ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གཞི་བསྡུ་བ་བཞུགས
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 212a
པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་དོ། །དེ་ལ་འབྱིང་བ་མི་མཚུངས་པ་ནི་གང་དག་འབྱིང་བ་དང་། གང་གིས་འབྱིང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འབྱིང་བ་སྟེ། ཆུའི་རྒྱ་མཚོར་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཁ་ཅིག་དང་། མི་ཁ་ཅིག་འབྱིང་བར་ཟད་ལ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ནི་ལྷར་
བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འབྱིང་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ཙམ་ཞིག་གིས་འབྱིང་བར་ཟད་ཀྱི། ངག་གིས་མ་ཡིན། ཡིད་ཀྱིས་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་གིས་མ་ཡིན། གཏི་མུག་གིས་མ་ཡིན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལས་
དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བརྟན་པའི་ཆ་གསུམ་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ནི་ལུས་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྱིང་ངོ་། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྟོག་གེ་བ་དཔྱོད་པ་ཅན་རྣམས་ནི་རང་གིས་ལོག་
པར་བརྟགས་པའི་རྟོག་པ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་འབྱིང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་པ་གཞན་དག་ནི་མདུད་པས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བཅོམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
སྲེག་བཞིན་དུ་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུའི་རྒྱ་མཚོར་ནི་གྲུ་བུབ་པ་ཙམ་ལས་གྱུར་པར་ཟད་ལ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལས་
དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་གྱིས་འབྱིང་བར་ཟད་དེ། དེ་ཡང་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་འབྱིང་བ་མི་མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒལ་བ་མི་མཚུངས་པ་ནི་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་རྒལ་ན་དེ་མ་ཡིན་པ་
དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ནི་ཆ་གསུམ་དུ་འདུག་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་། སློབ་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 212b
དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བར་མི་ནུས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལས་རྒལ་མི་ནུས་པས་ན་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་
རྒྱ་མཚོ་ལས་ཀྱང་མ་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ། །སློབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ལམ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པས་ལྟ་བ་དྲག་པོ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཅན་གྱི་ནི་དཔྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདོད་
ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་དེ་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྒྱ་མཚོ་ཡང་རྒལ་ཏེ། དེ་ལས་རྒལ་བས་ཡུལ་རྣམ་པ་
གཉིས་པས་རྒྱ་མཚོ་བསླབ་པ་འབུལ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས། རྟོག་པ་དང་སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས། ངན་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་
སློང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ལས་གཏན་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་ནི། ལམ་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་། །སྟོན་པ་ལ་ནི་མཚུངས་པ་མེད། །ཡུལ་འཁོར་རྒྱལ་པོར་བཅས་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དང་། །འདུས་བྱས་དང་ནི་འདུས་མ་བྱས། །འགྲོ་བ་དང་
ནི་དགག་པ་དང་། །དང་དུ་ལེན་དང་སྟོང་ཉིད་གསུམ། །ལམ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་མི་མཚུངས་པ་དང་། རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་མི་མཚུངས་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་འདིར་མི་མཚུངས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 213a
ཡང་ཡོད་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དང་མི་མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུས་བྱས་དང་
འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་འདི་པའི་སྟོན་པར་གདགས་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ།
དེ་དག་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་ལ་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་དང་། ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་
པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་རྣམ་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། །དེ་ལ་བརྟེན་པས་རློམ་སེམས་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་
གསུམ་མོ། །དེ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་སེམས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་དང་པོའོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་
ལ་གཞོལ་བ་འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པའོ། །དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཡི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཡི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་གསུམ་པའོ། །
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 213b
དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་། དེའི་རྒྱུས་ཀྱང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་
ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བརྟན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྟོན་པར་གདགས་པའི་གནས་འདི་དག་ནི་ཆོས་འདི་པའི་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་
ཡོད་ཀྱི། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ལ་ནི་མེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཡུལ་འཁོར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་བཀའ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་མི་ལྟ་བུའོ། །བདུད་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་
འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་མེ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སོ་སོར་རང་དང་། སྐད་ཅིག་པ་དང་སོ་སོ་རང་གི་ལུས་འཇིག་གོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་འདི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདུས་བྱས་ནི་རྟག་པ་དང་
བརྟན་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་པ་དང་། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །འདུས་མ་བྱས་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཡིན་གྱི་གཞན་
དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་དགག་པར་མི་མཛད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལུས་དང་འབྲེལ་པའི་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་དགག་པར་མཛད་དོ། །དེ་
དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཐབས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནི་མིང་དུ་གདགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་བྱུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 214a
ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཤེས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པའི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་ལྔར་ཡོངས་
སུ་བསྒྱུར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཐབས་སོ། །མ་འོངས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ནི་འཇིག་རྟེན་རིག་པའོ། །
ལུས་ཀྱི་ཐ་མ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་མ་འཛིན་པའོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲེད་པ་ཟད་པས་རྟག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྲེད་པ་ལས་རྒལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པའི་
ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ཙམ་དུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་ལེགས་སོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དང་དུ་
མི་ལེན་པས་རྒྱུད་དེ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟེན་གྱི་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་སྐད་ཅིག་པས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་མི་ནུས་ལ་རྒྱུན་གྱིས་ནི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། གནས་བརྟན་སྟོང་
པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང་། དེས་བསྐྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའོ། །དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་བདག་མེད་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་བརྟན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་
པའི་གནས་པ་ཡང་གནས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གནས་བརྟན་ཐུ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གནས་བརྟན་གྱིས་གནས་པ་དང་། གནས་པ་ཉིད་གནས་བརྟན་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་གྱིས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་རྒྱུ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 214b
ཞིང་འགྲོ་བ་དང་གནས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཡོད་ན་ནི་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མེད་ན་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ།
ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་སྟེ། ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་སློབ་པ་འདི་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དེས་ནང་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་
པ་འདི་ནི་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་སྒོམ་པར་བྱེད་
དོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ན་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ་འདི་ན་ཡོད་དོ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་དཔེར་ན་སྡོང་བུ་སའི་ཁང་པ་ནི་རེས་འགའ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཁ་
ཅིག་གིས་སྟོང་ལ་རེས་འགའ་ནི་མི་སྟོང་པ་དང་། ཁང་པ་དེ་ཉིད་ནས་གདུང་རྟེན་ནམ། དགབ་པའམ། སྒོའམ། གཏན་པའམ། ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ཁ་ཅིག་གིས་སྟོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁང་པ་ཉིད་ཁང་པས་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་གནས་ནི་ཚོར་བའི་རྣམ་
པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་གནས་དེ་ཡང་རེས་འགའ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྟོང་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་མི་སྟོང་པ་དང་། ལུས་
དང་གནས་དེ་ཉིད་ནས་རེས་འགའ་མིག་གམ། རྣ་བའམ། སྣའམ། ལྕེའམ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གམ། ཡིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གམ། ཁ་ཅིག་གིས་སྟོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་དང་གནས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཆོས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 215a
རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་འདས་ཏེ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་མེད་པར་མཐོང་བ་
དང་། ཡོད་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་དང་། གཏན་བྲལ་བ་དང་། ཡོད་པར་ཡང་རེས་འགའ་ཁ་ཅིག་དང་བྲལ་ལ་རེས་འགའ་ནི་ཁ་ཅིག་དང་མ་བྲལ་བར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ན་གནས་པས་གྲོང་དང་མིའི་འདུ་ཤེས་མ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དགོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་དེ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ནི་མིང་དང་གྲོང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །འདི་ལ་མི་སྟོང་པ་ཡང་ཡོད་
དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དགོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དགོན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་དང་སེམས་པས་མི་སྟོང་ངོ་སྙམ་མོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་རགས་པ་མ་ཞི་བར་གནས་པའི་རིམས་ནད་ལྟ་བུ་ཁ་ཅིག་གིས་སྟོང་ལ་ཆེས་ཆ་ཕྲ་བས་ནི་མི་སྟོང་པར་མཐོང་
ངོ་། །དེས་ཤིང་དང་། རྩྭ་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། རི་དང་། རི་དགས་དང་བྱ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མ་བྱས་ནས་སའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་སའི་འདུ་ཤེས་མི་མཉམ་པ་དང་། མཐོན་
དམན་ཅན་དང་། ཚེར་མ་དང་། གསེག་མ་དང་། གྱོ་མོ་མང་པོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་ནས། འཇམ་ཞིང་མཉམ་ལ་ལག་མཐིལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤངས་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་།
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཕར་ཞིང་འོག་མ་ལ་ནི་རགས་པར་འདུ་ཤེས་ལ་གོང་མ་ལ་ནི་ཆེས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 215b
ཞི་བར་འདུ་ཤེས་ཏེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརླན་ནས་
འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རིམས་ནད་མེད་པའོ། །འདི་ལ་མི་སྟོང་པ་
ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་མི་སྟོང་ངོ་སྙམ་སྟེ། ཚེའི་ཚད་ཇི་སྲིད་གནས་པའི་བར་དུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཤས་ཆེར་གནས་པས་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པ་ན་ཡང་གནས་པ་དེ་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་དེ་ལ་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་
ཀྱིས་ཤས་ཆེར་གནས་པར་མཛད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དགེ་སློང་འདུ་འཛིའི་གནས་པས་གནས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་
དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་མི་འགྲུབ་པའི་རྒྱུས་ནི་བདེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཆགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དབེན་པའི་བདེ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 216a
ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཡི་འཆད་པ་མེད་པས་བསྡུས་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་དུས་དང་སྦྱོར་བའི་སྡུག་པ་དང་། བསྐྱོད་དུ་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་
ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དུས་དང་སྦྱོར་བའི་སྡུག་པ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་
ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན་དུས་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་བྱེད་དོ། །ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པས་ན་སྡུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྐྱོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་གཏན་
དུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ངེས་པའི་དོན་ལ་དུས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལེན་པ་
མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཡི་འཆད་པ་མེད་པ་ནི་གང་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་གང་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་དེའི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་དེ་གཅིག་ཀྱང་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིར་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་ནས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ནང་གི་འདུ་
བྱེད་རྣམས་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 216b
སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་རྟེན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ནི་ནང་གི་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་ལུས་བརླན་པ་དང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་
ཀྱི་རྟེན་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་རྟེན་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པར་མཐོང་བའོ། །མི་རྟག་པར་མཐོང་བའི་རྟེན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་
བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་དགེ་སློང་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། དེས་ལམ་དང་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་དང་། ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པ་དང་། བསྟན་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་
ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་ངའོ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་དེར་སེམས་འཕྲོ་བར་མཐོང་ནས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཞི་བའོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་སྤངས་ལ་ལམ་ཡང་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པས་དེ་ལ་ཡང་སེམས་
མི་འཇུག་སྟེ། དེས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པས་དེ་ལ་ཡང་སེམས་མི་འཇུག་གོ། །དེ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དེ་དག་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པར་མཐོང་བས་མི་གཡོ་བའི་སེམས་སྒོམ་པར་
བྱེད་དེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པར་མཐོང་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་ལ་མི་གཡོ་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེས་གནས་དེ་དག་ལ་སེམས་མ་མོས་པར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་སེམས་དེ་མི་སྡུག་པ་ལ་
དམིགས་པའམ། བྱམས་པ་ལ་དམིགས་པའམ། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་དམིགས་པའམ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 217a
དེའི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུས་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་
པར་བྱ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་མི་འཇུག་པ་དེའི་བར་དུ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སོ། །
གང་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དེ་ནི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །གང་གི་ཚེ་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ནི་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་སེམས་གཡོས་པས་དགེ་བའི་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ཚོད་ཤེས་
ཤིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་འཆག་སར་འཆག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་སྟན་ལ་འདུག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འང་ཚོད་ཤེས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་འདིའི་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་དག་པ་ནི་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །བར་སྐབས་
དག་ཏུ་ཡང་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་ཅིང་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་སྟེ། འདི་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་
པ་བཞིས་མི་འཕྲོགས་ཏེ། ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། ངན་སོང་གི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །གཏམ་ནི་རྣམ་
པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་ལ་མོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་སྟོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདྲི་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། འཆང་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཅིག་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 217b
ཤོས་ནི་དམིགས་པའི་གནས་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མན་ངག་གིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་འདུལ་བ་
གང་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་གཏན་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་དེ་དེ་ལ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་སློབ་དཔོན་དང་། སློབ་མའི་ཚུལ་དུ་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སློབ་
དཔོན་ལ་གནོད་པའམ། ཉེ་གནས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི་གཉི་ག་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་བཏང་སྟེ། དམའ་ཞིང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རོ་མྱང་
བས་འཕྲོག་ཅིང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གནོད་པ་ཆེན་པོས་གནོད་པར་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཞེན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་དེ་ཡང་ཉན་པར་མི་འདོད་ལ་སྟོན་
པ་ན་ཡང་རྣ་བླགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཉན་པར་བྱེད་ན་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུ་ཉན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་མ་དུལ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་
བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེས་ནི་སྟོན་པའི་དགྲ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ལན་དུ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དེས་ཅི་ནས་བདག་གིས་ནན་
ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་མ་ཞུགས་པ་དང་། ཅི་ནས་སྟོན་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གིས་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུར་མ་ཞུགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲེ་བར་གནས་པ་དང་། སྒྲ་ཙམ་ལ་མོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཏམ་གྱིས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 218a
རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཞེན་པ་དང་། དེ་ལ་ཞེན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བས་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་
བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཉེ་བར་འཛིན་པར་མི་མཛད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡིད་བསྲུང་བ་མེད་པར་ངོ་བཟློག་ཕོད་པར་མཛད་དེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ངོ་བཟློག་ཕོད་པ་དེ་དང་། རྩུབ་ལ་ཕན་
པར་གསུངས་པ་དེས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་ཆེས་ཕན་པར་འགྱུར་གྱི་འདི་ལ་གནས་པ་རྣམ་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་ནི། འདོད་ཆགས་བྲལ་དང་མ་བྲལ་དང་། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་ལམ་དང་ནི། །སྲོག་ལ་
ཡིད་ནི་མི་བརྟན་དང་། །ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་གནས་རྒྱས་པ། །དགེ་སློང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་རུང་། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡང་རུང་སྟེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་
དུས་གསུམ་དུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། དེའི་རྩ་བ་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན་ཚེ་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྟེན་ཏོ། །མ་འོངས་
པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེའི་རྩ་བ་བག་ལ་ཉལ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་ན་ཚེ་འདི་ལ་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་འདྲི་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་གམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དད་པ་ཅན་དང་། དགེ་སློང་ཐོས་པས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 218b
བྱང་བ་དང་། སྟོན་པའི་དྲུང་ན་འདུག་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། སྟོན་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞུ་བར་ནི་འདོད་ལ་བག་ཚ་བ་དང་། མི་ཤེས་པའི་དོན་མངོན་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཉེས་པ་བསལ་བ་དང་། དམ་པའི་
ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མཁྱེན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་འདྲི་བར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་
མཆེད་དྲུག་ནི་དེ་དག་གི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ནི་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་དུ་མར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིར་ན་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ལམ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བྱེ་
བྲག་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བའམ་གནས་པས་གནས་གཉིས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱའོ། །གནས་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ།
སྲོག་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཤི་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གང་ལ་བརྟེན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་ལས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་རང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མཚོན་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་མ་རུང་བར་བྱས་ཀྱང་སླའི། བདག་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཤི་ནས་ངན་སོང་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ན་བདག་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་མི་དགེ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 219a
སོ་སོར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་ན་ནི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་འཛིན་པ་དང་། རྟགས་འཛིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་
དབེན་པ་ན་གནས་པ་ན་མི་དགེ་བའི་རྟོག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་པོ་ནི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་གནས་གཉིས་འབྱུང་བ་
ཡོད་དེ། སྲོག་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པ་དང་། འཆི་བའི་ཚེ་ཁོ་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཤི་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའོ། །དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་ཉེས་པར་ལྟ་བ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དྲག་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ན། རྒྱུན་
དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདི་དག་ནི་བདུད་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མང་པོས་ཏེ་དེ་དག་ནི་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་བརྟན་པའི་ཚོར་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྷག་
པར་ཞེན་པ་ནས་གནས་པའི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་དང་། སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་དང་། ཡུལ་རགས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་བདེ་བའི་གནས་
དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དུས་གསུམ་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་ཏེ། དེ་ལ་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དང་འཐད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 219b
རིག་པར་བྱའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འདོད་པའོ། །ཡིད་དང་མི་འཐད་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འདོད་པའོ། །མི་དགའ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡུལ་མི་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ཚོར་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་
བ་ཡང་ཡུལ་མི་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །མི་མཐུན་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་མི་འདོད་པའོ། །འཆེར་འགྲིབ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་མི་འདོད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང་། ནང་གི་ཚོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ཚོར་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་ཚོར་བའི་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པའོ། །འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལ་གཉི་ག་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མེད་དོ། །སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་
པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ལྷག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ལས་རྒྱས་པར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང་འདྲའོ།། །།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གཞི་བསྡུ་
བ། བམ་པོ་བཅུ་པ། སྤྱི་སྡོམ་ནི། རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་རྐྱེན་ཙམ་དང་། །འདོད་ཆགས་ཤས་ནི་ཆེ་བ་དང་། །གནས་གཅིག་པ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །སྡོམ་ནི། རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་བསམ་མི་ཁྱབ། །བཅིངས་པ་དང་ནི་གྲོལ་བ་དང་། །རྟགས་དང་རིག་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ། །མོས་པ་དང་ནི་སྒོ་
བསྡམས་དང་། །བསྟན་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡི། །རྟགས་ནི་ཐ་མར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདི་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ནི་རྒྱུ་འདྲ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་གནས་སོ། །རྒྱུ་འདྲ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 220a
བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདུག་ཅེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་ལྔ་པོ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། འདོར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མངོན་
སུམ་དུ་གྱུར་པས། དེའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་མེད་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ཇི་ལྟར་
བདག་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་དེ་སྔ་ནས་ཡང་དག་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པར་ཡང་དག་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན་གཏན་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་པ་ཞི་བ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་བཞིས་བསམ་
པར་མི་བྱ། བརྟག་པར་མི་བྱ། ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་དག་གི་བློའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་བསམ་པས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཡོད་པའམ། མེད་པའམ། ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་གང་གི་སྐྱེ་བ་ཡང་
ཡོད་ལ་འཇིག་པ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེའི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གང་ལ་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རིགས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པ་དམིགས་ལ་རང་གི་རིགས་
ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་དམིགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་སྤྲོས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་དཔྱད་ཅིང་བརྟག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་སེམས་ཤིང་རྟོག་ལ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཞེས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 220b
བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཅི་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་ལ་མི་དགེ་བ་འགྲིབ་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་བས་ན་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་ནི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་རུང་ལྐོག་ཏུ་
གྱུར་ཀྱང་རུང་བ་ལས་དབང་པོ་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་མེད་ན་ནི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་ནུས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་ལ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་གྲོལ་བ་
ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པར་སྤྱད་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ། ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་སྤངས་པ་ལ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྲོག་འཆད་པར་བྱེད་པའི་བར་དག་གིས་ཐེབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཟུགས་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ལ་
སེམས་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་པ་འདི་ལ་ནི་དེའི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པའི་རྟགས་རགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་
ལས་འབྱུང་བ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གྱུར་པ་དེ་གཉི་ག་དང་། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བར་
གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དེས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་འཇིག་རྟེན་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་འདྲ་བར་མཐོང་སྟེ། རྩྭ་དང་ཤིང་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་མེས་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་
མཆེད་དྲུག་པོ་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་འདྲ་བ་འདི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་རིག་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་མོད་ཀྱི་ཚེ་འདིའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་སྡུག་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 221a
བསྔལ་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་པ་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སྤང་བ་ལ་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རིག་པའི་སྟོབས་རྣམ་པ་གཉི་ག་དང་ཡང་ལྡན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རིག་པ་མངའ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་
ཚད་མའི་གཙོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་མི་བྱེད་ན་མཁས་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་ལས་ཐལ་ཏེ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་གཞི་དང་། གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྟོག་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྩམས་པའམ། ཡང་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་
བཞིས་ནན་གྱིས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་ནས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལོག་པར་འདོགས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རང་གིས་བྱས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང་། ཐོག་མ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་ལ་ཕྱིས་ནི་སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་ཀྱང་བྱས་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་པ་དང་། ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། རང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཞན་
གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བ་ལས་འདོགས་སོ། །ཡང་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རང་དགའ་ནས་རང་གིས་བརྩལ་བས་བསྐྱེད་པའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གིས་བྱས་པ་ཁོ་ནར་འདོགས་སོ། །མི་འདོགས་བཞིན་དུ་མ་ཚོར་བར་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་
བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀྱང་འདོད་དེ་ཚོར་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གིས་ཀྱང་བྱས་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱས་སོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་འབད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ལ་ནི་དེའི་རྒྱུ་རེག་པ་ཆ་ཕྲ་བ་མ་རྟོགས་ནས་རང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བར་འདོགས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྲད་པ་ཙམ་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་ཡོད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ། ཚེ་འདི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 221b
ལ་བདག་གམ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་འདོགས་པ་ལས་གྱུར་པར་ཟད་དོ། །དེ་བས་ན་འདིར་རེག་པ་འབའ་ཞིག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་བཞིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ཡང་དག་
པར་བརྩམས་ན་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་དྲགས་པའི་སྒོ་ནས། ཅི་ནས་དེ་རྒོད་བག་ཏུ་གྱུར་པས་ལུས་ངལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་སྣད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྙོམས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། ཧ་ཅང་
ཞུམ་པའི་སྒོ་ནས་དུས་ཆུད་གཟོན་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་དང་པོའོ། །བདག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེས་རློམ་སེམས་སུ་ཡང་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཡང་དག་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་འབྲས་བུ་
འཇིག་རྟེན་པའི་རེག་པ་ཁྱད་པར་རྟོགས་ནས་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བག་ཡོད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཆད་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྙོམས་པའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་
བརྩོན་འགྲུས་བརྩོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པས་སྟོན་པའམ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པའི་དྲུང་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ནི་གནས་དྲུག་ལ་མོས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། བསླབ་པ་གསུམ་དང་གང་ཟག་ལྔའི་སྒོ་ནས་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གནས་དྲུག་ལ་མོས་པ་གང་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དང་། དབེན་པ་ལ་མོས་པ་དང་། སྲེད་པ་ཟད་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཟད་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་མོས་པའོ། །བསླབ་པ་གསུམ་
པོ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །གང་ཟག་ལྔ་པོ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁྱིམ་པ་དད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ནི་མོས་ལ་ཡིད་ཡུལ་གྱིས་བཅིངས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 222a
བར་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་དང་པོའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ངེས་པར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཙམ་ལ་རྟེན་ཅིང་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་གཉིས་པའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སྲེད་པ་
སྤངས་ནས་ཚེ་འདི་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་ཟག་གསུམ་པའོ། །སློབ་པ་བཞི་མཐོང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་མི་སློབ་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་ལ་གནས་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་ལ་མོས་པ་གཉིས་ནི་བསླབ་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་
གསུམ་པ་ལ་མོས་པ་ནི་བསླབ་པ་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །གཞན་ཕྱི་མ་གནས་གསུམ་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗེད་
ངས་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ན་སྲེད་པ་ཟད་པའོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཡུལ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དང་པོའི་དད་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མ་ལ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སྟེ་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་མོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་སྟེ་དབེན་པ་ལ་མོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སློབ་པའི་གནས་དྲུག་ལ་མོས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འབྲལ་བར་འགྱུར་
བ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་མོད་ཀྱི་འཕགས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱང་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པའི་
ཕྱིར་བྱིས་པ་གཞོན་ནུའི་ལྟར་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཤེས་རབ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་ལ་ལན་འགའ་བརྗེད་ངས་པར་གྱུར་པར་ཡུལ་རགས་པའི་སྣང་བ་དང་ཕྲད་ན་སློབ་པའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 222b
གྲོལ་བ་ཟིལ་དུ་བརླགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་དེ་ཡང་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་དེས་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་གནས་དྲུག་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་
ཡང་མི་འགྱུར་ན་འབྲལ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་ནི་ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཟད་པ་ལ་མོས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ལ། དེའི་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་
གནས་པར་བྱ་བ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་ལ་ལན་འགའ་ཡང་སློབ་པ་བཞིན་དུ་བརྗེད་ངས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ་དེ་བས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་གནས་དྲུག་ལ་མོས་པ་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་
རྣམ་གྲངས་དེས་བདག་ལ་ཡང་སྟོད་པར་མི་བྱེད་ལ་ཤེས་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་མི་གཡེང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ནང་གི་སེམས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་ཆུང་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བའི་ཕྱིར་ནི་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའོ། །འཇིག་པ་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་སྟེ་སེམས་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དགེ་ཞིང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ནི་འདི་གཉིས་
ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པ་དང་། སྒོ་བསྡམས་པའོ། །སྒོ་མ་བསྡམས་པའི་གང་ཟག་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཡུལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དགའ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀྱང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ལ་མི་
དགའ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀྱང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཏེ། ཡུལ་དེའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱང་མི་དྲན་ལ་དྲན་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དེས་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 223a
པར་མི་ནུས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སློབ་པའི་སེམས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་པ་དང་། དེས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ན་ཡང་གོང་དུ་མི་སློབ་པའི་སེམས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ལ། མ་ཤེས་
པས་སློབ་པའི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དེའི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལ་མ་བརྟེན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་དང་། སྔོན་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་མ་བརྟེན་པས་དྲན་
པ་དང་ལྡན་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པའི་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཉེན་པོ་མེད་པའོ། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་
ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཉེན་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྒོ་བསྡམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གཉིས་
གང་ཞེ་ན། གང་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་དེའི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི་སྒོ་དུ་མ་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱས་པ་ཡིན་ན་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་
བར་བརྡ་སྤྲོད་པའོ། །དགེ་སློང་གསར་བུ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྟགས་ནི་གཉིས་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། སེམས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ཁ་དོག་གསལ་བས་བཞིན་གྱི་མདོངས་གསལ་
བ་དང་ལུས་བརྟས་པས་དབང་པོ་རྒྱས་པ་ནི་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་སོགས་པར་བྱེད་པའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་སྤངས་པ་དང་། རིགས་དང་ཁྱིམ་ལ་མི་ལྟ་བས་ན་སེམས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 223b
གཉེན་པོ་སྟེ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་པ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའོ། །དེ་ལ་དབང་པོའི་སྒོ་
བསྡམས་པའི་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པས་ནི་བུད་མེད་ལ་རེག་པ་ལས་ལུས་ལེགས་པར་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་མི་མཐོང་བ་དང་མི་ཐོས་པ་དང་མི་དྲན་པས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་
ལེགས་པར་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ་དྲན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤས་ཆེར་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་འདྲིས་པར་བྱས་པས་ནི་དྲན་པ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ལེགས་པར་བསྲུངས་ཤིང་དབང་པོ་ལེགས་པར་བསྡམས་ལ་དྲན་པ་ལེགས་པར་
གནས་པ་དང་། འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སེམས་རྒོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཏོ། །མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་སེམས་མྱུར་དུ་འགྱུར་བཞིན་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཏོ། །སྡོམ་ནི།
རྐྱེན་ཙམ་དང་ནི་རྟོག་པ་དང་། །སྨོན་པ་དང་ནི་རྣམ་ཀུན་གྱི། །བསྡམས་པ་དང་ནི་མ་བསྡམས་དང་། །འཇུག་པ་དང་ནི་ཚོགས་བསགས་དང་། །བསླབ་པ་ཕུལ་དང་ཀུན་དུ་ཆགས། །དོན་ལ་མི་མཁས་རྒྱུན་ལོག་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དང་། །གདགས་
པ་ཡང་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་རང་གི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཕངས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་ལག་གིས་ལེན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་འབད་པས་འཕངས་པའི་ལས་ལེན་པའི་རྐྱེན་ཙམ་
གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ན་འདུག་ཅིང་དབེན་པ་ན་གནས་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཡུལ་རགས་ཤིང་རྟོག་པའི་ཀུན་ཏུ་འཁྲུག་པའི་གནས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་གྱུར་ན་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དགེ་སློང་གིས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 224a
སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྟོག་པ་ལས་སེམས་བསྡུས་ནས་གང་ལ་བརྟེན་ན་ཡུལ་དེ་དག་གིས་བཟའ་བར་འགྱུར་བའི་རྟོག་པ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་དེ་དག་གིས་གནས་མི་ཐོད་པས་
ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པའི་རྟོག་པས་རྟེན་པར་མི་བྱེད་ལ་གཞན་ལ་ཡང་གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བའི་རྟོག་པས་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་
གཞན་དག་དང་འཐབས་ནས་རྩོད་ཅིང་མི་འདུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཐབས་ནས་རྩོད་པ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལྟར་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྟོག་
པར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་སྔོན་གྱི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིའི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་གནས་པ་ནི་ཡུལ་དྲུག་གིས་བཅོམ་པ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་དེའི་ཚེ་ན་
ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འདུན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་
བར་སྨོན་པ་དེ་ནི་འཆིང་བ་ཆ་ཕྲ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་ཕོ་བྲང་ན་ལྷའམ་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་བཙོན་རར་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་དག་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅིངས་པ་
ལས་གྲོལ་ནས་ནམ་འབྲོས་པའི་བསམ་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་ལྷའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྩེ་ཞིང་འདུག་ལ་འབྲོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཅིང་བས་བཅིངས་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་གི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 224b
སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་བཅིངས་པ་དེ་ནི་དུས་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཆ་ཕྲ་བ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བཅིངས་པར་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་བཅིངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་
སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་བཅིང་བར་འགྱུར་ལ་བཅིངས་ནས་ཀྱང་བདག་ཉིད་བཅིངས་སོ་སྙམ་དུ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ། དེ་བས་དེའི་བཅིང་བ་ནི་དུས་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་ལ་མཆོག་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དབང་
པོ་སྡོམ་པ་ལ་ཞུགས་པས་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྡོམ་པ་ཆུང་བ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་
འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དང་དུ་མི་ལེན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེགས་པར་ཚར་གཅོད་པ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན།
ཇི་ལྟར་འདི་ནི་དགེ་སློང་ཞིང་པ་ལྟ་བུ་ཁ་ཅིག་གིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཞིང་ལ་དམིགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལོ་ཏོག་ཁ་ཅིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་
ཞིག་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་ལ་ཡང་མ་གོམས་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དྲག་པོ་ཡང་མེད་དེ། ཡུལ་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་ན་དེ་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་མ་གོམས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཆུང་ངུ་དེས་འདོད་ཆགས་
ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེ་བ་དང་དུ་ལེན་ཅིང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལས་སེམས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ལོ་ཐོག་ལ་ཟ་བའི་བ་ལང་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་ཞིང་ལ་ཞུགས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 225a
ལོ་ཏོག་དེ་མ་རུང་བར་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ཁ་ཅིག་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཡུལ་རྣམས་གཏོང་བར་ནི་བྱེད་ན། ཅི་ནས་ཕྱིན་ཆད་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱང་མཐོང་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡོམ་
པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ཁ་ཅིག་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཡང་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཡུལ་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་ལ། ཅི་ནས་ཕྱིན་ཆད་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱང་མཐོང་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྡོམ་པ་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ན་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་
པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཐོབ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྡོམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔར་ནི་ཞིང་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་
ད་ནི་བདག་པོར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་རགས་པ་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེ་བག་མེད་པའི་གཞི་དང་། གནས་སུ་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་སྦུབས་སུ་ཆུད་པའི་
ལྷག་མཐོང་བློན་པོ་ལྟ་བུར་འདུག་པས་ཚོར་བ་དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེ་དེ་ལས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་
རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་བཅུར་མཐོང་ལ། དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་
བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གནས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ངེས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 225b
པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་ལས་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཚོར་བ་དེ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་རྟོགས་ནས་མདོར་བསྡུ་ན་མི་
རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟེན་དང་། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། རྒྱུའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་
དང་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་སེམས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། སྨོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཚོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེས་ཚུལ་བཞིན་
དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྡོམ་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་དེ་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེ་དེ་
ལྟར་བག་ཡོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཏེ། བདེན་པ་རྟོགས་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་སློབ་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་སློབ་པའི་སྡོམ་པ་དེ་
ཉིད་བསྒོམས་པས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་མི་སློབ་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གོང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྡོམ་པ་ཆེས་ལྷག་པར་དང་ཆེས་བཟང་བ་གཞན་མེད་དོ། །བསྟན་པ་
འདི་ལ་ཞུགས་པའི་དགེ་སློང་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ཕྱི་མའམ། ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་མཛེ་ནད་ཅན་འདམ་བུའི་ཚལ་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་དེ་འདམ་བུའི་ལོ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 226a
མ་ལྟ་བུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆ་ཕྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དེའི་ལུས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཚེ་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་ཏེ། ཉེས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ་དེའི་རྒྱུས་ན་དེ་དགོན་པ་ན་གནས་ཀྱང་འགྱོད་པ་དང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྟོག་པ་རྩྭ་ཀུ་ཤ་དང་ཚེར་མ་ལྟ་བུ་དག་རྐང་པ་ལ་ཟུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དེ་དེས་ན་དགེ་འདུན་
གྱི་ནང་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པར་འོང་བའམ། འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འོངས་ན་ཡང་དེ་ལ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་དེ་དང་། ཉེས་པ་དེས་གླེང་བར་བྱེད་ལ་དེ་ལ་ནི་བཅབ་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པས་མཛེ་ནད་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་
ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འཁྲུག་ཅིང་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ངན་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་ནས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་གྲོང་ངམ་དགོན་པར་སོང་ན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་
པ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་བཞིན་མ་བྱས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པའོ། །དད་པ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །མ་དད་པ་རྣམས་མ་དད་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྨོད་དོ། །
དེ་ལྟར་ན་ཚེ་འདི་ལ་འགྱོད་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འཁྲུག་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སྨོད་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལས་གྱུར་པ་སྔ་མ་དང་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་དང་། རྟགས་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གནས་ཤིང་འདུག་པ་ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 226b
དང་མཐུན་ཞིང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཉེས་དམིགས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐོང་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལན་མང་དུ་མ་བྱས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་གནས་
ངན་ལེན་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ལུས་ཀྱིས་སེལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་ཡོད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་ལ་མི་ཕྱོགས་
པ་འདི་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྡོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྡོམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་ཅིང་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་
འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡང་དག་པར་དབང་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོས་པས་སྲོག་ཆགས་དྲུག་གཟུང་བ་དང་འདྲ་བར་དབང་པོ་དྲུག་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །བཟུང་ནས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པས་ཐོབ་པའི་ནི་འོག་བསྒོམས་པའི་སྔ་རོལ་གྱི་བར་སྐབས་སུ་ཉེས་དམིགས་ཡང་
དག་པར་དཔྱད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །བར་སྐབས་སུ་བསྡམས་ནས་དབང་དུ་གྱུར་ཏམ་མ་གྱུར་པ་བརྟག་པའི་བསམ་པས་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྡུག་པའི་མཚན་མས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པས་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་འཕྲོ་ཞིང་རྒྱུག་ལ་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་དམིགས་ལེགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འབྲོས་ཀྱང་མི་ནུས་ན་ནི་དེ་དག་ད་དུང་ལེགས་པར་དུལ་བར་མ་གྱུར་པ་དང་། དབང་དུ་མ་གྱུར་པར་རིག་ནས་ལན་མང་དུ་སེམས་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལས་འདས་ནས་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་
དྲན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ལེགས་པར་དུལ་བ་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་སྔ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཕྲད་ནས་འདུ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 227a
བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉན་པར་བྱེད་དེ། ཚེ་འདི་དང་། ཕྱི་མ་དང་། ཚེ་འདི་དང་། ཕྱི་མའིའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ནི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །ངན་སོང་གི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱེད་པ་
པ་དང་། འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །སྔོན་གྱི་དང་ཚེ་འདིའི་དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་རྒ་ཤི་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོར་ངེས་པའི་
སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྒ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེས་ཉེས་དམིགས་དེ་ཐོས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་
རོ། །དེ་ནས་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཁང་སྟོང་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗེད་ངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཕོངས་པར་
གྱུར་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ལ་ལྷག་མ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་ལས་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ་ཕུང་
པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲིད་པ་མ་ལུས་པ་ལས་འདས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །སྔ་མ་རྩྭ་དང་། ཡལ་ག་དང་།
ལོ་མ་དང་། ཆིངས་མ་ལྟ་བུའི་ཐོས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་གཟིངས་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་འབད་པར་བྱེད་དེ་མཐར་གྱིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་ཕུང་པོའི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 227b
ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་གནས་ན་མཐར་ཐུག་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་
ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་བདུན་གྱིས་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། བདུན་གང་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་མ་འདས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཅན་ལན་ལྔར་བསྒྱུར་བ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་དང་།
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེན་པོར་མ་མཐོང་བ་དང་། རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་དང་གནས་ཤིང་འདུག་པ་ན་བག་མེད་པར་བྱེད་དེ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་
དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚེར་མ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱལ་པོའམ་དབང་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བཀུག་ན་འཇིགས་པས་འགྲོ་བ་དང་། སྲེད་པའི་ངང་ཅན་ཉེ་དུ་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བོས་ན་སྲེད་པས་
འགྲོ་བ་དང་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་དམའ་བ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངེས་པར་
འབྱུང་བ་དང་། དབེན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མ་དད་པའོ། །དེ་ཡང་དམའ་བ་ལ་མོས་པས་སེམས་ཡུལ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བས་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་
ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་མོས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་མོས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 228a
གནས་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་ནི་ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སློབ་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟག་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་དང་དམིགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ལ་སྤངས་པ་ནི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་སེམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བརྗེད་ངས་པའི་དབང་ལས་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞན་པའི་ཕྱིར་ནི་བསིལ་བར་མ་གྱུར་ཅིང་ཚངས་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །མཐོང་བས་
སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པས་ནི་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ནི་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམའ་བ་ལ་མོས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་
ཞི་བ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པས་བསིལ་བར་མ་གྱུར་ཅིང་ཚངས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་བདུན་པོ་འདི་དག་གིས་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བདུན་
པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་ནི་བཞི་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་གིས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ན་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་བར་རིག་པར་
བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྲེད་པས་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ལ་ཚེ་འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཕ་མ་ལ་སོགས་
པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྫས་སྔར་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་སེམས་ཐོགས་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཚེ་འདི་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་དགའ་ཞིང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 228b
གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་ཁ་ཅིག་སློབ་པ་གཞི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་ཞིག་ལུས་ལ་ཅུང་ཟད་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་པས་བག་མེད་པར་གནས་པ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་བཞི་པའོ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་
པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་སྟེ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་མི་འདོད་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དང་། སློབ་པའི་བག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་དེ་ནི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་
དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་འདྲེ་བར་གནས་པ་འདི་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་པོའོ། །ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་
རྫས་སྔར་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་གནས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་གསུམ་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིས་དགའ་བར་འགྱུར་ལ་རྙེད་པ་དང་།
བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་གང་ཟག་ནི་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་གནས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་འགྱུར་བ་ནས་རྒྱས་པར་ལུང་གོང་ལྟར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྟ་བ་དེས་བསླབ་པ་ཡང་འབུལ་བར་མི་བྱེད་ལ་གང་གིས་འཆལ་
བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆགས་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བ་འདི་ནི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་བཞི་པའོ། །དགེ་སློང་དོན་ལ་མི་མཁས་པ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་ཚིག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འདུག་པའི་གཏམ་གཞན་དག་ལས་ཐོས་ན་འདི་ལ་གང་བདེན་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་ཡིད་གཉིས་ཟ་ཞིང་མ་
རངས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བརྟག་པའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བརྟག་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་། རྟེན་དང་། གཞི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 229a
དང་། གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། གྲོགས་ཐམས་ཅད་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་
ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་དོན་ལ་མི་མཁས་པ་དང་། ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་འདུལ་བར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དང་། ངེས་པའི་
ཚིག་ཐ་དད་པ་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་དོན་རྒྱས་པར་ཡང་གླེང་བར་མཛད་དེ་དེས་ན་དེས་དོན་མངོན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་པ་འདིའི་དོན་རྒྱས་པ་གང་ཞེ་ན། ཚོགས་ཀྱི་ས་ཡན་ཆད་ཟག་པ་ཟད་པ་མན་ཆད་ལ་ནི་བསྟན་པའི་དོན་རྒྱས་པ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ཐ་མའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ལེགས་པར་བཟུང་ཞིང་བརྟན་པོར་གྱུར་པ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་ལ་
གནས་ནས་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་འདུག་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་བཅས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་དུ་བརྟེན་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དང་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་འགྱུར་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་ལམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་དང་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 229b
བྱའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པའི་གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་འཇིག་རྟེན་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་དང་། གཉེན་པོ་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་བ་
དང་དུ་ལེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་འདི་ནི་དང་དུ་ལེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་ཡུལ་རྙེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ་འཇུག་པའི་གླགས་དང་དེའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་
དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་སྒོ་མ་བསྡམས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུན་པའི་ཤས་ཆུང་ཞིང་འདོད་པའི་ཤས་ཆུང་བས་འདམ་བུ་དང་། རྩྭ་སྐམ་པོའི་ཁྱིམ་དང་འདྲ་སྟེ་དེར་བདུད་ཀྱིས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་མེའི་རྩྭའི་མགྱོགས་
མེ་བཏང་ན་གནས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡུལ་གྱི་སྲེད་པ་དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་
བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ནི་རྒྱུན་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་
བཟློག་པའི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་རྒྱུན་མ་ལོག་པར་རིག་པར་བྱའོ།། །།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གཞི་བསྡུ་བ། བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་དང་། འབྲས་བུའི་ལམ་ནི་རྣམ་
པ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་གོང་ན་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། བདག་ཉིད་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དང་། ཆོས་སྤྱོད་པ་བཟོད་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་སྤྱོད་པ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 230a
ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་འཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསིལ་བའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། གནས་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པ་ཐ་མའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་
བརྩེ་བས་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་སྲིད་པའི་ཆུ་ཀླུང་གི་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་ཞིང་བྱིས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ལྔས་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དེས་སྲིད་པའི་ཆུ་ཀླུང་རྟོག་པ་ངན་པའི་མི་སྡུག་པའི་ཆུས་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་མཐོང་
སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་མེའི་མེ་མ་མུར་གྱི་འགྲམ་གཉིས་དང་ལྡན་ལ་ཞབས་སུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་། གནོད་པ་མང་པོ་དང་ཚེར་མ་སྣ་ཚོགས་བཏིང་བ་དང་། བར་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འཇིག་
རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་མེད་པས་ལྡོངས་པ་དང་། སྟེང་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱང་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་མེད་པས་མུན་པ་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་ཆུ་ཀླུང་དེ་རེག་པ་དང་འགྲམ་དང་
ཞབས་དང་བར་དང་སྟེང་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་མཐོང་ནས་དེར་སེམས་ཅན་ལྷུང་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ངམ། མདུན་ན་འདོན་པའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ཏེ། ཁྱིམ་པར་འདུག་
བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་ནས་གོ་འཕང་གི་མཆོག་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྲོའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁྱིམ་ནས་མ་བྱུང་བཞིན་དུ་གཅིག་པུ་ལྐོག་དབེན་པར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 230b
སོང་སྟེ་ཤིང་འཛམ་བུའི་གྲིབ་མ་ལ་འདུག་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཡང་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་ཅིང་བཟོད་པ་འདི་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་
སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བསྐུལ་བ་དང་། ཆོས་སྤྱོད་པ་བཟོད་པ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤངས་ཏེ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བཅས་པ་མེད་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་ལ་
བརྟེན་ནས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མོས་པར་མ་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དེ་བོར་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་བླ་
ན་མེད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཐོས་ནས་མོས་པར་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་ནས། སྔ་མའི་རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་བརྟགས་པ་དེ་འབའ་ཞིག་ལམ་ཡིན་པར་འཛིན་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་བདེན་པའི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་རྩོམ་སྟེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་
རྟེན་འདི་ནི་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ། རྒ་ཡང་རྒ། འཆི་ཡང་འཆི་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་གོང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་མཐར་གྱིས་རྒ་བ་
དང་། འཆི་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་འགག་པ་དང་། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློས་ཆོས་རྣམས་གནས་པའི་དབྱིངས་
ཡོང་གི་གནས་པ་ལས་བརྩམས་པ་འདི་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གོང་དུ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་ནས་སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཐོས་པ་དང་། བསམས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 231a
པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒོམས་ནས་དེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དེའི་མན་ངག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་སོང་ན་སྟན་
གཅིག་ལ་འདུག་བཞིན་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་མན་ཆད་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གདམས་ངག་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མོད་ལ་ཟག་པ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །མན་ཆད་སྨོས་པས་ནི་སྔ་མ་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་དག་ཐོབ་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསིལ་བའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པ་ཐོབ་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པས་ནི་རིམས་ནད་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་
བས་ན་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་གོང་ན་མེད་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དེའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་
དག་པར་རྩོམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པ་དེས་ན་མི་སློབ་པའི་ས་ལ་དེའི་ཆོས་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 231b
མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་པ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་དང་།
ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་མངོན་
པར་སྤྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །འཕགས་པ་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པའི་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་
ཕྱིར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ཤེས་པ་བཅུའི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གནས་དྲུག་པོ་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་
དྲུག་བརྙེས་པའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ནོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་སོ། །དབང་པོ་དག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གནས་པ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་རེག་ན་བདེ་བའི་
མལ་སྟན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་སོ། །ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གནས་དང་མལ་སྟན་ལ་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་
པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རྩེ་ཞིང་དགའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་སོ། །མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་ལ་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་བགོ་བཤའ་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 232a
བརྙེས་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་གནས་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བདག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་སྨྲ་བ་སྟེ། སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་
རྣམས་བདག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་བདག་གིས་རང་བཞིན་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅི་བདག་གི་བདག་རྟག་གམ་མི་རྟག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ནི་རྟག་ཇི་ལྟར་ནི་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བདག་གི་བདག་
གང་ན་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་བདག་གི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་། ཚུལ་དང་། རྒྱུ་དང་། གནས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གདགས་སུ་རུང་སྟེ། གདགས་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་
ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ནི་གདགས་སུ་ཡེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་བདག་གི་རང་བཞིན་གདགས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལས་གུད་ན་མེད་དོ། །བདག་དེ་ནི་
མི་རྟག་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་དང་སེམས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན། སྨིག་
རྒྱུ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པས་ན་རེ་ཞིག་པའོ། །ཞིག་གོ་ཅོག་ནི་མྱུར་དུ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བས་གནས་པ་ཡུན་ཐུང་བའོ། །གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བས་ན་མེད་པ་
ལས་འབྱུང་བ་དང་། ཡོད་པ་ལས་ཕྱིར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 232b
ན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་བདག་གིས་རང་བཞིན་དང་། ཚུལ་དང་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་དུ་གདགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་གིས་གནས་གདགས་སུ་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། དེས་ན་བདག་གི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། གདགས་སུ་མི་རུང་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་ངོ་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་སེམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐོས་པས་བརྡ་སྤྲད་པ་དང་། བསམས་པས་
འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། བསྒོམས་པས་ངེས་པར་རྟོག་ཏུ་གཞུག་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མགུ་བར་བྱ་ཞིང་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ་སྟེ་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱའོ། །སྡོམ་ནི། འདོད་ཆགས་ཤས་ནི་ཆེ་བ་དང་། །གདམས་ངག་དང་ནི་སྡུག་བསྔལ་གནས། །དཔྱོད་པ་དང་ནི་ང་
རྒྱལ་མེད། །བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་འོས་མིན་དང་། །རིག་པ་རྣམ་གྲོལ་བསྒོམ་པ་དང་། །བདག་མེད་པར་ནི་སྨྲ་བ་དང་། །མཉམ་པར་གཞག་དང་ཆོས་མཐོང་དང་། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །གང་ཟག་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་ཡུལ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དེ།
གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཉམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱད་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ་བྱད་ངན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེན་པོ་ཡང་གཉེན་པོ་
གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པས་སེམས་དུལ་ཞིང་རྣམ་པར་ཞི་བར་འགྱུར་ན། འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ངམ་ཉོན་མོངས་པའི་ཤས་ཆུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གསུམ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་
པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཟིན་པ་དང་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་མི་ཉལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཉིད་ངལ་བར་བྱེད་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 233a
འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་ན་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་མ་དང་རྟགས་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཚེ་ཚོར་བ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་
པའམ། མཚན་མ་དང་རྟགས་ཉེ་བར་བཟུང་བས་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུས་གནས་ན་འདུག་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་
པ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ལས་སེམས་ཀུན་དུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དམ་པ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་དང་། མཚན་
མ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཐོབ་པས་འཕགས་པ་དང་། ལྷའི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དམ་པའི་གནས་དེ་ལས་ཆེས་འདས་པ་གུད་ན་མེད་དོ། །དེ་ལ་འགོག་པའི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལྡང་བའི་ཚེ་དང་། ལངས་ཏེ་གནས་པ་དང་། སྙོམས་པར་གཞུག་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚོར་བ་
རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཙམ་འཛིན་པས་ན་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། རྟོག་པ་རྣམས་ལ་
བདག་གམ་བདག་གིར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །བྱིས་པ་ནི་ཚོར་བའི་རིག་པ་དང་འདུ་ཤེས་དང་། རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་། བྱིས་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཚོར་རོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་ཟད་དེ་རྒྱས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 233b
དེ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་དམ་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དམ་པ་ཕྱི་མ་ཤོས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའམ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་ཤོས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བག་མེད་པ་ཡན་ཆད་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་མན་
ཆད་ཀྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བགྲེས་པ་དང་། བསྙེལ་བ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ལང་ཚོའི་རྒྱགས་པས་མྱོས་ཤིང་བག་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་འཁོགས་ཤིང་རྒས་པ་དང་། མཐུ་མེད་པ་འབྱུང་བ་
གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པར་དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ལ་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་དང་། བག་ཚ་བ་མེད་པར་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་གཞན་དག་ལ་
ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་མཛད་དོ། །འདུས་ཤིང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཏམ་དང་། བསྟན་པའི་གཏམ་མོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཏམ་ནི་འདྲི་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེ་
ཚོམ་བསལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བསྟན་པའི་གཏམ་ནི་ཆོས་ཉན་པ་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་
ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གནས་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་འགག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡང་དག་
པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། སྲེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བདག་མེད་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 234a
འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མར་མེ་ལ་བརྟེན་པའི་འོད་དམ། ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་གྲིབ་མ་མེད་ན། དེ་ཡང་མེད་པ་བཞིན་དུ་ནང་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་རྣམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མ་ལུས་
པར་འགགས་ན་དེ་དག་ཀྱང་འགག་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་
མ་ལུས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་ཞེ་སྡང་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་
པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དབང་པོ་རྣམས་མ་བསྡམས་པར་གནས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།
གནས་ངན་ལེན་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ལུས་བསྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ན། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་བསྒོམ་པ་ལ་
བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམ་པའི་རྒྱུས་ནི་ལུས་དང་། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མེད་ན་ནི་གང་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 234b
བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་རེག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ན་ནི་སོམ་ཉི་ཅན་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདེ་བ་མེད་པར་གནས་
པ་འདི་ནི་ཚེ་འདི་ལ་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་པ་ནི་ཅི་བདག་འདོད་པ་
རྣམས་ལ་འདོད་པའི་འདུན་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་ཚོར་རམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་སྟེ། སྤངས་སམ། མ་སྤངས་སམ། སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པའི་
ཕྱིར་འདོད་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་དང་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་འཕྲོག་པ་ལྟར་ན་འདི་དག་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་གཏོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཏད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་པ་དེ་ལས་ཀྱང་
ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ན་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། གཏད་ན་ནི་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྟག་པ་ཡང་མ་བྱས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྟག་
པ་བྱས་ན་ངེས་པར་རྟོགས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་སེམས་འཕྲོག་ཅིང་འདུས་པ་ཡང་། ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་གཏོད་པར་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོང་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་
པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་དྲག་པོས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་འདོད་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་ན་ནི་དེས་གང་ལ་དམིགས་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཏོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་ན་སློབ་པའི་ས་ལས་ཡང་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 235a
དག་པར་འདས་ནས། རང་གི་སེམས་ལ་དབང་ཡོད་པས་ན་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ན་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་
རོ། །དབང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཞི་བ་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་འདི་ལ་དབང་པོའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་། དེ་བཞིན་
དུ་མི་དགེ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གཞན་གྱིས་ཉམས་པར་བྱས་པའམ། སྨད་པའམ། གསད་པའམ། བཅིང་བའམ། དེ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་སྔོན་བསྒོམས་པ་
ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་དབང་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་
ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ཡོན་གནས་ཀྱི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡོན་གནས་སུ་ཁས་འཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་གནས་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་ལས་རྙེད་པའམ་
བཀུར་སྟི་བྱུང་ནས་དམ་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ལ། དབང་པོ་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དྲོད་མི་ཐུབ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་སྤྱོད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་དང་བུ་སྨད་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འདུ་འཛི་ཡོངས་
སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་བདག་ཉིད་འཚོ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་ལོག་པར་ཞུགས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བའི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད། མྱ་ངན་ལས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 235b
འདའ་བར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་དེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་ཆོས་འདི་པ་རྣམས་དོན་དམ་པའི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་
ནི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་དང་། གལ་ཏེ་འཛིན་པ་ལས་ཐར་བའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ན་དོན་མེད་པ་དང་ཕན་ཡོན་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་གཞན་ལ་ཕན་པར་
འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཆེ་ཞིང་ཕན་ཡོན་ཆེ་ལ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་མཆོག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་
རྨོངས་པ་མེད་པར་གནས་པའི་དོན་གྱིས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ན་རིག་པ་གསུམ་ལ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སྲིད་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་བསྒོམས་པས་ལུས་བསྒོམ་པ་དང་། ལུས་བསྒོམས་པས་དྲངས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་
པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པས་དྲངས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམས་པས་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པའོ། དེ་ལ་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དང་། སློབ་པའི་དང་། མི་སློབ་
པའི་སྟེ། གལ་ཏེ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཡུལ་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་བཟུང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མི་བསྐྱེད་པའམ་སྐྱེས་ཟིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའོ། །བདེན་པ་རྟོགས་པ་དེའི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 236a
བརྗེད་ངས་པ་ལས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། གཉི་ག་སྐྱེ་བས་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་མི་འདུག་ལ། མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སློབ་པའི་བསྒོམ་པའོ། །གང་གི་
ཚེ་དེའི་སེམས་དེ་གནས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ནང་རྒྱ་མི་ཆུང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་ལེགས་པར་བསྒོམས་ཉེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗེད་ངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པས་མཐུན་པར་ཡིད་
མི་འཇུག་པ་འདི་ནི་མི་སློབ་པའི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་དང་པོས་དྲངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གཉིས་
པས་དྲངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་གསུམ་པས་དྲངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འདྲེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། སེམས་ཅན་ཕན་
འདོགས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། སེམས་ཅན་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། སེམས་ཅན་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་དང་སྙིང་དུ་མི་སྡུག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། འདྲེན་མ་ལས་
ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་ཡོད། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡང་ཡོད། འདྲེན་མ་སྟེ། ཆུང་ཟད་དེའི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཆུང་ཟད་ཡིད་དུ་མི་འོང་
བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཕན་འདོགས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཕན་ཡང་འདོགས་ལ་གནོད་པ་ཡང་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 236b
གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྐྱོན་དང་ལྡན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་དང་ཡང་ལྡན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་བྱམས་པ་ལས་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འདོད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །གང་དག་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡིད་དུ་མི་འོང་
བའོ། །གང་དག་ལ་བྱམས་པ་ལས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་དང་། གང་དག་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ལས་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ལེགས་པར་
སྤྱོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། གནས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའིའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཁོར་རྣམས་ལས་སྡིག་ཅན་
དང་། མི་སྙན་པ་དང་། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་ནི་དྲན་པ་
ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཡན་ལག་བརྩམས་སོ། །སློབ་པའི་ས་ལ་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །མི་སློབ་པའི་ས་ལ་ནི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་ན་སྤོང་བའི་ཁམས་མ་ཐོབ་པས་སྤོང་བའི་ཁམས་འདོད་པའི་ཚེ་ནི་དབེན་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་མ་ཐོབ་པས་དེ་འདོད་པའི་ཚེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འགོག་པའི་ཁམས་མ་ཐོབ་པས་དེ་འདོད་པའི་ཚེ་ནི་འགོག་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆེས་དམའ་བ་སྒོམ་པ་སྤངས་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་བཟང་བར་བསྒྱུར་
བ་ནི་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་དབང་པོ་བསྡམས་པས་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེས་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འཛེམ་ཞིང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་དོ། །འགྱོད་པ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 237a
མེད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ན་གོ་རིམས་འདི་བཞིན་དུ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་མ་བསྒོམས་པར་ཡུལ་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་བསྡམས་པར་མཐོང་ནས་གཞན་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སློབ་མ་ལ་
ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་ལ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྒོམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་ལས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་ཕྲ་བ་དེ་ཡང་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་བདག་ནི་དབང་པོ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་ལྟ་བ་རུང་བར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་ཕྱེ་ནས་གཅིག་པུ་གནས་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
དང་བྲལ་བ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ། དེ་དག་ནི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དབང་པོ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ལོག་པར་མོས་ཤིང་ལོག་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་
རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་མཛད་དེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡུལ་ལ་མི་ཕྱོགས་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ལ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་
རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 237b
ན་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་འདྲ་ཡང་དབང་པོ་བསྒོམས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་བསྒོམས་པ་དེ་ཡང་འཁོར་རྣམ་པ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ལྔར་བསྒྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་
དང་གཏན་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། གཏན་དུ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་ལ་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལོག་པར་ཞུགས་ལ་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྣ་མང་
པོ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས། ཁ་ཅིག་ནི་བག་མེད་ཁ་ཅིག་ཏུ་བག་མེད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་བག་ཡོད་དེ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱེད་པ་འདི་ནི་འཁོར་ལྔ་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལེགས་པར་གསུངས་
པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའམ། ཡང་ནན་ཏན་དུ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འཁོར་
སྔ་མ་གཟིགས་ན་ནི་ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་སྐྱེ་ལ། གཉིས་པ་གཟིགས་ན་ནི་ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་སྐྱེའོ། །གསུམ་པ་གཟིགས་ན་ནི་ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་དང་། ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་སྐྱེའོ། །བཞི་པ་གཟིགས་ན་ནི་ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་དང་། ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་སྐྱེའོ། །ལྔ་པ་གཟིགས་ན་ནི་
ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་ཡང་སྐྱེ། ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་ཡང་སྐྱེ། ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་དང་། ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་ཡང་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔར་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཐུགས་སུ་བྱོན་པ་དང་། ཐུགས་སུ་མི་བྱོན་པ་སྐྱེ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བག་
ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་དབང་པོ་བསྒོམས་པས་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྣམ་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་།
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 238a
དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དགོངས་པ་ལེགས་པར་གནས་པས་རྣམ་པ་ལྔར་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བསྒྱུར་བ་ཐམས་
ཅད་དུ་ཅི་རིགས་པར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐུགས་ལ་དགོངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བྱམས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དོན་བྱས་པ་མི་སློབ་པ་ནི་དབང་པོ་
བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ནམ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འདོད་པའམ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་
པའི་སྣང་བ་དང་ཕྲད་ན་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ནས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་མཚན་མ་མེད་པས་དེ་ལས་སེམས་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་དེ། སེམས་ཐག་པ་ནས་ཡུལ་ལ་ནི་མི་
མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཞི་བར་ལྟའོ། །གང་དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་ཤིང་གང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་བརྗེད་ངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དབང་པོ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སློབ་
པའི་རྒྱུད་ནི་ཉོན་མོངས་པས་འདྲེས་པས་ན་མྱུར་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྡང་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་འཛེམ་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་ཏེ།
དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་དབང་པོ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ནི་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཛེས་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འཐོབ་པ་དང་། ཡང་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 238b
དག་པར་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མཛེས་སོ། །བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་གསུམ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་
ཡང་དག་པར་གླེང་བས་བདག་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་མང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་བརྟག་པས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་བདག་ནི་
མེད་ལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གླེང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་
ལ་ཉལ་རྣམ་པ་གསུམ་མ་སྤངས་ཏེ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་མ་
རིག་པ་ཡང་མ་སྤངས་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་རིག་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདུ་བྱེད་
རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་སྤངས་ལ་བདེན་པ་འཛིན་པའི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དེ་གླེང་བར་བྱའོ། །བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པ་ཁོ་ནས་ལེགས་པར་བཟུང་ན་སློབ་པར་གྱུར་པའི་བདེན་པ་
མངོན་པར་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་གོང་དུ་མི་སློབ་པར་གྱུར་པའི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 239a
རོ། །དེ་བས་འདི་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་དེའི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་གླེང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལས་ནི་ཆོས་འདི་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་
དང་ལྡན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་འདི་པ་སྔ་མ་ཤོས་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་མ་བྱང་བ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་བྱང་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་
པའི་གང་ཟག་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་ཚོར་བ་རྟེན་དང་བཅས་དམིགས་པ་དང་བཅས་གྲོགས་དང་བཅས་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། མི་ཤེས་པས་ནི་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ལས་གྱུར་པ་དང་། དུས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པས་གོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚོར་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་ནས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པའི་བར་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་
ནི་དེར་ཀུན་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ཆགས་སོ། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ལྡན་པ་དང་ཀུན་དུ་རྨོངས་སོ། །
དེ་ལ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ནི་ཆགས་ཤིང་སྡང་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་སོ། །འདས་པའི་དུས་ན་ནི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ནི་སེམས་འདོགས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
เล่ม ๑๓๑ · หน้า 239b
ཅན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དང་དུས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ལས་བསགས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕུང་པོ་ཡང་ཉེ་བར་སོགས་ལ་སྲིད་པ་སྟེ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཡང་འཕེལ་
བར་བྱེད་དོ། །ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་སྲེད་པས་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྲེད་པས་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ངལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པས་གོས་པར་འགྱུར་ལ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་འདོད་པ་མི་རྙེད་
པས་གདུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་ན་ཡང་མྱ་ངན་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིར་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་ཚེ་འདིའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་
ཤི་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཤོས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་སྔ་མ་ཤོས་ནི་
སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་དམིགས་ཏེ། དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། སྔ་མ་
བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གང་ཟག་ཉེས་དམིགས་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་བསྒོམ་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་བདག་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྔར་ཐོབ་པ་དེ་བསྒོམ་པ་དེས་སྤོང་བའི་ཁམས་དང་།
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་དུས་གཉིས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གང་ཟག་སྔ་མ་ཤོས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བཞི་པ་སྟེ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด