བློས་ཏེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་དྲི་ཟའི་
གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ། བསྟན་བཅོས་སུ་ཚིག་གཅིག་ཉིད་དེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་དོན་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་
བར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ། འདི་དག་ནི་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། རི་རབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཁ་དོག་བཞིའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་པས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། གསུམ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་སུ། རྨི་ལམ་ན་
ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་མི་དང་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཅན་ནི་རྨི་ལམ་སྟེ། དེས་དེ་མཐོང་བ་དང་། སད་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། དོན་
དམ་པར་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 197a
ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མུ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་བཤད་པ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ཡང་མཐའ་ལ། དག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་
མཐའ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་མཐར་ནི་རྣམ་པར་སྤང་བ་ཉིད་བྱས་ཤིང་། མཁས་པས་དབུས་ལ་ཡང་ནི། གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕུང་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་
རྣམས་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ངོར་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྣོད་ཐ་དད་ཀྱང་དེར་སོན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད་དེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་
ཉིད་དུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་དེར་སོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་
རྟོགས་པ་བདུན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ། གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའི་ངོ་
བོའི་ཀུན་དུ་འོད་ཅེས་བསྒྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་སྐུ་གསུམ་དང་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་དང་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཆོས་སྐུ་མཛད་དང་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་
པ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། སྐུ་ནི་ལུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་རང་
เล่ม ๙๐ · หน้า 197b
བཞིན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་
བ་དང་མགུ་བ་དང་སེམས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་སྐུ་མདོར་བསྡུས་ནས། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རྟེན་དང་རང་གཞན་དོན་དུ་འདིར། །སྐུ་གསུམ་རྣམས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་
དུ་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་གཞན་
དུ་མི་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་
རྣམས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ། གཞན་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་དེའི་ལུང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་
ཡང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡུལ་གྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཉེ་བར་བཏགས་ཀྱི་གང་དུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འདོད་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སྐུ་བཞི་པ་ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་རང་བཟོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 198a
པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དམ་སྲིད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གཞན་དུ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཟད་ཅིང་སྒྲིབ་པའི་འཆིང་བ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཡང་བརྗོད་དེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ། བཅོས་མ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་མེད་ཆོས་རྣམས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་འགྱུར་གང་དག་ཡིན། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ། དེ་ཉིད་ནི་འདིར་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་པ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་དག་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད་པར་འདིར་གསུངས་པ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་
ཉི་མ་ལྟ་བུ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ་པའི་ནི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་བཞིན་ཏེ། དེས་གང་ཞིག་གི་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་སྣང་བར་བྱེད་ལ། དེའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མུ་མེད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །
ཀུན་དུ་ལོངས་སྤྱད་པས་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་རབ་དུ་བྱུང་བས་སོ་ཞེས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བས་ཀྱང་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐུ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ན། ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་
ཞེས་པས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོན་པས་བསྟན་པ་ལ་ཉན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ལ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བརྗོད་དོ། །གང་
เล่ม ๙๐ · หน้า 198b
ཡང་དེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཡིད་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་དང་རབ་ཏུ་སིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །གང་དུ་དེ་དག་ལ་སྟོན་
པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་དང་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པའི་སྒྲ་དང་བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱང་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་ནི་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་
པ་ནི་ཐ་མ་མེད་པའི་སྐུས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གང་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་
པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡུམ་ཆེན་མོར་གསུངས་ལ། འདིར་བསྟན་བཅོས་སུ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་
དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དང་། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མེད་མཁྱེན། །མངོན་ཤེས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་
སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །སྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་
ཡིན་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། མཐར་གྱིས་ནི་མཐར་གྱིས་ཏེ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྲུང་བ་མེད་པ་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་འདིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལ། བཞི་ཞེས་པ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 199a
དག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ལ་མི་གནས་པ་མཐར་ཐུག་པས། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་
ལུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལེན་ཅིང་གནས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་
དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉིད་ནི་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཅུ་ཞེས་པའི་ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཚེ་གནས་པ་དང་གཏོང་བས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཉེ་བར་
མཁོ་བའི་རྗེས་སུ་གནས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དུ་མའི་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ་སོར་བརྒྱན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་སོ། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལུས་དང་ངག་གིས་ལས་འགྲུབ་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་
རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །བཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲུང་བ་མེད་པ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 199b
གསུམ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་དག་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྩ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་གཤེ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་གསུམ་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་
བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་མི་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ། གཉི་ག་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་ལ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པའོ། །བསྙེལ་
བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་དུས་ལས་མི་འདའ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་གང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་སྤྲེའུར་སྔོན་གྱུར་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་མཆོངས་པས་ཡུར་བ་ལ་རྒལ་
བ་དང་སྔོན་དུ་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་པུ་ལིན་ད་བད་པས་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལ་དམངས་རིགས་མོར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྲལ་བ་ཉིད་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཐམས་ཅད་དུས་དྲུག་ཏུ་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཏེ་སུ་
ཞིག་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་སུ་ཞིག་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཐབ་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉོན་
མོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ། བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ལས་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་ནས་གྲོང་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པ་ན་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་
པ་དེ་ནི་བྱམས་པ་གཙོ་བོའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྷ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཉིད། །རྒྱལ་བས་གྲོང་སོགས་དེ་རྣམས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 200a
པའི་རྒྱུན་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཀྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ནི་རང་གི་ཡང་མཐོང་ལ་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་རྒྱུན་གཅོད་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཡང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་
ཞེས་སྨོན་ནས་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྔོན་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྟག་པར་ཐུགས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པ་ནི་འདྲི་བ་ཀུན་གྱི་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་བདག་པོར་གྱུར་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་དོན་གང་ཚེ་ལ། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། །
ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་སྣང་
བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་དུས་རྟག་ཏུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གསུངས་པ་ནི། ཆར་ཕབ་ཅེས་པ་སྟེ། ས་བོན་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་པའི་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 200b
བ་མེད་དེ་རང་གི་ལས་ཀྱི་གནོད་པ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟང་པོ་དེ་ནི་ཕན་པ་ལ། མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཛད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འོག་མིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་མཐའ་ཡས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་ཏེ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྲིད་ལྟ་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འཐད་ན།
འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣོད་དུ་སེམས་ཅན་གང་ཅུང་ཞིག་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སའི་ཁམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ལ། ཁང་བཟངས་དང་། ལྡུམ་ར་དང་། ལྡིང་ཁང་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་
བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཏུ་འབར་བའི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སྟེང་དུ་ནམ་མཁའི་མཐིལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་དགེ་སློང་
དག་ཁམས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དྲུག་ཅར་ལ་ནི་འདིར་སྐྱེས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ལུས་མདངས་དང་ལྡན་ཞིང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་དེ་ས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབད་པ་མེད་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་
เล่ม ๙๐ · หน้า 201a
པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་། གང་དག་འདི་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ངེས་པར་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ངེས་པར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ངེས་པར་དབང་སྒྱུར་བ་སྟེ། འདི་འདྲ་བར་ཁམས་དྲུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་མུ་མེད་ཅིང་
མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིན་ཏུ་རོལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དེ་མུ་མེད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སོང་ནས། སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བསགས་པ་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་བསགས་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཚད་མེད་པས་དེའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་པོའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལས་ཚད་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དེས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་དུ་བསགས་པ་དེ་རྣམས་ཚད་མེད་པས་སོ། །དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ཚད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་སེམས་གནས་པ་ཉིད་དེ་མུ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་སྟེ། ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་པོའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པར་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་ལ་དེ་འདྲ་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་དང་འདྲ་བ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གང་གང་གིས་དེའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་གནས་པས་སོ། །འདི་
ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པས། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 201b
འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ཡི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག །པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །
སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིངས་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་
པ་སེང་གེ་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཐགས་བཟང་ཚད་མཉམ་དང་། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི །འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་ཏེ། འདི་གོམ་པ་སྙོམས་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་དག་མཉམ་ཞིང་འཁོར་ལོས་མཚན་
པའོ། །ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རུས་སྦལ་ལྟ་བུའི་ཞབས་སོ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་ལ་དྲ་བས་སྦྲེལ་བའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་དག་གི་རྒྱབ་དང་ཕྲག་པ་དག་དང་མགུལ་པ་ལ་སྐུ་ཤ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྐུའི་བདུན་མཐོ་བའོ། །ཆེ་བ་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་
མི་མངོན་པ་དང་། དེ་ཡང་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་ལའོ། །འདིར་བརླའི་རྩ་བ་མན་ཆོད་ནི་ཐམས་ཅད་ཞབས་སུ་དེ་ལྟར་གཏང་བར་བྱའོ། །ཕྱག་རིང་བ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་བརྐྱང་བ་ནི་བརླ་བས་རིང་བ་ཉིད་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ཁེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ནི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་སྟེ། སྦུབས་ཀྱིས་གཡོགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བཀབ་པས་འདིའི་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་གོ། །མཛོད་སྤུ་ནི་ཐིག་ལེའི་གནས་སུ་དཀར་པོའི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་བསྟན་པའོ། །འདིའི་རོ་སྟོད་ནི་སེང་གེ་ལྟ་
བུའོ། །ཟླུམ་པ་ནི་མགྲིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པ་སྟེ། ལེགས་པར་འབྱོར་བའི་མགྲིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཐལ་གོང་དག་ནི་ནང་གི་བར་གང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེར་ཉེ་བར་བསགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་འདོམ་གང་བ་སྟེ། ལྟེ་བའི་གོང་དང་འོག་གི་རྐང་པའི་མཐིལ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 202a
ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མགོ་བོའི་བར་དང་ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་འདོམ་གང་མཉམ་པའི་སྐུའོ། །གཙུག་ཏོར་ནི་དབུ་ལ་དཀྲིས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེ་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚེས་བཅུ་གཉིས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་བཅུའི་ཚད་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྒྱུར་བས་སོ་ཞེས་
པ་ནི་བཞི་བཅུ་པ་རྣམས་སོ། །བ་མཆོག་ནི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ་བ་ལང་གི་མཆོག་གོ། །འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་གིས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པར། །མཚན་ནི་འདི་རྣམས་ཡང་དག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་
སྟེ། ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླང་བ་བསྟེན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པས། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། །
ཅེས་ཏེ། བླ་མ་རྣམས་ལ་བསུ་བ་དང་བསྐྱལ་བ་དང་ཆོས་མཉན་ནས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བླངས་པ་ཡང་དག་བསྟེན་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བསྟེན་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅིངས་པ་
དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟེན་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་སྤེལ་བ་སྟེ། དགུ་ནི་བཅུའི་འོ། །བསྙེན་བཀུར་དང་རིག་པ་བཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ལ་སློང་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྤོང་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་
ཐམས་ཅད་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལན་དུ་བཅུག་པ་དང་། གསང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་བསྲུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་སྟན་གྱི་གདིང་གཡོགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ཁང་བཟངས་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་དང་། འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ཇི་ལྟ་བའི་གནས་ལ་
འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངག་རྩུབ་པོའི་ཚིག་གིས་མི་སྨོད་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། སྨན་སྦྱིན་པ་དང་ནད་པའི་ཉེ་གནས་དང་། ཀུན་དགའ་ར་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གནས་གཞི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 202b
ལ་ལྷག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དང་། འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ངག་འཁྱལ་པ་སྤངས་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་བདེན་པར་སྨྲ་
བ་ཉིད་དང་། ཕྲ་མའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པར་སྟོན་པ་དང་། བྱིན་པ་ཨེ་ནྱ་ཡ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །མཚན་རྣམས་ལས་གཞན་
པའི་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སེན་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །
ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པ་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་
མདོག་ཅན་ཉིད་དང་། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་མུ་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱམ་མེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ་དང་། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །
སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིངས་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་མཉམ་དང་མཆེ་བ་ནི། །ཟླུམ་
དང་དཀར་དང་རྣོ་བ་དང་། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག །པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིག་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 203a
པར་སྤངས་པ་དང་། །དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་དབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་འཇམ་མ་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །མི་བཤོར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བས་བརྒྱན་
པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་ཏེ། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་འཆར་བ་དེ་ལྟར་འདིའི་སྐུ་ལ་འདིར་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའོ། །སྤུ་མཉམ་པ་དང་དེ་ལ་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ཉིད་དང་། སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་།
སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། རྩའི་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ལོང་བུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དང་། ཞབས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སེང་གེའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གླང་པོ་ཆེའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ངང་པའི་སྟབས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།
ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་ཞིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། འཁྲིལ་བག་ཆགས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཉིད་དང་། རིམ་པར་འཚམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། གཙང་
བའི་སྐུ་ཉིད་དང་། འཇམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། དག་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། དཔེ་བྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་གྱི་སྐུ་ཉིད་དང་། མ་ཞུམ་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །རྒྱས་པའི་
སྐུ་ཉིད་དང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྐུ་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་
གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སྨེ་བའི་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། མཆུ་བིམ་པ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 203b
ལྟར་དམར་བ་ཉིད་དང་། ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། དཀར་བ་དང་གནག་པའི་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་ཉིད་དང་། སྨིན་འཁྱུགས་རིང་
བ་ཉིད་དང་། སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དབུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་
ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བ་ཉིད་དང་། དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པ་རྣམས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་པའི་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་དང་། མཚན་རྣམས་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དད་པ་མངོན་
པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དེ། འདི་དག་ལ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་མང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་མདོ་སྡེ་
ཡང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་པོ་དང་། རང་གི་མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་སོ། །མཚན་དང་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་
བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཅུང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་དེས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང་
བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མཐའ་དག་གི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུར་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐུ་ཡང་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་
เล่ม ๙๐ · หน้า 204a
བཅོས་ལས། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད། །འདི་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མཉམ་པོ་ལ་མི་
མཉམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོའི་དབང་གིས་ཏེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཆུ་དང་། ཐང་དང་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བའི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ངག་གིས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་
བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་རྣམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མུ་མེད་པ་སྟེ་དེས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་མཐའ་
ཡས་པ་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུད་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཏེ། མུ་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་སྤྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་
སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་
བདེན་པར་འདོད་དེ། འོན་ཀྱང་བདེན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། ལྷའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། ངག་གི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པའི་
སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 204b
དམིགས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་
གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ནི་དེའི་སྐུར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །རང་གི་ལུས་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་སྤྲུལ་ནས་རང་གི་ལུས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་དང་དཀའ་སྤྱད་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་དེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་པོ་
འདི་རྣམས་ཀྱང་ནི་རྟག་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་རྟེན་པས་རྟག་པས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོག་མ་འདོད་ཀྱང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ངོ་། །སྤྲུལ་
པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་རྟག་པ་སྟེ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ནུབ་པ་དང་། ནུབ་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པས་ན་དེ་ལྟར་མཛད་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དྷྲྀང་ནི་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ཉིད་ལ་གང་དུ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་འདི་ལ་སྐུ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ།
ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུམ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་དོན་
དམ་པར་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟེ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རྩེ་མོ་ལ་འདི་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་དེ་དང་དེར་འབྱུང་སྟེ། ཅུང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པ་དེའི་འོད་ཟེར་དག་ལས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 205a
དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་
བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བའི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་དུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མུ་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་
ཅན་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཡུལ་དང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སོ་སོར་གནས་པ་མེ་ལོང་བཞིན་དུ་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཆོས་
ལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པར་ངེས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བདག་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་།
སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའོ། །བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་མཛད་པས་གནས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་དང་། །གཞན་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་
དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གསུངས་པ་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ལྷན་
ཅིག་སྤྱོད་དེ། གཟུགས་དང་རོ་གཅིག་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་དང་གཞན་པའི་ཆ་མེད་པས་གནས་པ་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཚུན་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་དེ། ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ནི་དབྱེ་བ་དང་
เล่ม ๙๐ · หน้า 205b
དབྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དབུ་མ་པ་གཞན་གྱིས་འདོད་པས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ན་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཆད་པའི་ལྟ་བས་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ནི་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདིར་རབ་ཏུ་
དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ནས་བརྩམས་ནས། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མུན་པ་འགྲིབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་མུན་པ་མེད་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བྱེད་པས་བཅུ་གཅིག་པ་
ལ་མེད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པའི་མུན་པའི་འཁྲུལ་པ་སྤངས་ནས་དང་། མ་འདྲེས་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མུ་མེད་པའི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ན་མཚམས་མེད་པ་འཕྲོ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་
ཀྱི་ཆད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་མུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རིག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་གང་གིས་མཁྱེན་ཅིང་གང་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་
རྣམས་ཀྱི་གཞན་དུ་དོན་བྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རབ་ཏུ་སད་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་པ་དེས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མྱོང་བའི་བདག་ཅན་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། འཚེ་བ་མེད་པའི་ཡང་དག་དོན། །རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། །ཆད་པ་མེད་དེ་བདེ་གཟུང་དང་། །སྙིང་བརྩེ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རིགས་པས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ན་དེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་
เล่ม ๙๐ · หน้า 206a
བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མཐའ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བདེན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཕྱོགས་བཅུར་
ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་བྱུང་ཟིན་པ་དང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེའི་མངོན་སུམ་ནི་གང་ཡང་སླུ་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྣམ་པར་གཞལ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་
དངོས་པོར་ནི་དེས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར། མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་
ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི། མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མདོའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་པས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་རིག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྦྱོར་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་པའི། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆུ་བོའི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འཇུག །ཅེས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། མ་ལུས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 206b
པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ལྟར་བདག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་ཕན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་
ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་གཞན་དབང་གིས་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་སྟེ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྣ་
ཚོགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་བཞིན་དུ་དེས་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་རྣམས་ལ་བྱིས་པས་རྟོགས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་
ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་
ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བགྲོད་པའི་ལམ་གསུངས་པའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་
བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་ཁ་ཅིག་ཏུ་དགག་པར་བྱེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ནི་མི་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །དོན་དམ་པར་དགག་པ་བྱེད་དེ། བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྗེས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 207a
སུ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་དེ་ལྟ་བུ་བློ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཏེ། དེས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་
སེམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ནོར་
བུ་རིན་ཆེན་བཞིན། །ཀུན་དུ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རྩིག་སོགས་ལས། །སྟོན་པའི་སྒྲ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ནི། །སྔོན་གྱི་འཕེན་པས་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཀུན་དུ་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་ཐ་དད་དོ། །ཞེས་ཏེ་ཞར་ལ་འོངས་
པ་སྤྲོས་པས་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རི་དགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སེང་གེ་ལ་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེས་
བུའི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེས་ན་སེང་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཆོས་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བའི་རི་དགས་རྣམས་འཇིགས་པར་བྱེད་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སེང་གེའི་རྒྱལ་མཚན་བཞིན་ལ། དེའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟེ། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དགོངས་པར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲས་ནི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བསྟན་པ་ལ། དེ་ནི་རྒྱས་པར་ཡུམ་ཆེན་མོར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། འགྲོ་རྣམས་
ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམས་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱི། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 207b
མེད་པ་དང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། །ཚད་མེད་པ་དང་སེམས་ཅན་དོན། །སངས་རྒྱས་རྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་
ལག་ལམ་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང་། །དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ཡང་། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་དགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི། །རྣམ་
པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་གཟུང་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། གང་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བའི་མེ་ཞི་བ་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཡི་དགས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་
སེམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནས་ལྷ་ནས་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་པས་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །
གང་ཡང་མི་རྣམས་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དེ་དག་འགགས་པའི་རང་བཞིན། དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་ཡང་
འཇིག་རྟེན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་རྫས་མེད་པའོ་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ། གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 208a
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་
པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅིང་། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་བར་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་
ཅེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་དམིགས་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བརྡ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་དང་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་དང་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་མངོན་
པར་ཞེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 208b
དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ་དེ་རྣམས་དང་
དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་ལམ་ལ་ལམ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་
ཏེ་དེ་ཉིད་གཤེགས་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་བཟློག་ཅིང་རང་དང་གཞན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོད་དེ། དེའི་དགེ་བས་རང་དང་
གཞན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་ལ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དུད་འགྲོའི་སྐྱེས་གནས་སུ་སྐྱེ་ན། དེས་ཟག་པ་དང་
བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་བསམས་བཞིན་དུ་ལེན་གྱི་དུད་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མཆོག་ལ་དབང་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ནས། ཅིག་ཅར་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་བདག་གི་ལུས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ངེས་པར་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་
เล่ม ๙๐ · หน้า 209a
རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་མེད་པས་སོ་ཞེས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེས་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའི་ཀླུང་གཱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ན་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དབྱངས་དེས་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་རྣམས་
སྟོན་པར་བྱེད་ལ། གཞན་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའམ། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ཡུལ་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བཞོན་པ་དང་གོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བ་དེ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་མཉན་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མི་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེར་སོང་ནས་ཁྱབ་བདག་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་རྣ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 209b
ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་དེ་ལ་དེ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེས་རྣམ་པ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་དང་གཞན་དག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེའི་གདུལ་བྱའི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཟག་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་
བྱེད་དོ། །གང་ཡང་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པར་མི་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་བོ་འགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས་ནས་བསྐུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གསུང་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་འདོད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བདག་གིས་ལུས་འཛིན་
པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་དེ། འདིའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་སོ་སོ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་
སངས་རྒྱས་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ན་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པས་རང་དང་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པར་གྱུར་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་
པར་བྱང་ཆུབ་པ་ན། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་ཡོད་ཅིང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 210a
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ལ། མ་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེའི་ངན་དུ་སྤྱོད་པ་དེས་ངན་འགྲོ་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་བྱེད་ཅིང་ལེགས་པར་སྤྱད་པས་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་
སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཉི་གའི་བདག་མེད་པ་ཤེས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་
རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། རིམ་གྱིས་ས་བཅུ་རྟོགས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་
ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་བཞི་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེས་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བདེན་པའམ་མི་བདེན་པར་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་བདེན་པར་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །
བྱམས་པས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་བསླབ་པར་བྱ་ལ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་
ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་བས་ཉེ་བར་དམིགས་པར་གྱུར་ནས། དེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོའམ། གསོལ་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང་། བྱམས་པ་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 210b
ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཏེ། གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་གང་
དུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དམ། མེད་པ་ཉིད་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་
རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་དབང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་ཤིང་། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་
བཞིན་པ་གང་ཞིག་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། རྟག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། རྟག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་
འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཏེ། འདིར་གང་ཞིག་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་
བྱེད་དེ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དགག་པའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ནི། བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །གང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །གང་
ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འདི་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པས་ཞེས་པས་དབུ་མ་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། གཡང་སའི་གནས་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། །བརླག་པར་འགྱུར་བ་གསུངས་པ་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ།
เล่ม ๙๐ · หน้า 211a
འདིར་གང་ཞིག་དེ་དང་དེར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། བྱིས་པ་རྣམས་གཞུག་པ་ལ་
དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་དེ་བཀག་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བྱས་ནས། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་མེད། །གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་བློ་ནི་རྣམ་བརྟགས་
མིན། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་། །དངོས་པོ་དང་ནི་གནས་མེད་དེ། །རྟོག་གེ་ངན་པའི་དབང་གྱུར་པའི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་བརྟག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་དངོས་ལ། །སེམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་བརྟགས་པ་སྟེ། །བརྟགས་
པ་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཉིད་དེ། །མ་སྐྱེས་པས་ན་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མདོར་བསྡུས་ན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་བར་དུ་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་དབང་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་མཐོང་ནས། དེ་འཁོར་བ་འདི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །གསོལ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདོད། གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་དང་། གང་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མ་ལུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །
เล่ม ๙๐ · หน้า 211b
རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་
བསླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བཞི་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ལ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ལས་དང་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བྱེ་བར་གཤགས་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གང་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ལ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་མ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་པས་ལས་བྱས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་
སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་དག་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་དུ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་
เล่ม ๙๐ · หน้า 212a
ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལ། ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉི་གར་ལྡན་པ་ཡང་མ་
ཡིན་ལ། མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐ་མི་དད་དོ། །མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་པ་སྟེ། གང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྟགས་ནས་ཟད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མཛད་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་པ་སྟེ། མཛད་
པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ་དེ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེས་ཤེས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣོད་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པས་ནམ་
མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་འདྲ་བ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པའོ། །རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཕས་ཀྱི་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ངག་གི་
མཐར་ཐུག་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐར་གྱིས་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་རྒྱ་མཚོ་ནི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ་
སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་སོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 212b
པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་པའོ། །འཁྲུག་པ་མེད་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་
ལྟར་འདིར་རྗེས་སུ་ཚོར་བར་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་གྱི་ཁོག་གིས་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་དང་བར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་པ་ནི་རིག་
པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པར་བྱེད་པའོ། །འཇལ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེས་གནོད་པ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། གང་དུ་གནས་པ་ལ་བྱིས་པ་ནུས་པ་ཟད་ནས་དུབ་ནས་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་འམ་འཆི་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དུ་སེམས་པས་དེ་རྣམས་ལ་འཇལ་བར་བྱེད་པའོ། །
ཇི་ལྟར་འདི་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་གཟིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་འདི་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་སྟེ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་འདི་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཅོད་
པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་སོ། །ཇི་ལྟ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་རྒྱུ་ཐམས་
ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཅེས་པ་དང་། བདག་གི་ཞེས་པ་དང་། གཟུགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཞེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་བདུད་རྣམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
བསྐྱོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 213a
གཞན་དེ་རྣམ་པ་དྲུག །ཅེས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། གསུམ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་
རྟོགས་པ་ནི་འདི་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་རབ་ཀྱིའོ། །མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་གོ་རིམས་སོམོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འདིའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །
ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །གཞན་དུ་དོན་བསྡུས་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་
མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ། དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བ་སྤྱིའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་སོ། །འདི་ལས་གཞན་པའི་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་གསུམ་ནི། གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པས་མ་བཤད་དོ། །
རྗེས་སུ་རིག་པའི་བརྗོད་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པས་མཛད་པ་ལས་རྗེས་སུ་རིག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་
བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པར་རབ་ཏུ་ངུ་བ་ནི་དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ས་བཅུ་པའི་དབང་ཕྱུག་གོ། །ལུས་ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་རྣམས་དགག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་ཡང་སྨོན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དགག་པ་སྟེ། སྨོན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཡོན་ཕྱོགས་ནས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 213b
བྱེད་པ་དགག་པའོ། །བདག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་མ་གཡོས་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་པ་ལ། བསགས་པས་ཚོགས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ནི་གང་ཟག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་སྟེ། འདིར་གང་ཟག་རྫས་
སུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གཡོས་པ་དང་བཏགས་པར་ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྣམས་སུ་
སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཡོ་བའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །སྣང་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མོས་པའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་ལ། བཤད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ནི་
ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟོན་པ་
ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱས་ནས་ཏེ་རྗེས་སུ་གནས་ནའོ། །བྱས་པ་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ཤེས་པས་སོ། །བྱས་པ་ཚོར་བ་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ནི་གོས་སར་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟེན་པར་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ལོངས་སྤྱོད་པར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་
སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཏེ། བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དང་
เล่ม ๙๐ · หน้า 214a
ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རོལ་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་མ་ཐོབ་ན་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་ལ། ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ན་ཡོན་ཏན་
ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ། སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གསུངས་པའོ། །ཡིད་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ལོ་
བདུན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྒྲ་དེ་ལས་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་སྒྲོགས་པའི་ཚིག་ལ་སྟེ། སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་དུབ་པ་མེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་གདམས་པའོ། །ཚོགས་ཀྱིས་པ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དམ་པ་མེད་ཀྱང་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་
སོ། །མཐོང་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་ནས་སྨྲས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་པའོ། །ངུ་བ་ནི་འཆི་མ་འཛག་པའོ། །ཆོ་ངེ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་སོ། །མྱ་ངན་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པས་སོ། །སྨྲེ་སྔགས་ནི་བརྗོད་པས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་ཀུན་དུ་ལྡན་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་
དོ། །བསྐོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འོབས་ནི་འོབས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འབྱོར་པ་ནི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱས་པ་ནི་ཁང་པ་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པའོ། །བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོ་ལེགས་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་རྙེད་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཡངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །མང་པོ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །འཁོར་གང་དག་དེ་ལ་དེ་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱང་གང་གིས་དེ་བཞིན་ནོ། །བར་ནི་ནང་ལ་ཚོང་ཁང་ནི་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་གནས་ཏེ་དེར་ཁྱམས་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་སུ་མ་ལུས་པ་བཀྲམ་པའོ། །ཁྱམས་རྣམས་ཀྱི་ར་བའི་བར་
དུ་གཉི་ག་གནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རི་མོ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྲིས་པ་ནི་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པས་རྨད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བུ་ནི་གྲོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛེར་དོགས་མེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཁྱོགས་ཁྲིའི་བཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་གིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འོང་བའི་
เล่ม ๙๐ · หน้า 214b
གནས་དང་། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་སྲང་བར་ཡངས་པ་དེར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱེད་པས་ལེགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྱོགས་ཁྲི་ནི་བཟུང་ནས་བགྲོད་པའོ། །བཞོན་པ་ནི་ཤིང་རྟའོ། །མཐོན་དམན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཟླུམ་པོའི་
མདའ་ཡབ་སྟེ། ར་བ་ལས་ཅུང་ཞིག་མཐོ་བར་སོན་པའོ། །ཟླུམ་པོ་ལས་ཤིང་བཟུང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་འདིར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁའི་དྲ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བས་སྦྲེལ་བས་མདའ་ཡབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྦྲེལ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཆུན་འཕྱངས་དུ་མས་འཕྱང་ངོ་། །སྙན་པ་ནི་སྒྲ་
ཐོས་ནས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་སེམས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །རོལ་མོ་མཁན་ནི་དྲི་ཟའི་གར་གླུ་མཁན་གྱིས་སོ། །རྩེ་དགའ་བ་ནི་ཐོས་པས་སོ། །དགའ་མགུ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་
སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཡོངས་སུ་དགའ་བས་སོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཆུ་འབབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མངོན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆུ་ཞེང་ནི་ཟླུམ་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། །སྔོན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་སྔོན་པོའོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པའོ། །གཉི་གའི་འོད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པས་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་
ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དང་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ལེགས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །ཐོས་པ་ནི་གང་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དབུས་ཀྱི་བཞི་མདོ་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱིའོ། །ཁོར་ཡུག་ནི་སོ་
སོར་ལོགས་ཀྱིའོ། །ཁང་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཁང་པའི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ལུས་པའི་ནགས་དང་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །བར་ནི་མཚམས་སོ། །དེ་བར་ནི་སྐབས་སོ། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་
เล่ม ๙๐ · หน้า 215a
པར་འདུ་བ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་བཟུང་བའོ། །ལྡན་པ་ནི་དེ་དང་སྦྱོར་བས་ལྡན་པ་ཅན་ནོ། །རྩེ་བ་ནི་ངག་གིས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དགའ་དགུར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །དེ་སྲིད་དུ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་
ནས་སོ། །བསྟན་པས་མཚམས་ནི་ཟླ་བའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་སོ། །སྟེང་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་རྒྱ་ནག་པོའི་དར་ཏེ་གདན་དེའི་སྟེང་དུ་འདི་བཏིང་བའོ། །ཤིང་བལ་གྱིས་བཀང་བའི་སྔས་ཞེས་པ་ཡང་གཞན་དག་གིའོ། །ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་ནི་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གོས་བཟང་པོ་བཏིང་བའོ། །དགའ་
བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པའོ། །མུ་ཏིག་ཅེས་པ་ནི་དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པ་རྣམས་འཕྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་བཀྲམ་པའོ། །རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་གསུམ་དུའོ། །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་བཞི་ཀར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་
ལ་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྟེན་པ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ལོག་པར་མི་ལྟུང་བ་ནི་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་བའོ། །རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཚིམ་པ་ལ་མགུ་བ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །
དེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་རང་བའོ། །དགའ་བར་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དགའ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ནི་དང་བའོ། །དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ནི་འདི་ལས་དེ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལས་སོ། །རྒྱུ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་
འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་སོ། །དེའི་མཐུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་བལྟ་
བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་བལྟ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་
เล่ม ๙๐ · หน้า 215b
བཏགས་པ་དེའི་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལ་ལོག་པའོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་མཉམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྲི་བ་དང་བསྣན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་བདག་གི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་དགོངས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མེ་ལོང་
གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྣང་བ་བཞིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་
སོགས་པའི་རྡུལ་ཡང་དག་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་ཐར་ནས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 216a
ཅད་མངོན་པར་སྒྲོལ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གོ་སླའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །སྒྲ་དང་ཚིག་འབྲུ་སྣ་
ཚོགས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཚིག་དང་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁེངས་པ་མེད་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྟོན་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
དུ་ཐ་སྙད་མེད་དེ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་
གྲོལ་བའོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཡིག་འབྲུ་ནི་མིང་ནི་བརྡ་ལ་བསམ་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་རྣམས་སམ་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུས་རྣམ་པར་
གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་མཐོང་ནི་འདུས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་མཐོང་སྟེ།
ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མཐའ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་
པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་སེལ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་བསལ་བའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱེད་ཀྱིས་འབར་བའི་གཟུགས་
เล่ม ๙๐ · หน้า 216b
ཀྱི་སྐུ་སྟེ། གང་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལ་མེད་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཛེས་པ་སྟེ། གཉི་ག་བདག་མེད་པའི་
དྲི་མ་མེད་པས་མཛེས་པའོ། །རྒྱལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་མིག་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་བརྟན་པོས་ཀུན་དུ་གནས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚན་མ་མེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་འབྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དབུགས་འབྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་མངོན་པར་སྒྲོགས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་བྱ་བའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ལུས་ལ་
སོགས་པ་རྩེ་གཅིག་པས་སྦྱོར་བས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་སྐྲག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་བདུད་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པདྨ་བཀོད་པ་ནི་རང་
བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་པདྨ་ལ་ཆུས་བཞིན་ནོ། །ནེམ་ནུར་གཅོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ནེམ་ནུར་བཟློག་པའི་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด