ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) ཨ་བྷི་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་ཊཱི་ཀ་ལཀྵ་ཎ་སྱཱ་ནུ་ས་རི་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 134a
ན་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཧ་ཅང་ཉུངས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལ་བརྒྱད་དང་། དགུ་དང་། བཅུ་དང་། བཅུ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱིབས་དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕི་བ་ཉིད་དང་། ཡང་བ་ཉིད་དག་ལ་ས་གང་
ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་། འཇམ་པ་ཉིད་དང་། རྩུབ་པ་ཉིད་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དེ། འདུས་པའི་གཟུགས་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་དང་། ཡང་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བའམ། འཇམ་པ་ཉིད་དང་། རྩུབ་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གྲང་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་
རབ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྲིད་པས་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྫས་སུ་བརྗོད་ཀྱི། རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནའོ། །རྫས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལས་
གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འབྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དག་ཀྱང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དབྱིབས་
ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་ལ། ལྕི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཉུངས་པ་དང་ཧ་ཅང་མངས་པར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྫས་ཁོ་ན་ལ་རྫས་སུ་གཟུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངས་པ་ཉིད་ལས་མི་གྲོལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུར་བྱས་པའི་
གཟུགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གང་ཞིག་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཅིག་གི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་བྱས་པ་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྟེན་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་རྫས་རྣམས་ནི་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ།
དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལྟར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་ཚུན་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རིགས་ལས་རྫས་སུ་གཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སོ། །འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཅིག་གི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བཤད་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 134b
པ། འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཞན་དག་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་རྟེན་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གྱི་རིགས་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཞེས་འབྱུང་བའི་བཞི་ཚན་གཅིག་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །
དེ་ལྟར་འབད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདིར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་རྫས་ཁོ་ན་རྫས་ཡིན་ལ། ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་ཡིན་ཞིང་། སླར་ཡང་རིགས་ཀྱི་རྫས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་འདི་ལ་དོན་ཅི་ཡོད། འདུན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།
མདོར་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རྫས་འདི་དག་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང་། །སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་
རྫས་བརྒྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངེས་ལྷན་ཅིག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དམ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་
ཅད་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་རག་ལས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་
མེད་ན་འབྱུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བཤད་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་ཡི། །སེམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཉི་མ་དང་ནི་འོད་ཟེར་བཞིན། །དེ་དག་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་བྱས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དག་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཐོབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 135a
པ་ཁོ་ན་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེའི། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དུ་མི་འགྲང་བ་ལ་ཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ཐོབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་སོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ལ། ཅུང་ཟད་ཅིག་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་འདུས་བྱས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྟན་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །སེམས་
ནི་ཁམས་བསྟན་པར་རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་བྱུང་རྣམ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་ཅིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ས་མང་ལ་
སོགས་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་དག་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ས་མང་པོ་པའོ། །གང་དག་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པའོ། །གང་དག་མི་དགེ་བ་ཁོ་
ན་ལ་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་པའི་ས་པ་རྣམས་སོ། །ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་འམ་སྐྱེ་བའོ། །གང་ཞིག་
གང་གིས་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་གང་གིས་གོ་མི་རྡུག་པ་དེ་ནི་དེའི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་ནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་དག་ལ་ས་མང་པོ་ཡོད་པས་ན་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་ཏེ། གང་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་འམ། ཁམས་
གསུམ་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ནི་ས་ཆེན་པོ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་གོ་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 135b
ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་མི་རྩོལ་བ་གཉིས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འགལ་བས་མི་འདོད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཞེས་སྔར་ཚོར་བའི་རང་གི་ངོ་བོར་བཤད་པས་ད་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་
ཞིག་སྟོན་པ་ནི། མྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ལུས་ཀྱི་དང་། སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་པ་གང་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་
བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། སྙོམས་པར་བྱེད་པ་འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ལས་བཟློག་པའི་རེག་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་པ་ནི་
སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་པ་ནི་ཡིད་གཡོ་བ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་སེམས་གཡོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་གཡོ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཁབ་ལོང་གི་དབང་གིས་ལྕགས་གཡོ་བ་ལྟར་སེམས་དམིགས་པ་ལ་
གཡོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཞན་དུ་མི་གནས་ཤིང་། །བྱེད་མེད་ཡིད་ཀྱང་གང་གིས་ན། །བྱེད་དང་བཅས་པར་སྣང་བྱེད་པ། །སེམས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མ་ནི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་
ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུན་པ་ནི་བྱེད་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་འཛིན་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
འདུན་པའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདུན་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་འདུན་པ་དང་སྲེད་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། འདུན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །རེག་པ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 136a
ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་ཕན་ཚུན་རེག་པ་དང་འདྲ་བ། གནས་སྐབས་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་
སྐྱེ་བ་དེ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་སྟེ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདྲེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་དག་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པར་
འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་འདི་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟོགས་པའོ། །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་
འཛིན་པ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་མཐུན་པར་སེམས་པ་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སེམས་གཏོད་པ་ཞེས་སྨྲ་
བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ལྕགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ལག་པས་རིལ་བ་བྷྲྀང་ག་ར་ལྟར་འཇུག་ཅིང་། སེམས་དམིགས་པ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །མོས་པ་ནི་འདོད་
པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་བྱིང་བྱིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདོད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ངེས་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པའོ་ཞེའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩེ་ནི་དམིགས་པ་དང་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །གང་ཡོད་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དམིགས་པ་གཅིག་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་མ་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་མི་གཡེངས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སློབ་དཔོན་དཔལ་ལེན་ན་རེ་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་ནི་མེད་ཀྱི། གལ་ཏེ་བརྟག་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 136b
ན་ནི་གསུམ་ཁོ་ན་ཞིག་སྟེ། མདོ་ལས་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོ་གཞན་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་ཡང་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། རེག་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཅན་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་པ། དྲན་པའི་བདག་པོ་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ། ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ས་མང་པོ་པ་དག་གསུམ་ཁོ་ནར་གསུངས།
དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་བཅུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཕྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་མེད་པ་དང་། དད་པ་མེད་པ་དག་གིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་
ཕྲ་བ་ཞིག་གི་སྟེ། གང་ཞིག་རྒྱུན་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་དཀའ་ན་སྐད་ཅིག་མ་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བར་ནུས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གཅད་
པར་བྱ་བར་ནུས་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་དཀའ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སེམས་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དོ་སྙམ་དུ་མཐོང་བས། རེ་ཞིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་སྨན་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟེ། ཨ་རུ་ར་ལ་
ནི་ལན་ཚྭའི་རོ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་རོ་ལྔ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕེའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། ངེས་པར་གཟུང་བར་དཀའ་བས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་དཀའ་ན། ཆོས་གང་དག་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་བློས་བཟུང་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །དེའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཆེས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་རྗེས་སུ་ཞུགས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 137a
ན་རྒྱུན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་སྟེ། འབྲུ་མར་བསྣན་པ་དང་། དྲི་མ་དང་། ཆུ་དང་། རླུང་ཞུགས་ན་མར་མེའི་རྒྱུན་ལ་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། སྒྲ་དང་། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་
ཡོད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ནི་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་དང་འགལ་བ་སྟེ། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མའི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་དང་བར་འགྱུར་
བས་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དད་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་ནོར་བུ་ཆུ་འདང་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། །གཟུགས་དང་བ་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་རྣམས་
དང་། ལས་རྣམས་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་ཤིང་ལེགས་པ་འདོད་པ་དང་། མོས་པ་གསོས་འདེབས་པ་ནི་དད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གང་ཡོད་ན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ནི་རྙེད་
པ་དང་། བརྟེན་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་དེ། དེ་ནི་བག་ཡོད་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དག་ལས་གཞན་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ། གཅེས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པའོ། །ལྷུར་ལེན་པ་འདི་ཅི་ཞིག །གང་ཡོད་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཀུན་དུ་སྲུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ལ་ཕན་པ་གཅེས་སུ་འཛིན་པའི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀུན་ནས་སྲུང་བ་ལྷུར་ལེན་པ་
བག་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་སིམ་པ་དང་། ཡང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 137b
པས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མ་ཆགས་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བསྲེག་པ་དང་། ཆུས་གཏོར་བ་དང་། བརྡུངས་པས་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་གསེར་བཞིན་ནོ། །མདོ་ལས། གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན།
ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་སེམས་ཤིན་ཏུ་
སྦྱངས་པ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་བཤད་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་
པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མདོ་ལས་མ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ། ལུས་ཀྱི་ཞེས་བཤད་པ་
དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་རྣམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ས་
མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གཉིས་ལ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི་མ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མདོ་དེར་ནི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དགའ་བས་དྲངས་པ་ཁོ་ན་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 138a
ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས་ཡིད་དགའ་བར་གྱུར་པའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ནི་ལུས་མཉན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ལ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་
ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་ཞེ་ན། ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་
ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་འདོགས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཡང་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དགའ་བའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གསུངས་ཤིང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མནར་སེམས་
ཀྱི་གཞི་དགུ་གནོད་སེམས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གནོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་གསུངས་ལ། གང་གི་ཚེ་ལམ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་ན། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་ནི་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་
རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སེམས་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་བ་ལས་མ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གེགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་
རོ། །འདི་ནི་འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི། ཚོར་བ་ནི་མྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ལས་ནི་ཚོར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 138b
བ་བཏང་སྙོམས་དང་། འདུ་བྱེད་བཏང་སྙོམས་དང་། ཚད་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་བཏང་སྙོམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཚོར་བ་དང་། ཚད་མེད་པ་བཏང་སྙོམས་དག་མི་གཟུང་ངོ་། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་
སྟེ། འདི་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་སེམས་གཅིག་ལ་འབྱུང་ན་དེ་ནི་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་ཤེས་པར་དཀའོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་བས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གང་ཞིག་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཞིག་
རྩོལ་བ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་གཅིག་ལ་འབྱུང་བ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་དཀའ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ནི་སེམས་གཅིག་ལ་འབྱུང་བར་མ་མཐོང་ངོ་། །རྩོལ་བ་ཡང་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་
བ་ཉིད་རྩོལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་རྩོལ་བ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྩོལ་བ་མད་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་ང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ། རྩོལ་བ་དང་། རྩོལ་བ་མེད་པ་གཉིས་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་
མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་གཅིག་པར་མི་འགྱུར་ན། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་དམིགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་
རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་གཉིས་བཞིན་དུ་འགལ་ཡང་མི་འགལ་བའི་རིགས་ཏེ། རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགལ་བ་ནི་སེམས་གཅིག་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 139a
ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གུས་ངོ་ཚ་མེད་ཁྲེལ་མེད། །ཁ་ན་མ་ཐོ་འཇིགས་མི་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཏེ། བཟློག་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྩ་བ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་
འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པའི་ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་འགལ་ཞིང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའོ། །ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་སེམས་མེད་ཅིང་། རྗེས་སུ་བརྩེ་བའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འབྱུང་ཡང་གཏི་མུག་མེད་པ་མ་བསྟན་པས། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པའི་བཤད་པ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར། གཏི་མུག་མེད་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་དགེ་
བའི་སེམས་གཞན་ལ་ཡང་འབྱུང་བས་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་སེམས་གཞན་ལ་ཡང་འབྱུང་བས་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པའི་བཤད་པ་ལ་མ་ཚང་བ་ཉིད་མེད་དོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐོ་མི་
འཚམས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པར་དགའ་བ་དང་འགལ་བ་སེམས་བཟང་པོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཀུན་དུ་བསྲུངས་བ་དང་། སྤངས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། མི་བསྐྱེད་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ། གང་ཡོད་ན་སེམས་རིགས་པར་རྩོམ་པ་དང་། མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདིར་དང་གི་སྒྲ་དག་ནི་སྐྱོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པས་
དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ལས་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངང་གི་སྒྲ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ཚོགས་པ་གཉིས་ལ་དེ་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 139b
ལྡན་པའི་སེམས་ཁོ་ན་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའོ། །མ་རིག་པ་འདི་གང་ཞིག་ཅེ་ན། མི་ཤེས་པའོ། །མི་ཤེས་པ་འདི་གང་ཞེ་ན། མི་གསལ་བའོ། །མི་གསལ་བ་འདི་ཡང་
ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གསལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་མི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བག་མེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྒོམ་པ་ནི་མ་རྙེད་པ་རྣམས་མི་རྙེད་པ་དང་། རྙེད་པ་རྣམས་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །བསྒོམ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པ་ལ་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལེ་ལོ་ནི་སེམས་མངོན་པར་མི་སྤྲོ་བ་སྟེ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གསུང་རབ་ལས་ལེ་ལོ་ཁོ་ནར་འདོན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལས་ཕྱི་
རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལེ་ལོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དམན་པར་ཞུགས་པས་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ལེ་ལོ་ཉིད་དོ། །མ་དད་པ་ནི་སེམས་མ་དད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྟེ། བདེན་
པ་དང་། དཀོན་མཆོག་དང་། ལས་དང་། འབྲས་བུ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་སོ། །རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཚིག་སྔ་མ་སྔ་མ་གཉིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་པར་བསམས་
ཏེ། ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གཉིས་བརྗོད་དོ། །གཡེལ་བ་དང་མི་དགའ་བས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ལྕི་བ་ཉིད་ནི་རྨུགས་པ་སྟེ། གང་གིས་བཟུང་ན་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ཚོར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 140a
བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཡིན་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་རྨུགས་པ་སེམས་ཀྱི་ཁོ་ན་ཡིན་བཞིན་དུ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱའོ། །
རྒོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླུ་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒེག་པའི་ཆ་ལུགས་དང་། རྒྱན་གྱིས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ། གང་དང་ལྡན་པས་ལམ་གོལ་བ་ཁོ་ནར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྒོད་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བརྗེད་ངས་པ་དང་།
རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལོག་པར་སྨོས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་རྣམས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་བསྟན་པའི་རྨུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་གི་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་དང་
འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཚད་མར་བྱས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་ཀྱི། སློབ་དཔོན་གྱི་འདོད་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ། བརྗེད་ངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་ཡང་
འདིར་དེ་དག་གི་ནང་དུ་མ་བཀོད་དོ། །འདིར་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་བཅུ་དག་འདོན་ཏེ། ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་
ལྟར་ན་དེ་དག་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་
ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ནར་ལོག་པར་མོས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་ཁོ་ན་བརྗེད་ངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 140b
མུ་དང་པོ་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །བཞི་པ་ནི་ས་མང་པོ་པ་དག་
ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་པ་རྣམས་དང་། གཞན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་མུ་བཞི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་ནི་མུ་དང་པོ་
ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔ་མུ་དང་པོ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྷག་པར་བསྣན་ཏེ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །སྔར་ནི་མུ་གཉིས་པ་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔ་ཡིན་ལ་ད་ལྟ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྷག་པར་བསྣན་ཏེ་དྲུག་ཡིན་ལ། སྔར་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་མུ་གསུམ་པ་ཡིན་ལ་ད་ལྟ་ནི་རྣམ་
པར་གཡེང་བ་བོར་བ་བཞིན་ནོ། །མུ་བཞི་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་རྨུགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་ལན་ནི། རྨུགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པར་འདོད་པས། དེ་ལྟར་
དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་གི་ནང་དུ་མ་བཏོན་པ་སུ་ཞིག་གིས་ཉེས་ཏེ། ཅི་ངས་ཉེས་སམ། འོན་ཏེ་གང་དག་མི་འདོན་པས་ཉེས་ཟེར་ན། གདོན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཏོན་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མ་
བཏོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། རྨུགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གེགས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་མཐུན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དག་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 141a
མཚུངས་པས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར།
འདི་དག་ནི་ནམ་དུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་འདོར་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞར་ཡང་ངོ་། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་
ན་ཡང་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་གང་ཞིག་གང་ལ་མཐུའི་སྒོ་ནས་ཤས་ཆེའི། ཚད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་པ་ནི་དྲུག་ཁོ་ནར་གྲུབ་ཀྱི་བཅུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་བཞིན་དུ་འདི་དག་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པར་
བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་འབྱུང་གི །གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་པར་བརྗོད་དོ། །མི་དགེ་ལ་ནི་ཁྲེལ་མེད་དང་། །ངོ་ཚ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་ནི། མ་གུས་ངོ་ཚ་མེད་ཁྲེལ་མེད། །ཁ་ན་མ་ཐོ་འཇིགས་མི་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་སོ། །འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ངུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ལ། གང་དུ་དམིགས་པ་དེར་
ཡང་རེ་རེ་ནས་དམིགས་ཀྱི། ཚོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་དབང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་
པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་པའི་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 141b
ཕྱིར་རོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་རིག་པ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆུང་ངུའི་ས་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་ནང་
ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ནས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་དྲུག །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་རང་དབང་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་ངེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གང་
ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། གཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དག་གཟུང་ངོ་། །འདིར་སྨྲས་པ། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་འགྱོད་པ་དང་། །གཉིད་དང་ཁོང་ཁྲོ་
ཆགས་རྣམས་དང་། །ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ། །བརྒྱད་ནི་མ་ངེས་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་གང་ལ་དུ་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་འདོད་
པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དགེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་། མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ལ་མ་རིག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་པ་དང་། བཟོའི་གནས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་པའོ། །འདོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ནི་ཉི་ཤུ་གཉིས་
འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཉི་ཤུ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ངེས་པ་མི་གཟུང་སྟེ། ལ་ལ་དག་ཏུ་འགྱོད་པས་བསྣན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པའི་ས་མང་པོ་པའི་ཆོས་ནི་གཉིས་ཏེ། འགྱོད་པ་དང་། གཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཁམས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 142a
གསུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་གང་ལ་འགྱོད་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེར་དེས་བསྣན་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ངན་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ནི་འགྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱས་པ་ཉིད་ནི་དོན་འབྲེལ་གྱི། །
སེམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཅི་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་འགྱོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ངན་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དམིགས་པར་
བྱེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་ནི་
རྣམ་པར་བམ་པ་དང་། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་མ་ཆགས་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གནས་པ་ལ་གནས་བཏགས་པས་ངན་པར་བྱས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པ་ལ་
གནས་བཏགས་པ་གར་མཐོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འབའ་ཞིག་ལས་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །འགྱོད་པ་ཡང་ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་
ཕྱིར་འགྱོད་པ་ཞེས་འགྱོད་པ་གནས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཕྱིས་གདུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་ནི་འགྱོད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་
འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་གང་ཡང་མ་བྱས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངན་པ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ནི་འགྱོད་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 142b
པ་ཡིན་ན། མ་བྱས་པ་ནི་ངན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ངོ་བོ་འགྱོད་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའི་བསམས་པའོ། །མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་དགེ་བ་འམ། མི་དགེ་བ་མ་བྱས་ནས་གདུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འགྱོད་པ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན།
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་ནས་གདུང་བ་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བྱས་ནས་གདུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་འགྱོད་པ་དགེ་བའོ། །བཟློག་པ་ནི་འགྱོད་པ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མི་དགེ་བ་མ་བྱས་ནས་གདུང་བ་དང་། དགེ་བ་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་གདུང་
བའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་འགྱོད་པའོ། །གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དགེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དྲང་བའི་
དོན་ཏོ། །ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ནའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འདིར་མི་དགེ་བར་གཟུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར། ལོག་པར་ལྟ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉོན་མོངས་བཞི་དང་ཁྲོ་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་ལ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ནི་ཀུན་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། མ་འདྲེས་པར་བཤད་པ་ཉི་ཤུ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །བསྒྲིབས་ལ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་
བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བཅོ་བརྒྱད་འབྱུང་གི །བཅོ་བརྒྱད་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་མི་གཟུང་སྟེ། གཉིད་ནི་ཀུན་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་མ་བསྟན་གཞན་ལ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 143a
ཡང་གཉིད་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །ཉི་འོག་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །བཅུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་འགའ་ཞིག་ལ་འགྱོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་བྱས་སམ་མ་བྱས་ནས་
ཡིད་ལ་གཅགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ངས་མ་ཞུ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་ཟོས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྩིག་པ་དེ་ལ་ཅི་སྟེ་མ་བྲིས་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་འགྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྱོད་པ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ལ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས་འགྱོད་པ་
ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ཡིད་བདེ་བ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཕྱེ་བ་རྣམས་ན་རེ་ནི་འགྱོད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མེད་དེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། བཟོའི་གནས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་བཅུ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །གཉིད་ནི་ཀུན་ལ་མི་འགལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གཉིད་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་ཏེ། གཉིད་
ལོག་པ་ལ་ཡང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིད་ནི་དེ་དག་དང་མི་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་གང་ལ་གཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་བསྣན་ཏོ། །གང་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། གཉིད་ནི་ཀུན་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་
རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་འགྱོད་གཉིད་མི་དགེ་རྣམས། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དག་ན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ངེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ལས་འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་དེ། འགྱོད་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 143b
པར་ལྡན་ན་དེ་དག་ནི་རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པ་ཡིན་པས་དེ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་དོ། །གཉིད་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྡུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། དེ་དག་ནི་སེམས་བསྡུས་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བས་དེ་ན་གཉིད་མེད་དོ། །གང་ཡང་ཅུང་ཟད་མི་དགེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་
འབྱུང་ངོ་། །གཡོ་དང་། སྒྱུ་དང་། རྒྱགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། འཚིག་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། སེར་སྣ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་
དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དགེ་
བའི་སེམས་ལ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པའོ། །ལྟ་བ་ལྡན་
པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་བཅུ་དགུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་། མ་འདྲེས་པ་བཤད་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །གཡོ་དང་། སྒྱུ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་ཡང་བཅུ་དགུ་ཁོ་ན་སྟེ། གཡོ་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་རང་དབང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པའོ། །རྟོག་པ་འང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ན། །ཞེས་
བྱ་བ་ལ། འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འགྱོད་པ་དང་། གཉིད་དང་། མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་སེམས་ལ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། མ་འདྲེས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 144a
རྟོག་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་བཅུ་བདུན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་བཅོ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་བཅུ་བདུན་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྱུ་ལ་སོགས་
པ་གང་ཡང་རུང་བའོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ནི་བཅུ་གཅིག་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། དཔྱོད་པའོ། །དེའི་གོང་ན་དཔྱོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིའི་སྒྲས་ནི་འགྱོད་པ་དང་། གཉིད་དང་། མི་དགེ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གཡོ་དང་སྒྱུ་ཡང་མེད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་དང་
འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་དགེ་བ་ལ་ནི་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་ངོ་། །མ་འདྲེས་པའི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་བཅུ་དྲུག་གོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་བཅུ་བདུན་ནོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ནི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་། །ཚངས་པའི་བར་དུ་གཡོ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། གཡོ་ནི་སྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་ཡང་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བ་ལ་ཡང་གཡོ་ཡོད་ཅེ་ན། འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་གོང་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ན་གཡོ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་འཁོར་ནི་བརྒྱད་འདོན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་འཁོར་དང་། ཚངས་པའི་འཁོར་དང་། བྲམ་ཟེའི་
འཁོར་དང་། ཁྱིམ་བདག་གི་འཁོར་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འཁོར་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་འཁོར་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་འཁོར་དང་། བདུད་ཀྱི་འཁོར་རོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གོང་དུ་ནི་འཁོར་མ་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ན་འཁོར་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ན་འཁོར་དང་འབྲེལ་པས་
གཡོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རང་གི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་རང་གི་འཁོར་ལ་བག་འཁུམས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ཡོངས་སུ་མ་ལུས་པར་འགག་མོད་ཀྱི། དེའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་ཐོབ་པས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 144b
མ་ཤེས་པ་ན་གཏམ་རླུང་བསྐུར་རོ། །ཚངས་པའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཡང་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཟེར་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚངས་པ་དག་པས་མཆོག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་གོ། །བྱེད་པ་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པའོ། །ས་གང་ན་སེམས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་
འབྱུང་ངོ་། །ས་དག་ནི་གསུམ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ས་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ས་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་སའོ། །ས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ན་སེམས་གང་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་རྒྱས་པར་
བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་སའམ། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་ས་བཅུ་དང་སྦྱར་རོ། །ད་ནི་གཞུང་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁ་ཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །རང་གི་ངོ་བོ་འདྲ་བས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་
དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གཞུང་ལས། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་བཤད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞུང་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གཉིས་ཀ་ཡང་འཛེམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅི་
ཡོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མ་གུས་ངོ་ཚ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། །ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བརྙས་
པ་ནི་མ་གུས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་གུས་པ་མེད་པས་ན་མ་གུས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མ་གུས་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །བཀུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློབ་མ་ལ་དབང་བས་ནི་བཀུར་བ་སྟེ། བླ་མ་འམ་བླ་མའི་གནས་དང་འདྲ་བའོ། །འདི་ལ་བཀུར་བ་མེད་པས་ན་བཀུར་བ་མེད་པའོ། །
དེའི་དངོས་པོ་ནི་བཀུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འཇིགས་པས་དབང་སྒྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་འཇིགས་པས་དབང་སྒྱུར་བའོ། །འཇིགས་པས་དབང་སྒྱུར་བ་མེད་པ་ནི། འཇིགས་པས་དབང་མི་སྒྱུར་བ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་འཇིགས་པས་དབང་མི་སྒྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 145a
བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་སྟེ། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ལ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །བླ་མ་དག་དང་བླ་མ་འདྲ་བ་དག་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར་གྱི། མི་གུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དབང་དུ་འགྱུར་གྱི།
མི་འཇིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བླ་མའམ་བླ་མའི་གནས་ལྟ་བུ་དག་ལ་འཇིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་བརྙས་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལས་སོ། །འདིར་མ་གུས་པ་ནི་གུས་པ་མེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གུས་པའི་མི་
མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ། གུས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་ལ་བརྗོད་དོ། །ཁྲེལ་མེད། ཁ་ན་མ་ཐོ་འཇིགས་མི་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།
སླར་གཤེ་བ་དང་། སྤངས་པའོ། །དེའི་སྨད་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་པར་མི་ལྟ་བ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པའོ། །འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྐྲག་པ་ལ་གྲགས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདིར་འཇིགས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་
ཏེ། གང་ཞིག་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྐྲག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལས་འཇིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ན་ནི་ལྟ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཇིགས་པར་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ན་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་ལྟ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟ་བ་དང་། མི་ལྟ་བ་གཉིས་སོ། །ཤེས་པ་དང་། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ནི་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བདག་ཉིད་ཉེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཡང་ཉེས་པ་དག་ལ་མི་འཛེམ་པ་ནི་ངོ་ཚ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 145b
མེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཞན་དག་གིས་སྨད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཉེས་པ་དག་ལ་མི་འཛེམ་པ་ནི་ཁྲེལ་མེད་པའོ་ཞེའོ། །མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀ་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྟོས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །
གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་དག་ནི་ཅིག་ཅར་ལྟོས་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཅིག་ཅར་རོ་ཞེས་ནི་མི་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འདོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །རེ་ཞིག་རྟོག་པ་དང་པོ་
ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདིས་གནོན་ཅིང་སྤྱིང་བར་བྱེད་པས་ན་གུས་པའོ། །གུས་པའི་དངོས་པོ་ནི་གུས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཡུལ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གཅེས་སྤྲས་ཏེ། འདི་ནི་ཡུལ་གྱི་འདུན་པའམ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་འདུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་གུས་པ་དང་
བཅས་པ་སྟེ། ནོར་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་བླ་མའི་གནས་རྣམས་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་གང་དང་ལྡན་པས་བཀུར་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བཀུར་བ་དང་
བཅས་པ་ཉིད་དོ། །གུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བླ་མ་དང་འདྲ་བའི་གནས་དག་ལ་འཇིགས་པར་འགྱུར་གྱི། མི་གུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དབང་སྒྱུར་གྱི། མི་འཇིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དང་ལྡན་པས་འཇིགས་པས་དབང་སྒྱུར་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་
འཇིགས་པས་དབང་སྒྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འཇིགས་པས་དབང་སྒྱུར་བར་འགྱུར་བའོ། །རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པ་དག་ལ་འཛེམ་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་
ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དགའ་བ་དང་གུས་པ་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགའ་དད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དགའ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 146a
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དགའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་དད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། འདོད་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་དགའ་བ་དད་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ཡིན་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་ནི་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དགའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་
འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དགའ་བ་ནི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དད་པ་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་དད་པ་ཡང་ཡིན་པ་སྟེ། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་
དམིགས་པའི་དད་པའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དགའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དག་ལས་མ་
གཏོགས་པ་གང་དག་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །གང་ཟག་དག་ལ་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ལ། གུས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །བུ་དང་ཆུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དག་པ་དང་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་ན་བུའོ། །ལུང་ཕོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་
སློབ་མ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པའོ། །རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བླངས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཉེ་གནས་སོ། །གུས་པ་ཡིན་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་བླ་མ་གཞན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་གུས་པའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་བླ་མ་དག་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་
མེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་དག་ན་རེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་དད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་སྒོ་ནས་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ནི་དད་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 146b
པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གུས་པ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་གུས་ངོ་ཚ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བཟློག་པ་དང་། བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པ་དག་ལ་འཛེམ་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། གུས་པའི་འབྲས་བུ་འཛེམ་པ་ནི་
ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གུས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་གཉིས་འདོད་དང་གཟུགས་དག་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དུ་བརྩམས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་དགའ་བ་དང་གུས་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་དགའ་བ་དང་གུས་པའི་
རྟེན་མེད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །རྟེན་ནི་སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའོ། །དེ་ལ་སློབ་མ་རྣམས་ནི་སློབ་དཔོན་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ནི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དག་པ་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཟུགས་
མེད་པ་དག་ན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དང་གུས་པ་མེད་དོ། །དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དགའ་བ་དང་། གུས་པ་གཉིས་ནི་དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དག་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པར་བཀག་པ་འགལ་
ལོ་ཞེ་ན། དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེར་ནི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དག་བཀག་གི །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། སྐབས་ཀྱིས་ཏེ། གང་ཟག་དག་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདིར་ནི་དགའ་བ་དང་གུས་པ་དེ་དག་ལ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་གང་ཟག་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་
པར་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་གཅིག་ལ་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ལྡན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་བསྟན་པས་སེམས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། སེམས་གཅིག་ལ་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །མར་སར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 147a
ཆུ་དག་གི་ནང་དུ་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྐྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཧ་ཅང་རྩིང་བ་དང་། ཧ་ཅང་ཞིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའོ། །ཧ་ཅང་ཡང་མི་འཁྱག་
ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་འཐས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཧ་ཅང་མི་འཇུ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཞུ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཧ་ཅང་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་
ནི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ལྟར་མདོ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་
ཡོད་ན་སེམས་རྩིང་བར་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཞིབ་པར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དཔྱོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་གཅིག་ལ་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་གཉིས་མི་འཐད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ་ནི་སེམས་གཅིག་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་རྫས་མཉམ་ཡང་
མཐུའི་དུས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཚོགས་ལ་རྟོགས་པའི་མཐུ་བླ་ལྷག་ན་ནི་དཔྱོད་པའི་མཐུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སེམས་རྩིང་བར་འགྱུར་ལ། དཔྱོད་པའི་མཐུ་བླ་ལྷག་ན་ནི་རྟོག་པའི་མཐུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཞིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚ་དང་ཆུ་གྲང་སྲང་རེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་གང་ཞིག་མཐུ་ཤས་
ཆེ་བ་དེ་ནི་ཚ་དང་མཚུངས་ལ། གང་ཞིག་ཆ་ཤས་ཆུང་བ་དེ་ནི་ཆུ་དང་མཚུངས་པས་དཔེ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་ལ། སེམས་རྩིང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཞིབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ས་དང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ།
དེ་ལ་སའི་བྱེ་བྲག་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་རགས་ལ། འདུ་བྱ་བ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཕྲ་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ན། །ཡང་དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རགས་ལ། བསམ་གཏན་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 147b
གཉིས་པ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ས་གཅིག་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སླར་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་རྟོག་པ་དང་
དཔྱོད་པ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ལ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན་དཔྱོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཅིང་། བར་ན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ན་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡོད་ཀྱི། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་
གཉིས་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ནི་སླར་ཡང་སེམས་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་མི་སྨྲའི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་རྩིང་བ་ནི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་རྩིང་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་རྩིང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཞིབ་པ་ཡང་དེ་དང་
འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་དེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ཕན་ཚུན་ནམ་སེམས་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལ་
ཞིབ་པ་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ན་རྩིང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་རྩིང་བའམ་ཞིབ་པ་ཆོས་གཞན་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཡང་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་རགས་པ་ཡིན་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་ཕྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་
ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མཐོང་ན། རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ཡང་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ངག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་ངག་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པའོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་དང་། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྩིང་བ་གང་དག་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 148a
ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་རྩིང་བ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཞིབ་པ་ནི་ཟློག་པའོ། །རྟོག་པ་འདི་ལྟར་ན་ནི་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་གཉིས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་པ་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངག་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་དག་ཀྱང་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། སེམས་གཅིག་ལ་དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ལྡན་ཞེས་མདོ་སྡེ་པས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཁས་བླངས་ནས་ལན་སྨྲས་པ་ནི། འདི་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་
སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལྟར་སེམས་གཅིག་ལ་རྟོག་པ་རྩིང་བ་ཡང་ཆོས་གཞན་ཡིན། ཞིབ་པ་དཔྱོད་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། རིགས་པའམ་ལུང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་ཐ་
དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཚོར་བ་རགས་པ་ཡིན་ཞིང་འདུ་ཤེས་ཕྲ་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་གཅིག་ལ་མི་འགལ་ན། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་དེ་དག་
རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ངེས་པར་མ་ཟིན་པའི་རིགས་གཅིག་ལ་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་དེ། སེམས་ཀྱི་རྫས་གཅིག་ལའོ། །ཐུན་མོང་བ་ལས་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལྟར་རིགས་
ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་འགལ་ལོ། །འོ་ན་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་གི་རིགས་ཐ་དད་པ་དེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལྟར་ཕན་ཚུན་རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ངེས་པར་གཟུང་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། མ་བརྗོད་པར་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཁྱད་
པར་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བརྗོད་པར་དཀའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཆུང་བས་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་དུ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་དབང་གིས་ཞིབ་པ་མངོན་དུ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 148b
ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩིང་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅི་ཞེ་ན། རིགས་ཐ་དད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཐ་དད་པར་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་རྣམ་པ་དུ་མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ནུས་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི། གདོན་མི་ཟ་བར་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ནི་མཆོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ་
ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སེམས་གཅིག་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་རྩིང་བ་དང་ཞིབ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ས་ལས་བསམ་གཏན་དེ་ནི་ཇི་ལྟར། དང་པོ་ལ་ལྔ་རྟོག་
དཔྱོད་དང་། །དགའ་དང་བདེ་དང་ཏིང་འཛིན་རྣམས། །ཞེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ལག་ལྔ་པར་བཤད། ཡན་ལག་བཞི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ས་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ཡན་ལག་ལྔ་པར་བཤད་དེ།
རེས་འགའ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ལ། རེས་འགའ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་ལ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་མི་རུང་ངོ་། །ང་རྒྱལ་ཁེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུད་པ་དང་། མངོན་
དུ་ལྡང་བ་དང་། སྲི་ཞུ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བདག་ལ་སྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བདག་ནི་གཏོང་བ་དང་
ལྡན་ནོ། །ནོར་དང་ལྡན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ། །བློ་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་རང་གི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ཆགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་བྱེད་པའི་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདིས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 149a
སྟེ། སོ་གའི་ཉི་མས་ཆུ་མིག་གཡོ་བ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རང་གི་ཆོས་ལ་ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆང་ལས་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་དུ་དགའ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེད་པའི་ཀུན་དུ་དགའ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་དུ་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་སྨོས་པ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སེམས་དང་བཅས་
ཏེ་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་སེམས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་
མཚན་ཉིད་དང་། ཕན་ཚུན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གྲངས་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་སའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བཤད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གང་དག་དང་། གང་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ། །གསུང་རབ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་
འབྱུང་སྟེ། མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བྱང་བའི་སློབ་མ་ནི་གསུང་རབ་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མིང་འདི་དག་བརྗོད་དེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ནི། །དོན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ། སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།
ངེས་པའི་ཚིག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རློམ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ངར་འཛིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་
རྟོགས་པས་ནའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཆགས་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་མ་ཐག་པ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཁམས་དང་། སྐྱེ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 149b
མཆེད་དང་། ཕུང་པོར་བཏགས་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཁམས་སུ་བཏགས་པར་བྱས་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཏགས་པ་ལས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་
བཏགས་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དང་། རྟེན་དང་དམིགས་དང་རྣམ་བཅས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དྲང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་བརྗོད་པ་གང་
དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་དང་བཅས་པ་དག་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པས་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་སྟེ། ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་
བྱེད་ལ། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚོར་བས་མྱོང་ངོ་། །སེམས་པས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་མཉམ་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གོ། །
མཉམ་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་སྟེ། འགའ་ཞིག་རྫས་ལྷག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་སྔ་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 150a
ཀྱི་ཡང་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ན་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དུས་གང་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ན་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་དུས་
མཚུངས་པའོ། །རྫས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མཉམ་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཚོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྫས་མཚུངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་
སེམས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ཡིན་ཏེ། རྫས་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྒྱས་པ་དང་། རབ་
ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་
བརྩམས་ཏེ། སེམས་བྱུང་རྣམ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །ད་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྟན་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། གནས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དང་སྦྱར་
བར་བྱའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལྟར་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་སྨོས་པ་ནི་སེམས་དང་རིགས་མཐུན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་སེམས་དང་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 150b
རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་དག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ། དེ་དང་གང་ཁོ་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྲིད་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའི། གཟུགས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པས་དམིགས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་གཟུང་བས་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨོས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།
འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་མི་བྱའི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་དག་འདུ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུ་
གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སེམས་དང་མཚུངས་པར་ཡང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སེམས་སྨོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སེམས་ཁོ་ན་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་
ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་པ་འདི་དག་གི་
བཤད་པ་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ལ་སྟེ། དེ་དག་ལའོ། །རེ་ཞིག་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། ཅིག་ཅར་བཤད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །རྙེད་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བཤད་པའི་ཚིག་གོ། །ཐོབ་པ་དང་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དོན་གཅིག་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏེ། ནངས་ཀྱི་དང་པོར་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 151a
ཐོབ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་གང་ཞིག་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཐོབ་པའི་སྒྲ་ནི་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་རྒྱས་པར་སྨོས་
སོ། །མ་ཐོབ་པ་སྟེ་སྔར་ནམ་ཡང་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཉམས་པ་སྟེ་ཐོབ་ནས་ས་འཕོས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པས་བཏང་བ་ལས་ནངས་ཀྱི་དང་པོར་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པའོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ན་ནི་ཐོབ་ནས་ལྡན་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྔར་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་མི་རྙེད་པའོ། །ཐོབ་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ནི་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐོབ་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའི། མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་འདི་
དག་གང་གིས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པའམ། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའམ། རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའམ། རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པར་འདྲི་བའོ། །རེ་ཞིག་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་
སྟེ། ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་རང་རྒྱུད་དུ། །གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདིར་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདི་ལ་རང་གི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་སྨྲས་ན་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་
ཡིན་པ་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སྨྲས་ན་ནི། གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གཉིས་ཀ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་
པ་དག་དང་ནི་འགའ་ཡང་ལྡན་པ་མེད་དེ། དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། འཕགས་པ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་ཆད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 151b
སོགས་པ་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དུ་མི་བགྲང་བ་གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ནི་འགའ་ཡང་ལྡན་པ་མེད་དེ། ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་རྒྱུད་དུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་
ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་གང་ཟག་གང་ཞིག་འགོག་པ་གང་དང་ལྡན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ཉིད་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལྡན་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པས་མ་རངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་
བ་ལ། འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་དག་སྤངས་པ་གང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པ་
མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་གང་དག་ཅིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་མི་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པ་དག་དང་། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་དག་ནི་
སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་ལྡན་པས་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གཉིས་ཀ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པ་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་མི་ལྡན་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལས་གནས་
པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྙེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགའ་ཡང་ལྡན་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 152a
ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགའ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་དེ། དགག་པར་བྱ་བ་དང་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དེ། བྲལ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཁོ་
ན་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི། མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཚད་མར་བྱས་པ་ཉིད་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲལ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ཆོས་དག་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་
ལ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཀྱི། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལུང་ངམ་རིགས་པ་ཞིག་ལས་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་ལུང་ལས་རྟོགས་སམ། འོན་ཏེ་རིགས་པ་ལས་ཡིན། དངོས་པོ་གཞན་དུ་
གྱུར་པ་ལས་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ལུང་ལས་ངེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་སྨྲའོ། །མདོ་ལས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་ནི་མི་སློབ་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་།
ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བསྐྱེད་ཅིང་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་ངོ་། །སོ་སོར་ཐོབ་ལ་ནི་ཐོག་མར་ཐོབ་ལའོ། །ཀུན་དུ་ལྡན་པས་ན་ནི་ཕྱི་ནས་ཐོབ་པས་ནའོ། །ཡན་ལག་ལྔ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་དག་སྤང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འདོད་པ་ལས་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་སྔར་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་གོང་མའི་ཆ་
དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བཟུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། རྒོད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། རྨོངས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལྔ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་གཉིས་ཀ་བཟུང་སྟེ།
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 152b
གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཐོབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ན་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བ་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཞིག་གོ། །འདིར་ཁུངས་ནི་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ཀུན་དུ་ལྡན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་ཟག་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་མདོ་ལས་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་། ཀུན་དུ་ལྡན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐོབ་པ་གཞན་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེས་ན་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་། སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་དག་དང་ལྡན་
པར་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་པ་མེད་པ་དང་། ལུང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་འདྲི་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྟན་བཅོས་མཁན་པོས་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། འདི་ལས་ཀྱང་ལྡན་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་
དང་། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེའོ། །དེ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། འཁོར་ལོ་
རིན་པོ་ཆེ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པའོ། །ལྷག་མ་གླང་པོ་དང་། རྟ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྔ་པོ་དག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་
པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་ནི་དབང་བ་ཉིད་ལ་ལྡན་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཚིག་ཕྱི་མ་ནི་སྔ་མའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་དགུར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དོ། །ལྡན་པ་དེར་ནི་དབང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། མདོ་གཉིས་སུ་ལྡན་པའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་མེད་
ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ནི་ལྡན་པ་དབང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ནི་ཆོས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ཏེ། ཅི་རིགས་པ་ལས་སམ། འོན་ཏེ་མདོ་གཞན་ལས་ཡིན། སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ནི་ལྡན་པ་དབང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ནི་ཆོས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 153a
ད་ལྟར་བ་དག་ཁོ་ན་ལ་དབང་བ་ཉིད་འཐད་དེ། དེའི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་དབང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་མི་དགེ་བ་དག་ལ་ནི་ཐོབ་
པ་མ་གཏོགས་པའི་དབང་བ་ཉིད་གཞན་ཅི་ཞིག་བརྟག་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་རུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མདོར་ཆོས་གཞན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དབང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་སུ་ཆོས་གཞན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལ། གང་ལས་
དེར་ནི་ལྡན་པ་ཆོས་གཞན་དུ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བ། རིགས་པ་ཡང་མདོ་དང་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འགལ་བ་འདི་ཡོད་དེ། རྫས་ཀྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པའོ། །རྫས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའམ། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །
ཐོབ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རམ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་
གིས་རང་གི་ངོ་བོས་དམིགས་ལ། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་དམིགས་སོ། །མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་
དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལས། དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་། རྣ་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་
མིག་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ལ། ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ན་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་། གནོད་པ་མ་བྱས་པ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། སླར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 153b
པའི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཐོབ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་མི་རུང་ངོ་། །ཆོས་
མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འབྲས་བུ་ལས་ངེས་པར་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ལས་འདས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མ་ཡིན་
པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོབ་པ་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ན་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་
གང་དག་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །ས་འཕོས་པས་བཏང་བ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་དགེ་བ་དང་། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་
སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་བ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མི་དགེ་བ་དང་། བསྒྲིབས་པ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ས་གོང་མ་ནས་འཆི་འཕོས་ནས་ས་འོག་མར་སྐྱེ་བའམ། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་
ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེའི་ཚེ། ཐོབ་པ་མེད་པས་ས་འོག་མའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རྫས་ཀྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པ་སོ་ན་འདུག་གོ། །འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྔར་སྐྱེས་པ་ཐོབ་པ་མེད་མོད་ཀྱི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 154a
སྐྱེ་བ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཅི་
ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དེ་ལ་བྱེད་པས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་
ན་ཆོས་རྣམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སྐྱེ་བས་ཆོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་དོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་
ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་པས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཆིང་བ་མཐའ་དག་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་
རྣམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཐོབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་
ན་རེ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཐོབ་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་རྣམས་མཚུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་ནས། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བར་ཁོ་ན་ཡིན་པས།
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ན་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སྨོས་པ་ནི་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 154b
ལ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐོབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །
གོམས་པའམ་གཞན་ལས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་དེ་དག་སྐྱེ་ལ་རག་སྟེ། རྒྱུ་གཞན་གང་ཞིག་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ལ་རག་མོད། ཐོབ་པ་དོན་
གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཅི་དགོས། དེ་སྐད་དུ་སུ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དོན་མེད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡིད་ནི་ཡིད་ཉིད་དོ། །ལམ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཡང་འཕགས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བར་ནུས་ཏེ།
ལམ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པར་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའོ། །འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་ན་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་
མེད་པ་ནི་འཕགས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ་རྫས་ཀྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཐོབ་ཟིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་ཟིན་པའི་ཆོས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་
ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཐོབ་པའི་དབང་གིས་ནི་ཆོས་དེ་དག་འགགས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །འདི་ནི་འདིའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པའི་རྟགས་མཚན་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་པའི་འདི་ནི་འདིའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 155a
སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟགས་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཐོབ་པ་ཡོད་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགགས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་། དེ་དག་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་
མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་འགྱུར་བར་འོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་དག་གི་དངོས་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་
མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་མི་སྐྱེ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་མ་བཏོན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་གང་དག་ལ་ས་བོན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། གང་དག་ལ་ས་བོན་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་བོ། །འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་གང་ལས་འདི་
དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །འདི་དག་ནི་མ་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པའི་རྟགས་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་
པའོ། །འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་སོ་ན་འདུག་གོ། །ཐོབ་པ་ཡོད་ན་ནི་འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །འདི་དག་ནི་མ་སྤངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་གི་རྒྱུད་ལ་
ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཆད་པ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །གང་དག་གི་རྒྱུད་མ་བྲལ་བ་དང་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པའོ། །འདི་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །འདི་དག་ནི་མ་སྤངས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 155b
པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་རྟེན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཕགས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པ་དག་གི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་
སྨོས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྟེན་གཞན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་གནས་སྐབས་དེར་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་
སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མམ་བསྒོམ་པའི་ལམ་མངོན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་རྟེན་དེ་དག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བའི་རྐྱེན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་
ཕྱིར་རྟེན་དེས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐུས་ཇི་
ལྟར་དེ་དག་གིས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་འབྱུང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲུ་མེས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲུ་མེས་ཚིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་ས་བོན་མེད་
པས་རྟེན་དེས་ཡང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་པས་ས་བོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྟེན་ལམ་གྱི་མེས་ཚིག་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་
ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་རྟེན་ནི་རྟེན་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟློག་པ་ནི་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དག་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 156a
གིས་རྟེན་མ་ཚིག་པ་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉམས་པར་མ་བྱས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ལ་རྩ་ནས་མ་བཏོན་པ་དང་། ཉམས་པར་མ་བྱས་པའི་ས་བོན་ཡོད་པས་གང་མ་སྤངས་པ་དེ་དང་ནི་ལྡན་ནོ། །རྟེན་ལ་ས་བོན་རྩ་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱིར་རམ། ས་བོན་
ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གང་སྤངས་པ་དེ་དང་ནི་མི་ལྡན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རྟེན་ལ་ས་བོན་རྩ་ནས་བཏོན་པ་དང་། རྩ་ནས་མ་བཏོན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་ལ། ས་བོན་ཉམས་པར་བྱས་པ་དང་། ཉམས་པར་
མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་ཏེ། ས་བོན་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་། ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་མ་ཆད་པ་དང་། ཉམས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གདགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་
ཚིག་གོ། །ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་བརྗོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །མ་འབད་པར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་འབད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ཏེ།
གང་དག་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་པའོ། །འབད་དེ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་གང་དག་སྐྱེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་དག་སྐྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། གང་དག་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་ཀྱི་འབད་རྩོལ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་པས་འཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །འདིར་
སྐྱེ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྲིད་པ་བར་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །གང་དག་སྦྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་དག་གི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་སྒྲ་ནི་མ་འབད་པར་སྐྱེ་བ་
དང་སྦྱར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་མ་ཆད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པས་མ་འབད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་མ་ཆད་པ་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་གང་གིས་ཉམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཉམས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 156b
པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་གཏན་དུ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། ས་བོན་ཀུན་དུ་ཆད་པ་རྣམས་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་དག་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཏན་དུ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་ན་འོ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་མ་ཆད་པ་རྡུལ་དང་
མཉམ་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་དེ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་དུ་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དག་འབད་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། སྐྱེ་བའི་
དབང་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཞིག་སྟེ། དེ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གེགས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ལྡན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ས་བོན་ཁོ་ན་རྩ་ནས་བཏོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་རྩ་ནས་མ་བཏོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། །ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་དུ་མི་རྒྱུ་བ་ལས་དགེ་བ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། །དབང་བའི་དུས་ན་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་དེ་སྐྱེ་བའི་སྟེ། ས་བོན་
ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ནི་རིགས་པར་བརྩོན་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །ཐོགས་པ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་པའམ་ལོག་པར་བརྩོན་པ་ལས་སོ། །ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོས་ངེས་པར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བའོ། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་
པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྲས་བུ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པའི་མིང་དང་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་ས་བོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་མམ་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་སུམ་ནི་བར་མེད་པའོ། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 157a
བརྒྱུད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུན་དུ་གཏོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་གྱིས་བར་ཆོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཞིག་སྟེ། གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའོ། །གྲངས་ཅན་པའི་འགྱུར་བ་
ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྒྱུད་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་
གཞག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་། བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པ་རྒྱུད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་ནི་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྫས་ཀྱི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་གཞན་དུ་
གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདྲི་བའོ། །འདུ་བྱེད་དུས་གསུམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་རྒྱུད་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་
ལས་ཆགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཆགས་པའི་ས་བོན་ཁོ་ན་རྩ་ནས་མ་བཏོན་པ་དང་། ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ནི་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་ན་ནི་ནམ་ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདི་ནི་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་
ཆགས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། མི་སེལ་བ་ལ་ལྡན་པའི་སྒྲར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུའམ། གལ་ཏེ་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། རྣམ་པར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 157b
ཡིན་གྱི། སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུས་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཀག་པ་མི་ལྡན་པའོ། །ཅི་ཞེ་ན། བསལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་ལ་ལྡན་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་བསལ་ལོ། །བྱེ་བྲག་
ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་ནི་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀ་རྫས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་ཟག་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རིགས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདིར་རིགས་པ་གང་
ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ནི། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དུས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་པ་འདི་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དང་བཅས་པ་ཞིག་སྟེ། ལུང་བསྟན་མིན་ཐོབ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པའི་
རྒྱུན་ལ་ལྟོས་ཏེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཐོབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་བེའུ་ལྟར་འབྲང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་ལ་འགགས་པ་ནི་འདས་པའོ། །སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་
ཀྱི་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་འདས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནི་ད་ལྟར་བའོ། །དུས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱུ་མཆོག་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་ལ་འགགས་པ་ནི་འདས་པའོ། །སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །དགེ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་མི་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཆོས་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གི །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ལས་བཟློག་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་ཆད་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ལྟར་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 158a
རོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ལམ་དང་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །དེར་གཏོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་ཁམས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ།
ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ལ་རག་ལས་པས་ཁམས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ནི་ཁམས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་སྐྱེས་པའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པར་གཏོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་མེད་
པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་གཏོགས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པས་བདག་གིར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་
འགོག་པའི་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བའི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གང་དག་གི་རྐྱེན་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སོ་
སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་
ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ངེས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའི་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པས་ཐོབ་པའི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་ལམ་གཞན་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཁོ་
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 158b
ནས་ཐོབ་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་སློབ་པ་རྣམས་སོ། །མི་སློབ་པ་རྣམས་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་
ཆོས་རྣམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །རེ་ཞིག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་མི་སྲིད་པས་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནི་འགའ་ཞིག་
སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་
ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ངང་གི་སྒྲ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་རྗེས་སུ་དྲང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཐོབ་པ་ནི་སློབ་པ་
པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སློབ་པ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་ནི་ཟད་པའི་ཐོབ་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ནི་མི་སློབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་
སོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་
པས་འགོག་པའི་ཐོབ་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་མཐོང་སྤང་མིན། །
เล่ม ๑๔๔ · หน้า 159a
ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཟག་
པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་བསྟན་མི་ཐོབ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་འདི་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དང་བཅས་པ་ཞིག་སྟེ། མངོན་ཤེས་སྤྲུལ་པ་མ་གཏོགས་པ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོབས་ཆུང་བ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་སྤྲུལ་པ་མ་གཏོགས་པ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་
པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷའི་མིག་དང་རྣ་བ་སྟེ། མིག་དང་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི། ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུང་བསྟན་མིན་རྣམ་བཞི་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་
ཁྱད་པར་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བཟོའི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་གྱི། འདུ་བྱེད་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་
སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་པའི་ནི་དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་རྟ་ཐུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་པའི་ལྟ་བུའོ། །བཟོའི་གནས་པའི་ནི་དཔེར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བི་ཤྭ་ཀརྨ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡུལ་བཟོའི་གནས་པའི་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འགྲུབ་པས་སྟོབས་དང་
ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ། །བསྒྲིབས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་སྨོས་པའི་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲིབས་པ་ནི་བསམ་གཏན་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด