དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) མཱུ་ལ་མཱ་དྷྱཱ་མི་ཀ་བྲྀཏྟི་པྲ་སན་ན་པ་ད་ནཱ་མ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 84a

ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་དང་། གང་མཚན་མ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་

མཚན་མ་མེད་པ་དང་། གང་སྨོན་པ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་སྨོན་པ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པར་གང་དག་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་

སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ངས་གསུང་རབ་འདི་ལས་ཉམས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཞེས་བཤད་དོ། །འོད་སྲུངས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ལ་གནས་པ་ནི་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་སྲུངས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་

བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོད་སྲུངས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ནད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། སྨན་པས་དེ་ལ་སྨན་བཏང་ནས་སྨན་དེས་དེའི་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་དེ་སྨན་ལྟོ་ན་འདུག་པ་དེ་ཉིད་མི་འབྱུང་ན། འོད་སྲུངས་འདི་ཇི་

སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་ནད་དེ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ལགས་ཏེ། གང་སྨན་དེས་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་ནས་སྨན་ལྟོར་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་མ་བྱུང་ན། མི་དེའི་བྲོ་ནད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་

སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡིན་ན། འོད་སྲུངས་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་

ལས། འདུ་བྱེད་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་གི་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཕྲད་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་བུ་མོ་གཉིས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 84b

བཞིན་ནོ། །མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གསུམ་འདུས་པ་ལས་རེག་པའོ། །རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་ཚོར་བའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་ཕྲད་པ་ཡིན་གྱི། མ་

ཕྲད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ནི་ཕྲད་པར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྲད་པ་བསྟན་པ་ལས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྲད་པ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་

ལྟ་བ་པོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལ་བལྟ་བྱ་ནི་གཟུགས་སོ། །ལྟ་བ་ནི་མིག་གོ། །ལྟ་བ་པོ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་ཕྲད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

མིག་དང་གཟུགས་སམ། མིག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུགས་ལ་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་གཉིས་དང་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་སྟེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཅིག་ཅར་ཕྲད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་བ་

དང་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་པོ་རྣམས་གཉིས་གཉིས་སམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཕྲད་པ་མེད་པ། དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པར་བྱ་བ་ལྟ་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པའམ། འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གསུམ་པོ་དག་ཅིག་

ཅར་ཡང་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ། ལྷག་མ་རྣམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི། །ལྷག་མའང་རྣམ་གསུམ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟེ་ཕན་ཚུན་དུ་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་

པོ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད་དེ། །རྣམ་གསུམ་ཉིད་ངེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ཞེ་སྡང་བ་པོ་དང་། སྡང་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡིན་ལ། ཉན་པ་དང་། ཉན་པ་པོ་དང་། མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 85a

གསུམ་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་ཕྲད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྲད་འགྱུར་ན། །གང་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་པ། །གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་

ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལའོ། །གལ་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་གཞན་ཉིད་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཆུ་དང་འོ་མ་གཉིས་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཕྲད་

པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་འབའ་ཞིག་ལ། །གཞན་ཉིད་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། །གང་ཡང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཞན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་རྣམས་འབའ་ཞིག་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་

ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་ཕན་ཚུན་གཞན་ཉིད་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། །གཞན་མེད་

པར་གཞན་གཞན་མི་འགྱུར། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མི་འཐད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའི་གཞན་དེ་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ། དངོས་པོ་གཞན་མེད་

པར་ཏེ་གཞན་མི་བདོག་པར་ནི་གཞན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་སྣམ་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་

བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའམ། རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ནི་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 85b

དེ་ཕྱིར་རྟག་མིན་ཆད་མ་ཡིན། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་ནི་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་སྣམ་བུ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་

གཞན། དེ་ཚེ་གཞན་མེད་པར་གཞན་འགྱུར། །གཞན་མེད་པར་ནི་གཞན་འགྱུར་བ། །ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་གཞན་གྱི་སྒྲ་གཅིག་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་དོན་གཞན་འཛིན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡང་གཞན་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་པ་

བརྗོད་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་སྒྲ་གསུམ་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་གཞན་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་གཞན་སྣམ་བུ་མེད་པར་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྣམ་བུ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་བུམ་པ་གཅིག་པུ་

གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པར་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་སྣམ་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བུམ་པའི་གཞན་ཉིད་གཞན་སྣམ་བུ་ལས་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སྣམ་

བུ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་བུམ་པ་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། སྣམ་བུ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་བུམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་མ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན། གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་

ནོ་ཞེས་གསལ་བར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལས་གཞན་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་

སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་གནས་ཏེ་གཞན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དངོས་སུ་ན་གཞན་ཉིད་བརྟགས་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 86a

ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བུམ་པ་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན། འོ་ན་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པས་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་ལྟར་

གཞན་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལྟར་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཅིག་ཅར་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་ཤིང་འདི་ངས་བཙུགས་སོ་ཞེས་ས་བོན་ཙམ་ཞིག་བཙུགས་ནས་ས་བོན་གྱི་འབྲས་བུ་

ཤིང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་གཞན་གྱི་བློ་འབྱུང་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་

ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ན། དེ་སྐད་དུ་ནི་མི་སྨྲ་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ན་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གང་ལ་འདུ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་

ལ་སྨྲས་པའི་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞན་ཉིད་འདི་རྟོག་པ་ན། །གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་གྲང་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ཉིད་གཞན་

ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་མ་ཡིན་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཞན་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོག་ན་ནི། གཞན་ཉིད་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གཞན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། གཞན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་མེད་

པར་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་རྙེད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་གཞན་ཉིད་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཞན་ལ་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །ད་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་བྱ་ལ། །

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 86b

དེ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་དང་འགལ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བས། གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་

དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཞན་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ཉིད་དང་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཅན་བློ་དང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཞན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་ནི་རེ་ཞིག་

ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཉིད་མེད་པར་ནི་གཞན་ཡོད་པར་འོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་སྔར་གཞན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་དེའི་ཚེ་

གཞན་ཉིད་མེད་པར་གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཕྲད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གལ་ཏེ་

ཡང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གཞན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རེག་པ་ནི་གསུམ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཕྲད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ཡོད་པས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཕྲད་པ་ཉིད་

ཡོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད། །གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གཅིག་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་བརྟག་

གྲང་། དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཕྲད་པ་མེད་དེ། ཆུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་འོ་མ་གཅིག་པུ་ལ་ནི་ཆུ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྲད་པ་མེད་དེ། ཆུ་ལས་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་འོ་མ་ལ་ནི་ཆུ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གཅིག་ཉིད་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 87a

ཡིན་པ་ན། ཕྲད་པར་རྟོག་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། མིག་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ཕྲད་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་འཐད་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ་སོར་གྱུར་པའི་མིག་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ཕྲད་པ་ཡོད་

པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་མེད་ན་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། ཕྲད་པ་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་

བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་ཕྲད་པ་པོ་ནི་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཕྲད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཕྲད་བཞིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།

དེ་ལ་ཕྲད་བཞིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཕྲད་པའི་བྱ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཕྲད་པ་ནི་ཕྲད་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཅན་ནོ། །ཕྲད་པ་པོ་ནི་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་རང་དབང་དུ་གནས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཕྲད་པ་མེད་པས། ཕྲད་བཞིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཟིགས་ཤིང་། དེ་དགག་

པ་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། །ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། མིག་ནི་ལྡན་ན་ཐམས་ཅད་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའང་། །མཚན་མོ་རྐྱེན་རྣམས་

མེད་ན་མཐོང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལྡན་དང་བྲལ་བ་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །མིག་ནི་སྣང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་འོང་དང་། །ཡིད་དུ་མི་འོང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མཐོང་བས། །དེ་ལྟར་ལྡན་པ་བརྟེན་ཏེ་མཐོང་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་མིག་གིས་ནམ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །གང་དག་རང་བཞིན་མེད་ཆོས་འདི་ཤེས་

པ། །དཔའ་བོ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་འདའ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་མེད་ཅིང་། །ཆགས་པ་རྣམས་སྤངས་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་བྱེད། །འདི་ན་སེམས་ཅན་འགའ་མེད་སྲོག་མེད་ཀྱང་། །མི་དབང་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཕན་པ་མཛད། །སེམས་ཅན་ཡོད་པ་མིན་ཡང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 87b

དོན་མཛད་པ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་དཀའ་བ་ཆེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལ་ནམ་ཡང་ཆགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དག་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་མོས་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཡིད་ནི་སྲིད་ལ་ཆགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གང་གིས་ལམ་བསྒོམས་ཆོས་ཀུན་སྟོང་པ་དང་། །

བདག་མེད་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་བྱས་ནས། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ལས། ཕྲད་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་

བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཉེ་བར་ལན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ས་བོན་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདུ་བྱེད་དང་མྱུ་གུ་

ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་གིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་འདུ་བྱེད་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མ་རིག་པ་དང་། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པར་

མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླང་བར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ནི། །འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་གང་ལས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་

བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་འདོད་ན་ཡང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 88a

བཞིན་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་རང་བཞིན་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ན་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ཐལ་བར་བརྩད་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་

ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ། རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱར། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར། །བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བྱེ་

བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་ན་དངོས་པོ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རང་བཞིན་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་ཆུའི་ཚ་བ་དང་། ཀེ་ཀེ་རུ་ལ་སོགས་པ་དག་ནོར་སྒྱུར་མཁན་གྱིས་འབད་པས་པདྨ་རཱ་ག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་བྱས་པ་

ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེའི་ཚ་བ་ཉིད་དམ། པདྨ་རཱ་ག་ལ་སོགས་པ་རིག་མ་རྣམས་ཀྱི་པདྨ་རཱ་ག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དང་ཕྲད་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ནི་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་

ཐ་སྙད་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་དང་། ད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཚ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱས་པའི་ཕྱིར་མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདིར་ནོར་བུ་དང་མེ་སྦྲུ་དང་ཉི་མ་ཕྲད་པ་དང་། གཙུབ་ཤིང་དང་གཙུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་

དམིགས་ལ། མེ་ལས་གཞན་པའི་ཚ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཆུའི་ཚ་བ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཆེས་གསལ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེའི་རང་བཞིན་ནི་ཚ་བ་

ཉིད་དོ་ཞེས་སྐྱེ་བོ་བ་གླང་རྫི་དང་བུད་མེད་ཡན་ཆད་ལ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཅི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མ་གྲགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སམ། འདི་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མི་འོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་སྨྲའོ། །མ་རིག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 88b

རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པས་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་

རྣམས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ནས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པ་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེའི་རང་བཞིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཚ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་

ཞེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་སྨྲ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་མངོན་པར་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་ལ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་

ཐུན་མོང་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། དེའི་ཚེ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་མ་མཐོང་བ་ལྟར་འཕགས་པ་བྱིས་

པའི་སྐྱེ་བོའི་བློས་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས། །སྐྲ་ཤད་ལོག་པར་འཛིན་

པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྟོག་པ་འདི། །བྱིས་པས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །བྱིས་པ་ངན་པ་རྟོག་གེ་བ། །རོ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་བརྟགས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་

གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། ད་ནི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 89a

དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ཞིང་། རང་བཞིན་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང་། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་རང་གི་དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་གང་ཞིག་དངོས་པོ་

གང་གི་བདག་གི་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་གང་གི་བདག་གི་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །གང་གིས་གང་མ་བཅོས་པའོ། །གང་ཞིག་བཅོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཆུའི་ཚ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་རག་མ་ལས་པ་

དེ་ཡང་དེའི་བདག་གི་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རང་གི་ཁོལ་པོ་དང་རང་གི་ནོར་དག་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་གི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། རེ་ཞིག་པའི་བརྙན་པོར་རང་དབང་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཅོས་མ་དང་རང་ལ་ལྟོས་པ་རང་

བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚ་བ་ཉིད་མེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱིར་འབྱུང་བས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་

གཉུག་མའི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་པ། གང་ཞིག་སྔར་མ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། གང་ཞིག་ཆུའི་ཚ་བའམ། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ལམ། རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཅི་མེའི་རང་གི་ངོ་བོ་

དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་སྨྲའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཡི་གེ་

མེད་པའི་ཆོས་ལ་ནི། །ཉན་པ་གང་ཡིན་སྟོན་པ་གང་། །སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ཡི་གེ་མེད། །དེ་ནི་ཉན་ཞིང་སྟོན་པའང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞིང་། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །གདགས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 89b

པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་

རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །ངོ་བོ་འདི་ཡང་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་འདི་ཡང་གང་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་འདི་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་

ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་རིག་པའི་རབ་

རིབ་ཀྱི་མཐུས་དམིགས་པ་ནི་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས། བདག་ཉིད་གང་གིས་འཕགས་པ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང་། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་

བ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གང་གི་དངོས་རྣམས་དངོས་མེད་ཤེས་པ་སྟེ། །ནམ་ཡང་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཆགས་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་ནམ་ཡང་དངོས་ཀུན་ཆགས་མེད་པ། །དེ་ནི་ཏིང་འཛིན་མཚན་མ་མེད་ལ་རེག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་

རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རེ་ཞིག་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པ། རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 90a

གྱི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །འདིར་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚ་བ་ཉིད་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི། གཤེར་

བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆུ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་གང་ལ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་ཉིད་མེད་པས་ནི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ། །འདིར་སྨྲས་

པ། གལ་ཏེ་ཡང་རང་བཞིན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡོད་ན་ཡང་རང་བཞིན་ནམ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་

ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པ། རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག །མ་གཏོགས་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག །ཡོད་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་ན། །རང་བཞིན་ནམ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། དེ་གཉིས་ཀྱང་

སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མེད་པས་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་བཀག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་ཟླ་ཡོད་

པས། །དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་ན། དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་མེད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་

ནི། །དངོས་མེད་ཡིན་པར་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །འདི་ན་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཉམས་ཤིང་། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 90b

ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་

ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་བཞིན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ། གང་དག་རང་བཞིན་གཞན་དངོས་དང་། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་

དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྣམ་པར་འཆད་པར་རློམ་པ་ཉིད་ཀྱིས། སའི་རང་བཞིན་ནི་སྲ་བའོ། །ཚོར་བའི་ནི་ཡུལ་མྱོང་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་

པར་རིག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྨྲ་བ་དང་། གཟུགས་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ཞིང་། ཚོར་བ་ཡང་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་དངོས་པོར་

རམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདས་པར་གྱུར་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཐད་པ་དང་

འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཐད་པ་དང་འགལ་བ་གསུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་དེ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཁས་པ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་

ཁོ་ནའི་གསུང་ཚད་མར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འཐད་པ་དང་བཅས་པས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལས་འོངས་པའི་ཕྱིར་རམ། །ཀུན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་ནས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་ནས་འགྲོ་བ་སྟེ།

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 91a

དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་ལུང་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ལ། དེ་ལས་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ནི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་ལུང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་

གཞག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་འདི་དག་རིགས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པས་ཀཱ་ཏ་ཡ་ན་ཡི། །གདམས་

ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་པ་གཉི་གའང་དགག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀཱ་ཏ་ཡ་ན་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས། ཀཱ་ཏ་ཡ་ན་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་དང་

སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར། འཆི་བའི་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་སྡེ་

པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུང་འདི་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ན་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཁས་བླང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་

ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། དངོས་དང་དངོས་མེད་མཁྱེན་པས་ཏེ། འདི་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མཁྱེན་པའི་ངང་ཚུལ་མངའ་བས་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མཁྱེན་པའོ། །དངོས་པོ་དང་

དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མཁྱེན་པ་དེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་གཉི་ག་ཡང་དགག་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 91b

པ་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་

མེད་པ། རྟེན་མ་ཡིན་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉི་ག་མཐའ། །གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་

ཕྱིར་གཉི་གའི་མཐའ་ནི་རྣམ་སྤངས་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་པར་ཡོད་མི་བྱེད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རྩོད་པ་སྟེ། །གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་རྩོད་པ་ཡིན། །རྩོད་པར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་མི་འགྱུར། །རྩོད་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་འགག །ཅེས་

གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་

པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི། ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། །དེ་ནི་མེད་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་མེ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི།

དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་སླར་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་མེ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་

ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་སླར་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་དག་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 92a

ཅན་གྱི་འཇིག་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆུའི་ཚ་བ་ཉིད་ལྟར་འདི་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་

བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན། །ད་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་

བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་

ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མཐོབ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང་། ད་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལྟར་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་

ངོ་བོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གང་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡང་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནམ་ཡང་གང་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་ཁས་མ་བླངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་

ལྟར་རང་བཞིན་གཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ། ད་ལྟ་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 92b

ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཡང་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ། དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །མཁས་པས་གནས་པས་མི་

བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡོད་ན་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་རྟག །སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་

ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ལ། སྔོན་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སུ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས་ད་ལྟར་ཕྱིས་དེ་ཞིག་པས་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་

པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་མི་འཐད་པ་དེ་ལ་ནི་རྟག་པ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ལ་

དངོས་པོར་ལྟ་བ་མེད་པས་རྟག་པར་ལྟ་བ་མེད་མོད། ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མེད་པར་ལྟ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་སྔར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་བླངས་ནས། ཕྱིས་དེ་ལྡོག་པ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་

སྔར་དམིགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པས་མེད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་གྱི། གང་ཞིག་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་དག་ལ་རབ་རིབ་མེད་པ་ལྟར་གྱུར་ཅིང་ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པ་དེས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ན། ཅི་ཞིག་མེད་པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགག་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་

ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་མེད་པ་རྣམས་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་སྨྲ་མོད་ཀྱི། དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 93a

གང་གིས་སྔར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དག་དངོས་པོར་གཡར་གྱིས་བླངས་ནས། ཕྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་མེད་པ་པར་ཡང་འགྱུར་ལགས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་

ལྟ་བུའོ། །གང་ཞིག་གཞན་དབང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁས་བླངས་ནས། དེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་སྤོང་ཞིང་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་ནི་མེད་

པར་ལྟ་བ་ཉིད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ལྟར་ན། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་གཉི་གར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པར་ག་ལ་འགྱུར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་

ཡོད་པར་མི་རིགས་པར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་ཐལ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རིན་

པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཟག་ཕུང་པོར་སྨྲ་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་དང་། །གོས་མེད་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཞིག །ཡོད་མེད་འདས་པ་སྨྲ་ན་དྲིས། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་ལས། །འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བཤད་པ། །ཆོས་ཀྱི་

ཁུད་པ་ཡིན་ཞེས་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་མཐོང་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོག་པའི་ངོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་མང་པོ་བཀུར་པའི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལྟར། རྣམ་པར་ཤེས་པར་

སྨྲ་བ་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་གྱི། ངེས་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། །སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 93b

བུ་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་རྒྱས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་གླགས་

ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ལྟ་བ་འདི་གཉིས་བསལ་ཏེ། དབུ་མའི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཐམས་ཅད་བསམ་ཡས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་མིན་པས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཤིག །བྱིས་པ་

གང་དག་སེམས་ཀྱི་དབང་སོང་བ། །དེ་དག་སྲིད་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་སྡུག་བསྔལ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། སྔོན་འདས་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པ་བསམ་ཡས་ན། །མི་ཡི་གཙོ་བོ་བྱུང་བ་ངས་དྲན་ཏེ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཟིངས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ། །མིང་ནི་དངོས་པོ་མེད་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ། །སྐྱེས་

མ་ཐག་ཏུ་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན། །དེ་ཚེ་དེ་དང་མཐུན་པར་མཚན་བཏགས་ཏེ། །སྒྲས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་བྱས། །ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྒྲ་འབྱིན་པ། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བར་གྱུར། །སྐྱེས་མ་

ཐག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་བོར་ཏེ། །རྒྱལ་བས་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་བཤད། །ཐུབ་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ནམ་གྱུར་ཚེ། །རྩྭ་ཤིང་གེལ་པ་སྨན་རི་བྲག་རྣམས་ལས། །ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྒྲ་ཡང་འབྱུང་། །འཇིག་རྟེན་དེ་ན་ཇི་

སྙེད་སྒྲ་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས། །དེ་ལྟ་བུར་ནི་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་ཡི། །སྒྲ་དབྱངས་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མི་འཐད་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྒྲ་ཡང་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་

མདོའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དེ་ན་ཇི་སྙེད་སྒྲ་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ཅི་ཡང་མེད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་ན། མེད་པར་དགག་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 94a

ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ལས། རང་བཞིན་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འཁོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་འཁོར་བས་ན་འཁོར་བ་སྟེ།

འགྲོ་བས་ན་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སུ་ཞིག་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་བར་འགྱུར། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་འཁོར་བར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་

ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཉིད་ཡོད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཡོད་ན་ནི་ངེས་པར་འདུ་བྱེད་དག་གམ་

སེམས་ཅན་ཞིག་དེར་འགྱུར་གྲང་། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་དག་འཁོར་བར་རྟོག་ན་ནི། ཅི་

རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པ་དག་ཅིག་འཁོར་གྲང་། དེ་ལ་རྟག་པ་དག་ནི་མི་འཁོར་ཏེ། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་དག་ཡིན་ན་ནི། གང་མི་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་

ལ། གང་དག་ཞིག་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་འདུ་བྱེད་དག་བཞིན་དུ། འགར་ཡང་འཕྱན་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདུ་བྱེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་རིམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་

རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་མི་རྟག་པར་གྱུར་པ་དག་ཁོ་ན་འཁོར་རོ་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མི་འཐད་དེ། རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གར་ཡང་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 94b

འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གར་ཡང་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་

པ་ན་སྔ་མ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན། གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་

གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ལྷ་མི་རྣམས་གཅིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་བསྙད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །

གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ན་འཁོར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་

སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ། མར་མེ་གཞན་འབར་བ་ན་ཤི་བའི་མར་མེ་ཡང་འབར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ཞིག་པའམ་མ་ཞིག་པའམ་འཇིག་བཞིན་པ་ཞིག་

ལས་སྐྱེ་གྲང་། དེ་ལས་གལ་ཏེ་ཞིག་པ་ལས་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི། ས་བོན་ཚིག་པ་ལས་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་ཞིག་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ས་བོན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་

གཉིས་ཀྱང་དུས་གཅིག་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགག་བཞིན་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། འཇིག་བཞིན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འཇིག་བཞིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་དག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 95a

བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོད་པ་

མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པས་འཁོར་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་འཐད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་འདུ་བྱེད་དག་མི་འཁོར་བ་ནི་བདེན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བདག་འཁོར་རོ་ཞེས་སྨྲ་

བར་བྱེད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འཁོར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ན། ཅི་འདི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་འཁོར་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན། འདུ་བྱེད་དག་འཁོར་བར་མི་འཐད་པའི་རིམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་

འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདུ་བྱེད་དག་འཁོར་བར་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་གྱུར་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་

བྱ་བར་སྨྲས་ན། བདག་ནི་དེ་ལྟར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་དག་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལྟར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཁོ་ན་འཁོར་ཞིང་སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པར་ཡང་

ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན། །མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཡོད་པ་

ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་བ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད། །མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད། །མེ་དང་ཤིང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 95b

གིས་བདག་དང་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་རིམ་པ་ཀུན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། བདག་ལ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་

ཁམས་མེད་ཅིང་། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ལ་ཡང་བདག་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་བ་ན་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་བ་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པས་

ཇི་ལྟར་འཁོར་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་བདག་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་འདི། །ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་ལེན་པར། །འཁོར་ན་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །སྲིད་མེད་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །དེ་གང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་

འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡོད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་འདི་འཁོར་བར་རུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །བདག་འཁོར་བར་འགྱུར་ལ་རག་པ་ཞིག་གོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་ལེན་པར། །འཁོར་ན་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །

ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་མིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནས་ལྷའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྲོ་བ་ན། མིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཏང་ནས་ལྷའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྲོ་འམ། མ་བཏང་བར་ཡིན་གྲང་། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་འགྲོའོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔར་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་དང་ཕྱི་

མ་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་བར་དུ་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པས་ན་སྲིད་པ་མེད་པའོ། །སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྲིད་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་

གདགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ཅིང་གསལ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་མི་གསལ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་གང་སྟེ། དེ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྷའི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 96a

ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ཏུ་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱ་བ་འཁོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་བྱ་བ་

བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་བཏང་ནས་འཁོར་བར་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མ་བཏང་བར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྔ་མ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་མ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བདག་གཅིག་གཉིས་

ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། འདི་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བཏང་བར་འཁོར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྲིད་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ཕུང་པོ་ཡོད་པས་དེ་དག་གིས་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པར་འཁོར་ཡང་སྲིད་

པ་མེད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ཕུང་པོར་འཁོར་བ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་སྔ་མ་གཏོང་བ་དང་། མི་གཏོང་བ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་གཏོང་བ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། བརྗོད་

པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་གཏོང་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་རྒྱུའམ། འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བདག་གཉིས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་

རོ་ཞེས་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དེ། སྲིད་པ་བར་མ་དོར་རྒྱུ་བ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བས་དུས་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །

བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དག་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་གཅིག་པུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏོང་བ་དང་ལེན་པའི་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 96b

སྟེ་རྐང་པ་གཅིག་གིས་གཅིག་བཏང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་གཏོང་བ་དང་ལེན་པར་རྟོག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྐང་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་གཉིས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆ་ཤས་ཀྱིས་སྔ་མ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཆ་

ཤས་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཡང་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ལེན་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་

གི་ཚེ་འདུ་བྱེད་དག་དང་བདག་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འགལ་ཟླ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འགལ་ཟླ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་དགྲ་

བོ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་བའི་འགལ་ཟླ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེའི་འགལ་ཟླ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་ན། འཁོར་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། འདུ་བྱེད་མྱ་

ངན་འདའ་བར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདའ་བར་ཡང་། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་ནི། དེ་རྟོག་པ་ན་འདུ་བྱེད་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་དག་ཅིག་ལ་རྟོག་གྲང་། དེ་ལ་རྟག་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་

དག་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྔ་མ་དང་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ཅན་ལ་མྱ་ངན་ལས་

འདའ་བ་རྟོག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ལས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་གོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 97a

མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ལ་རིགས་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། ཡང་ན་བདག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་མོད།

འོན་ཀྱང་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐར་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལྟར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་

དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་འདི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་འཁོར་བ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་

འདས་པ་ན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་འདི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་ཤེས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟར་མེད་པས་འདི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་

པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པས་འཁོར་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་

ལ་སོགས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། དོན་དམ་བདེན་པ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་དང་། མྱ་ངན་

འདས་པ་རྨི་ལམ་མཚུངས་པར་འཇུག །གང་གིས་མཁས་པ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང་། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། འགོག་པའི་བདེན་པ་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པའང་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་དུ། །གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 97b

གང་འཇུག་པ། དེ་ནི་ངག་གི་སྡོམ་པ་དེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་བཀག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་བཅིངས་པ་

དང་། ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་གཉིས་ཉིད་ཡོད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ། སྐྱེ་

འཇིག་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་འཆིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་། །མི་འཆིང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་བཅིང་བར་བྱ་བ་རྣམས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པས་འཆིང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙད་ཅིང་། གང་དག་

གིས་བཅིངས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཆིང་བ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་བཅིངས་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་དེ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་ཅིང་བརླག་པ་

རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐར་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་

བཤད་པའི་རྣམ་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་མི་འཆིང་ཞིང་གྲོལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་འདུ་བྱེད་དག་དང་སེམས་ཅན་ལ་བཅིངས་པ་

ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཆིང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་པས་བཅིངས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འཆིང་ན་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་པ་འཆིང་བར་ཡང་འགྱུར་ན། །འཆིང་བ་ཡང་མ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 98a

ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་འཆིང་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འཆིང་ན། །ཉེ་བར་ལེན་བཅས་འཆིང་མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་མེད་མི་འཆིང་སྟེ། །གནས་སྐབས་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་བཅས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པ་སྟེ། རེ་

ཞིག་དངོས་པོ་དེ་ནི་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཡང་འཆིང་བ་དང་འབྲེལ་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། གང་ཞིག་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡང་མི་འཆིང་སྟེ། འཆིང་བ་དང་བྲལ་བའི་

ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བ་འཆིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་མི་རིགས་སོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའམ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། མི་འཆིང་བ་དེ་ནི་ད་

གནས་སྐབས་གང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་གནས་སྐབས་གཞན་དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གཞིགས་པ་ན་འཆིང་བས་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་འཆིང་བར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འགའ་ཡང་འཆིང་

བར་མི་བྱེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཆིང་བ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བཅིང་བྱའི་སྔ་རོལ་ན། །འཆིང་བ་ཡོད་ན་འཆིང་ལ་རག །དེ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ན་འཆིང་བ་ལྕགས་ལ་སོགས་པ་བཅིང་བར་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་

སྔར་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་བཅིང་བར་བྱ་བ་ལྷ་སྦྱིན་འཆིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཅིང་བར་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ་གང་ཟག་གི་སྔ་རོལ་དུ་འཆིང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་སྔར་གྲུབ་པ་དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ་གང་ཟག་འཆིང་བར་འགྱུར་ལ་རག་ན།

དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་མེད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་འཆིང་བ་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱིས་བཅིང་བྱ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཆིང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་བཅིངས་པ་ལ་ཡང་འཆིང་བ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 98b

པར་བྱ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་འཆིང་བ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཆིང་བས་ནི་འགའ་ཡང་མི་འཆིང་ལ། འགའ་ཡང་མི་འཆིང་བ་ནི་འཆིང་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པས་འཆིང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཆིང་བ་མེད་པས་བཅིངས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །གང་ཞིག་འདིར་སུན་འབྱིན་པ་འཕྲོག་

གྱུར་པ། ལྷག་མ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འདོན་པ་གོ་བསྣོར་ཏེ། སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་འཆིང་སྟེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་འཆིང་མི་འགྱུར། །བཅིངས་དང་མ་བཅིངས་མ་གཏོགས་པར། །འཆིང་བཞིན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་

བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཆིང་བ་བཀག་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པ་སྐྱོབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་

ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕུང་པོ་གསུམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་གི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཐར་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། མ་བཅིངས་པ་ལ་ནི་ཐར་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐར་པ་ཉིད་ཡོད་ན་བཅིང་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།

འདིར་ཐར་པ་འདི་རྟོག་པ་ན། བཅིངས་པའམ་མ་བཅིངས་པ་ཞིག་ལ་རྟོག་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་འགྱུར་ན། །བཅིངས་

དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར། །དེ་ལ་བཅིངས་པ་ལ་ནི་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་ཕྱིས་ཐབས་ཀྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བཅིངས་པ་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།

གྲོལ་བ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བ་དང་ཉེ་བས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རེས་འགའ་ཞིག་ན་ཐར་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཉེ་བར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་གནས་སྐབས་གང་རུང་དུ་ཡང་ཐར་འདོད་པ་ན་བཅིངས་པ་ལ་ཐར་པ་མི་སྲིད་པས་ཐར་པ་མེད་པར་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 99a

སྟོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ད་ནི་མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་ཐར་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། ཡང་ཐར་པ་ལ་ལྟོས་པའི་

ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཆིང་བ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་བཅིངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་པ་ཡང་མི་གྲོལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་མ་བཅིངས་པ་ལ་ཐར་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཉིད་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་

བཅིངས་པ་ལ་གྲོལ་བཞིན་པར་རྟོག་པ་ན། བཅིངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲོལ་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དག་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་

ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པ་དག་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡང་མེད་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །འདིར་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་བཀག་ཅིང་། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་ཀྱང་

བཀག་པས། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོ་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཁྲི་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྲ་བས་ལམ་དམ་པར་བཀག་པ། ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དུག་གི་ལྗོན་ཤིང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ། མཐའ་ཡས་པ་སྣ་

ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྒྱ་ཆེར་སྟེར་བས་དཀྲིགས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རི་ཆེན་པོ་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུས་ཆེས་མཐོ་བ། ཏེ་པོར་བརླིང་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ། སྲེད་པའི་ཆུ་ཀླུང་གི་འོབས་ཆེན་པོ། ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་རེ་བའི་ངོགས་ཤིན་ཏུ་འདྲེད་ཅིང་ཡངས་པ་དང་ལྡན་པ་

རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབབ་པས་བསྐོར་བ་ལས་བརྒལ་བར་འདོད་པ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཆེན་པོ་བདག་ནམ་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བདག་གིར་ནམ་ཞིག་ན་འགྱུར་སྙམ་པ་གང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 99b

ཡིན་པ་དེ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་

མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། མིག་འཕྲུལ་དང་མཚུངས་ཤིང་། བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་

བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ང་དང་ངའི་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་བསྐྱོད་ནས། བདག་ནི་ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ། །མྱང་འདས་བདག་གིར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །རློམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་

ལྟར་གང་དག་འཛིན་དེ་ཡི། །ཉེར་ལེན་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་བྲལ་བར་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་བདག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐར་པ་འདོད་པ་གང་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ནི་

བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞི་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ་

བདག་དང་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་མཐོང་བར་ཞེན་པ་དང་། ཇི་སྲིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཇི་སྲིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་

རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དམ་པ། གང་ལ་མྱ་ངན་འདས་བསྐྱེད་མེད། །འཁོར་བ་བསལ་བའང་ཡོད་མིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ། དེ་ལ་འཁོར་བ་ཅི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 100a

ཞིག་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཅི་ཞིག་བརྟག །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ལ་མ་དམིགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་ཅིང་། འཁོར་བ་བསལ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་

དེ་ལ་གང་ཞིག་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་འཁོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ལ། གང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། ཡང་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུ་འཁོར་བ་

ནས་བསལ་བ་སྟེ་བཀྲི་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྐྱེད་པར་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཅི་ཞིག་བརྟག་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྟག་པ་མི་རིགས་སོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་ངེས་པར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ལས་འདའ་ཞིང་། མྱ་ངན་

ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡང་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བདུད་བཏུལ་བའི་མདོ་ལས། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཇི་ལྟར་བདུད་སྡིག་ཅན་སྒོ་མོའི་ཐེམ་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་ལྟར་ས་སྟེང་དུ་འགྱེལ་ནས། ང་ནི་འཆིང་པ་དམ་པོས་

བཅིངས་སོ། །ང་ནི་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་སོ་ཞེས་ངུ་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་བསམས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་གང་གིས་ཁྱོད་རྟག་ཏུ་བཅིངས་ཤིང་གཟོད་བཅིངས་པ་མ་ཡིན་པ་འཆིང་བ་ཆེས་དམ་པ། འཆིང་བ་འདི་ལས་གཞན་

པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་རྒྱལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་དང་། སྲིད་པ་དང་ལྟ་བའི་འཆིང་བ་སྟེ། སྡིག་ཅན་འདི་ནི་འཆིང་བ་ཡིན་གྱི། འཆིང་བ་འདི་ལས་གཞན་པ་འཆིང་བ་ཆེས་དམ་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ནི་དེས་རྟག་ཏུ་བཅིངས་པ་ཡིན་གྱིས་

གཟོད་བཅིངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་ཅན་ཅི་ཁྱོད་གལ་ཏེ་སླར་བཀྲོལ་ན་དགའ་བར་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་པ་ཞིག་གིས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་བདུད་སྡིག་ཅན་ཐོང་ཤིག་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 100b

རང་གི་གནས་སུ་དོང་ལ་རག་གོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་གང་ཞིག་བཏང་བ་ཁྱོད་སུས་བཅིངས། །སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་སུས་བཅིངས་པ་མི་ཤེས་སོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་མ་བཅིངས་པ་ལས་བཅིངས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་

པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ། ཚོར་བ་དག་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དག་མེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དག་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་

ཤེས་པ་མེད་པ་ལ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་ཅན་གང་ཁྱོད་གྲོལ་བར་འགྱུར་ན་གང་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། སྨྲས་པ། བདག་ནི་གང་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་

གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་གང་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུང་འདི་ལས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་

པ་ཙམ་གྱིས་འཆིང་བའི་འཁྲི་ཤིང་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལ་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པའི་མེ་འབར་བ་ཆུ་དག་གིས་བསད་པ་བཞིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ལས། བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་

པ་བཅུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། འཁོར་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་

དངོས་པོ་འཇུག་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ་བདག་འཁོར་བར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་འཁོར་བ་མེད་ན་ནི། སེམས་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་འཕེན་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 101a

འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ཡོད་ན་ནི་འདིར་བྱས་པའི་ལས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ལས་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་

བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ལས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞིང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང་། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང་། །དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ། །འབྲས་བུ་

དག་གི་ས་བོན་ཡིན། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་འདི་ལ་གཞག་ཅིང་བསྐྱེད་པས་བདག་ཉིད་དེ། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པའི་གང་ཟག་ལ་བདག་ཅེས་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྡོམ་ཞིང་། །ཡུལ་དག་ལ་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་

ཟློག་པར་བྱེད་པས་ན་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པའོ། །སོག་ཅིང་ཉེ་བར་སོགས་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཏེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལེགས་

པར་སྡོམ་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པ་དགེ་བའི་སེམས་དེ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་ནི་གསུང་རབ་ལས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་དང་། འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལས་

འཛིན་པའི་དོན་དང་། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དུ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་བདེ་བར་

ཉལ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཆོས་ཞེས་བསྙད་དོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ནི་འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ནི་འགྲོ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ལས་འཛིན་པའི་དོན་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 101b

ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་བཞེད་དོ། །ཡང་ཅི་བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པའི་སེམས་གཅིག་པུ་ཞིག་ཆོས་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་

འདིར་རང་གི་སྒྲ་ཞིག་མི་མངོན་པར་བྱས་ཤིང་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཏེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དང་། འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཡིན་ནོ། །

མཛའ་བཤེས་ལས་འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་སོ། །ཡང་ན་བྱམས་པ་ནི་གཉེན་བཤེས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱམས་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་

བསྟན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཟློག་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་

རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བོན་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཟད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་

རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་དུས་གང་གི་ཚེ་ས་བོན་འབྲས་བུའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཡང་ལུང་ལས་རྒྱས་པར་ཁོང་དུ་

ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ནས་སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས། དྲང་སྲོང་མཆོག་གི་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམས་པར་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་དྲང་སྲོང་ངོ་། །དྲང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 102a

སྲོང་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དྲང་སྲོང་མཆོག་གོ། །དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དྲང་སྲོང་མཆོག་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དྲང་སྲོང་

མཆོག་དེས་མདོ་ལས། སེམས་པའི་ལས་དང་བསམས་པའི་ལས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ལས་རྣམ་གཉིས་གསུངས་པའི། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། །དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །བསམས་

པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིར་འདོད། །ཡིད་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་དང་ངག་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའོ། །ལས་གཉིས་པ་བསམས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དག་གིས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་བསམས་ནས་གང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསམས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་

དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ན་ལུས་ཀྱི་དང་ངག་གིའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་དང་ངག་གི་དང་ཡིད་ཀྱི་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་སླར་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་

ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལས་དེའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་མང་པོར་གསུངས་སོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ངག་དང་བསྐྱོད་དང་མི་སྤོང་བའི། །རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང་། །སྤོང་བའི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་པ། །གཞན་དག་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་འདོད། །ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་དང་། །བསོད་ནམས་

མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན། །སེམས་པ་དང་ནི་ཆོས་དེ་བདུན། །ལས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་ལ་ངག་ནི་ཡི་གེ་གསལ་པོར་བརྗོད་པའོ། །བསྐྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལ་ངག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ངག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 102b

ཅན་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བསྐྱོད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྤྱིར་བཟུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདིའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་

རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་དང་། སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེང་ནས་

བཟུང་ནས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་བསད་ཅིང་ཆོམ་རྐུན་བྱས་ལ་འཚོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྡིག་པའི་ལས་ཁས་བླངས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། དེ་མི་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་རྟག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མི་དགེ་བའི་ལས་ཁས་བླངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱའི་

ལས་བྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཉ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་མི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དགེ་བའི་རང་

བཞིན་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་སྤོང་ངོ་ཞེས་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། དུས་ཕྱིས་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དགེ་བ་བསགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་

པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་དང་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་

དག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་ཏེ། དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱད་པས་བྱུང་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་དངོས་པོ་དགེ་འདུན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །བྱུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 103a

བྱུང་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྲོག་ཆགས་དག་གསོད་པའི་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་བརྩིགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟ་

ཇི་ལྟར་ལྷ་ཁང་དེར་སྲོག་ཆགས་དག་གསོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་དེར་ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་

སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་ལས་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ངག་དང་བསྐྱོད་པ་གཉིས་དང་། དགེ་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་།

ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་དེ་བདུན་ལས་སུ་མངོན་པར་ཏེ་ལས་ཉིད་དུ་གསལ་ཞིང་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་རྒོལ་བར་བྱེད་དེ། ལས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་

བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར། མི་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། རེ་ཞིག །གལ་ཏེ་སྨིན་པའི་དུས་བར་དུ། །གནས་ན་ལས་དེ་རྟག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་

བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལས་འདི་སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དེ་དུས་འདི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་

དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱིས་ཀྱང་འཇིག་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 103b

པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ལས་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལས་རྣམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ། །ཇི་

ལྟར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །ལས་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །འདི་ལ་སྡེ་པ་གཞན་དག་ཁ་ཅིག་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ནི། རེ་ཞིག་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་ནི་

མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་། གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྒྱུན་གང་ནི། །ས་བོན་ལས་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་ས་བོན་ནི། །

མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །འདིར་ས་བོན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྒྱུན་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་སྦུབས་འཆས་པ་དང་། ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རང་དང་རིགས་མཐུན་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྱུར་

ནས་འགགས་པ་ཡིན་ལ། གང་ཡང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལས་ནི་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་འབྲས་བུའི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་བོན་ནི་མེད་ན་སྟེ། ས་བོན་མི་བདོག་པར་འགྱུར་ན་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་

པའི་རྒྱུན་དེ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། གང་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་དང་། །རྒྱུན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་

འགྱུར་ཞིང་། །ས་བོན་འབྲས་བུའི་སྔོན་འགྲོ་བ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ས་བོན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་པར་མེ་ལྕེ་དང་མེ་མདག་ལ་སོགས་པ་འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བས་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་འབྱུང་བར་མ་མཐོང་བས་ཆད་པར་ལྟ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 104a

བར་འགྱུར་ལ། ཡང་གལ་ཏེ་ས་བོན་མི་འགག་ཅིང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ས་བོན་མི་འགག་པར་ཁས་བླངས་པས་རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་ཆད་པ་དང་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་

མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ས་བོན་ལ་ཚུལ་འདི་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ། །སེམས་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་སེམས་ལྟ་ཞིག །མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །སེམས་སེམས་པ་དགེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ལས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་

གང་ཡིན་པ་འབྱུང་ལ། སེམས་པ་དགེ་བས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ལས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ན་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ལྟ་ཞིག་མེད་ན་སྟེ། སེམས་མི་བདོག་ན་རྒྱུན་དེ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། གང་

ཕྱིར་སེམས་ལས་རྒྱུན་དང་ནི། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ལས་ནི་འབྲས་བུའི་སྔོན་འགྲོ་བ། །དེའི་ཕྱིར་ཆད་མིན་རྟག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སེམས་དགེ་བ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་ཐ་མ་ལྟར། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རིམ་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་

པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པར་འགགས་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ལས་དེ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཅི་སྟེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྱུར་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལས་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

དེའི་ཕྱིར་ལས་སྐད་ཅིག་མར་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཆད་པ་དང་རྟག་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིར་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དཀར་པོ་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོའོ། །དེ་དག་ཀྱང་།

ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདི་གཞན་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔའོ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། འདི་དག་གང་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཉིད་དུ་འཇོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 104b

ཞེས་བྱ་བ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་ཐ་དད་པ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང་། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང་། །དེ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་

པ་གཅིག་ཏུ་ན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་མཐར་གཏུགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ལ། བྱེད་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་

ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྐབས་ཐལ་ཟིན་པ་དེར་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་གསུམ་དང་། ངག་གི་བཞི་ནི། ངག་དང་བསྐྱོད་དང་མི་སྤོང་པའི། །རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་པོ་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེར་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་བཅུ་ཅར་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ།

དེ་དག་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བར་ཏེ་འཇིག་

རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁ་ཅིག་གིས་བརྩད་པའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་དང་། གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། བརྩད་པའི་ལན་གཞན་གདབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བརྟག་པ་དེར་འགྱུར་ན། །ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟག་པ་སྟེ། །

འདིར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཆད་པ་དང་རྟག་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་དང་། གྲངས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 105a

ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་གྱི་དཔེ་ས་ཡིན་ན་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ལ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཀྱང་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་སྐྱེའི། རིགས་ཐ་དད་པའི་

ཕྱིར་ནིམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་ལས་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་

ལས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ལས་ཀྱང་འདྲ་བའི་སེམས་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་(པ་,

པ་ན་)སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིའི་སེམས་ལས་ཀྱང་མིའི་སེམས་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་

ལྷ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། གང་ཞིག་མི་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་རིགས་དང་བློ་དང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ངན་

འགྲོར་ལྟུང་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རྟོག་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དང་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་དེ་འདིར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་

རང་རྒྱལ་དང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པའི། །བརྟག་པ་གང་ཞིག་འདིར་འཐད་པ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱེད། །བརྟག་པ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །སྨྲས་པ། དཔང་རྒྱ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་ཆུད། །མི་ཟ་ལས་ནི་བུ་ལོན་བཞིན། །དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི། །དེ་ཡང་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 105b

རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན། །འདིར་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགགས་པས་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་དེ་གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ལས་དེའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡན་པ་མ་

ཡིན་པའི་ཆོས་བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དཔང་རྒྱ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རིག་པར་བྱ་ལ། གང་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ལས་དེ་ནི་བུ་ལོན་བཞིན་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱ་བཞག་ནས་ནོར་སྤྱད་ཀྱང་ནོར་

བདག་གི་ནོར་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བར་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་སྐྱེད་དང་བཅས་པའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཞིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་གནས་པས་བྱེད་པ་པོ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་

བུ་ལོན་གྱི་དཔང་རྒྱས་གཏོང་བ་པོ་ལ་ནོར་བཀུག་ནས་རོར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཡང་ནོར་འགུགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕྱུང་ནས་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་དཔང་རྒྱ་རོར་གྱུར་པ་ལྟར་ཡང་བྱེད་པ་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །

ཡང་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་ཤིང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྨྲས་པའི་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན། །ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་

དགེ་བ་ཉིད་ཏུ་བརྡ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་དེ་མི་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པར་

འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྤོང་བ་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བསྒོམས་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །ཆུད་མི་ཟ་བ་དེ་སྤོང་བས་སྤང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བའི་ལས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་མཐོང་བའི་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 106a

ལམ་གྱིས་སོ་སོ་སྐྱེ་བའི་ལས་དག་ཁོ་ན་སྤོང་གི །ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་དེའི་ལས་སྤངས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་

ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལས་འཇིག་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བ་མི་འཇིག་ལ། ལས་སྤངས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིས། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱོད་པར་འགྱུར། །ཡང་གལ་ཏེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་འདི་ལས་སྤོང་བས་ཏེ་འདོར་བས་སྤོང་བར་འགྱུར་

ལ། ལས་འཕོ་བ་སྟེ་ལས་འཇིག་ཅིང་ལས་གཞན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོས་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་སྤོང་བས་སྤང་བ་དང་། །ལས་འཕོ་བ་ཡིས་འཇིག་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་ལས་འཇིག་ལ་སོགས་པའི། །སྐྱོན་རྣམས་སུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་

ཏེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ལས་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྤོང་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལས་འཇིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། ལས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མ་བྱས་པའི་ལས་ལས་

འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལས་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆུད་མི་ཟ་བས་སྤོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ལས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་འཕོ་བ་ལ་ཡང་སྦྱར་

བར་བྱའོ། །ཁམས་མཚུངས་ལས་ནི་ཆ་མཚུངས་དང་། །ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ། །གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཆ་མཚུངས་པ་ནི་ལས་རིགས་འདྲ་བ་རྣམས་སོ། །ཆ་མི་མཚུངས་པ་ནི་ལས་རིགས་ཐ་དད་པ་རྣམས་

སོ། །ལས་ཆ་མཚུངས་པ་དང་། ཆ་མི་མཚུངས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ལས་ཐམས་ཅད་བཤིག་ནས་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 106b

དེ་ཡང་ཁམས་མཚུངས་ཏེ། ཁམས་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། མི་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གཉིས་པོ། །ཐམས་ཅད་ལས་དང་ལས་ཀྱི་དེ། །ཐ་དད་པར་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །རྣམ་པར་སྨིན་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན། །

ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྟེ་ཚེ་འདི་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེ་སེམས་པ་དང་བསམས་པའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟ་བ་རེ་རེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆུད་མི་ཟ་

བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དཔང་རྒྱ་རོར་གྱུར་པ་ལྟར་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ནི་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་འཕོ་བ་དང་། །ཤི་བར་གྱུར་ན་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་ཟག་མེད་དང་། །ཟག་དང་བཅས་པར་

ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་འཕོ་བ་ན་འགག་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། བསྒོམས་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤི་བར་གྱུར་པ་ན། འགག་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ། །གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བསྙད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཟག་

པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆད་མེད་དང་། །འཁོར་བ་དང་ནི་རྟག་པ་མིན། །ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས། །སངས་

རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་ལས་ནི་བྱས་ནས་འགག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་མི་གནས་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོངས་

སུ་བཟུང་བས་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་ན་ནི་ལས་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་རིགས་དང་སྐྱེ་གནས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 107a

ཕྱེ་བ། འགྲོ་ལྔའི་འཁོར་བ་བཀྲ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་མི་གནས་པར་ཁས་བླངས་པས་རྟག་པར་སྨྲ་བར་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལས་རྣམས་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་མ་རིག་པ་ཉིད་མ་ལུས་

པ་དང་བྲལ་བས་སད་པར་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔར་གཞན་གྱིས། གལ་ཏེ་སྨིན་པའི་དུས་བར་དུ། །གནས་ན་ལས་དེ་རྟག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་

ཕྱོགས་ལ་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་པའི་བརྟག་པ་ཁོ་ན་རིགས་སོ་ཞེའོ། །འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དག་ལས་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ཁྱེད་ཅག་ཅིའི་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ར་བ་འགྱེལ་གྱིས་དོགས་པས་ཆེས་ཡིད་བྱུང་བར་

གྱུར་ཞིང་དེ་སྲུང་བའི་ངལ་བས་ཚེགས་སུ་འགྱུར། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་རྣམ་པར་མ་སྨིན་གྱི་བར་དུ་གནས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། འཇིག་པས་ཆད་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་གང་

ལས་དཔྱད་པ་འདིར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །འདིར། གང་ཕྱིར་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་སྨྲས་པ། སློབ་དཔོན་གྱིས། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་

ལས་རང་བཞིན་མེད་པས་མི་སྐྱེ་ན། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། བརྗོད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ནི། །

གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན། གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད། །རྟག་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 107b

པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །རྟག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་

ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་མི་འཐད་པས་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་མ་བྱས་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ལས་ནི་མ་བྱས་ན། །མ་བྱས་པ་དང་

ཕྲད་འཇིག་འགྱུར། །ཚངས་སྤྱོད་གནས་པ་མ་ཡིན་པའང་། །དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པའི་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་ལས་དེ་མ་བྱས་ཀྱང་ཡོད་པས་འདི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར།

མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པའི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཕྱོགས་དེ་ལ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་བྱས་པར་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་

པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ཡང་། །འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་བྱེད་པའི། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འང་འཐད་མི་འགྱུར། །གང་དག་ཞིང་རྨོ་བ་དང་ཚོང་དང་བ་ལང་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་

བ་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་རྩོམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བྱས་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། བུམ་པ་གྱིས་ཤིག་སྣམ་བུ་ཐོགས་ཤིག་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་

ནི་བསོད་ནམས་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་སྡིག་པ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་བྱེད་པ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མ་བྱས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་སྨིན་གྱུར་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །གལ་ཏེ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 108a

རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །གང་ཕྱིར་ལས་གནས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པས་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྨིན་པར་མ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་

ཕྱིར་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་ལས་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་དང་། གང་གི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་

ཁོ་བོ་ཅག་དེ་སྐད་དུ་རྣམ་པར་འཆད་པ་དག་ལ་རྟག་པ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་དེ། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུའི་གོས་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཡང་

ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་གི་ཕྱིར། ལས་འདི་ཉོན་མོངས་བདག་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཡང་དག་མིན། །

གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མིན། །ལས་ནི་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན། །འདིར་ལས་འདི་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་སྟེ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རྟེན་འབྱུང་བ། །དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་

མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད། །ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཅན་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ།

ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 108b

མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི། །ལུས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྐྱེན་དུ་བསྟན། །གལ་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ། །

དེ་སྟོང་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྟོང་པ་དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ལུས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྗོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་

གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྔར་གྲུབ་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ལས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་

བུ་ཟ་བ་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ཨ་མྲའི་ཤིང་ཐོག་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟ་བ་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་བསྒྲིབས་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་། །སྲེད་ལྡན་དེ་ནི་ཟ་བ་པོ། །དེ་ཡང་བྱེད་ལས་གཞན་མིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་མི་ཤེས་པ་

དང་། མུན་པ་དང་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པ་ནི་གཡོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་། གང་ཟག་དང་། སྲོག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །སྲེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་

ཆགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། །ལྡན་པ་ནི་འཆིང་བའོ། །སྲིད་པའི་འཆིང་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྲེད་ལྡན་ཏེ། །སྲེད་པའི་འཆིང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། མ་རིག་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་ཅན་དག །སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་

ཅན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་འདི་ནི་རང་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལས་ན་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཟ་བ་པོའོ། །དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 109a

ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལས་ཉིད་ཡོད་ན་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་། འབྲས་བུ་ཟ་བ་པོ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།

གང་གི་ཕྱིར་ནི་ལས་འདི་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། །རྐྱེན་མིན་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་མེད་ན། །ལས་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོད་མིན་ན། །ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། དེ་རྐྱེན་

ལས་བྱུང་བའམ། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ན་ནི། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྐྱེན་བརྟག་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡང་། རྒྱུ་མེད་ན་ནི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

སོགས་པས་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་བརྟག་པ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལས་འདི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའམ། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ལས་འདིའི་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་

ཚེ་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཟ་བ་པོ་ཡོད་པར་ཡང་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་

བཞིན་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ན། འོ་ན་ནི་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚུལ་འདིས་བསལ་བར་འགྱུར་ལ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་མེད་པ་པ་

གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་བཀག་ནས་གཉིས་མེད་པའི་ལམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 109b

མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་དག་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་པོ་ན་འདུག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མ་མཐོང་

བའི་ཕྱིར་དང་། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་པ་དག་ཁོ་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དོན་འདི་ནི་དཔེ་ཆེས་གསལ་བ་འདི་ལས་ངེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་

པ་ནི། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཞིང་། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ན། །སླར་ཡང་གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟར། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་ཚོགས་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ལ། སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྟེ་གང་སངས་རྒྱས་

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་དེ་སླར་ཡང་སྟེ་ཕྱིས་གཞན་ཏེ་སྤྲུལ་པ་གཞན་པོ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་གང་ཞིག་སྤྲུལ་པ་གཞན་སྤྲུལ་པ་པོ་དེ་ནི་སྟོང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གང་ཞིག་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པའི་སྤྲུལ་པ་གཞན་

གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་དེར་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ལས་དང་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོའི་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ། དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་དེས་ལས་གང་། །བྱས་

པའང་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་གཞན་ཞིག །སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལས་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་

སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་གཞན་སྤྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ག་ལ་ཡོད། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཚེ་བདེ་གཤེགས་གཏམ་རྣམས་སྟོན་པ་ན། །མགོན་པོ་སྲང་བཞུད་མི་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 110a

བས་དེར་ནི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་སྤྲུལ་ཏེ། །དེ་དག་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་བཟང་སྟོན། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དག་གིས་དེ་ཐོས་ནས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས། །ནམ་བདག་འདི་འདྲའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་སྙམ་སྟེ། །བསམ་པ་མཁྱེན་པས་རྒྱལ་

བས་དེ་ལུང་སྟོན། །གང་གིས་རྒྱལ་བ་མི་དབང་སྤྱན་དྲངས་པ། །དེ་ཡི་སྦྱིན་པ་མུ་མཐའ་མེད་འགྱུར་ཏེ། །རྙེད་མཆོག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དེ་རྙེད་ཅེས། །ལ་ལ་དག་ནི་དེ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད། །ཅེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདུལ་བ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡིག་

པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ལ། དེའི་ཚིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པར་ཁས་འཆེས་པ་དང་འགྲོགས་པར་ཡང་བཅས་སོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་འཐད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་དཔེ་

འདི་དག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང་། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་དག །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་

འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དག་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་དག་གོ། །ལུས་ནི་ཁོག་པ་དག་གོ། །བྱེད་པ་པོ་ནི་བདག་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བདག་པོ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་རྣམས་

ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དེ་དག་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁས་མ་བླངས་པས་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་

པར་བྱའོ། །ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེར་བརྩད་པ་ངན་པ་ལྷག་མའི་བརྒལ་བ་དང་ལན་དག་ནི་རྒྱས་པར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ངེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྤྲུལ་པའི་དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དམིགས་པ་པ་ལྔ་བརྒྱ་བཏུལ་བ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་

เล่ม ๑๐๒ · หน้า 110b

པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གསལ་བ་ལས། ལས་དང་འབྲས་བུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་

དང་། ལས་དག་དང་། ལུས་རྣམས་དང་། བྱེད་པ་པོ་དག་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་བཞིན་དུ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཡང་འདིར་དེ་ཁོ་ན་

ཉིད་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པས་ན། ནང་དང་ཕྱི་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟད་པ་འདི་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཉོན་མོངས་

སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ཞིང་། །བདག་ནི་འདི་ཡི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་བཙལ་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་གནས་པའི་

ཕྱོགས་ཙམ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་འདོད་པ་ནི། འཁོར་བ་འདི་ཅིའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ན། འཁོར་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་

རྩ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་བདག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ལ་བདག་མ་དམིགས་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤོང་ཞིང་། དེ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་ལྡོག་པར་མཐོང་བས། གང་ཞིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་

ཞིག་ཅེས་ཆེས་ཐོག་མར་བདག་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་དེ་ཡང་བརྟགས་པ་ན་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ནམ། ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་། དེ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด