བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) བོ་དྷི་ས་ཏྭ་ཡོ་ག་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཤ་ཏ་ཀ་ཊཱི་ཀཱ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 87a
དེ་དག་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ནང་ཚན་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་འཚོ་བའི་ཐབས་སོ་ཅོག་ལ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་རིགས་ཞེས་བརྗོད། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པས་རིགས་རྒྱགས་པའི་རྒྱུར་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་སར་པའི་རྣམ་གྲངས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པ་སར་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བྱེད་དེ། འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་དང་མར་
གྱི་བུམ་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་དང་པོར་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། རིགས་ངན་ནམ་རིགས་ལྡན་ཡང་སླ། །ལས་གང་གིས་ནི་འཚོ་འགྱུར་བ། །དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་དེ་ཡི། །རིགས་སུ་དུས་ཀྱིས་འགྱུར་
བའོ། །འདིར་སྨྲས་པ། གང་གི་ཕྱིར་རུས་བཞི་པོ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། རྗེའུའི་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་དག་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། རུས་རྣམ་པར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རིགས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདས་
དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་། །མི་མོ་རྣམས་ཡིད་གཡོ་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ། །རིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ན་ཕ་དང་མ་དག་ཅིང་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ལ་རིགས་བརྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་བསྙད་ན་དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱང་གཡོ་བག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་རུས་གཞན་དང་ཕྲད་པ་ལ་བུ་ཚ་དག་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཡང་དག་པར་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཡེམ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་སུན་ཕྱུང་
བ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་རིགས་བརྒྱུད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེང་སོང་གི་རྒྱལ་པོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་དམངས་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱགས་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །མར་ཀན་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 87b
དའི་བུས་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་བཅོལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་འཇིག་བཞིན་པ་ན་མར་ཀན་དའི་བུ་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་ན། ཁྱིམ་རྗེ་བ་དང་སྤྱི་བླུགས་རྗེ་བར་གྲགས་ཏེ། དེས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་ཞིག་གཏམས་ལ། དེས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་
ཞིག་ན་ཁྱིམ་དེར་འོངས་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་འདི་ན་སུ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་སོ། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཞིག་གོ། །མར་ཀན་དའི་བུས་སྨྲས་པ། གཏམས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། བྲམ་ཟེ་འབའ་ཞིག་གིས་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་བཞག་གོ། །དེ་དག་
གིས་གསེར་གྱི་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་དེ་གཏམས་ཏེ་སླར་ཡང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་འོངས་ལ། རྗེའུའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གྱུར་ལ། སྤྱི་བླུགས་ཟངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུའོ། །སླར་ཡང་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་བཅོལ་ནས་
དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་པ་དང་དེ་དམངས་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གྱུར་ལ། སྤྱི་བླུགས་ཀྱང་ལྕགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བར་དུ་གྱུར་པར་གྲག་གོ། །ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་སྤྱི་བླུགས་འདི་དུས་གཞན་དུ་གནས་སྐབས་དེ་དང་དེར་གྱུར་ལ། ཁྱིམ་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་
པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིགས་རྗེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ལས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པ་ཡང་སྤོས་ལྡན་དུ་རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱིས་སྔ་དྲོ་ཁུག་རྣ་དཀྲིགས་ནས་ཉ་པའི་བུ་མོ་ལས་བསྐྱེད་པར་གྲག་སྟེ། དེ་ནི་གླིང་དུ་སྐྱེས་
པས་གླིང་སྐྱེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། རིག་བྱེད་ལ་ཆགས་པས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། དུས་ལ་མཐའ་མེད་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །བུད་མེད་ཚོགས་ནི་གཡོ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་པས་འདིར། །རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་བྱ་མིན་ཉིད། །འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱིས་
རྒྱལ་རིགས་སུ་མི་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བའི་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་ཀྱང་། །རྒྱལ་རིགས་ཞེས་བྱར་འགྱུར་ན་ནི། །ལས་ཀྱིས་དམངས་ཀྱང་བྲམ་ཟེར་ནི། །གང་གིས་འགྱུར་བ་མིན་པར་སེམས། །
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 88a
གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་རྒྱལ་རིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ན་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་ན། དམངས་རིགས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་འདོན་པ་ན་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་
ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གང་འདོད་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གྲུ་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་འགྱུར་ལ། དེར་ཀླུང་གི་འགྲམ་གཉིས་ན་འདུག་པ་དང་གྲུ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱི། རང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ནི་ཅི་ཡང་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དམངས་རིགས་ལས་ཀྱིས་རྒྱལ་རིགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི། དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་ཡང་ལས་ཀྱིས་དམངས་རིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་སྐྱེགས་དང་ནི་ལན་ཚྭ་དང་། །ཤ་ཡིས་འཕྲལ་དུ་ཉམས་པར་བྱེད། །འོ་མ་
འཚོང་བའི་བྲམ་ཟེ་གང་། །ཉི་མ་གསུམ་གྱིས་དམངས་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱིས་རུས་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་རིགས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་དག་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་རིགས་སྔར་སུན་ཕྱུང་ཟིན། །འདིར་སྨྲས་པ།
གང་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་དུས་ལ་བབ་པར་དབང་ཕྱུག་བགེད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོས་ཆེས་ཕྱུག་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སྡིག་ལ་དབང་ཕྱུག་ལྟར། །བགེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་
གྱི་དོན་དུ་མཁས་པ་ནི། །སུ་ཞིག་ཕྱི་མར་འཇོམས་པར་བྱེད། །རྒྱལ་པོས་དུས་རིང་པོར་བསགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་བགེད་པར་ནུས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཟིར་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཟིར་བས་ཀྱང་
ངེས་པར་སྡིག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལ། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་ཕྱི་མར་བདག་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་བགེད་པ་དེ་ལྟར་དེའི་ཆེད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསགས་པ་བགེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་སྡུག་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 88b
བསྔལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སུ་ཞིག་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པ་ཆུང་ངུའི་དོན་དུ་ནོར་བགེད་པར་བྱའོ་ཞེས་དོན་མ་ཡིན་པ་མི་ཆུང་བ་སྟོབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སོགས་ཤིང་ཕྱི་མར་བདག་ཉིད་འཇོམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།
དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན་གྱི་དྲེགས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཧེའི་མཆོད་སྦྱིན་ལྟ་བུ་དང་། །ཤན་པའི་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་ཧེའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་གསོད་ཅིང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བར་འགྱུར་ལ། སྡིག་པ་དེ་ཡང་གསོད་པ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།
རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་། ལོངས་སྤྱོད་ནི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་ལ། དེས་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ངན་འགྲོར་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་ཅན་ནི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཤན་པའི་བུ་ཞིག་སྡིག་པ་ལ་འཇིགས་པས་རི་དགས་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་གསོད་པར་མི་བྱེད་པས། དེ་ལ་གཉེན་འདབ་ཀྱིས་ཁྱོད་སོད་ཅིག །དེར་གང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འོ་སྐོལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ཐབས་ཀྱིས་བདག་གི་མགོ་ལ་ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱིས་དེ་བགོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་མི་ནུས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ངན་འགྲོའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གཞན་དུ་བདེ་བ་འདོད་པའི་མིས། །འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་མ་སྨད་ཅིང་། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བདེ་བ་ནི། །འདྲེན་པ་གང་ཡིན་དེ་བྱའོ། །འདིར་སྨྲས་པ།
འདི་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་པོས་གདོན་མི་ཟ་བར་རློམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐྱེད་ང་རྒྱལ་ནི། །མཉམ་དང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡི། །ཕ་རོལ་ནུས་ལྡན་བལྟ་བྱ་སྟེ། །དམ་པའི་སྙིང་ལ་མི་གནས་སོ། །
བདག་ཉིད་ལ་གཞན་པས་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་ན་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་བལྟས་པས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་རློམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཏེ། བླ་མ་དག་ལྟ་བུའམ། རྗེ་བོ་བཞིན་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 89a
དུ་གཞན་ལ་ཁྱད་དུ་གསད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་རངས་པ་མགུ་བར་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་འཛིན་གྱི་ཆུང་མ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ནོར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་ཆུང་མས་བདག་དང་གཟུགས་མཉམ་པའི་བུད་མེད་ནི་ས་སྟེངས་ན་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། ཁྱོད་ནི་ང་ལ་འཚམ་པའི་གོས་དང་རྒྱན་གྱིས་རྗེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་དེ་ཐབས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་བཅུག་གོ། །དེར་རིམ་གྲོ་མ་མཐོང་
ནས་དེའི་གཟུགས་ཀྱི་དྲེགས་པ་དེ་ཉམས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་བདག་དང་མཉམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཐོང་ནས་རྒྱགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་རིགས་སོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་
རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་དམན་ལ། །ང་རྒྱལ་བྱ་བར་མི་རིགས་ན། །མཉམ་དང་ཕུལ་བྱུང་མི་བདག་ལ། །ང་རྒྱལ་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཐབས་སྒོམ་པ་
བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྱད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་གང་ལས་རྙེད།
བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྷུར་མཛད་པ་རྣམས་སོ། །
འདི་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ནི། །རྒྱུ་མེད་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དབུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དགོངས་པས་འཕངས་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 89b
པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་དམན་པ་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བ་ལ། མཁས་པའི་གཡོ་བ་དག་གིས་འགྲོ་བ་ཁམས་གསུམ་པོ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པ་ན་གནས་པ་མཐའ་དག་ལ་སྨན་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །སྐུ་ཡོངས་སུ་
བསྐྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཡོ་བ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྨན་མི་འདོགས་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མངའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ནས་བྱུང་། །
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་གྱུར། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་མྱོང་། །དེར་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པས་ཆོས་བཤད་པས། །ལྷ་དང་མི་ཡི་མིག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག །སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཡེ་
ཤེས་ངེས་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེང་ཞབས་བཞག་སྟེ། །དམུས་ལོང་གྱུར་པའི་མི་གང་ཅི་ཡོད་དང་། །རྣ་བས་མི་ཐོས་མགོན་མེད་བསོད་ནམས་ཆུང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིག་དང་རྣ་བ་ཐོབ། །རྒྱལ་བས་སྒོ་ཡི་ཐེམ་སྟེང་
ཞབས་བཞག་ཚེ། །གཤིན་རྗེའི་ཡུལ་གྱི་ཡི་དགས་གང་ཡོད་པ། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ངར་སྣབས་མཆིལ་མ་ཟ། །ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱིས་རེག་པས་བདེ་བར་གྱུར། །ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རེ་ཞིག་གཡོ་བ་ལྟར་ཞོག་ཤིག །སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་
ཅན་གྱི་འཕེན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་ཞིང་། བལྟམས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དབུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་དག་ནི་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་ནག་པོ་ཆེན་པོའི་དུད་པའི་མིག་སྨན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་འཕྲོག་པ། དམྱལ་བའི་སྣོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པར་ཁེབས་པ།
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 90a
འབྲུག་སྒྲ་ཆེས་སྙན་ཞིང་གསལ་ལ་བར་མཚམས་མེད་པ་དག་གིས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་ལྕེའི་ཕྲེང་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ཆར་གྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རོ་ཞིམ་ཞིང་བསིལ་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན་
དམྱལ་བའི་མེའི་ཕུང་པོ་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གང་གི་མཐུས་འདི་ཉེ་བར་ལྷགས་སྙམ་དུ་སྙིང་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིང་། མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རངས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་རྒྱུས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་བསྲབས་ཤིང་དེའི་རྒྱུ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་འཕངས་པ་རྣམས་ལ་གཏན་དུ་ཕན་འདོགས་
པའི་ཕྱིར་ན། དབུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྨན་སླད་ཁོ་ནར་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་འཆགས་པ་དང་བཞེངས་པ་དང་བཞུད་པ་དང་གཟིམས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དག་ལ་ཡང་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་འཁོར་
བའི་སྐྱོན་ངེས་ཤིང་དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་ས་གསུམ་གྱི་བླ་མ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ལ་བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ་ལྟར། འོ་བྱམས་པ་ལྷག་པར་ཉེ་
བར་བསྣམས་པ་ལ་དད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཡིད་གཏད་པར་འོས་སོ། །རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་དགེ་སློང་བཞིན་ནོ། །རྩིབ་ལོགས་སྐྱེས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་འགའ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བསོད་སྙོམས་སྦྱིན་གྱི། ཁྱོད་
ཀྱིས་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་དབྱར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཅིང་། དེའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་འོག་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བྱ་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་འཁོར་དག་མང་དུ་ཡོད་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེས་དགེ་སློང་དེ་འདི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྡོད་ཅིག་ཅེས་ཁང་བཟངས་ཁོ་ནར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 90b
བཞག་གོ། །དབྱར་གྱི་དུས་སོང་བ་དང་བརྫང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཆོས་གོས་ཀྱི་རིན་བྱིན་ཏེ་ལས་ཀྱི་གླ་བྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་གིས་བདག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་གླ་བླང་བར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུད་ཙམ་ཡང་ཁྱིམ་འདིར་ལས་མེད་པར་སྤྱོད་
ལམ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྡད་དོ། །ཞེས་སྨྲ་ཞིང་། དེ་ལ་འཁྲུལ་འཁོར་དང་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁེ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་ལ་དེའི་འཁྲུལ་འཁོར་བསྐོར་བས་གང་ཞིག་དེ་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ལམ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཡང་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འགའ་ཞིག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་ཆུང་ངུ་མ་ཡིན་པའམ། དོན་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་འགའ་ཡང་མི་མངའོ། །བཤད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེས་དྲངས་རྣམ་དག་མཁྱེན་མངའ་བའི། །ཐུབ་ལ་རང་དོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཇུག་པ། །
མི་མངའ་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་དགེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལ་ཐུག་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་འཆི་བདག་སྒྲ། །ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་འགྱུར་
བ། །དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་སྒྲ་འདི་ནི། །འཆི་བདག་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་བསྐྱེད། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་དེའི་ཡུལ་གྱི་མཚམས་ལས་འདའ་ཞིང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཐོས་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ས་
བོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྐྲུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དག་ངའི་མཚན་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །
བཙོན་བཏང་བས་དབང་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བུ་སྐྱེས་པ་དང་བཙོན་རིལ་གྱིས་དོང་སྤྲུགས་པར་དྲིལ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ལ། སྒྲ་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་བཙོན་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བཙོན་གཏོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་འཇིགས་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 91a
ཤིང་རིམས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ན་བདུད་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཉིད། །གང་དག་རྣ་བར་གྲག་འགྱུར་བ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་
བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག །གང་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་ཁ་བྱེ་བས་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་
པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་ལྷ་དང་མིས་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་མཛད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའམ། མ་རིག་པའི་གཉིད་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་སད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་
གཉིད་སད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཉིད་ལ་མངའ་བས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྡ་མི་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྟག་
ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བ་བཅུ་བཞི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་པ་ན་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐུབ་ལ་མཛད་དང་མཛད་མིན་དང་། །གསུང་བྱ་གསུང་བྱ་མིན་མངའ་
བ། །དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །མིན་ཞེས་བྱ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། །དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་མཛད་པར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། མཛད་མིན་ནི་མཛད་པར་མི་འོས་པ་སྟེ། འདི་གཉི་ག་ཡང་ཐུབ་པ་ལ་མངའོ། །དེ་ལ་མཛད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་ངེས་པར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 91b
སྦྱར་བ་ཡིན་ལ། མཛད་མིན་ནི་གཞན་དག་ལ་གནོད་པའོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་དང་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མངའ་སྟེ། གསུང་བྱ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བཀའོ། །གསུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་ཐུབ་པ་ལ་མངའོ། །མཛད་
བ་དང་མཛད་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་། གསུང་བར་བྱ་བ་དང་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་སུས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ཤེ་ན། གང་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་
བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་མཛད་པ་མཛད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ། མཛད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར་རོ། །གསུང་བར་བྱ་བ་ཡང་གསུང་བར་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ལ། གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གསུང་བར་
བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟིགས་པ་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུ་ལ་འགོད་པ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་
ཤེས་པ་དག་གིས་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཀའ་མ་སྩལ་པ་ཉིད་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དོན་ཟབ་མོར་གྱུར་པ་དྲི་བ་ནི་ཇི་ལྟའམ་དེ་ལྟ་ཡང་རུང་སྟེ། དྲི་བར་བྱ་བ་ལ་འདྲི་ན། དྲི་བར་
བྱ་བར་གྱུར་པས་དྲི་བ་པོའི་ཉམས་དང་ཉམས་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དྲི་བའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དྲི་བ་པོའི་དོན་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཐུ་མེད་པ་ལས་དྲི་བའི་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་
པ་ཁོ་ན་མཛེས་སོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་ནི་ལུང་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྐྱེ་བོ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་མི་གསུང་བ་འདི་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 92a
གིས། དུས་དང་བསམས་པ་མཁྱེན་ཁྱོད་ཀྱིས། །ལ་ལར་དྲིས་ཀྱང་མི་གསུང་ལ། །ཉེར་བྱོན་ནས་ཀྱང་གསུང་མཛད་ཅིང་། །གཞན་དུ་བཀུག་ནས་གསུང་བར་མཛད། །ཅེས་བཤད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་
བློ་བླུན་པ་ལ་དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས། རྨོངས་པས་མ་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །རྒྱལ་བུ་བསྙེངས་བྲལ་དང་ཁྲོན་པ་འགུགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་བུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་བསྙེངས་བྲལ་གྱིས་གཅེར་བུ་པས་སྦད་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་གཞན་དག་ཁྲོ་བར་འགྱུར་སྡང་བར་འགྱུར་འཁྲུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཁྲོ་བའམ་ཞེ་སྡང་ངམ་ང་རྒྱལ་ལམ་གཏི་མུག་གིས་ཡིད་མི་ཆེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། གཞན་ལ་མི་སྙན་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང་མི་མཛེས་པ་དང་
ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་གསུང་ངམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕན་པ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་གསུང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་
གསུང་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གོས་དུམ་ཅན་གྱི་བུ་མཆིལ་ཟན་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འདི་ནི་གཞན་ལ་དོན་
མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་སྙན་པ་ཐོས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་དགོངས་པ་ཁོ་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། འདི་ནི་དགོངས་པ་དེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་
ཀྱང་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྐྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དུག་དྲག་པོ་སྤྲོ་བའི་སྦྲུལ་དག་ལྟར་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་། མངོན་པར་རློམ་པས་འགྱིང་ཚུལ་དྲག་པོ་བསྟན་པ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 92b
འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་དེ་སྐད་མ་གསུངས་ན་ནི་དེའི་ཚེ། དེ་དག་གི་ཁ་ན་ལས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕུང་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་གཞན་ལ་སྨན་པའི་མཛད་པ་ལ་འབབ་པ་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྒོལ་བས་
ཞུམ་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཤིན་ཏུ་སྨན་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྨན་གདགས་པའི་དགོངས་པས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེན་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ནོར་འབྱོར་པ་ཞིག་ཆད་པས་གཅད་པར་འདོད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་
ཁྱིམ་ན་ཁྲོན་པ་ལེགས་མོ་ཞིག་འདུག་པས་དེ་ངེད་ཅག་ལ་དགོས་ཀྱིས། དེ་མྱུར་དུ་ཐོང་ཤིག །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ལ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེའི་བུ་མོ་ཞིག་གིས། ནོར་གྱིས་ནོར་རྣམས་འགུགས་བྱེད་ཅིང་། །གླང་པོ་ཆེས་ཀྱང་གླང་ཆེན་ཏེ། །རྒྱལ་དབང་ཁྲོན་པ་
མངག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཁྲོན་པ་འོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཐབས་འདིས་ཁྲོན་པ་བཏང་བར་མི་ནུས་པར་བྱས་པས་ཆད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་ཐབས་མཁས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་མི་
སྙན་པའི་གསུང་ཡང་བཀའ་སྩོལ་བར་མཛད་ལ། དེར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལ་སྨན་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སེམས་མ་རྟོགས་པར་འགྲོ་སོགས་ལ། །གང་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ། །མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ལས་
ཀུན་ལ། །ཡིད་ནི་དོན་པོར་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ལངས་པ་དང་འཆག་པ་དང་། སྨྲ་བ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དག་ལ་རང་གི་བསོད་ནམས་སམ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ལ་
སོགས་པ་དེ་སྲོག་གཅོད་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྩོམ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་པས་རྩོམ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལུང་དུ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 93a
མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡིད་གཙོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེས་འཕངས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གང་གི་ཚེ་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐབས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ། དོན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མ་ལུས་པ་གཅོད་ཅིང་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་དོགས་པར་མི་
བྱའོ། །གཅེར་བུ་པ་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བཞིན་ནོ། །གཅེར་བུ་པ་འགའ་ཞིག་ལྷ་ཁང་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ན་སྐུ་གཟུགས་དག་ཀྱང་ཀུན་ནས་རྣམ་པར་གནས་པས་གང་གི་ཚེ་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་
གཞན་རྣམས་ལ་མཇུག་མས་རེག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་གང་ཁྱོད་སྐུ་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ལ་རྐུབ་ཀྱིས་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་ལེགས་པ་བྱེད་པ་ཞིག་གོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་གི་ལྟར་ན་སེམས་མ་རྟོགས་ཤིང་སེམས་མེད་པར་
བསོད་ནམས་འཐོབ་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་མ་རྟོགས་པར་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སེམས་རབ་དང་འགྱུར་ན། །ལས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དང་བར་འགྱུར། །
དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་ཡིས། །སེམས་དག་པ་ཡིས་ལས་རྣམས་བྱ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །དགེ་འམ་གལ་ཏེ་མི་དགེའང་རུང་། །ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ཡིད་དེའི་དབང་འགྱུར་ཕྱིར། །མི་དགེ་བ་ནི་སྡུག་
བསྔལ་དང་ངན་སོང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའོ། །དགེ་བ་ཡང་བདེ་བ་དང་བདེ་འགྲོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 93b
དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་པའི་ལས་གཉིས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བ་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་མ་དུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་
ལ་རག་ལས་པ་ན། སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་གི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པས། དེ་དག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་ལེགས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གང་སེང་གེས་དོན་མཐུན་
བཏང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་སྙན་པའི་གསུང་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཕན་
འདོགས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏོ། །སྦྲུལ་གྱིས་བཟུང་བའི་སོར་མོ་གཅོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་སྨན་པ་རྣམས་
ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའམ། དགེ་ལེགས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་མཁྲང་
ཞིང་ཉེ་བར་སད་པས་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྔོན་པས་བུ་བསད་པ་དང་། བྱེས་སུ་ཡུན་རིང་མོར་གནས་པའི་བུ་གཅིག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པ་དང་། སེང་གེས་དོན་མཐུན་བཏང་བ་དང་། རྐུན་པོ་ལ་མདུང་ཐུང་གིས་སྣུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྙན་པའི་ཚིག་
བཞིན་ནོ། །རྔོན་པ་ལ་ལ་ཞིག་གི་བུ་གཉིས་རིའི་གཡང་ས་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཏུ་འཐབས་པར་གྱུར་ལ། དེར་གཅིག་གིས་སྤུན་ཟླ་བཟུང་ནས་གཡང་ས་དེ་ལ་མཆོང་བར་བརྩམས་པ་དང་། རྔོན་པ་དེས་བཤུག་པར་མ་ནུས་ནས་གཉིས་ཆར་འཆི་བར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་སྟེ་བུ་དེ་མདས་བསད་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 94a
པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་ཉམས་ཤེད་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བུ་སྡུག་པ་ཡུན་རིང་པོར་འགྲོན་ལ་བསྡད་པ་ཉམ་ཆུང་བ་ཆེས་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པས་དེ་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་སྦྲུལ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་
བསྐོར་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེའི་སྤྱི་བོར་བསྡད་ནས་སེང་གེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་འཇིགས་པས་ལུས་བསྐྱིལ་བ་བཤིག་སྟེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེ་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཞིག་
གིས་སེང་གེས་བཀག་པའི་དོན་མཐུན་གྱི་དཔུང་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེང་གེ་དང་དོན་མཐུན་གཉི་ག་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་སེང་གེའི་མགོ་ལ་མདས་བསྣུན་ལ། དོན་མཐུན་ཐར་ཏེ་དོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་
ཞིག་གིས་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཚང་བར་གྱུར་ཅིང་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་རྣམས་བསད་པར་བྱས་ཏེ་རྫས་ཁྱེར་བར་འདོད་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ། བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་འཐབ་མོ་པ་སྟོང་ཕྲག་དང་ལྡན་པ་བསལ་གྱི་ཕྱིར་གླས་པའི་བསམ་པ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་
བདག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་བླའི། འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་བསད་ནས་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱར་མནར་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས། དེ་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་དེ། དེད་དཔོན་རྐུན་པོ་དེ་གཅིག་པུ་མདུང་ཐུང་གིས་བསད་པར་གྱུར་
ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཀྱང་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལྟ་ཡར་འདུག་ཤིག །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཕན་བདེའི་ཕྱིར། །དམྱལ་བའི་
སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བཟོད་པ། །དེའི་ལག་གཡས་ན་བྱང་ཆུབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ལ་རྫ་མཁན་བུ་མ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣང་སྐྱོང་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པས། མུ་སྟེགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 94b
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རངས་པ་ལྔ་པོ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་དཀའ་ཞིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་བསམས་ནས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉམ་ང་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆུད་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་དགེ་བ་ཡང་བྱེད་ལ། མི་དགེ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དགེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གདུག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །གདུག་མིན་བྱམས་པ་ཆེ་སྐྱེ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་
མཆོག་རྣམས་ལ། །སྡིག་ཏོའི་སྒོ་མོ་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་ལ་གང་ནས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་
ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཏེ། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་
དང་པོ་ནས་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའི་བར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ། །ས་སྟེངས་སྐྱེ་བོ་
ཐམས་ཅད་ནི། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འགྱུར་བ། །དེ་དག་བསོད་ནམས་ལས་ཁྱད་འཕགས། །བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཉེ་བར་བསགས་པས་གླིང་བཞི་པའི་བདག་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་ཆེས་མང་ན། གང་ས་སྟེངས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་
འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གླིང་བཞི་པའི་དབང་ཕྱུག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་འམ་ཟླར་ཡང་ཉེ་བར་མི་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 95a
འགྲོའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་མཐའ་གཏུགས་པའི་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་
བསོད་ནམས་ནི་དུས་ཉུང་ཟད་ཅིག་ཁ་ཅིག་དག་གི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བདེ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། གསད་བྱའི་ཐར་པ་དང་། ལྟད་མོ་པ་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། ཁྱེའུས་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་འདུ་བའི་སྒོ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་
གསད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐར་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་དང་། དགའ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་བཅིངས་
པ་ཐར་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་གཞན་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་དང་མཉམ་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་ཇི་ལྟར་གྱད་རྒན་རབས་ལྟད་ས་པ་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་དོན་པོའི་བ་དན་བཟུང་ནས་ཁྱེའུས་ཕམ་པར་བྱེད་པ་དེ་
བཞིན་དུ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དག་ཀྱང་གླིང་བཞིའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཕེབས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་དྲིལ་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་བདེ་བླག་ཏུ་རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ལ་
ནོར་མང་པོ་འདུ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་སྒོར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་སྒོར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེས་མཆོད་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །གཅིག་གི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ན། །འགྲོ་ཡོངས་ཁྱབ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 95b
ནས་གནས་གྱུར་ཏེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཕྱིར་དང་། །སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་ཚད་མེད་དང་། །དེར་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་དེ་ནི་མཐའ་ཡས་འགྱུར། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་བསོད་ནམས་ནི་བཤད་ན་གང་གཞན་དག་ལ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་རང་བཞིན་མཆོད་རྟེན་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྙེད་མཐོ་འགས་བྱས་པ། །དེ་བས་སེམས་ཅན་གཅིག་འདུལ་པོ། །མཆོག་ཏུ་བཀྲབས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་
སྟོན་པ་གཅིག་པུ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཞི་དམ་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྒྱུར་བ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་དེའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གསེར་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་འཕང་དུ་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཀྱི་
མཐའ་གཏུགས་པ། རྒྱར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདུགས་ཟླུམ་བརྩེགས་མ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཐེམ་སྐས་བྲེས་ཤིང་བསྐལ་པ་རྫོགས་པར་དེ་ལ་མེ་ཏོག་དང་།
བདུག་པ་དང་། མར་མེ་དང་། ཞལ་ཟས་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་དང་། གར་དང་། གླུ་དབྱངས་དང་། རོལ་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་ལ། ཡང་གང་ཞིག་
སེམས་ཅན་གཞན་གཅིག་པུ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་ན། མཆོད་རྟེན་བཞེངས་ཤིང་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་མི་དེ་བས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་ཆེས་མང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤི་བ་
སྦྱོང་བ་དང་། བུ་སྨད་གསོ་བ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་དུས་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་མཛའ་བཤེས་གཉིས་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་ནི་ཤི་བའི་རོ་འབྱིན་ཞིང་སྦྱོང་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་ལ། གཞན་གྱི་བུ་སྨད་ལ་སོགས་པ་གསོ་བ་དང་། སྐྱོང་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 96a
བ་བྱས་ན། དེའི་རོ་སྦྱངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རིགས་བརྒྱུད་བསྲལ་བ་བྱས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་པུར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་འཇུག་
ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བརྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་པུར་སྦྱོང་བ་པོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བརྒྱུད་
རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྲུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཐར་ཐུག་པར། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྒྱུན་མི་གཅད་ཕྱིར། །རྒྱུད་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཆེ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་དེས་ཆེས་ཐོག་མར། །དེ་ལ་ཕན་འདོད་བླ་མ་ཡིས། །སློབ་མ་ལ་ནི་སྲི་ཞུ་བྱ། །གང་ཕྱིར་དེས་ཕན་མི་ཤེས་པ། །དེ་ཕྱིར་སློབ་མ་
ཞེས་བྱའོ། །དེས་བློ་འཆལ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འཛོལ་དུ་གཞུག་པར་འདོད་པས་ཧྭགས་ཀྱི་ལ་དུ་དང་བུར་ཤིང་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ལྟར་རིམ་གྲོས་གཞུག་པར་བྱ་ཞིང་། །དེ་ནས་དེ་ལ་
ཉེ་བར་བཀྲི་བའི་ཞགས་པས་བཏབ་ནས་བསྡམས་པའི་སྐམ་ཁས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པས་དུལ་བའི་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམ་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་ཕན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་བདག་ལ་ཕན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་
ཕྱིར་སློབ་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་བཞིན་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་དག་རྒྱས་པར་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་མདོ་ལས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། ཚིག་སྙན་དག་གིས་སྲི་ཞུར་ཡང་། །བྱས་ཏེ་ཡིད་རྗེས་བཟུང་ནས་ནི། །དེ་འོག་བླ་མས་སློབ་མ་ལ། །བྱང་ཆུབ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 96b
སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་ནས་དེ། །ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་ཟབ་མོ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་དགོད། །ཅི་སྟེ་སློབ་མ་གནོང་མི་བཀུར་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེས་དེ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱའི། དེའི་གཤིས་ངན་
གང་དག་གིས་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གཞོམ་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྲོ་ཡང་འབྱུང་པོས་བཟུང་བ་ལ། །སྨན་པ་འཁྲུག་པ་མིན་དེ་ལྟར། །ཐུབ་པ་ཉོན་མོངས་དག་གཟིགས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་གང་ཟག་མིན། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་ལ་འཁྲུགས་པ་དེས་
ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེ་དཔོན་ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་ལྟར་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་མགུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ཉམས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ་ལྟར་ཕན་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྨན་པ་སྐྱེ་བོ་གདོན་གྱིས་བརླམས་པས་གཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་
བ་ནི་དེ་ལ་མི་ཁྲོ་བར། ཤིན་ཏུ་ཆེས་འབྱུང་པོས་བཅོས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་འབྱུང་པོས་ཟིན་པ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ཁོ་ན་གནོད་པ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པ་ཅན་དུ་རིག་ནས་དེ་དག་ཁོ་ནའི་རྩ་བ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེས་ཚབས་ཆེར་གོ་
གྱོན་ཏོ། །གང་དུ་བདག་ཉིད་ཁྲོས་པ་དག་ཀྱང་མགུ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེར་དེས་གཞན་ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སེང་གེ་མཚོན་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་འཕེན་པ་པོ་ལ་བསྣུན་གྱི་འཕངས་པ་ལ་མ་
ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་བསྣུན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ།
འདི་འདིར་སེམས་ཅན་སྐྱོན་མིན་གྱི། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱོན་ཞེས། །རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་མཁས་པ་རྣམས། །སེམས་ཅན་དག་ལ་འཁྲུག་མི་བྱེད། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས། གང་ཞིག་གང་གང་ལ་དགའ་བའི། །དེ་ཡིས་དེ་དེ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 97a
སྔར་དཔྱད་བྱ། །ཉམས་པར་གྱུར་པ་དམ་ཆོས་ཀྱི། །སྣོད་ནི་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་ཉེ་བར་འདོམས་ཤིང་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་སུན་འབྱིན་པར་མི་བྱེད་པ། དང་བ་ཆེས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ། གཞན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྒྲུབས་པས་
ནི་དེ་ཉེ་བར་ལུང་དཔོག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་སེར་སྣ་ཅན་ནི་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱིས་མི་དགའ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་སོ། །ཁྲོ་བ་ཅན་བཟོད་པའི་གཏམ་གྱིས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱིས་དགའ་ལ། མཐོ་རིས་འདོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་གཏམ་དང་། གཟུགས་བཟང་བར་འདོད་པ་བཟོད་པའི་གཏམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་དག་སྔར་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཕྱིས་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཟབ་མོའི་གཏམ་དག་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་གྱིས་མི་
དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱོལ་བ་ན་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྣོད་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྲ་མཛེས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་དང་། མཁན་པོ་སློབ་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲ་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་པར་གྱུར་པས་ཚོང་པའི་བུད་མེད་འདོད་ཆགས་
ཀྱིས་སྨྱོས་ཤིང་ཁྱོ་ཤི་བའི་རོ་ཕྲག་པས་ཁུར་བ་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བུད་མེད་ཤི་བའི་རོ་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཕྲག་པས་ཁུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པས་ཟས་ལ་ཞེན་པས་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་སྣད་པའི་ཉེས་པ་ལས་སློབ་མས་བདེན་པ་དག་མི་མཐོང་བར་ཤེས་ནས་དེ་དང་བསྟུན་པའི་
ཕྱིར་ཟས་བསྲེས་ཏེ་སྣོད་གཅིག་གིས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་སོ་སོར་སྣོད་མང་པོས་ཁྱེར་དུ་བཅུག་པར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་དེས་རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་ནས་མཁན་པོའི་ཐད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། རེ་ཞིག་ཐོག་
མར་ཉན་པ་པོ། །སྦྱིན་གཏམ་སོགས་ལ་ཡང་དག་སྦྱར། །སྣོད་དུ་ཤེས་ནས་ཕྱིས་དེ་ལ། །ཟམ་མོའི་གཏམ་ནི་བསྙད་པར་བྱ། །ཡང་གང་དག་ལན་བརྒྱར་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་རིགས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 97b
ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་པས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མ་ནི་ཁྱད་པར་དུ། །ནད་ཐེབས་བུ་ལ་གདུང་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩེ། །དམ་པ་མིན་ལ་ཁྱད་པར་དུའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་རྣམ་
པ་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་སྐྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་
བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བཏང་
སྙོམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྤོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ནི་བུ་ལ་བྱམས་པའི་མ་བུ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་བྱ་སྟེ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་རྣལ་མར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །གདོལ་པ་མོས་བུ་དྲུག་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོགས་
པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གདོལ་པ་མོ་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་དོགས་པས་བུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལྔ་པོ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱལ་པོའི་བཀས་སྦྲན་པ་ན་ཉེན་པར་མ་གྱུར་ལ། དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོགས་པས་དྲུག་པ་སྦྲན་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེན་པར་མ་གྱུར་
པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །འདིར་བཤད་པ། བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སེམས་སྙོམས་མོད། །དེ་ལྟའང་དེ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ནི། །སྡིག་བདག་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་དུའོ། །
གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཀླགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ན། བསམ་པ་དང་མོས་པ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ལ་ལའི་སློབ་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 98a
གྱིས་ཁེངས་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ནི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་མ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ལ་ལའི་བླ་མར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་བདག་ཉིད་སྨད་བཅད་དུ་རིག་པ་དེ་ལ་ནི་བླ་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ན་ཁྱད་པར་བསྟན་
པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། ཐབས་རིག་སྣ་ཚོགས་ཐབས་རྣམས་ཀྱིས། །མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་མཁས་པས་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།
སྨན་པ་ཆེན་པོ་སྣུམ་ཆོས་དང་སྐྱ་ཆོས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྣུམ་ཆོས་མི་བྱེད་ཀྱི། ཁ་ཅིག་ལ་སྐྱ་ཆོས་ཀྱང་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ལ་སློབ་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་བླ་མ་
ཉིད་དུའོ། །འདིར་བཤད་པ། སེམས་དཔའ་ཆེ་རྣམས་སློབ་མའམ། །སྨན་པའམ་ཚངས་དབང་དུ་གྱུར་ནས། །ངོ་བོ་དེ་དང་དེ་དག་གིས། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གྲོང་བའི་དཔོན་དང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་གྱུར་ཞིང་། འགྲོན་དཔོན་ཁྱིམ་བདག་དང་
ནི་རྒྱལ་པོ་དང་། །བློན་པོ་མདུན་ན་འདོན་དང་ཕོ་ཉ་དང་། །བསྟན་བཅོས་ཚུལ་ཤེས་སྨན་པ་མཁས་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འཕེལ་བ་ལས་མཐུའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་
སྨན་པ་མཁས་གྱུར་པས། །ནད་པ་སྒྲུབ་མེད་དཀོན་དེ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་རྙེད་ནས། །གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །སྨན་པ་མཁས་པས་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་ནི་གསོར་མི་རུང་བར་སེམས་ཤིང་ནད་པ་འགའ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཐབས་
ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་འཕེལ་བ། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་ཤིང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པ་ཡང་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ན་འགའ་ཡང་འདོར་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། ཉམས་ཇི་ལྟ་བ་དང་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 98b
པར་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་སྨན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་དུས་ཕྱིས་དེ་དག་འདུལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེང་ལྡེང་གི་ཆུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསོ་དཔྱད་མཛད་པའི་རྒྱལ་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་
མཁས་པ་གཅིག་གིས་སེང་ལྡེང་གི་ཆུའི་སྦྱོར་བས་ཕྱུག་པོ་ཞིག་གི་ནད་གསོར་མི་རུང་བ་ཞིག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་
སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་བུ་སེམས་ཀྱི་ནད་བུད་མེད་འདོད་པས་བསླང་བ་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་ཞིག་མཁྱེན་ནས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་
ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རིལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། སེམས་ཅན་དབང་པོ་ལ་མཁས་ཤིང་། །ཐབས་མཁས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཕྱིར་ཏེ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །གདུལ་མིན་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་ལྟར་
མཐུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་དུ་ནི། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་མ་བསྐུལ་བར། །ངན་སོང་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་དེ། །བློ་ལྡན་གཞན་གྱི་སྨད་བྱར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་བསྐུལ་ཞིང་བརྗེད་བསྐུལ་ན་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཞོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་མི་བསྐུལ་ཞིང་དྲན་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་དམ་བཅའ་ཉམས་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་སྨད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་
འཚམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྐུལ་བར་བྱའོ། །དོན་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བས་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གལ་ཏེ་དོན་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་མགོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་ན་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 99a
དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། བརྩེ་ཅན་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན་ཡུལ་དུ། །ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་མ་སྦྱར་བར། །འགའ་ཞིག་ངན་སོང་འགྲོ་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་མཁས་པས་སྨད་པར་འགྱུར། །གཞན་དུ་ན་ནི། གང་ཞིག་
ཉེན་པ་གཞན་དག་ལ། །སྙིང་བརྩེ་ལེགས་ཞེས་མི་འདོད་པ། །དེ་རྗེས་བརྩེ་བས་མགོན་མེད་པ། །བདག་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་གཏོང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་པོ་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེན་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་པ་དེ། ཇི་ལྟར་བྲུ་བ་ཚ་ཞིང་རིད་པ་མཆུ་དང་ལྕེ་དང་རྐན་དང་མཁུར་ཚོས་བསྐམས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཉམ་ཐག་ཅིང་སློང་བ་མགོན་མེད་ལ་
ཉམ་ཆུང་བ་ཟུག་གཟེར་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་འདོད་པར་བྱའོ། །ལོང་བ་ལས་རྫས་འཕྲོག་པ་དང་ལྷམ་གྱི་དོན་དུ་གསོད་
པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་ལོང་བ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གམ་ནས་ནོར་འཕྲོག་པ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ཉེན་པར་གྱུར་པ་གཞན་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མང་པོས་བསགས་
པའི་ནོར་མགོན་མེད་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་གཏོང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ལྷམ་ཧྲུལ་པོའི་ཕྱིར་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་པའམ་འགའ་ཞིག་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྟེར་བར་འགྱུར། འདིར་བཤད་པ། གང་ལ་
བུ་ལྟར་སེམས་ཅན་ནི། །ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་དྲག་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །མགོན་མེད་དག་ལ་སྦྱིན་གཏོང་ནུས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྷུར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 99b
ལེན་པར་རྣམ་པར་གནས་ན། རིས་སུ་ལྟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནད་པར་གྱུར་པ་གང་དག་དེ་རྣམས་ལ་མང་དུ་སྡང་བ་དེ་དག་གི་གཏམ་ཚུལ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གང་ཞིག་ལ། །འཇིག་རྟེན་སྲིད་དུ་གནས་ཡོད་པ། །དེ་ལའང་སོར་གནས་དག་ཕུང་ན། །སྡང་
ལ་བསམ་ཐག་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཇེ་བར་མར་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་རི་མོ་དང་རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མ་བསགས་པས་རེ་ཞིག་བརླག་ན། གང་དག་ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡང་བར་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
དགོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷགས་པས་ངེས་པར་ཕུང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པས་བར་མར་གནས་པ་དོར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །སྨད་འཚོང་མས་རྐང་པ་གཡས་པ་
མ་སྨས་སམ་དྲིས་པ་བཞིན་དང་དེར་བ་ལང་དང་ལུག་གཡེངས་པ་དང་། འཁར་བས་རྐྱལ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། རྒན་པོས་ཨརྐའི་མེ་ཏོག་ཟ་བ་མཐོང་བས་ཁུར་སྐྱ་དང་ལ་དུ་བཞིན་ནོ། །ཤིང་མཁན་འགའ་ཞིག་གི་བུ་མོ་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ལ་དེའི་ཕའི་དྲུང་ནས་མི་ཞིག་
འོངས་ཏེ། དེས་དེ་ལ་ཀྭའི་བདག་གི་ཨོ་བོའི་རྐང་པ་གཡས་པ་མ་སྨས་སམ་ཞེས་དྲིས་པས། དེས་དེ་ལ་གཡོན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདྲི་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་དེའི་རྐང་པ་གཡོན་པ་སྨས་པ་ལ་བདག་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་ཀྱི། གཡས་པ་ལ་ནི་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་
དུ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕུང་ན། སྡང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཡང་མི་འགའ་ཞིག་གིས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་དག་ལ་གནག་ལུག་གཏམས་པར་གྱུར་ལ། དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་འོངས་ཏེ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 100a
དེའི་ཁྱེད་ཅག་བདེ་འམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། གང་གིས་བ་གླང་ཐམས་ཅད་གཡེངས་པར་གྱུར་པའི་ཆར་རླུང་འདི་འདྲ་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་བློ་ལ་གང་དུ་གླང་པོ་ཆེ་དག་ལ་བཀའ་
མཆིད་འདི་རུ་གྱུར་པ་དེར་ནི་གནག་ལུག་གཡེངས་བ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། གནག་ལུག་གི་གཏམ་མ་དྲིས་པ་ཁོ་ནར་དོང་ལ། གང་དུ་ལོ་ནི་དྲུག་ཅུ་ཡི། །གླང་ཆེན་རྒན་རྣམས་གཡེངས་གྱུར་པ། །དེར་ནི་གནག་དང་ལུག་གཡེངས་པར། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་
བྱ་བ་འདི་སྐད་དུ་ཡང་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཞིག་གིས་འཁར་བ་རྐྱལ་པས་དཀྲིས་ཏེ་མཛའ་བོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་བཅོལ་ལ་དེས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་འོངས་ཏེ། སྙུན་གསོལ་གྱི་གཏམ་དྲིས་པ་དང་། དེས་བདེ་བ་ག་ལ་མཆིས་བྱི་བ་དག་གིས་ཆེར་གཙེས་ནས་གནས་ཏེ། གང་
ཁྱོད་ཀྱིས་འཁར་བ་གཏམས་པ་དེ་ཡང་ཟོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །མི་དེ་རྐྱལ་པའི་གཏམ་མ་དྲིས་པ་ཁོ་ནར་སོང་ལ། འདི་སྐད་དུ། བྱི་བ་མཆེ་རྣོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གང་དུ་དབྱུག་པའང་ཟ་འགྱུར་ཏེ། །དེར་ནི་རྐྱལ་པ་དབྱུག་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཟོས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཀྱང་
སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒན་པོ་རྣམས་ཨརྐའི་མེ་ཏོག་ཟ་བར་མཐོང་ནས། ཁ་ཅིག་གིས། ཤིན་ཏུ་ཟ་ཕོད་རྒན་པོ་རྣམས། །ཨརྐའི་མེ་ཏོག་རྣམས་གང་དུ། །ཟ་དེར་ལ་དུ་དག་དང་ནི། །ལྷན་ཅིག་ཁུར་སྐྱ་ཟར་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བཏང་
སྙོམས་སུ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕུང་ན། སྡང་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །འདིར་བཤད་པ། འདི་ན་མི་གང་ལྟ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྙིང་རབ་སྡང་འགྱུར་ན། །རབ་ཏུ་སྡང་བའི་ཡིད་ཅན་དེ་ཡི་སྡིག་པ་གང་ཞིག་དེ་རུ་བསྡམས་བྱས་པ། །དེ་སྙེད་སྡིག་པ་
འདི་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཁྱུ་མཆོག་མེ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་ཏེ་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ། །འདིར་སྨྲས་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 100b
བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །མངོན་ཤེས་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་དམན་པར་དམན་ལྟའི་དངོས། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རོ་ཞིམ་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆོག་མི་ཤེས་
པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སྤངས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྲིན་བུ་དང་།
ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་དང་། མ་ཧེ་དང་། རི་བོང་དང་། སྤྲེའུ་དང་། རི་དྭགས་རུ་རུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ན། གཟུགས་དེ་དང་སྐད་དེ་དང་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཉམས་པ་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་འདི་བལྟས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་མཆོག་བསྐྱེད་
པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བུ་དང་ཁྱིའི་སྐྱེ་བ་དང་། གོང་མ་སྲེག་གི་སྐྱེས་རབས་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེས་ན་འདུག་ཅིང་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལས་ཁྱེའུ་ཞིག་སྐྱེས་
པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་ཁྱེའུ་གཞན་དག་གིས་བྲན་མོའི་བུ་ཕར་སོང་། གང་ཁྱོད་སུའི་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པས། དེས་སོང་ནས་མ་ལ་བདག་སུས་བསྐྱེད་ཅེས་དྲིས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོས་སོ། དེས་སྨྲས་པ། ཉིད་ཀྱི་སྲས་སྣམས་ཤིག་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བདག་
ཕུལ་ཅིག་ཅེའོ། །དེས་ཁྱོད་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་སྣོམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེར་བདག་ལ་ཡང་བརྡུང་ཐག་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ངུ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་བུའི་སྲེད་པས་བརྡུང་ཐག་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པ་ལ་བུ་དེ་ལག་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 101a
བརྡས་སྟོན་ཅིང་གནས་ལ། རྒྱལ་པོ་ནི་ངོ་གཞན་དུ་གཅུས་ནས་གནས་སོ། །དེ་བྱིས་པ་དེས་བསྐུལ་ཞིང་ཡང་དེ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་བུ་དེ་སྟོན་པར་གྱུར་ལ་རྒྱལ་པོ་ནི་སླར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གནས་སོ། །བྱིས་པས་མ་ལ་སྨྲས་པ། ཚིག་གིས་སྨྲོས་ཤིག་ལག་
བརྡས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་བུའི་གདུང་བས་བྲན་མོས་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ལགས་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག །ཁོ་མོས་ཡུན་ཇི་ཙམ་བར་དུ་གསོ་བར་བགྱི་ཞེས་ཁྱབ་པར་སྐད་ཀྱིས་ཞུས་སོ། །རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་ངོ་ཚ་ནས་བྲན་མོ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་འདི་ཞུས་ཤིག་ཅེས་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ལུང་
བསྒོ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ལག་ན་ལྕག་ཐོགས་ཏེ་མངོན་པར་ལྷགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པ་ལྟར་མའི་པང་ནས་འཕར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་བསྡད་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་བདག་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཡིན་པར་མི་དགྱེས་སམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་
རྒྱལ་པོ་དེས་བ་སྤུ་ལངས་མཆི་མ་ཅུང་ཟད་ཕྱུང་། གསེར་གྱི་གདན་ཁྲི་ལས་ལངས་ཤིང་ལག་པ་གཉིས་བརྐྱང་ནས་ཚིག་སུབ་སུབ་པོས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཤེགས་ཤིག །རེ་ཞིག་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་སྲས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ན་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
འཚལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །སྨྲས་ཀྱང་འདི་མ་དང་བཅས་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཁྱི་རྣམས་ལ་མ་འོངས་པའི་གནོད་པ་དག་རིག་པར་བྱས་ནས་ཁྱིའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ནས་དགོན་པ་ན་
གནས་པར་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཁྱི་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགོན་པའི་མཐའ་གཅིག་ན་གནས་སོ། །ནམ་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་རྟའི་ཤིང་རྟ་ལ་དགའ་བ་ཞིག་གི་རྟའི་ཤིང་རྟའི་ཀོ་ལྤགས་ཁྱི་དག་གིས་ཟོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་བཀྱོན་པར་གྱུར་པས་ཁྱི་ཐམས་ཅད་ཡུལ་
ཡུལ་ནས་ཁུག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་སོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བར་རྒྱལ་པོ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་ན་བཞུགས་པའི་སེང་གེའི་ཁྲིའི་འོག་ཏུ་ཞུགས་ལ། །རྒྱལ་པོ་དེས་ཀྱང་གཟིགས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོས་རྟའི་ཤིང་རྟའི་ཀོ་ལྤགས་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 101b
ཟ་བ་པོ་འདིར་འོངས་ཀྱི། འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱོད་མི་བཏང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་ལུང་སྩལ་ཏོ། །དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཕམ་ན་ཆད་པ་གསལ་བར་ཐོབ་ཤིག །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀོ་ལྤགས་ཟོས་པའི་ཕྱིར་ཕམ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་ཕོ་
བྲང་འཁོར་བ་རྣམས་ཉོན་ཅིག །དུད་འགྲོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པས་ནི་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང་བཟའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བདག་ཁོ་ནས་ཟོས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་དེའི་སྲུང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་ནི་མ་ཡིན་ན། ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་
གྲོང་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ནི་གཅིག་གིས་ཟོས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཆད་པས་ཆོད་ཅིག་ཅེས་ཚད་མར་མ་བྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་མི་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་འདི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་
དེ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིའི་ཚིག་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དག་གིས་མཉེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཁྱིའི་གནོད་པ་དེ་ཡང་བཟློག་པར་མཛད་ལ། ཆོས་ལ་གཞོལ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་
ལྟར་ན་དམན་པ་དག་ཏུ་དམན་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་མེད་པར་མཆོག་ཏུ་མཉེས་གཤིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མཐའ་དག་སྨྲོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཆར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་གནས་གང་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཀ་པིཉྫ་ལ་དང་ནེ་ཙོ་དང་ཕུ་རོན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་དེ་དག་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་
བཤད་པ། གང་ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་ཕྱིར། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བཏང་བྱ་སྟེ། །བརྩེ་བས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ། །ལས་འདི་དམ་པའི་དཀའ་སྤྱོད་དོ། །ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 102a
ལྟར། ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་ཚེ་བསོད་ནམས་གང་། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བསགས་པ་དེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡང་། །མིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་མང་པོར་བསགས་པས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་ཅུང་ཟད་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་མཐའ་དག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཐབས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་
པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བར་མཚམས་མེད་པར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ཉེ་བར་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གཞལ་བར་མི་
སྤྱོད་ན། གཞན་དག་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་ལྷག་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་མཐའ་ཡས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་མཐའ་
ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐབས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཐིགས་དང་། །ལྷུན་པོ་ཉུངས་ཀར་ས་གཞི་ནི། །བག་ཙམ་དག་གིས་འཇལ་ནུས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་
འཇལ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཇི་སྐད་དུ་སྙན་པར་འདོན་པ་དེ་སྐད་དུ་གཞན་མ་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཆི་དང་ཆོས་
དང་སྲིད་པ་གཞན། །སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་གསལ་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་སྙན། །དེ་ལ་དོ་ནི་གཏུབ་པ་ལའོ། །ད་ནི་རྔ་བ་ལའོ། །ཞེས་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་དེའི་འཆི་བ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 102b
གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དཎ་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། །ཌུད་ཉ་ནི་སྦྱིན་པའི་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཏོང་བའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྙད་
དོ། །གཏོང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་
བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་ཀར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་ནི་སྙན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེང་ནི་བསྲུང་བ་ལའོ། །དེ་བ་ནི་སྦྱོང་བ་ལའོ། །ཞེས་སྐད་
ཀྱི་བྱིངས་གཉིས་པོ་དེར་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་ཡུལ་དག་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྲིད་པ་གཞན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་
སྒྲ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྙན་ནོ། །གསད་པར་བྱ་བས་གཏོང་བ་ཐོས་པ་བཞིན་ནོ། །གསད་པར་བྱ་བ་ལ་ཐར་པའི་སྒྲ་ལས་སྒྲ་གཞན་ཆེས་སྙན་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་སྙན་པ་ལས་ཆེས་
སྙན་པའི་སྒྲ་གཞན་མེད་དེ། །དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྲིད་པ་གཞན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་སྦྱིན་པས་གཏོང་པོ་དང་། །ལེན་པ་པོ་ལ་བདེ་འདྲེན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱིན་སྒྲ་རྫོགས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྟག་སྙན། །
འདིར་སྨྲས་པ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཁོ་ན་མཐའ་ཡས་ཀྱི། གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། །འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག །འདིར་སྦྱིན་པ་ཡི་སྦྱིན་པ་ལ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་འགྱུར་ཞེས། །ལེན་དང་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 103a
ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི། །ཚོང་སྤོགས་བཞིན་དུ་སྨད་པར་འགྱུར། །གཞན་དག་འབྲས་བུ་བསྔགས་པར་བྱེད་ཅིང་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚོང་པ་དག་ཁེའི་ཕྱིར་རྫས་གཏོང་བ་དེ་དང་འདྲ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཞན་མངོན་པར་མཐོ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ལ་ཟད་པ་མེད་དོ། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཙོངས་པའི་ཁེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཙོངས་
པར་གྱུར་པ་དང་། རྫས་དང་བཅས་པའི་ཚོང་པ་ལ་ཁེ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་འདོད་པའི་སྦྱིན་པ་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་ཁང་པར་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་
བཤད་པ། སྦྱིན་གང་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བ། །སྣོད་དམ་སྣོད་མིན་དེ་དག་ལ། །མཉམ་པར་སེམས་སྙོམས་པས་གཏོང་བའི། །སྦྱིན་དེ་སྦྱིན་པ་པོ་ལས་དག །བརྩེ་བས་སྦྱིན་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས། །གཉི་གའང་ཅིག་ཅར་དོན་གཉེར་ལ། །གཏོང་བའི་སྦྱིན་གང་སེར་སྣ་མེད། །དེ་
ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། རྒྱུད་དགེ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཏད་ཅིང་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བར་དུ་གནས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསགས་པ། གང་ལ་
ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་དོན་མ་ཡིན་པ་བྱས་པ་ལས་མི་དགེ་བ་གང་འཕངས་པའམ་ཉེ་བར་བསགས་པར་གྱུར་པ། སྔར་བྱས་སྡིག་པ་དེ་ཡང་ནི། །ཡོད་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དགེ་བའི་ལས་ཅན་དེ་ལ་ནི། །སྒྲུབ་མིན་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཆུང་ངུ་
ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ན། ཕོད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་ཚྭའི་སྲང་ལྟ་བུ་བཞིན་ཏེ། ལན་ཚྭའི་སྲང་ལྟ་བུའི་མདོའི་དོན་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་དོན་མདོར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 103b
བསྡུས་པ་ནི། ལན་ཚྭ་སྲང་འགའ་ཆུ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག །རོ་བསྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གང་གཱའི་ཀླུང་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱང་དགེ་བ་ཡི། །རྩ་བ་ཆུང་དང་ཆེ་ཡངས་ལ་མཁྱེན་བགྱི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྤངས་གྱུར་པ། །
མྱ་ངན་འདས་པ་དེ་དག་ལ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་མིན་ཅི་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་ཞིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རླབས་ཆེན་ཡིད་ཅན་དེ་ལ་ནི། །འདི་ནའང་གནོད་པ་ཡོད་མིན་ཏེ།
དེས་ན་དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་ཁྱད་པར་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ན་འཁོར་ན་དེའི་ཡིད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྙོན་མི་རྨོངས་ཤིང་། །ཆུས་པདྨ་
ལྟར་འཁོར་བའི་མཚོར་ཡིད་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དག་གིས་མི་གོས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདི་ན་ཡང་གནོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྲོའོ། །བུ་གཅིག་པ་ན་བའི་རིམ་གྲོ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུ་གཅིག་པ་ན་བའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ན་མ་ཡིད་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་རིམ་གྲོ་དེ་དང་དེ་བྱེད་པ་ན་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། དབང་བཅུ་རྣམ་དག་དབང་གྱུར་པ། །ཀུན་ཀྱང་གང་དག་ལ་ཡོད་པ། །དེ་དག་ལ་དེར་སྲིད་པའམ། །མྱ་ངན་འདས་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས།
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་སྟོང་པར་ཤེས། །ཤེས་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ང་མི་འགྲོགས། །ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་བྱེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མྱ་ངན་འདས་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 104a
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་དབང་འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཀུན་ཚེ་སེམས་དབང་ནི། །ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ཀོ་རྒྱུ་ཅིས་འཇིག་རྟེན་ནི། །ཀུན་གྱི་མངའ་བདག་འགྱུར་མ་ཡིན། །
གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཅིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཆེན་པོ་དང་།
བུམ་པ་བཟང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་འདོད་པའི་དོན་སྟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡང་ཇི་ལྟར་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་ཡིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གང་དག་ལ་ནི་ཡིད་དག་དང་། །བསོད་ནམས་སྟོབས་ཡོངས་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་དག་བསམས་བཞིན་འགྲོ་བར་ནི། །མི་འགྱུར་ཞེས་འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་མཐུ་ལས་ཀྱང་དེའི་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེ་མི་མངའ་བ་མཐུའི་ཁྱད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་སོ། །གང་དག་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པས་དབུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐུ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མངའ་བ་དེ་དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་
འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ལ་འདི་སྐད་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། གང་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཅི་དོན་གཅིག་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། །དོན་གཅིག་གོ་ཞེ་ན་ནི། ཟློས་པའི་ཉེས་པར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 104b
འགྱུར་རོ། །དོན་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ཅི་ཞིག །གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་གཉིས་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ཅི་ཡང་གོ་བར་མི་བྱེད་
དོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག །གང་གཅིག་མ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྲིད་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟར་རང་གིས་དམ་བཅས་པའི་ངག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པས་ཀོ་རྩོད་པ་ག་ལ་རྙེད། གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་དམ། ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་དེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་བར་མི་བྱེད་
དེ། ཐ་དད་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལྟར་གོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་ལྟག་ཆོད་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། ལན་ཡོད་ན་ནི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ང་ལ་གདབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་དང་གང་སྨྲས་པ་དེ་དང་དེ་
གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དག་གིས་ནི་ཅི་ཡང་ཁས་མ་བླངས་སོ། །ཅི་ཁྱོད་ལ་ཐམས་ཅད་མེད་དམ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་
པོ་འདི་ཅི་ཞིག །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱང་མེད་དམ། ཅི་ཁྱོད་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། ཡོད་ན་ནི་རེ་ཞིག་བདག་སྒྲུབས་ཤིག །བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མི་སྲིད་
པས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མི་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཁྱོད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞུགས་ལ། འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ནི་མཁས་པར་རློམ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 105a
པ་ཞིག་སྟེ། བདག་གིས་ཚིག་འདི་ལྟ་བུས་དེའི་མཁས་པར་རློམ་པ་ཉིད་དེ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁྱོད་ནི་དེས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་བསལ་བས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་པ་མ་བསལ་བར་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་ཚིག་ཐ་དད་པའམ་བློ་ཐ་དད་པ་མེད་ལ། ཁྱོད་ནི་རང་གི་བློས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པས་བསླུས་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཙོར་བྱེད་ཅིང་བདག་
ཉིད་མཁས་པར་ཁས་འཆེས་ནས་འཇུག་པས་ཁོ་བོས་དེ་མི་བཟོད་དོ། །ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་གྱིས་བསླུས་ཤིང་མཁས་པར་རློམ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིས་དགག་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་ལ་ནི་མི་འདོད་པ་
མང་པོར་འགྱུར་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འདིའི་བགྲོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུད་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཆུང་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་རྟག་པ་དང་མ་བྱས་པ་དང་རང་འབྱུང་དང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྱོན་པའི་
སྒྲ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་བྲམ་ཟེར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདིའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་གཞུག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཉིད་
དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལ། འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བའི་དོན་སྨྲ་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནས་དང་ཏིལ་དང་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལྟར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་པས་འགྲོ་བའི་བླ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ཕུལ་འགྲོ་ལས་ཆེས་ཕུལ་འགྲོ་བ། །འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་སྣང་། །དེས་ན་བསམ་མི་ཁྱབ་མཐུ་ཡང་། །ངེས་པར་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་པར་གྱིས། །རིགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྲམ་ཟེ་ལ་ཐུག་པ་དང་སྐྱེ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 105b
བའི་གནས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཐུག་པ་དང་། རིའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལྷུན་པོ་ལ་ཐུག་པ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་ཐུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་དེ། རྒྱུ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་དག་གིས་རང་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱིས་པའི་བར་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་སོ། །རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཉམས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པས་འགྲོ་བའི་
བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྲིད་དོ། །འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་བརྒྱ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་རྐྱེན་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གནས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དབུལ་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ལ། དབུལ་པོ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་རྐང་པ་བསྐུ་
བའི་འབྲུ་མར་དང་མལ་ཆ་བསྟབས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གང་ཞིག་ཡུལ་དེར་ཡུལ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་དེས་དགེ་སློང་དེ་འོངས་སོ་ཞེས་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེས་དགེ་སློང་དེའི་གན་དུ་འོངས་ནས་ཅི་བགྱི་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་དགེ་སློང་དེ་ལ་གུས་པས་གསོལ་བ་བཏབ་པོ། །དགེ་
སློང་དེས་གང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཁོ་བོས་མཚན་མོ་གནས་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་འབྲུ་མར་བུམ་པ་བརྒྱ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཕུལ་དུ་འགྲོ་བ་པས་ཆེས་ཕུལ་དུ་འགྲོ་བ་མཐོང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་ནི་གང་ཞིག་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཐུའི་སྟོབས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདིར་བཤད་པ། མངོན་སུམ་མིན་དོན་གང་དེ་དག །མངོན་སུམ་དོན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་དེ། །མེད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་མིན་ཏེ། །ཆེ་ཀུན་ཆེ་རྣམས་ལ་འགྱུར་རོ། །འདིར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 106a
སྨྲས་པ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྲག་ཅིང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་མི་གུས་པར་འགྱུར། སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། བླུན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཆོས་ལ། །སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་བཞིན་
ཞེན་ལ་ཤིན་ཏུ་ནི། །རྨད་བྱུང་ཆོས་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་བློ་ཞེན་པ་རྣམས་བླུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྐྲག་
པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྲ་མོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མོས་པ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ལ་མི་དད་དོ། །དེ་ལས་དེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་
ཏེ། དེ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཕགས་པ་ལུས་བཟང་བཞིན་ནོ། །ཇི་
ལྟར་ས་བདག་འཕགས་པ་ལུས་བཟང་ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ། རི་དགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་རི་དགས་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ངའི་གནས་སྐབས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིག་གུ། གང་དུ་རི་དགས་ཀྱི་བརྟུལ་
ཞུགས་ཅན་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་འཁྲིག་པའི་གོམས་པ་མི་ལྡོག་ན། ཡང་འདི་ལྟར་མཆོག་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་པའི་ཤཱཀྱ་རྣམས་ལ་ལྡོག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སླས་ཀྱི་ནང་དུ་དགེ་སློང་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །གང་ཚེ་སྣ་ཚོགས་
བཤེས་གཉེན་གནས་འཇོག་ཀན་ནཱ་སེར་སྐྱ་ཆུ་ཀླུང་ཟ་བ་རྣམས། །ན་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་མིག་དཀྱུས་རིང་པོས་བལྟས་པ་དག་གིས་ཆུ་སོའི་དབང་བྱས་ན། །མར་དང་བཅས་ཤིང་སྲན་ཚོད་ཤར་བཅས་ཞོ་མཆོག་གིས་བརྒྱན་ཁ་ཟས་ཟོས་གྱུར་ནས། །གལ་ཏེ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 106b
དབང་ཐུལ་གྱུར་ན་འབིགས་བྱེད་རྒྱ་མཚོར་འཕྱོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །དེས་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནས་དགེ་སློང་བཟློག་ལ། དེ་སྤུན་ཟླ་ཐུ་བོ་མཁས་པ་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱིས་བསད་པར་བཀའ་ལུང་སྩལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བཏུལ་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླུན་པོ་ཡང་
ཟབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ལྷག་པར་ཞེན་པ་འཐོབ་པ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདིར་བཤད་པ། ཟབ་པ་དང་ནི་རྒྱ་ཆེའི་གཏམ། །ཕལ་ཆེར་ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བསྟན། །དེས་ན་ཡིད་ཆུང་དམན་པ་རྣམས། །འདི་ལ་སྐྲག་པ་ཡང་དག་སྐྱེ། །
ཆོས་འདི་བློ་ཆུང་རྣམས་དང་ནི། །དམན་པ་རྣམས་ཀྱིའང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཆོས་འདི་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཀྱི། །ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག །ཉི་ཚེ་བ་ཡི་ཐེག་པ་གང་། །ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གནས་ཆེན་འདིར་
ནི་འདུ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་ནམ། །གང་ཕྱིར་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པའམ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་བཟུང་བའམ། །ཡོན་ཏན་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་ནི། །མྱ་ངན་འདས་རྣམས་ཕན་འདོགས་པའམ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །
འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འདོད། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ཡང་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་
ཏན་གྱི་ཚོགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། འགྲོ་བའི་གཉེན་གཅིག་པུ་དེས་ནི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་དེ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲིམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ནི་ཅི་ནས་སླར་མི་འབྱུང་
བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་རྒྱུ་བཀག་པ་ལས་དགག་པར་བྱ་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་འདི་དག་ཚར་གཅད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 107a
ཅིའི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཁ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གནང་། འདི་ལྟར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེས་ཡིད་དུ་འོང་བས་གཞི་བསྟར་བ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ། རྩིག་པ་ཚོན་མདོག་ཡིད་དུ་འོང་བས་བསྐུས་
པ། སྐར་ཁུང་ཡངས་པ། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་ཤ་སྦྲང་དང་སྡིག་སྦྲུལ་དང་བྲལ་བ་དང་། རས་འཇམ་པོས་གཏུམས་པའི་སྟན་དང་སྔས་ནང་ཚངས་ཅན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་ཁྲི་འདེགས་དང་བཅས་པ་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གནང་ལ། དེ་བཞིན་
དུ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དྲི་ཞིམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པའི་ཚོད་མ་རོ་བརྒྱ་པ་དང་། ཤ་དང་། ཞོ་དང་། འོ་མ་དང་། མར་དང་། རྒྱལ་མོ་ཀ་རས་བརྒྱན་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་དང་། ཆོས་གོས་རིན་འབུམ་ཕྲག་རི་བ་དག་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གནང་བ་ཡིན་
ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞིང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ལ། ཐོག་མར་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ནད་དག་ཕྱིར་བཅོ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཕལ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྒྲུབ་པར་
བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གཅེར་བུ་པ་དག་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་གནས་ཤིང་རླུང་དང་ཉི་མ་གྲང་ཞིང་ཚ་བ་དག་གིས་མངོན་པར་བཅོམ་པ་དྲི་མའི་འདམ་གྱིས་ལུས་སྦགས་པ་དེ་དག་ནི་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྲོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཞེས་
བྱའོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བདེ་བས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་། །སྡུག་པས་ཁྲོ་བ་འཕེལ་འགྱུར་ན། །ཅིས་བདེ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མིན་ཞིང་། །སྡུག་པ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཅིས་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདེ་བས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་
ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་ཁྲོ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡང་མཆོག་ཏུ་བཏུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 107b
ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཅན་དཀའ་ཐུབ་ཅན་དུ་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ལས་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ན། འདི་དག་ནི་གཉིས་ཆར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་མེ་དག་གིས་གདུང་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཅིག་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ལ་ཅིག་ཤོས་མ་
ཡིན། གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་བསྐྱེད་པ་དག་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཙམ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་སྐྱེ་བར་
ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་སྟོན་པ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ཤཱཀྱ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ལ། གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཟས་དང་ཆོས་གོས་གྱ་ནོམ་པ་ལ་
སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཁོ་ན་དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་
ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་རྨོངས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བས་གདུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བུ་རམ་ཤིང་བཙིར་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུ་རམ་ཤིང་བཙིར་བར་གྱུར་
པ་དང་། བུ་རམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་། ཚིགས་མ་དང་། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་དང་ཧྭགས་དང་རྒྱལ་མོ་ཀ་ར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མའི་སྒྲོ་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་
པས་གཟིར་བ་ཡིན་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཕྱི་མར་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། སྡུག་བསྔལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། མི་གང་མཁས་བདེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །མེ་ཡི་གདུང་བ་བཟོད་པ་དེ། །དོན་དམ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 108a
པར་ན་དཀའ་ཐུབ་ཅན། །སྡུག་ལ་འདོད་ཆགས་མེ་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་ཕྱི་གདུང་ནང་རྨོངས་ཕྱིར། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་མིན། །རི་དགས་འདབ་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཅིའི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མི་འགྱུར། །ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་རིགས་
པ་ཡིས། །གཉིས་ཀྱིས་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མི་འགྱུར། །འདི་ནི་ཚ་གྲང་དག་ཅིག་ཅར། །གནས་ཡོད་མ་ཡིན་ཇི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ཚད་མ་ནི། །ཆོས་དང་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་པའི། །གདུང་ལ་འདོད་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དམ་པའི་བློ་ཆོས་ན། །དམ་མིན་བློ་ཡིས་
ཆོས་མི་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བར་འདོད་པས་དེ་དག་གི་ལས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ། འདོད་ཆགས་ལས་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། །ཁྲོ་བའི་ལས་ནི་རྩོད་པའོ། །འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་རླུང་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ལས་
ནི་གསོས་འདེབས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བགྲངས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་སྨན་ནི་འཁོར་འདབ་སྤང་བའོ། ཁྲོ་བ་ནི་ཀུན་ནས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ན་འཐབ་པ་དང་
རྩོད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། དེའི་སྨན་ནི་ཚོགས་སྡུད་པ་གཏོང་བ་དང་བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །གཏི་མུག་ནི་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རླུང་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས། མེའི་འབར་བ་དང་ཆུའི་གྲང་བ་ཉིད་དང་། སའི་སྲ་བ་ཉིད་བསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་དམིགས་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྨན་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུའི་སྲིན་པོ་མེས་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཆུའི་སྲིན་པོ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 108b
ནི་བསྙམས་པ་དང་། འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྐྲག་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི་ཆད་པ་ཁོ་ནས་ནུས་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ན་མེ་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་
ཀྱང་སྡུད་པ་དང་རྩོད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་གིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་ཀྱི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཁོ་ནས་བཟློག་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །རབ་ཏུ་ཞི་ཕྱིར་མཉམ་ཕྱོགས་རུང་མིན་ཞིང་། །ནོར་སོགས་དག་ལས་སྦྱིན་པ་བསྔགས་མིན་ལ། །དཔུང་བསྙེམས་སྐྱེ་བོ་དབྱེ་བས་སྒྲུབ་མིན་
ཏེ། །དེ་ལ་བདག་འདིར་ཕ་རོལ་གནོན་པར་འདོད། །ཅེས་སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཐུབ་ཆེན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ཉིད་ལེགས་པར་ཚར་ཕྱིན་ཏེ། །ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཡིས། །རྟོགས་ཀྱི་ལས་གཞན་གྱིས་མ་ལགས། །ཞེའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་
ཡང་སྟེ། །ཆུའི་སྲིན་པོ་ལ་ལ་ཞིག་ཆུ་ལ་རྒྱུ་བ་དག་གིས་འཚོ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ཕྱོགས་དེར་ཉ་པ་གཉིས་ཤིག་མངོན་པར་འོངས་སོ། །དེ་ནས་ཆུའི་སྲིན་པོས་མེའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་དེ་གཉིས་ལ་དྲིས་པ། །ཁྱེད་ཅག་སུ་ཡིན། །ཅི་བྱེད་པར་འདོད། དེ་གཉིས་ཀྱིས་
སྨྲས་པ། ངེད་ཅག་ནི་ཉ་པར་ཤེས་པར་བྱོས་ཤིག །ཉ་བཤོར་བའི་ཕྱིར་འོངས་སོ། །སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་མེ་སྦོར་པའི་ལས་གྱིས་ལ། གཉིས་པས་འཚེད་པའི་ལས་བྱོས་ཤིག །བདག་གིས་ཉ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་སྐོལ་ཅག་གི་ཟས་
ཀྱི་ཚུལ་གེགས་མེད་པར་ལེགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁས་འཆེས་ནས། རང་རང་གི་ལས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཆུའི་སྲིན་པོའི་ལས་ཉ་སྡུད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་མི་
གཉིས་པའི་ལས་འཚེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྲོ་བའི་ལས་ནི་རྩོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ན་མི་སྙན་ཅིང་ཞེ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གཞན་འཚེད་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གསུམ་པའི་ལས་མེ་སྦོར་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་གི་ལས་ཀྱང་སྟེ། །དེ་ནི་འབྱུང་བ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 109a
ཐམས་ཅད་ལ་རླུང་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཀ་སོས་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རླུང་ནི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་འགལ་བར་གྱུར་པའི་མེ་དང་ཆུ་དག་ལ་ཆེས་གྲང་བ་ཉིད་དང་དྲོ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་
ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་བཤད་པ། ཆགས་པས་བུད་མེད་དག་ལ་སྦྲེལ། །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་བྱམས་པ་འཇོམས། །དེ་ལ་རྨོངས་ཕྱིར་བླུན་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེས་པ་མི་
མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ལ་ཐབས་འདི་ཡོད་མོད། དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་སྙམ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། མ་ཕྲད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ནི། །སྡུག་
བསྔལ་སྤུངས་མེད་ལས་ཁྲོ་སྡུག །ཡོངས་མི་ཤེས་ལས་གཏི་མུག་སྟེ། །དེ་དག་གིས་དེ་དག་མི་རྟོགས། །འདིར་འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཞི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ལ། ཁྲོ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཞོམ་པར་མི་ནུས་པ་ལས་སྡུག་
བསྔལ་ཡིན་ཞིང་། གཏི་མུག་ནི་དོན་ཞིབ་མོ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་དེ་དག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདིའི་ཆེར་
སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གཏོང་བས་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགྲ་བོ་ལག་པ་མཚོན་ཆ་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་ཐོགས་པ་གདེངས་པ་རྣམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དབང་ཕྱུག་གི་བཙུན་མོ་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དབུལ་པོ་འགའ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གི་
བཙུན་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ལ། དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་དེ་མ་ཐོབ་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདིའི་བཙུན་མོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡང་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 109b
དག་པར་བསྲུངས་པར་གྱུར་ཞེས་དབང་ཕྱུག་དེ་ལ་ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལ་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནས་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གིས་མདོངས་པ་ལ་ཡང་གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བར་འཕེལ་བར་
འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཤིང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་གཟིར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་མདོངས་པར་བྱས་པས་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
འདིར་བཤད་པ། རང་ཉིད་སྐལ་བ་བྲལ་ཕྱིར་འདིར། །སྐྱེས་གང་འདོད་དོན་མི་ཐོབ་པ། །དེ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་ཆེས་དཀའ་ཅི་ཞིག་འགྲུབ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་ཇི་ལྟར་གཏི་མུག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ལ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པ་ཡོད་དམ་མེད། །བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བད་ཀན་ལ་མཁྲིས་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་བཞིན་ཁྲོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པར་མཐོང་། །དཔེར་ན་ཆུ་ལས་གྱུར་པ་དང་མེ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་
ཚུན་འགལ་བས་བད་ཀན་ལ་མཁྲིས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་ཅིང་། མཁྲིས་པ་ལ་ཡང་བད་ཀན་དང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་མེད་དེ་ཆགས་པ་དང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་ལ་ནི་དེ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པ་ཡོད་དེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གཉིས་དང་རླུང་བཞིན་ནོ། །ཆུའི་བུམ་པར་མེ་ལྡུགས་པ་བཞིན་ནོ། །བླུན་པོ་འགའ་ཞིག་བདག་འདིར་མེ་དང་ཆུ་བསྲེལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཆུའི་བུམ་པར་མེ་འཛུད་
ལ། འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་གཉིས་ཕྲད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འགལ་ཕྱིར་མེས་གྱུར་མཁྲིས་པ་དང་། །ཆུ་ལས་གྱུར་པའི་བད་ཀན་དང་། །ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་མེད་ལྟར། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དག་དེ་བཞིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 110a
ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཤེས་ནས་སློབ་མ་འཆོས་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས། འདོད་ཆགས་བྲན་བཞིན་བཀོལ་བྱ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་མི་ཕངས་དེ་སྨན་ཕྱིར། །ཁྲོ་ལ་རྗེ་བོ་བཞིན་ལྟ་སྟེ། །དེའི་སྨན་ཕངས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་དངོས་
པོ་བསྟན་པས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྡིགས་མཛུབ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བྲན་ཤེད་བཅད་ནས་བསྲེལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བཏུད་ཅིང་བཏུད་ཅིང་གཟིར་ཏེ་བཀོལ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་
ཕྱིར་ལས་ལ་བསྐོས་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་གླགས་མི་རྙེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྨན་ནི་མི་ཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྗེ་བོའི་རིམ་གྲོས་རིམ་གྲོར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕངས་པར་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་འཁྲུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྨན་ནི་ཕངས་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་
སྤྱོད་པ་ན་གང་གིས་དེའི་གཏི་མུག་བསྲབས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཕངས་པ་དང་མི་ཕངས་པས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྨན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བླ་མས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་སློབ་མ་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲུས་
མཁན་གྱི་བོང་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁྲུས་མཁན་བོང་བུ་ཏེ་པོར་ཤེད་བཅད་ནས་འཁོར་བར་བྱེད་ཅིང་། གང་དང་གང་དུ་མི་གཙིགས་པ་བྱེད་པ་དེ་དང་དེར་སྐྱོན་བྱེད་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྡེག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམ་པ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་མནན་ནས་འཁོར་བར་བྱེད་
ཅིང་། ཉེས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁྲུས་མཁན་དེ་ཉིད་བོང་བུ་ཁྱིམ་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཆག་སྟོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྗེ་དཔོན་ལྟར་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བླ་མ་དག་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྗེ་བོ་ལྟར་བསྟེན་ཏོ། །འདིར་བཤད་པ། བླ་མ་གང་
ཞིག་བསམ་ཤེས་ནས། །སློབ་མ་རྗེས་སུ་འཆོས་ནུས་པ། །དེ་ཡིས་སློབ་མ་གཟུང་བྱ་སྟེ། །བླུན་པོས་བཅོ་བར་འོས་མ་ཡིན། །འདི་དག་གི་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། དུས་དང་རྗེས་སུ་འཚམ་པར་གཉེན་པོ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། དང་པོར་གཏི་མུག་ཡང་དག་འབྱུང་། །
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 110b
བར་དུ་ཁྲོ་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །ཕྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་སྟེ། །ཉིན་ལ་རིམ་པ་གསུམ་དུའོ། །ནང་པར་འཕྲོ་དང་བཅས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་མིག་བརྙ་ལ། ཕྱེར་ཟིན་ཀྱང་ཞུ་ཟུམ་ཟུམ་པོར་བལྟ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཡེངས་པས་གཏི་མུག་ཕལ་ཆེ་བར་གནས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །
ཕྱིས་ནི་ཚོལ་ཁྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཞུགས་ཏེ། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པས་དུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། མིག་གཡོ་ལ་ཡངས་པ་འབྱེད་ཅིང་། འབྱེད་པའི་བུ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ལྟར་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ན་ཁྲོ་བ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་
འགྱུར་རོ། །ཕྱི་དྲོ་ནི་དུབ་པའི་ཚེགས་དང་བྲལ་ཞིང་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོམ་རྐུན་བདེ་འཆམས་ལེགས་པར་རྙེད་པས་དགེ་བའི་ནོར་བཅོམ་པས་ནོར་མེད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱས་ནས་བག་ཡོད་པས་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕྱིར་
བཟློག་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཛེནྟ་ཀས་བྲམ་ཟེ་ལ་ཅོ་དྲིས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཛེནྟ་ཀས་བྲམ་ཟེ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་བརྒྱ་ནོས་ཤིག །འབྲུ་མར་བུམ་པ་བརྒྱ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཞལ་གྱིས་འཆེས་ལ། དེ་ཡང་སྤྲོ་བར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལ་གཏི་མུག་འདི་སྐྱེས་སོ། །རྨོངས་པ་ནི་
ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནས་ཞུས་པ་བརྒྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཞིང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་སོ། །ཕྱིས་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ་བརྒྱ་ཁུགས་པས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་བྱས་པས་མཚན་
མོ་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཕལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྔ་དྲོ་གཏི་མུག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ལས་དུ་མ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉི་མས་གདུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བད་ཀན་ཡོངས་སུ་བྱང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉི་མ་གུང་ལ་ཁྲོ་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་། །ཕྱི་ནས་ལུས་བཀྲུས་ཤིང་བྱུགས་ལ་ཟན་ཟོས་པར་གྱུར་ཅིང་། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བགྱི་འཚལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོན་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 111a
མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཉིན་མོ་ལ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འབྱུང་ངོ་། །འདིར་བཤད་པ། གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་རིམ་ཤེས་ནས། །དེ་གཞོམ་ལ་ཚུལ་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་དེ་དག་སེལ་བྱེད་དེ། །སྨན་པའི་རྒྱལ་པོས་ནད་རྣམས་བཞིན། །འདོད་
ཆགས་ལ་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་གསོབས་སུ་ཞུགས་ནས་འཇིག་རྟེན་སླུ་བར་བྱེད་ལ། དེ་མ་འཁྲིག་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་མཛའ་མིན་མཛའ་འདྲ་བ། །དེས་དེ་ལ་ཁྱོད་མི་འཇིགས་ཏེ། །མི་ཕན་མཛའ་
བོ་ཁྱད་པར་དུ། །སྐྱེས་བུས་སྤང་བར་བྱ་མིན་རྣམ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ནི་མཛའ་བོ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་བར་མའི་སྒོ་ནས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཞེ་སྡང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དགྲའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་འོང་སྟེ། དེའི་གནོད་པ་
སྣང་རུང་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བར་སླའོ། །གཏི་མུག་ནི་བར་མའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་འོང་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་བསྲུང་བར་སླའོ། །གང་འདི་འདོད་ཆགས་བྱིབས་ཏེ་མཛའ་བོ་མ་ཡིན་པ་མཛའ་བོའི་
ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ཕན་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་བདག་ཁྱད་པར་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།
རྟག་ཏུ་ཡིད་གཏད་པས་བརྩོན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ལ་དེ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མི་སྟེར་བ་ལས་སོ། །རྒྱལ་པོ་སྐྱ་བསེང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སྐྱ་བསེང་ལིངས་ལ་སོང་བས་དྲང་སྲོང་རི་དགས་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞིག་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། སྒྲ་
གྲག་པར་ཕོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ལ་མདས་བསྣུན་པ་དང་དེས་དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་འཁྲིག་པ་བསྟེན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམོད་པ་དོར་བས་སོ། །དེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྒྱལ་སྲིད་བཏང་ནས་ནགས་སུ་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་ནམ་ཞིག་ན་ཉི་མ་ནུབ་ཀའི་ཚེ་ཉི་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 111b
མ་ནུབ་ལ་ཁད་པར་གྱུར་ཅིང་། དེས་རང་གི་བཙུན་མོ་རྒྱལ་པོ་མ་དྲིའི་བུ་མོ་གོས་སྒྲེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཉི་མ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མཐོང་བས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་འགུགས་པར་བྱེད་པའི་ངའི་བཙུན་མོ་ནི་འདི་ལྟར་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་
གིས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་བར་གྱུར་ཅིང་ཤི་བར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །འདིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་མི་ཕན་བཞིན་ཞིམ་ཟས། །གང་དེ་ལས་བདག་སྒྲིམ་བསྲུངས་པ། །དེ་བཞིན་མཛའ་གདོང་འདོད་ཆགས་ལ། །འབད་པས་བདག་ཉིད་བསྲུང་བར་བྱ། །འདོད་ཆགས་དེ་ཡང་རྣམ་
པ་གཉིས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །རྐྱེན་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ནི་སྒྲུབ་སླ་ཅིག་ཤོས་མིན། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བྱེད་རྒྱུ་གཉིས་ལས་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་
སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་ངོ་བོའོ། །རྐྱེན་འདི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་ཞིང་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཕུག་རོན་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་
གྱི་རིས་དག་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མར་བྱས་པའི་རྒྱུས་འདིར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་བཤད་དོ། །ཡང་གང་ཞིག་སྡིག་པའི་གྲོགས་
པོ་དང་ཕྲད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་འདོད་ཆགས་འདི་ནི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་རྒྱུ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཚེགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་སླ་སྟེ། རྐྱེན་སྤངས་པ་
ཉིད་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྩ་བ་གཏིང་དུ་ཟུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔུང་སྟོབས་ཕམ་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་ཕམ་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་ཆེར་བྱའོ། །ཕན་ཚུན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མདུང་ཁྱིམ་བཞིན་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 112a
ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་དུ་གཅིག་ཞིག་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་རྐྱེན་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་གཞན་ནི་ཆོས་གང་དག་གཉིས་སྦྱར་བ་ལས་
སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་གང་རུང་ཅིག་མ་ཚང་བས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་ལ་གཤོག་པ་གཉིས་ཡོད་པས་འཕུར་བ་འབྱུང་ལ། གཤོག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་ཚང་བས་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་
འདི་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྐྱེན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་ལ། གང་རུང་ཅིག་མ་ཚང་བས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་སླའོ། །ཡང་མིག་གིས་གཟུགས་འཛིན་པ་ལྟར་ཆོས་གང་དག་གཉིས་སྦྱོར་བ་དང་གཉིས་མི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ནི་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །
དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་དཀའོ། །འདིར་བཤད་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་གང་ཕྲད་པ་ལས། །ཡིན་ཏེ་འབད་པས་རྣམ་པར་འབྱུང་། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན། །གང་དེ་ཚེགས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བའི་ཐམས་
ཅད་བཏང་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། ཁྲོ་བ་བརྟན་ཅིང་ངེས་པར་ནི། །མི་དགེ་ཉེས་ཆེན་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་རྣམ་ཀུན་དབྱེ་ཤེས་པས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་ཐར་བྱེད་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ནི་དམ་པོར་འཛིན་པ་དང་ཤ་ཁོན་མང་བ་དང་མི་དགེ་ཞིང་རང་གཞན་
གྱི་རྒྱུད་བསྲེགས་ལ། གཞན་ལ་གནོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་མདོག་ངན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་པས་ཉེས་པ་ཆེ་བ་དང་ཆེས་ལྕི་བ་ཞིག་གོ། །འདོད་ཆགས་ནི་དར་ཅིག་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་བས་ཆེས་ཡང་སྟེ། མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་ཕྱི་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 112b
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ཉེས་དམིགས་དང་གཞི་དང་སྤང་བའི་ཐབས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་
སྲེད་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ཞབས་གཉིས་ཀྱིས་རལ་པ་མནན་པ་མཐོང་སྟེ། ཆོས་སྲེད་འཁྲུགས་པས་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་རལ་པ་གནོན་ནོ་ཞེས་ངག་གིས་
ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྨྲས་པ་དང་། ལས་དེས་དེ་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་དུད་འགྲོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ཉར་གྱུར་པས་གཟིངས་རྔུབ་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མཚན་ཐོས་ཏེ་ད་དུང་ཡང་བདག་བདེ་བ་རྒྱས་ཤིང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྡོད་དམ་ཞེས་རང་གི་ལུས་ཆུད་གསན་ཞིང་ཤི་
འཕོས་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རང་གི་སྒོ་དྲུང་ན་འཆགས་པས་སྐྱོ་བ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་ནས་ཆོས་སྲེད་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་
ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་བཤད་པ། ཉོན་མོངས་རྣམས་དབྱེ་ཤེས་བྱས་ནས། །གང་ཞིག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟེན་དེས། །མྱུར་དུ་ཞི་བ་ཐོབ་སྟེ་དཔེར། །སྨན་འཕྲོད་བསྟེན་པའི་ནད་པ་བཞིན། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྨྲས་ཀྱི། ད་
ནི་གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །འདིར་དངོས་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཏི་མུག་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་རྟོགས་པ་ལས་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 113a
གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏི་མུག་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཏི་མུག་
གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་ནས་བརྟེན་པའི་
དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་ན་རྟེན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུག་གི་ཤིང་ལྗོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དུག་གི་ཤིང་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ། དེ་ཞིག་
པས་དོན་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ། མ་ཞིག་ན་མི་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་རབ་ཏུ་ཞི་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་མགོ་བོ་བཅད་པ་ན། །སྲོག་ནི་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པ། །དེ་བཞིན་གཏི་མུག་བཅད་པ་ཡིས། །
ཉོན་མོངས་འཁོར་ལོ་འཇུག་མི་འགྱུར། །ཡང་ཇི་ལྟར་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་འདི་སྤང་བར་རིགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། །གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་
པར་བྱ། །གལ་ཏེ་མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་བསྒྲུབ་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །མྱུ་གུ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 113b
ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་གཏི་མུག་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་སྤངས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཞི་བརྒྱ་པ་འདིར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཞུང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏམ་དེ་ཉིད་བྱེད་དེ། ཟླ་བ་ཉ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་ཉ་བར་གྱུར་པ་དང་། མུན་
པ་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཤར་བར་གྱུར་པས་གཏི་མུག་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། གཏི་མུག་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཡི། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་འབར་རྣམས་དང་། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉི་མའི་ཟེར་དང་
མུན་པ་བཞིན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤོང་བའི་ཐབས་ནི་སྨྲས་ན། ཡང་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། རྟག་ཏུ་ས་འཛིན་སོགས་དགའ་བའི། །གཏོང་པོ་ཟ་པོ་གཙང་
ཞིང་འགྱུར། །དེ་འདྲ་སོགས་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམས། །འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་མི་ལ་སྣང་། །ས་འཛིན་པའི་གར་དང་། བཞད་གད་དང་། འཇོ་སྒེག་དང་། མེ་ཏོག་དང་། དྲི་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་དང་། རྒྱན་དང་། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་། འཇམ་
པ་དང་བདེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་། གཙང་བ་དང་། མཁས་བག་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་། གཏོང་བ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་དང་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་ནི་ཞེ་སྡང་
ལ་སྤྱོད་པའོ། །འདྲེན་མ་དག་ནི་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྟགས་དག་གིས་བསམ་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ནོར་བསྒྱུར་གྱི་ཤ་ཟ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བསྒྱུར་མཁན་ཡོད་ན་འཚོག་ཆས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ་དེ་དོར་ན་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 114a
ཐམས་ཅད་འདོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་འཚོག་ཆས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པར་བྱེད་ལ། འདོད་ཆགས་དོར་ན་ཐམས་ཅད་འདོར་རོ། །འདིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཞན་ཆགས་བྱེད་ཅིང་། །རང་ཆགས་བྱ་ལ་ཆེར་དགར་
འགྱུར། །སྡང་བས་འདི་དག་ལས་བཟློག་ཅིང་། །གཏི་མུག་གིས་དེ་རྨོངས་པར་བྱེད། །འདིར་སྨྲས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྨྲས་ན། ཡང་དེ་དག་འདུལ་བའི་ཐབས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་ཅན་ལ། །ཟས་དང་ཆོས་གོས་གཙུག་ལག་ཁང་། །དགེ་ལེགས་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །རྟག་ཏུ་བླ་མའི་དྲུང་གནས་གསུངས། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པས་ནི་གནས་དང་ཟས་དང་ཆོས་གོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བསྐྱེད་ཅིང་སེར་བ་ཡིད་དང་མི་
མཐུན་པ་དགེ་ལེགས་སྤངས་པ་དག་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོན་པ་པ་ཉིད་དང་། ཤིང་དྲུང་བ་
ཉིད་དང་། དུར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །མལ་སྟན་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཅོག་པུ་ཉིད་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཉིད་དོ། །ཟས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྟན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །
ཆོས་གོས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིང་པ་པ་ཉིད་དེ། །དེ་ལྟར་ན་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། མལ་སྟན་དང་། ཁ་ཟས་དང་། ཆོས་གོས་ལ་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་
ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡང་གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ཀྱང་འདི་རྣམས་བསྟེན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བདག་ཉིད་ལ་ངན་པ་ལ་མོས་པའི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་དང་བ་རྣམས་དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ངེས་པར་
เล่ม ๑๐๓ · หน้า 114b
མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་བླ་མས་བཞིན་བསྐུལ་ཞིང་འཕགས་པའི་རིགས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་འདིའི་འདོད་ཆགས་ཐུལ་བར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་
བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྦད་པས་སྲབ་སྐྱོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚམས་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གནས་རྣམ་པར་དབེན་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདྲེན་མ་དག་གོ། །
བྲམ་ཟེའི་སྲིན་པོས་བཟུང་བ་ལ་མི་གཙང་བ་སྟེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་བྲམ་ཟེའི་སྲིན་པོས་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབྲུ་ཆང་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བའི་རྫས་རྣམས་སྟེར་ཞིང་དེས་དེ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པའོ། །གང་
གིས་སྟེན་པར་བྱེད་པའི་མི། །ཉོན་མོངས་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ། །དེ་ཡིས་བརྟེན་བྱ་གང་གི་ཕྱིར། །འདི་ལ་ཉོན་མོངས་མི་འཕེལ་ཕྱིར། །ཡང་ཁྲོ་བ་སྤང་བར་འདོད་པས་ནི་འདི་ལྟར་ཁྲོ་བའི་ཉེས་དམིགས་དག་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་མེད་ལ་ཁྲོ་བདག་ཉིད་ལ། །མདོག་མི་སྡུག་པ་
འབའ་ཞིག་བྱེད། །ནུས་པ་གང་ལའང་བརྩེ་མེད་པ། །དེ་ནི་ཐ་ཆད་ཅེས་བྱར་བརྗོད། །གཞན་ལ་གནོད་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ནི་ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་མདོག་མི་སྡུག་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ལ་
གནོད་ཕོད་ཅིང་ནུས་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་ལ་བརྩེ་བ་མེད་ན་ནི་དེ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་ཆད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་འཇོམས་པ་ནི་གནོད་པ་ཐ་ཆད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ཟག་འདི་ལ་ཡང་ཐ་ཆད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གང་
ཞིག་བརྩེ་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཉམ་ཆུང་བ་དག་ལ་བསྣུན་པ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་བརྩེ་བ་མེད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་ཆད་དུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ལ་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་གིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་དང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด