ཕུང་པོ་ལྔའི་བཤད་པ

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པཉྩ་སྐན་དྷ་བྷཱ་ཥྱཾ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 59b

པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ལ་འགལ་བ་ཡིན་པས། བཏང་སྙོམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པར་འཇུག་པས་ན་བསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པའི་དུས་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་སྐབས་མེད་པས་

བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས་ན། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །

རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྔར་བསྟན་ན་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་

རྟོགས་པར་སླ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཇེ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང་། བཅིང་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའོ། །རྣམ་པར་མི་

འཚེ་བ་སྐྱེས་ན་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ལ་རྣམ་པར་མི་

འཚེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་རུ་ཎ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཀཱའི་དོན་ནི་བདེ་བ་ལ་བྱ་ལ་རུ་ཎ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འགོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་བདག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་འབད་

པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན་བདག་གི་སྡིག་སྒྲིབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་། གཏི་མི་མུག་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བཞི་ལས་བག་ཡོད་པ་འབྱུང་བས་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 60a

པར་མི་འཚེ་བ་ཡང་ཞེ་མི་སྡང་བའི་ཆ་ལས་འབྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་བཅིང་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཚེ་བས་སེམས་ཅན་ལ་མི་འཚེ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །དགེ་བ་བཅུ་

གཅིག་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་

ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པའི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་བྱེད་པས་སྲེད་པ་ལ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འམ། སྲིད་པ་འདིས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་ལེན་ཅིང་ལས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ན་སྲེད་པ་ལ་མིང་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྩྭ་དང་ཕུབ་མ་ལས་

བྱུང་བའི་མེ་ལ་རྩྭའི་མེ་ཕུབ་མའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གང་ལས་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཤིང་དེ་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་གང་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་

སྲེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་པོས་བཀའ་གར་སྩལ་བའི་བཀའ་བཞིན་བྱེད་པའི་མི་དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་སྲེད་པས་གང་དུ་བཏང་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་

ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ་ལྔའོ། །ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་འདི་སྣུམ་དང་འདྲ་བར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲུ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གྱིས་གོས་

ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ཞུགས་ནས་ཀུན་ཏུ་མཆེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཆེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་འབད་པ་དང་། བརྩལ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དབྱུང་བར་བཀའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་འདིས་ཀྱང་ཆགས་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཞེན་ཏམ། ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཞེན་ནས་ཆགས་པ་མཆེད་པར་གྱུར་ན།

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 60b

འབད་པ་དང་བརྩལ་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་དབྲལ་བར་དཀའ་བས་ན་ཞེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེན་པ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སྣུམ་ལ་ཡང་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྣུམ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱའོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་

པོ་ལྔ་ལ་ཕོངས་པར་འཛིན་ཅིང་གང་ཡོངས་སུ་གཏོང་མི་ཕོད་པའོ། །དེ་བས་ན་སྣུམ་ནི་ཕྱིའི་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣུམ་ཞེན་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཏོང་མི་ཕོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་

ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེད། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མེད་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་

དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡོད་པས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་བསྐྱེད་པས་ན། དེའི་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁོང་

ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་རྩུབ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསད་པ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་བྱ་བར་

སེམས་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། རེག་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། བདེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་རེག་པར་གནས་པའོ། །བདེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་རེག་པ་མེད་པར་

གནས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤེ་ན། ཞེ་སྡང་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་འཁྲུག་པས་རྒྱུན་དུ་ཡང་སེམས་ལ་གདུང་བ་དང་བཅས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལུས་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱང་གདུང་བར་འགྱུར་ཏེ།

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 61a

དེ་བས་ན་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་དག་ནི་གསད་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པས། དེའི་ལས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པར་ཡང་བཤད་དོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་རང་

བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་བས་བདག་གི་ཕུང་པོ་

ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་སོ་སྙམ་དུ་ལྷག་པར་རློམ་ཞིང་སེམས་ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་གཉིས་བྱེད་དོ། །བསྟི་སྟང་མེད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །བསྟི་སྟང་མེད་པ་ནི་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་མཁས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་གང་

ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ལུས་མ་གུས་པ་དང་། ངག་མ་གུས་པ་དང་། སེམས་མ་གུས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་མ་གུས་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །ངག་མ་གུས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་མི་བརྗོད་པའོ། །སེམས་མ་གུས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དགའ་བར་མི་སེམས་ཤིང་ཚོད་ཡོད་

པར་སེམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་དུ་ཟིན་མོད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་

འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ང་རྒྱལ་བདུན་ལས་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་

ཕྱིར། ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། ལན་དུ་ཆུང་ངུ་བས་བདག་ཆེ་བའམ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 61b

པས་ཆུང་ལ། བདག་ནི་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་དེ་བས་ཆེ་བ་ལས་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་བལྟས་ནས། ད་ནི་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་འདི་བས་འཕགས་ཤིང་ཆེའོ་ཞེས་གང་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་འགའ་

ཞིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་བདག་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ལས་འདྲ་བ་དེ་ལ་བལྟས་ནས། འདི་དང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་གང་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་

བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་མཚུངས་པ་བས་བདག་ཆེ་བའམ་ཆེ་བ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་ཤེས་

ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཅིས་ཀྱང་མི་མཚུངས་པ་མེད་དེ་མཚུངས་ན་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། འདི་དང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་མཚུངས་ཀྱང་། འདི་བས་བདག་གཏོང་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཉམས་རྩལ་གྱིས་འཕགས་ཏེ་བདག་ཆེའོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་

ཁེངས་པ་ནི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་ཆེ་བ་ལ་ཆེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། འདི་དང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་སོ་སྙམ་ནས་གང་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །

ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། ཆེ་བ་བས་ཀྱང་བདག་ཆེའོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་

ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་། ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་ཏེ་ཆེ་ན། བདག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་ཏེ་ཆེ་བར་ནི་མི་སེམས་ཀྱི་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་འཕགས་ཏེ་ཆེ་བ་དེ་བས་ཀྱང་བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 62a

འཕགས་ཏེ་ཆེའོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་

གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་ཡང་དག་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་

ནི་འདོད་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །འདོད་པ་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདོད་པས་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ད་

ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་མི་གཏོང་ཞིང་འཛིན་པ་དང་ལེན་པ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་

གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའོ། །ཕུང་པོ་དེ་དག་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་བདག་ལྷག་མ་བཞི་ལ་ནི་བདག་གིས་ཞེས་མངོན་པར་ཆགས་ནས། བདག་དེ་བདག་གིས་ཤེས་པ་ལྟ་བུར་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་གང་སེམས་

ཁེངས་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་

སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོང་མའི་བྱེ་བྲག་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བྱ་བས་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིའི་ཆོས་ཇེ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དེའི་རྒྱུས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 62b

སྒོ་ནས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་མིའི་ཆོས་སོ། །མིའི་ཆོས་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་

མ་རྙེད་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་མ་ཐོབ་པར་ཡང་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གང་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཆུང་

བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་བྱེ་བྲག་མང་པོས་འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་། ནོར་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་

འཕགས་ལ། བདག་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་དེ་བས་དམའ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་པར་ནི་མི་སེམས་ཀྱི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་བས་རིགས་དང་ཤེས་ཉེན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་བདག་ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གང་

སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ཆུང་བའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་

ནོ་སྙམ་དུ་གང་སེམས་ཁེངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་སུ་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་ཅིང་སྡིག་པའི་ལས་གང་བྱེད་པ་དེ་ལ་

ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པར་དེ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི།

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 63a

བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ། །འཕགས་སོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱི་ཉེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོན་ཏན་དུ་བཟུང་

ནས། སེམས་ཁེངས་པས་ན་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ཡིན་ལ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་བདག་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ཡིན་ཏེ།

གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་སྨྲས་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་གདེང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་གིས་ཀུན་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་གདེང་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་

དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་ན་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་མི་ཤེས་

པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །དེ་ལ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་

ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་།

ལམ་མོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ནོ། །མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་འམ། ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ལ་ཕྱེ་ན་དུ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 63b

ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། མ་རིག་པ་དེའང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་

པའི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་མི་ཤེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་།

ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་འདྲིས་ཤིང་འགྲོགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་

གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེའང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་འདྲེས་པའི་

མ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ན། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕྱུགས་བསད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དང་། མེའི་ནང་དུ་ལུས་

འདོར་བ་ལ་སོགས་ལ་བསོད་ནམས་སུ་འདུ་ཤེས་ནས་ཕྱུགས་བསད་དེ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་དང་ལུས་མེར་བོར་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཐར་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉི་ཚེ་ཅན་གྱིས་ཐར་པར་

འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེའང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་བཟང་པོ་ཚུལ་དུ་ཤིས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང་། དགྲ་ལ་བརྟགས་ནས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 64a

བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་དེ། ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་

པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་མེད་པ་ཞིག་ཅེས་ཡིད་གཉིས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ལས་འདོད་

ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་ན་ལྡན་གྱི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་

དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་

གཏོགས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་དག་གསུམ་ལ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ནི་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་

ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་ལ་ནི་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མ་རིག་པ་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱང་མི་དགེ་བ་ཡིན་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་ཡང་རྒྱུ་བྱེད་པས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་

ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་བྱེད་པས་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་མི་བྱའི། གཟུགས་དང་གཟུགས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 64b

མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པའི་བདག་

མཚན་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད། ཚེ་འདི་ཡོད། ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་ཅེས་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་

བྱའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ཉོན་མོངས་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་

པའི་ལྟ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་ལྔ་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པའོ་ཞེས་

བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་གོ། །ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་

ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་རྣམ་པར་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བས་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པར་ལྟ། ལོག་པའི་ལྟ་བས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟ་བ་བསྙེམས་པས་ནི་མཆོག་དང་དམ་པའི་རྣམ་པར་ལྟ། ཕུང་པོ་

ལྔ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་དང་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ལྟའོ། །ལྟ་བ་ལྔ་ལས་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 65a

གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཟློག་གོ། །ཆོས་སུ་མ་བརྩམས་པ་ལས་གྱུར་པས་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ཟློག་གོ། །དོན་དུ་ན་མི་རྟག་པ་

དུ་མིའི་རང་བཞིན་ལ་བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་དངོས་སུ་གང་ལ་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་

ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུ་ལྔའོ། །རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ན། རང་གི་

རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ལྟ། གཞན་གྱི་རྒྱུན་དུ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ནི་བདག་གིར་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་གཟུགས་དང་

ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ལ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་མ་གཏོགས་པར་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བདག་དེའི་རྟེན་ནམ་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ནི་

བདག་དེའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྨོངས་པ་ཉོན་མོངས་པའམ་གཏི་མུག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འབྱུང་གི་གཏི་མུག་མེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་འབྱུང་བས་འཇིག་ཚོགས་ལ་

ལྟ་བ་འདི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འདི། །བདག་དང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 65b

ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བར་ཅི་མངོན། ལན་དུ། མདོ་ལས་འབྱུང་བས་ན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འདི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མངོན་ནོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་གང་སུ་དག་བདག་དང་བདག་གིར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་

ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དེའི་རྒྱུས་མཐར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བས་ན་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་བྱེད་པའོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་རང་

བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟག་པའམ་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ཤེས་རབ་

ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྦྱར་ཏེ། རྟག་པའམ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་འབྱུང་བས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་

ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་བལྟས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་གསོབ་

བོར་བ་བཞིན་དུ་ལུས་བོར་ནས་བདག་དེ་ཡོད་པར་ལྟ་བའོ། །ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཕོ་བ་ན་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་བོར་བར་ཟད་ཀྱི། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞིག་པའམ་ཤི་བ་མེད་ཅིང་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་མེས་ཚིག་

ནས་ཐལ་བར་གྱུར་པ་སླར་ཤིང་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཤི་ཕན་ཆད་རྒྱུན་ཆད་དེ་ཕུང་པོ་གཞན་ལེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་དེ་ལྟར་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཏི་མུག་དང་ལྡན་ཞིང་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 66a

རྨོངས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་འབྱུང་གི། །གཏི་མུག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་བས་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་འདི་ཡང་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་དང་རྟག་ཆད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་

པས་ན་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་དབུ་མའི་ལམ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དབུ་མའི་ལམ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དབུ་མའི་ལམ་དེས་འཁོར་བ་ནས་བྱུང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་

ལམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་དབུ་མའི་ལམ་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་པ་དང་ཆད་པར་བལྟས་ན་དབུ་མའི་ལམ་དེ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་དབུ་མའི་ལམ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ།

ལོག་པའི་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་རྒྱུའམ་འབྲས་བུའམ་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་ནས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པ་སྟེ། གང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པའམ། འབྲས་བུ་

ལ་སྐུར་པའམ། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་ཞེས་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་མེད། སྦྱིན་སྲེག་མེད། ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་མེད། ལས་ཉེས་པར་བྱས་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པའོ། །ལས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་

བ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད། ཕ་མེད། མ་མེད། སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ས་བོན་འཇོག་པར་

བྱེད་པ་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚེ་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པའོ། །ས་བོན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 66b

ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕའི་ཁུ་བ་དང་མའི་མི་གཙང་བ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕ་མེད་མ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བས་ནི་ས་བོན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པའོ། །མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་པདྨོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་འཕོས་པ་སྟེ། སེམས་

ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བྱེད་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་

འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སྐུར་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པའོ། །ལམ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པའོ། །འགོག་པ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པའོ། །ཡང་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་

འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གཞག་སྟེ། དེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་རེག་

པ་དང་ཚོར་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དང་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པའོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་གཉིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པའོ། །མ་རིག་པ་འགགས་ན་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་དག་མེད་ཅེས་

སྨྲ་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནས། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་ན་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །གཏི་མུག་དང་

ལྡན་ཞིང་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་འབྱུང་གི། །རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་མི་འབྱུང་བས་ལོག་པའི་ལྟ་བ་འདི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 67a

ལོག་ཏུ་བཟུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ལ་རྟག་པ་དང་

ཆད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་ལྔ་ཆར་ཡང་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པར་ལྟ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བཏགས་པ་ལྟ་བ་གཞན་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་མི་བྱ། སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྡིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་

བ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟ་བ་གཞན་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མར་གྱི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང་གདོལ་བུ་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མར་ཀུན་ཀྱང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་གང་ལྷག་པར་དྲི་མི་ཞིམ་པ་དེ་ལ་མར་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།

གདོལ་བུ་ཀུན་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི་གང་ལྷག་པར་གཞན་པས་གསད་གཅད་ལ་དགའ་བའི་གདོལ་བུ་ལ་གདོལ་བུ་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མེད་པར་སྐུར་པ་མི་འདེབས་ཤིང་དེ་ལས་ལྷག་པར་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་

རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་བས་ལྟ་བ་གཞན་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་མ་བཏགས་ཀྱི། ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་ཤིན་ཏུ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་།

ཤིན་ཏུ་ལོག་པ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བཏགས་སོ། །འདིའི་ལས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་ཅིང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྐྱེས་ན་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ལ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་

ཅད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་བསྙེམས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ལྟ་བ་བསྙེམས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང་། དེའི་གནས་ཕུང་པོ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 67b

རྣམས་ལ་མཆོག་དམ་པ་གཙོ་བོར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་གོང་དུ་བཤད་པའི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ་གསུམ་མོ། །དེའི་གནས་

ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་ལས་འབྱུང་བས་ལྟ་བ་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དེའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་དང་དམ་པ་དང་གཙོ་བོའི་དོན་གསུམ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདྲ་མོད་ཀྱི་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་

པ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཆོག་ཅེ་ན། དམ་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ། །ཅི་ལྟར་དམ་པ་ཞེ་ན། གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དམ་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །དོན་དུ་ན་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་

འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་གསུམ་ལ་ལྟ་བ་འདི་དག་ནི་མཆོག་དམ་པའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང་། ལྟ་བ་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་མཆོག་དམ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་ཞེས་

བྱའོ། །རྨོངས་པ་དང་བཅས་ཤིང་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་གསུམ་དང་། དེའི་གནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་དང་དམ་པར་འཛིན་པ་འབྱུང་གི། །རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ངན་པ་དང་། དེའི་གནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་དང་དམ་པར་འཛིན་པ་མི་འབྱུང་བས་ལྟ་

བ་བསྙེམས་པ་འདི་ཡང་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འཇིག་

ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་གཟུང་བས་དེ་མི་གཏོང་བར་བྱེད་པས་ན་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་གང་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 68a

ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དེའི་གནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དག་པ་དང་གྲོལ་བ་དང་། འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་

སྟེ། གང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མགོ་བྲེགས་པ་དང་། སྒྲེན་མོར་འཕྱན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་དང་། ཁ་ཟས་གཅོད་པ་དང་། བ་ལང་དང་ཁྱི་ལ་

སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་འཛིན་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་དེའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དེའི་གནས་ཀྱི་

ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་བྱས་པའི་ལས་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་ཕུང་པོ་འདིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་གྲོལ་བར་

ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དེའི་གནས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདིས་འཁོར་བ་ལས་འབྱུང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དེའི་གནས་

ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་ལས་འབྱུང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཏི་མུག་དང་ལྡན་ཞིང་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་ཐར་བར་འགྱུར་ཞེས་འཛིན་པ་འབྱུང་གི །

རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་ཤེས་རབ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་ཞེས་འཛིན་པ་མི་འབྱུང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་འདི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 68b

ཀྱི་གཞུང་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་ཏེ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་དག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་

ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ཞེས་མི་བྱའི། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའམ། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའམ་ལོག་པར་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཐར་པའི་

རྒྱུར་མི་འགྱུར་གྱི་བཅིངས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལུས་ཤ་ཐང་ཆད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྲུངས་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་ལུས་

ཤ་ཐང་ཆད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས་ལྟ་བ་དུ་ཞིག་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན། ལྟ་བ་དུ་ཞིག་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རང་བཞིན་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ལས་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་

དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་རྣམས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པ་ལས་ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་

དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ནི་ལམ་ཁ་བྲག་དང་རྩྭའི་

མི་ལ་བློ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་གང་བློ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའོ། །དཔེར་ན་ལམ་ཁ་བྲག་ཏུ་འདུག་པ་ལས་མ་དུ་རའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་འདི་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འདི་མིན་ཞེས་བློ་ཡིད་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་དང་། རྩྭའི་མི་ལ་འདི་ནི་རྩྭའི་མི་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཞེས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 69a

ཡིད་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བློ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་དང་། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བློ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་

འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དང་ལས་བསྟན་ནས། ད་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ལས་དུ་ཞིག་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། དུ་ཞིག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་

ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གཞན་ལ་མཉན་ནས་འཕྲལ་དུ་བསམས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་ཡོད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ལན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལས་ལྟ་བ་

འོག་མ་གསུམ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ། དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བ་འོག་མ་

གསུམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལྔ་ལས་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།

བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་གསུམ་ལ་ནི་ལྟ་བ་འོག་མ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྟ་བ་དེ་གསུམ་ཡང་གཞན་ནས་གཙུག་ལག་མཉན་ནས་འཕྲལ་དུ་བསམས་པ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཡང་གཞན་ལ་གཙུག་ལག་མཉན་ནས་འཕྲལ་དུ་བསམས་པ་

ལས་འབྱུང་བས་ན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟ་བ་གསུམ་དང་ཐེ་ཚོམ་བཤད་པའི་ལྷག་མ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 69b

ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོད་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་

ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ལས་གཙུག་ལག་ཐོས་ནས་འཕྲལ་དུ་བསམས་ནས་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་

བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ལྟ་བས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གི་

ཤས་ལས་འབྱུང་བས་ན་དེ་དག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁྲོ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་འཕྲལ་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་གང་

སེམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཕྲལ་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཟུང་བས་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་གནོད་པ་བྱས་པ་དགག་པ་སྟེ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཉིད་ན་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་བྱའོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་མི་དབེན་

པ་དང་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱས་པའོ། །གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་། ཕྲད་པར་བྱས་པའོ། །གང་སེམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་འཕྲལ་དུ་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་ཕྲད་ནས་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་གང་

སེམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱ་བར་སེམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྨོས་པས་ལུས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྲོ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་ཁྲོ་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཁྲོ་བ་འདི་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཤས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 70a

ལས་འབྱུང་བས་ན་བཏགས་པར་ཡོད་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་དབྱིག་པས་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ཁྲོ་བ་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་མདུད་པར་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་མི་དབེན་པའམ་གནོད་པར་བྱས་པ་དང་ཕྲད་དོ། །དེ་ནས་

ཁྲོས་སོ། །དེ་ནས་ཁྲོ་བའི་འོག་ཏུ་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་པས་ལན་མ་ལོན་བར་དུ་མི་གཏོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་རྒྱུན་དུ་སེམས་ལ་འཇོག་ཅིང་མདུད་པར་འཛིན་པ་མི་གཏོང་བ་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་སྔོན་བྱས། ད་ལྟར་

བྱེད། ཕྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར། འདིས་བདག་གི་མཛའ་བོ་ལ་གནོད་པ་སྔོན་བྱས། ད་ལྟར་བྱེད། ཕྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར། འདིས་བདག་གི་དགྲ་ལ་སྔོན་ཕན་བཏགས། ད་ལྟར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད། ཕྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་འདི་ལ་གནོད་པར་མི་བྱ་བར་མི་གཏོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཞེ་

སྡང་གི་བསམ་པ་རྒྱུན་དུ་མི་གཏོང་བ་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་མི་བཟོད་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། གནོད་པར་བྱེད་པས་ཇི་བྱས་ཀྱང་མི་བཟོད་ཅིང་ཕྱིས་དེ་ལ་གནོད་པར་

བྱེད་པར་འདོད་པས་ན་དེའི་ལས་ནི་མི་བཟོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཆབ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆབ་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འཆབ་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་བདག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མཁྱུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།

ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པའོ། །མཁན་པོ་འམ་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པས་གླེང་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང་། འཇིགས་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་ལ་འདིས་སྡིག་པ་མ་བཤགས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 70b

རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དེས་མང་པོའི་མདུན་དུ་མི་གླེང་པར་སྐབས་སུ་བབ་པར་བྱས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་སྡིག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ཀྱི་ཤོགས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་སྡིག་པ་མ་བཤགས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་གི་དབང་དུ་སོང་ནས་བདག་གིས་སྡིག་པ་མ་

བྱས་སོ་ཞེས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བྱས་པ་མཁྱུད་ཅིང་བསྙོན་པ་ནི་འཆབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། འགྱོད་པ་དང་མི་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་

ཀྱིས་གང་གིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མཁྱུད་པ་དེ་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་བདེ་བར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འཚིག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཚིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འཚིག་

པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཚིག་བརླང་པོ་ཞེར་འདེབས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་བརླང་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ཚིག་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་གང་སྨྲས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་གནད་དུ་འཕེན་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་

ཚིག་བརླང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟོས་ན་ལུས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དང་པོ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་དོ། །དེ་ནས་ཁྲོས་སོ། །དེ་ནས་ཁོན་དུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ནས་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའི་ཚིག་རྩུབ་པོས་གཞན་གྱི་ཞེར་འདེབས་ཤིང་གཞན་

གྱི་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་འཚིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་ཟད་དོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། ཚིག་ངན་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་ངན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རུས་

དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །མི་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་གདུག་པར་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་གང་ཟག་གཞན་དག་ཀྱང་མི་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲག་དོག་གི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྲག་དོག་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 71a

གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཕྲག་དོག་གི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཕ་རོལ་པོའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་ཁྱད་པར་འཁྲུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལ་བྱ་སྟེ།

སེམས་ཅན་གཞན་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཀུར་སྟི་དང་ལྡན་པ་དང་། རིགས་མཐོ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཁྱད་པར་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཀྱིས་སེམས་མི་

བཟོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་། རིགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་དང་དེ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་སེམས་འཁྲུག་ལ་མི་བཟོད་པ་ནི་ཕྲག་དོག་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་

ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་མི་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྲག་དོག་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མཐོང་བ་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་སེམས་མི་བདེ་ཞིང་འཁྲུག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེར་སྣའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།

སེར་སྣ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། སེར་སྣའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་དང་། ཕན་གདགས་པར་

འདོད་པས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གིར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དབང་བའམ་བདག་ལ་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་འཆད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཟང་ཟིང་ནི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལ་

སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་དོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མཆོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ་། །ཕོངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ་། །དགེ་འདུན་ལ་ནི་མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ་། །ཡེ་ཕོངས་པ་དང་དགེ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 71b

འདུན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་མི་འདོད་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེར་སྣ་ཡོད་ན་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཞན་ལ་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མི་བྱེད་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་སེར་སྣ་ནི་སྦྱིན་པ་

དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་དང་། དངོས་པོ་གང་མི་མཁོ་བ་དང་ངན་པ་ཡང་གཞན་ལ་གཏོང་མི་ཕོད་ཅིང་ཟང་ཟིང་རྣམས་སྡུད་

པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་སེར་སྣ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ལས་འབྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལན་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། སེར་སྣ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཟང་ཟིང་རྣམས་སྡུད་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

སྒྱུའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། སྒྱུའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཕ་རོལ་པོ་སླུ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་མཁས་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཚུལ་

ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བའམ་མཁས་པ་དང་འདྲ་བར་གཞན་ལ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ནི་གཞན་ལ་སླུ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་པ་འདྲ་བར་བསྟན་ན་གཞན་གྱིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མི་སྟེར་དུ་དོགས་ནས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་བདག་ཚུལ་

ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདྲ་བར་གནས་པར་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་དང་། བདག་མཁས་པ་མ་ཡིན་ཡང་མཁས་པ་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་དོན་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ནི་སྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ཀྱིས་ཡོན་

ཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ནི་ལོག་པར་འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་འདྲ་བར་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 72a

ཚུལ་བཅོས་ནས་ཆོས་གོས་དང་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་གཡོ་སྒྱུས་བཙལ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ན་ལོག་པར་འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཡོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཡོའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་

དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བདག་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའི་ཐབས་གཟུང་བ་སྟེ། སེམས་གྱ་གྱུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བྱས་པ་ནི་བདག་གི་ཉེས་པའོ། །བདག་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པ་ནི་བདག་གི་ཉེས་པ་མཁྱུད་པའམ་སྦེད་པའོ། །ཚུལ་

ཅིས་ཉེས་པ་བཅབས་ཤེ་ན། ཐབས་གཟུང་བ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་གཟུང་བས་ཉེས་པ་འཆབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའང་གཞན་དག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་བྱས་སམ་ཞེས་དྲིས་ན། བདག་མ་དུ་རའི་གྲོང་ཁྱེར་

ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་སྐྱོང་ཞིང་གཏམ་རླུང་སྐུར་བར་བྱེད་པའམ། སྨྲ་ན་མི་གསལ་བར་ཉེས་པ་བྱས་སམ་མ་བྱས་གཏོལ་མེད་ཅིང་ཅི་སྨྲས་གཏོལ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་གཡོ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དྲང་པོར་

མི་སེམས་ཤིང་དྲང་པོར་མི་སྨྲ་བས་ན་སེམས་གྱ་གྱུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་དང་ཉེས་པ་བཅབས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་འབྱུང་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་

པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྒོ་བ་འཐོབ་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་སྟེ། སུ་ཉེས་པ་འཆབ་པའི་གཡོ་དང་ཆགས་པ་དེ་ལ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྒོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྔར་ལུང་བསྒོ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཡོ་ཡོད་པས་ཚུལ་

བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལོག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལུང་བསྒོ་བ་ཐོབ་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འཆབ་པ་ཡང་བདག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཆབ་པ་ཡིན་ལ་གཡོ་ཡང་རང་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའི་ཐབས་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉི་ག་ཉེས་པ་འཆབ་པ་བྱེད་པར་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 72b

ཟད་ན་ཁྱད་པར་ཇི་ཡོད། སྨྲས་པ། འཆབ་པ་ནི་བདག་གིས་ཉེས་པ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་དངོས་སུ་གསལ་བར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མཁྱུད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཡོ་ནི་དངོས་སུ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་གསལ་བར་མི་སྨྲ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་འདྲ་བར་ཉེས་པ་མཁྱུད་པར་བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །རྒྱགས་པའི་རང་བཞིན་

བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྒྱགས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་

པ་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པ་འབྱོར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རིགས་ཆེན་པོ་དང་། ལུས་ནད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མཛེས་པ་དང་། ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་པ་དང་། སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དབང་དང་། ཕྱུག་པ་དང་། བློ་དང་། ཡིད་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་

ནི་བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིང་གིས་སྨོས་པའི་བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཞེན་ནས་གཏོང་མི་ཕོད་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ། ཆགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་

སམ་རློམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སམ་ཡིད་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་རློམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་རང་དབང་

མེད་པར་བྱས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་ཅིང་མི་གཏོང་གི་དགེ་བའི་སེམས་འཇུག་པའི་དབང་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་

ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། རྒྱགས་པའི་རྒྱུས་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རང་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 73a

བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཅིང་བ་དང་།

བརྡེག་པ་དང་། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོ་འཚམས་ཤིང་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་དེ་ཡང་མིང་དུ་ན་བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་བཟོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་མིང་གི་

རྣམ་གྲངས་སོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་ལ་སེམས་ཅན་དག་བཅིང་དུ་བཅུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་སེམས་ཅན་ལ་བཅིང་བའི་ལས་བྱེད་

པ་མཐོང་ན་དགའ་ཞིང་དེ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་བཟོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་རྩུབ་པར་བྱེད་ཅིང་བཅིང་བ་དང་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་

སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཚ་མི་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་བདག་ལ་ངོ་མི་ཚའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་

ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ངན་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་བཤད་ན་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པས་མཇལ་བརྡ་ཕྲད་སླ་བར་འགྱུར་བས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཇེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཆོ་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཤེས་

རབ་དང་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ལས་ངན་པ་འདི་འདྲ་བ་བདག་གིས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བདག་ལ་བལྟས་ཏེ། སྡིག་པའི་ལས་ལ་བག་བྱེད་ཅིང་བདག་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཆོ་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 73b

ལྡན་པས་ལས་ངན་པ་འདི་འདྲ་བ་བདག་གིས་སྤྱད་པའི་ཆ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཀྱང་བདག་གིས་བདག་ཁྲེལ་བ་མེད་དེ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཛེམ་པ་མེད་པར་སྤྱད་པ་ནི་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་

པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་ཡང་ན་ནི་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། གང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་འཛེམ་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ནའོ། །ཡང་ན་ནི་གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་གི་

དབང་གིས་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ནམ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་འཛེམ་པ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ནའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་གཡོ་དང་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའམ་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །ཁྲེལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་

པའི་ཕྱིར། ཁྲེལ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁྲེལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་གཞན་ལ་མི་འཛེམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྔར་བསྟན་ན་ཁྲེལ་མེད་པ་མཇལ་ཆུང་སླ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁྲེལ་ཡོད་པ་

ཇེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ངན་པ་འདི་དག་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་འཕྱ་བ་དང་བརྡེག་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་དཔྱས་པ་དང་བཅིང་བ་དང་། གནོད་པ་བྱས་པར་དོགས་ནས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་འཛེམ་

པ་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡིག་པའི་ལས་འདི་དག་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་པས་དཔྱས་པ་དང་བཅིང་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་དཔྱས་པ་དང་། གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་འཛེམ་པ་མེད་པར་སྡིག་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་

ཡང་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་སམ་རྒྱུ་བྱེད་པའོ། །རྨུགས་པའི་རང་བཞིན་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 74a

བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྨུགས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྟེ་བློང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་

སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཤིང་དམིགས་པར་བྱ་བ་སེམས་ལ་གསལ་བར་འཇོག་མི་ནུས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བའི་དོན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། པགས་པ་བངས་ན་ལྡར་བར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་སེམས་བླུན་པའམ་

སེམས་སླུ་བའམ་སེམས་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་བློང་བ་སྟེ། སེམས་མི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྨུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་

ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །རྒོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྒོད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། སེམས་མ་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་

ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་སེམས་གཡེངས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་རྒྱུ་བྱས་ནས་སྔོན་བགད་པ་དང་། རྩེད་མོ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེར་སེམས་འཕྲོས་ནས་སེམས་ཡེང་ཡེང་

པོར་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་རྒོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི། བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ནི་ཞི་གནས་དང་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་རྒོད་པ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་བྱུང་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་

པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་ཞི་གནས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་དད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་དད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མ་དད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ལས་དང་། འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་དང་།

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 74b

དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་སེམས་མ་དད་པ་སྟེ། དད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་གསུམ་མོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ་གཉིས་སོ། །

བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །དཀོན་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་སེམས་དང་བ་མེད་པ་ནི་མ་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་

ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་སེམས་དང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ནུས། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ལ་གང་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་

ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་དད་པ་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་། བདེན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་སེམས་དང་བ་མེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་མེད་པས་ན་མ་དད་པ་ནི་དད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ། །

འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི། བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། མ་དད་པ་ཡོད་པ་ན་མ་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བྱེད་མི་འདོད་པས་ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ལེ་ལོའི་རང་བཞིན་

བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ལེ་ལོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ལེ་ལོའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། དགེ་བ་ལ་སེམས་མི་སྤྲོ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་འཕྲེས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་

ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་བྱ་བ་ལ་སེམས་མི་སྤྲོ་ཞིང་དགེ་བའི་ལས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་མི་འདོད་པ་ནི་ལེ་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་པ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 75a

ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེ་ལོ་ནི་དགེ་བའི་ལས་བྱ་བ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བ་མེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་བཏགས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་

སྦྱོར་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པའོ། །བག་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། བག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ལེ་ལོ་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་

ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་མི་བསྲུང་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་མི་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ལེ་ལོ་སྟེ། ཆོས་འདི་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་སམ་ཆོས་དེ་བཞི་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སེམས་ཞུགས་

པ་ལས་ནི་མི་སྲུང་མི་གློན། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་བག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ལེ་ལོ་སྟེ། ཆོས་འདི་བཞིའི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི། བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་

ལས་ནི་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང་དགེ་བ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། མི་དགེ་བ་ལ་སེམས་ཞུགས་པ་ལས་མ་བསྲུངས་པས་ནི་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ཉམས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དྲན་པ་ཉམས་

པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། དྲན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སེམས་མི་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་གང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ལ་ནི། དྲན་པ་ཉོན་མོངས་

པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དགེ་བའི་སེམས་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་དང་ཁ་ར་ཟ་བ་ལས་གོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་ཏིག་ཏ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་རྫས་ཟ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དྲན་པ་གང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པས་འདོད་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 75b

ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ལ་དྲན་གྱི་དགེ་བ་སེམས་ལ་མི་གསལ་ཏེ། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་མི་དྲན་ཏེ། བརྗེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་

རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་སེམས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་

པར་གཡེང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་དབང་གི་ཤས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ལ་གང་སེམས་ཡེང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་

ལྔ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་རོ་དང་རེག་གོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ཀྱིས་རྒྱུ་བྱས་ནས་གང་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཚེའམ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སེམས་ལ་སེམས་པའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལྔའི་ཡུལ་ལ་

སེམས་འཕྲོས་པ་འམ་སེམས་ཡེང་བར་སོང་བ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ནི་འདོད་

ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་གཡེང་བ་འབྱུང་། ཡང་ན་ནི་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་གཡེང་བ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་ལ་སེམས་གཡེངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཁམས་

གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་དག་ལས་ནི་གཡེང་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བཤད་དོ། །གཡེང་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་དང་། ནང་དུ་གཡེང་བ་དང་། མཚན་མའི་གཡེང་བ་དང་།

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 76a

གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བ་དང་། དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནང་དུ་

རྩེ་གཅིག་པར་འཇོག་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་འཕྲོས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་སེམས་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ནི་ནང་དུ་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་

འཛིན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བསྒོམས་ན་གཞན་དག་གིས་བདག་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མཚན་མའི་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ཚེ་བདག་དང་བདག་གིར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྔར་ཏིང་ངེ་

འཛིན་གཅིག་བསྒོམས་བསྒོམས་པ་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་གཡེང་བ་དྲུག་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་བཤད་མོད་ཀྱི། གཡེང་བ་གཞན་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་

བཞིན་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བཞིན་མེད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྣམས་ལ་དབང་མེད་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་

བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་གང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འགྲོ་འདུག་ལྡང་ཉལ་དང་།

ངག་གི་སྤྱོད་པ་སྨྲ་བ་དང་མི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསམ་པ་དང་མི་བསམ་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བདག་ད་ལྟར་འདི་བྱེད་ཅིང་འདུག་གོ་ཞེས་མི་ཤེས་པ་དང་། བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བའི་དམིགས་མི་ཤེས་པ་ན་ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 76b

ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་མི་ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་སྐྱོན་དང་ལྟུང་བ་ཤ་སྟག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཞི་ནི་གཞན་དུ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འགྱོད་

པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྱོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འགྱོད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་ཡིད་ལ་གཅགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་མཚར་བྱས་ཤེའམ། མ་ལེགས་པ་ཞེས་བྱས་

སོ་ཞེས་ཕྱིས་ཡིད་ལ་གདུང་ཞིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་བྱས་པ་མཚར་བྱས་སོ་ཞེའམ། མ་ལེགས་པ་ནི་བྱས་སོ་ཞེས་ཕྱིས་མི་དགའ་ཞིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་འམ། བཙེམ་དྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པ་མཚར་བྱས་ཤེའམ་མ་བྱས་པ་མཚར་བྱས་སོ་ཞེས་ཕྱིས་

ཡིད་ལ་གདུང་ཞིང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྱོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་བྱས་པ་ལ་དགེ་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེ་འམ། ཉེས་པ་ཞིག་བྱས་ཞེས་འགྱོད་

པ་ནི་འགྱོད་པ་མི་དགེ་བའོ། །ཡང་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་མ་བྱས་པར་མ་ལེགས་པ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་འགྱོད་པ་ནི་འགྱོད་པ་མི་དགེ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་ཉེས་པ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེ་འམ། མ་ལེགས་པ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་འགྱོད་པ་ནི་འགྱོད་པ་

དགེ་བའོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་མ་བྱས་པ་མ་ལེགས་པ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་འགྱོད་པ་དེ་དག་ནི་འགྱོད་པ་དགེ་བའོ། །བཙེམ་དྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མ་བྱས་པ་མཚར་བྱས་ཤེ་འམ་དེ་དག་བྱས་པ་ཉེས་པ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་འགྱོད་པ་ནི་འགྱོད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །འགྱོད་པ་གསུམ་

ལས་འགྱོད་པ་མི་དགེ་བ་དང་། འགྱོད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཉིས་ནི་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བ་འགྱོད་པ་དེ་དག་ནི་གཏི་མུག་མེད་པའི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་སེམས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 77a

ལ་འགྱོད་པའམ། གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ།

རང་དབང་མེད་པར་འཇུག་པ་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཞུགས་ཤིང་དམིགས་པའོ། །གཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་སེམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་དབང་མེད་པས་ནི་རང་དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཡུལ་ལ་

འཇུག་པའི་རང་དབང་མེད་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་འཛིན་པར་མི་ནུས་པར་གྱུར་པས་ན་ལུས་ས་ལ་འགྱེལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་གཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཕོག་སྟེ་བརྒྱལ་བ་ན་ཡང་སེམས་ཕྱི་རོལ་

ཏུ་འཇུག་པའི་དབང་མེད་ལ་ལུས་འཛིན་ཀྱང་མི་ནུས་པས་བརྒྱལ་བ་ལ་གཉིད་ཅེས་བྱའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། སེམས་མངོན་པར་སྡུད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་གི་སེམས་

ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པ་ནི་གཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་ན་ཡང་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པར་བྱེད་པས་འགོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་གཉིད་ཅེས་བྱའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་

དགག་པའི་ཕྱིར་རང་དབང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། གང་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་ཡང་བྱེད་ལ་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པར་ཡང་བྱེད་པ་དེ་ལ་གཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྨི་

ལམ་དུ་རྨི་བ་ནི་གཉིད་དགེ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་རྨི་ལམ་དུ་རྨི་བ་ནི་གཉིད་མི་དགེ་བའོ། །བཙེམ་དྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པར་རྨི་ལམ་དུ་རྨི་ན་ནི་གཉིད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ནི་གཉིད་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 77b

དགེ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་བྱེད་པ་ལས་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ན་ནི་གཉིད་མི་དགེ་བའོ། །བཙེམ་དྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་བྱེད་པ་ལས་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ནི་གཉིད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་དགེ་བའི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་དེ་

གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ན་གཉིད་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་དེ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ན་གཉིད་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་དེ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ན་གཉིད་དེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རིད་དེ་ཉམ་ཆུང་བ་དང་།

ལུས་ངལ་བར་གྱུར་པ་དང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱིས་འགྲངས་ཏེ་ལུས་ལྕི་བར་གྱུར་པ་དང་། མུན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་གཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་

ན་རེ་མི་དགེ་བའི་གཉིད་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཉིད་ནི་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་གི་དགེ་བའི་གཉིད་ནི་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདིའི་ལས་ནི་བྱ་བ་མི་འགྲུབ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ནས་ལས་སུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་

ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་ཚོལ་བ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་སེམས་རྩིང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འདི་གོ་རྫ་མ་ཞིག་ཡིན་

ནམ་སྣམ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སྤྱི་ཙམ་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོལ་བ་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་

ཚིག་གིས་འདི་ནི་སྣམ་བུ་འདི་ནི་བུམ་པ་ཞེས་དོན་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འདི་ནི་སྣམ་བུ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་སྨྲ་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་རྟོག་པའི་ལས་བསྟན་ཏོ། །རྟོག་པ་དེ་ཡང་གང་གི་ཕ་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 78a

པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་པ་ནི་སེམས་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ནི་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན། འདི་ནི་ཉེས་པ་ཅན་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་

འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ལས་རྟོག་པ་གདགས་པས་ན་རྟོག་པ་འདི་ཡང་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བར་བར་ནི་སེམས་དང་སེམས་པ་གཉིས་ལ་རྟོག་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་རྟོག་པ་དེ་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་དུས་

ནའོ། །བར་བར་ནི་ཤེས་རབ་དང་སེམས་གཉིས་ལ་རྟོག་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་རྟོག་པ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པའི་དུས་ནའོ། །ཡང་ན་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་པོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་གདགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་ནི་བུམ་པ་འདི་ནི་སྣམ་བུ་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་རྟོག་པ་འབྱུང་བའི་

ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སེམས་འབའ་ཞིག་ལ་རྟོག་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་རྟོག་པ་དེ་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་དུས་ནའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་ལ་རྟོག་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་རྟོག་པ་དེ་རྟོག་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ནའོ། །གང་སེམས་རྩིང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་ནང་ན་དམར་པོ་

ཞེའམ་ལེགས་པ་ཞེའམ་མ་ལེགས་པ་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་མི་འཇུག་པའི་འདི་ནི་བུམ་པ་འདི་ནི་སྣམ་བུ་ཞེས་སྤྱི་ཙམ་དུ་རྟོག་པས་ན་སེམས་རྩིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །རྟོག་པ་དེ་ལའང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །

དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དགེ་བའོ། །འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་པ་མི་དགེ་བའོ། །བཟོའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་འདིའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བར་

གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པ་ནི་དགེ་བ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་མི་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །དཔྱོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 78b

དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དཔྱོད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གང་སེམས་ཞིབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་རྟོག་པས་འདི་ནི་བུམ་པ། འདི་ནི་སྣམ་བུ་ཞེས་བརྟགས་པ་ལས་ཕྱིས་བུམ་པའི་ནང་ན་

ཡང་དམར་པོ་ཞིག་ཅེ་འམ། ནག་པོ་ཞིག་ཅེ་འམ། བུམ་པ་ངོས་འདི་ནི་དམར་རོ་ཞེ་འམ། བུམ་པ་འདི་ནི་ལེགས། འདི་ནི་མ་ལེགས་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་

རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཚིག་གིས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་བུམ་པ་འདི་ནི་ལེགས། འདི་ནི་མ་ལེགས་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་སྨྲ་ཞིང་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ལས་བསྟན་ཏོ། །

དཔྱོད་པ་དེ་ཡང་ཅི་ལ་གདགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་སེམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་གདགས་པ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་འདི་ཡང་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་གདགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤས་ལས་འབྱུང་བས་ན་འདི་ཡང་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་

བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བར་བར་ནི་སེམས་དང་སེམས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་དཔྱོད་པ་དེ་མི་དཔྱོད་པའི་དུས་སུ་གནས་པའི་ཚེ་ནའོ། །བར་བར་ནི་སེམས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ལ་དཔྱོད་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་དཔྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ནའོ། །

ཡང་ན་སེམས་འབའ་ཞིག་ལ་དཔྱོད་པ་གདགས་ཏེ་ནམ་དཔྱོད་པ་དེ་མི་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ནའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་ལ་དཔྱོད་པ་གདགས་ཏེ། ནམ་དཔྱོད་པ་དེ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ནའོ། །གང་སེམས་ཞིབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རྟོག་པས་བུམ་པ་ཙམ་

ཞིག་ཏུ་བརྟགས་པའི་འོག་ཏུ་དཔྱོད་པ་འདི་ནི་བུམ་པའི་ནང་ན་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཕྲར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཞིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེས་ནི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །དཔྱོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 79a

དེ་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་ན་ཐབས་འདི་དང་འདིས་ཕན་གདགས་སོ་ཞེས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དགེ་བའོ། །གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པ་མི་དགེ་བའོ། །བཙེམ་དྲུབ་ལ་

སོགས་པ་བཟོའི་གནས་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་འདིའི་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དཔྱོད་པ་ནི། བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །གཞན་

ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་མི་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་མི་བདེ་བར་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་སེམས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་གདགས་པར་འདྲ་ན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེ་གཉི་ག་སེམས་པ་དང་། ཤེས་

རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་གདགས་པར་འདྲ་ན་ཡང་རྟོག་པ་ནི་སེམས་རྩིང་བའི་རང་བཞིན་དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་ཞིབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་གཞན་དུ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གོང་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ནས། ལན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལས་

གཞན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་གླེངས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བཤད་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་མི་ལྡན་

པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ། །གནས་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་དང་། རྫས་མཉམ་པས་སེམས་དང་མཉམ་དུ་སྐྱེ་ཞིང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ནི་སེམས་

དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། དེ་དག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་ཡང་ཇི་ལ་གདགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 79b

གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་གདགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་གང་གཟུགས་ཀྱི་དུས་ལ་གདགས་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་དུས་ལ་གདགས་པ་དང་།

སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་ལ་གདགས་པ་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དུས་ལ་གདགས། ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ཀྱི་དུས་ལ་གདགས། ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་ལ་གདགས་

ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་བཏགས་པར་ཡོད་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའམ། དེ་གསུམ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་ན་གཟུགས་དང་། སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་

བའི་དུས་ལ་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངག་གིས་བསྐྱེད་ནས་ནམ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། དཔེར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་གཟུགས་དང་།

སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཐུས་བསྐྱེད་པར་བརྩམས་ཏེ། ནམ་སེམས་འགགས་པའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་

ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་བཙལ་ནས། ནམ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་དུས་ཕན་ཆད་སོ་སོའི་མིང་དུ་གདགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཐུས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམས་ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་གཟུགས་

དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པར་རྫས་སུ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པར་རྟོག་སྟེ། དེ་ཉིད་རྫས་སུ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམས་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་གདགས་སོ་ཞེས་བཤད་ན། ཁ་ཅིག་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 80a

གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡིན་པར་གདགས་སམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གུད་ན་ཐ་དད་པ་ཡོད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མི་གདགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་

ལས་བྱུང་བའི་བདག་གིས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་མི་གདགས། གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་གཞན་དུ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་མི་གདགས་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་

གཅིག་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་གྱུར་བ་འམ་ཐ་དད་ནའང་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པས་དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་ས་གཅིག་པར་ཡང་མི་གདགས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་གདགས་པ་དང་། ཁུ་ཚུར་དང་སོར་མོ་གཅིག་པར་ཡང་མི་གདགས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་གདགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་དང་ས་རང་བཞིན་གཅིག་

པར་ཡང་གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། བུམ་པ་ནི་ལྟོ་ཟླུམ་པོ་སྐྱེ་སྡེང་སྡེང་པོ་ལ་ཆུ་འཛིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དབྱིབས་ཅན་ཡིན་ལ་སའི་དབྱིབས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འདུག་པས་ས་དང་གཅིག་པ་ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་མི་རུང་བ་ལས་བུམ་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་ཀྱང་གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། བུམ་པ་ས་ལས་

བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོར་མོ་དང་ཁུ་ཚུར་གཅིག་པ་ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སོར་མོ་དང་ཁུ་ཚུར་གཅིག་པར་གྱུར་ན་ནི་སོར་མོ་བརྐྱང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་སོར་མོ་རེ་རེ་ལ་ཁུ་ཚུར་གྱི་དབྱིབས་འདྲ་བར་སྣང་བར་གྱུར་པའི་རིགས་ན། སོར་མོ་བརྐྱང་བའི་ཚེ་སོར་མོ་རེ་རེ་ལ་ཁུ་ཚུར་གྱི་དབྱིབས་

འདྲ་བ་མི་སྣང་བས་གཅིག་པ་ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །སོར་མོ་དང་ཁུ་ཚུར་ཐ་དད་པ་ཞེས་ཀྱང་གདགས་སུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཁུ་ཚུར་ནི་སོར་མོ་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་རྟེན་ནི་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །བརྟེན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་སེམས་

དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་གཅིག་ཅེས་གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། བུམ་པ་དང་ཆུ་གཅིག་པར་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ཡང་མི་རུང་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་སེམས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 80b

དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ནི་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམས་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་འབྱུང་བའི་རིགས་ན་གཟུགས་

དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་མ་བརྟེན་པར་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཞེས་གདགས་སུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ནས། གང་དག་གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་གདགས་པ་སྟེ།

དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མི་གདགས་སོ་ཞེས་སྤྱི་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ན་མིང་གིས་གང་དང་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་འདོད་ནས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་གདགས་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མི་གདགས་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་

དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་རྙེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཅན་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བ་འམ། རིགས་འདྲ་བ་འམ།

གཞན་ཡང་གཟུགས་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་སུ་གདགས་པ་ཡང་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པར་བསྡུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་འདིར་མ་སྨོས་པ་འཇུག་པ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མགྱོགས་པ་དང་། གོ་རིམས་དང་། དུས་དང་། ཡུལ་དང་།

གྲངས་དང་། ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྙེད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྙེད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དགེ་

བའམ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྔོན་མ་རྙེད་ཅིང་བདག་ལ་མེད་པ་ལས་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྙེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་རྙེད་པ་རྙེད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ནས་ཆོས་དེ་དག་བདག་ལ་ཡོད་ཅིང་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ལྡན་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 81a

པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ལ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དེ་ལ་ཕྱེ་ན་དུ་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའང་ས་བོན་དང་། དབང་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྙེད་པ་དེ་ལའང་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་

གསུམ་ཡོད་དེ། ས་བོན་རྙེད་པ་དང་། དབང་རྙེད་པ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ལ་ས་བོན་རྙེད་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་བདག་དང་འདྲ་བའི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་

པའི་རྒྱུ་ལ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐྲུན་ཅིང་བག་ཆགས་གཞག་པ་ལ་ས་བོན་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་བསྐྲུན་པས་དེས་བརྟས་པར་གྱུར་ནས་བདག་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བར་དུ་གཅད་མི་ནུས་པར་འབྲས་བུ་

བསྐྱེད་པའི་མཐའ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་ནི་མ་སྐྱེས། འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ནི་དབང་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལས་རང་གི་འབྲས་བུ་གྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེས་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་འདི་ལྟར་

སྦྱར་བའི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྦྱར་བའི་རིགས་ཤེ་ན། བར་འགའ་ནི་ས་བོན་ལ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བར་འགའ་ནི་དབང་ལ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ། བར་འགའ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་རྙེད་པ་ལས་རྙེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་མན་ཆད་

ནས་དབང་གི་གནས་རྙེད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དང་ཐོབ་པར་ལྡན་པ་རྙེད་པ་གཉིས་ལ་བྱའི། །དབང་དང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་ས་བོན་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཡང་ན་ས་བོན་རྙེད་པ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་རྣམས་དགེ་བ་དང་མི་

དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྙེད་པ་ལ་བྱའོ། །དབང་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དབང་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 81b

མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ། དབང་པོ་ལྔ་ལས་སོ་སོའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་རིགས་པར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་ཏེ། ས་བོན་ནི་རྙེད་པ་དང་སྦྱར། དབང་ནི་ཐོབ་པ་དང་སྦྱར། མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྡན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འདུ་ཤེས་

མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་

པར་སྨིན་པ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་གོང་མའི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །

དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཉི་ཤུ་སྟེ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་འོག་ན་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དང་། གླིང་བཞི་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་སོ། །དེ་ལ་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་ནི་མནར་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་གདུང་བ་དང་།

གདུང་བ་དང་། འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་དང་། འོ་དོད་འབོད་པ་དང་། འདུས་འཇོམས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། ཡང་སོས་སོ། །གླིང་བཞི་ནི་ལྷོའི་འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་ནི་

རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་རིགས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་ཐུན་སྤྱོམས་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་གསུམ་སྟེ། ཚངས་རིས་དང་། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང་། ཚངས་

ཆེན་ནོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་གནས་གསུམ་སྟེ། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་ལོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་གནས་གསུམ་སྟེ། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གནས་བརྒྱད་དེ། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 82a

འཕེལ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། འོག་མིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་སྐྱེ་མཆེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་

དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལ་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་གནས་གསུམ་སྟེ། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་ལས། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བསམ་

གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀུན་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གོང་མའི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་གོང་མ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ། དོན་དུ་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་

ད་དུང་མ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དང་པོའི་བསམས་པའམ། འདུ་ཤེས་གང་གིས་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་

ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེས་དང་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་འདུ་ཤེས་སུན་འབྱིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ཟུག་རྔུ་ཡིན། འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ནད་ཡིན། འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ཤུ་བ་ཡིན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་འདི་ནི་ཞི་བ་ཡིན། གྱ་ནོམ་པ་ཡིན། འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་སུན་

ཕྱུང་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ན། འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའམ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་ཆེ་གནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་

སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་སྔར་བྱས་ནས། འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན། འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 82b

བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་པའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་མི་བརྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དྲུག་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།

འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་བརྒྱལ་བ་དང་། གཉིད་སྟུག་པོས་ནོན་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པའི་དུས་དེ་དག་ན་ཡང་རྒྱུན་ཆད་དེ་མེད་པ་དང་། སེམས་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་ནམ་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་

པའི་སེམས་མི་གནས་ཏེ་མེད། ནམ་མི་དགེ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་མི་གནས་ཏེ་མེད། ནམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་སེམས་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་མི་གནས་ཏེ་མེད་པས་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་མི་

བརྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གཉིས་ནི་བརྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་ཡང་ནམ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མེད་དུ་ཟིན་གྱི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་

པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སེམས་མེད་པའི་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཡོད་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་རྟག་པར་ཡོད་པས་ན་བརྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་

བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དུས་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་དང་། མི་སློབ་པའི་དུས་རྣམས་ན་མེད་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པས་ན་བརྟན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །

དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་མེད་ཅེས་བཤད་ན་ཟག་པ་ཅན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་མེད་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 83a

ཅེས་བཤད་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་མེད་ཅེས་བཤད་ན་སློབ་པའི་དུས་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་

ལས་བྱུང་བ་གནས་པ་དང་། མི་གནས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་འགགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་བརྟན་པ་རྣམས་གང་འགགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་

རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དང་པོ་འདུ་ཤེས་ནི་ཟུག་རྔུ། འདུ་ཤེས་ནི་ནད་ཅེས་འདུ་ཤེས་སུན་ཕྱུང་ནས། འདུ་ཤེས་སུན་འབྱིན་པའི་བསམ་པ་དེས་སེམས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་འགལ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་སྐྱེད་དོ། །དེ་ལས་སེམས་གཞན་འབྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་

ལུས་དེས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའི་བགེགས་བྱས་ནས་རིལ་གྱིས་མི་འབྱུང་བས་བཀག་པས་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་གནས་པ་རྣམས་གང་འགོག་པ་ཞེས་

བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱུ་བཀག་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གདགས་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགོག་

པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ན་

སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འཕགས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདོད་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 83b

ཆགས་ཀུན་སྤངས་པ་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་པའི་ཕྱིར་ཆས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་

མོ་ནས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་ཡང་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་

འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྤངས་པས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་

རྣམས་ཀྱིས་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་ཏེ། དེའང་གང་ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་། ལན་

ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་ཀྱང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དང་ཡང་མ་བྲལ་བས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་

མཆེད་ཀྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་སྤངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དོན་དུ་ན་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་རྙེད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་ཀྱི་འཕགས་པའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་

འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 84a

པར་འཇུག་ན། འཕགས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་བསམ་པའམ་འདུ་ཤེས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག །དང་པོར་བྱས་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པའི་འགོག་

པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་གྱི། གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དག་འགོག་པ་ལ་

ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་སྔོན་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སར་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ་སྲིད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། མཐར་འབྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

འོ་ན་འགོག་པ་དེ་ལ་ཅི་འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱོ་ནས་དང་པོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ནི་ནད་དོ། །སྐྲན་ནོ། །ཟུག་རྔུ་སྟེ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་འགོག་པ་འདི་

ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་འདི་ལ་ཐང་ཅིག་གཅིག་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འདུ་ཤེས་སྔར་བཏང་ནས། དེ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་ཕྲ་མོ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བས་ཀྱང་

ཕྲ་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཐམས་ཅད་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ན་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བརྟན་པ་

དང་མི་བརྟན་པ་ལས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་གང་འགགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་བརྟེན་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་བརྟན་པ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་སེམས་ལས་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 84b

བྱུང་བའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དྲུག་ལ་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བའམ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་བཞི་དང་གཅིག་རྣམས་རིམ་བཞིན་དུ་འགོག་

པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནས་ས་མ་ལུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་ནི་མི་གནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འགག་གོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བའམ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་

ཁམས་ཀྱི་གནས་ས་མ་ལུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་འགག་སྟེ། དེ་ན་ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་

གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ན་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་འགག་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་གནས་པ་རྣམས་གང་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་

སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་བརྟན་པ་འབའ་ཞིག་འགག་གི་བརྟན་པ་མི་འགག་གམ་སྙམ་པ་ལ་བརྟན་པ་ཡང་འགག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གང་འགོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གནས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་གཉིས་ལ་བརྟན་པ་གཅིག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་འགགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་སེམས་བརྟན་པ་གཉིས་ལས་འགོག་པའི་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་འགགས་སོ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱིར་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེའི་ཚེ་ན་འགགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་

ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་གནས་ཤིང་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གོང་མ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་བདུན་འགག་གོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་ནི་གོང་མ་བཞིའི་སྟེང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསྣན་ནས་ལྔ་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 85a

འགག་གོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསྣན་ནས་གཉིས་འགག་གོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གདགས་པར་ཟད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དང་པོ་སྙོམས་

པར་འཇུག་པའི་ཚེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་གཉིས་སུན་འབྱིན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་གཉིས་སུན་ཕྱུང་ནས་སེམས་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གཏང་བ་དང་སེམས་དེས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་མཐུ་ཉམས་པར་བྱའོ། །

ས་བོན་མཐུ་ཉམས་པར་བྱས་པས་ཀུན་གཞི་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་གཞིའི་ས་བོན་ཉམས་པ་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་པས་ན་དེ་སེམས་ཀྱི་དུས་ལ་གདགས་པར་ཟད་ཀྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་

མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་གིས་དབྱེ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ལྔས་ཕྱེ་སྟེ། ལྔ་ནི་གང་ཟག་དང་། ས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རང་བཞིན་དང་། གདགས་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་

པར་འཇུག་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཇུག་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འཕགས་པ་འཇུག་པས་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་གིས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ། དེ་ལས་འཆི་འཕོས་

ནས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཆེ་གནམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་ལ། ས་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གཏོགས་པས་སས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །

འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དང་པོ་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་

เล่ม ๑๓๗ · หน้า 85b

པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི་མི་གནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཁོར་དང་བཅས་པར་འགོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བསྣན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་འགོག་པའི་རང་

བཞིན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གདགས་ལ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གདགས་པས་གདགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུ་

ཤེས་མེད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཚེ་

འཕོས་པ་དང་ལས་དེས་འཕངས་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་དེ་ཡང་དངོས་སུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་

ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གནས་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལ་སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་འཕེལ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་གསུམ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ཡིན་ལ། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། འོག་མིན་དང་ལྔ་ནི་འཕགས་པའི་ས་

ཡིན་པ་ལས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་གསུམ་པའི་མཐའ་མ་འབྲས་བུ་ཆེ་གནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་རྣམས་གནས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་གནས་ཏེ། ལྷ་དེའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །

དེའི་ཚེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བརྟན་པ་དང་མི་བརྟན་པ་གཉིས་ལས་གང་འགོག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་གནས་པ་རྣམས་གང་འགོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་དེ་དག་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด