ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲ་མཱ་ཎ་ས་མུཙྪཱ་ཡ་བྲྀཏྟི
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 41a
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྒྲར་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་སྦྱོར་བ་ནི་རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཅིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདིས་ནི་ཆོས་དང་
ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བ་ཡང་མཚོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡན་ལག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲང་མཐོ་དམན་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་རྣམས་ཀྱི་རྫས་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་ནི། དཔེར་ན་སྨྲ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྨྲ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྨྲས་པ་དང་སྨྲ་བའི་བདག་ཉིད་བརྫུན་པ་
ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ལྟ་ན་ནི་དེའི་སྨྲ་བའི་བདག་ཉིད་དང་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་གཉིས་ཀ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཉིས་ཀའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་ཏོ། །ཅི་སྟེ་སྨྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བརྫུན་པ་ཉིད་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཉིས་ཀའི་བྱེ་བྲག་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །
རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ན་རེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྟོན་ཞེས་པ་འདི་ལ། གྲུབ་པ་མེད་པར་དོན་གྱིས་བྱས། །བསྒྲུབ་བྱ་སྨོས་པས་ནི་གྲུབ་པ་ལོག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པར་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟགས་དང་དཔེ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །དཔེར་ན་སྒྲ་
རྟག་སྟེ། རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ཅི་ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། དེ་སྟེ་
གཉིས་ཀ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཡིན་ཆོས་མཐུན་མེད། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་ཞེས་ནི་སྦྱར་དུ་མི་བཏུབ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ཅན་གྱི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 41b
ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའི་རྟགས་དོན་མེད། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དགོད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ན་ནི་སྐྱོན་ཡང་གཉིས་ཀའོ། །འདི་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བའོ་ཞེས་ངེས་པ་གོང་དུ་སྦྱོར་བའམ།
བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བར་འོག་ཏུ་སྦྱོར་གྲང་། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། གོང་དུ་ངོས་བཟུང་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་འདོད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་བཟུང་གོང་དུ་སྦྱོར་ན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བསྟན་པའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་འཕངས་
ཟིན་པའི་ཕྱིར་གོང་དུ་ངེས་བཟུང་བྱས་པ་ལས་དོན་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟེན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་བཟུང་འོག་ཏུ་སྦྱོར་ན་ནི་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །དེ་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ལའང་། །དེ་
བཞིན་ཏེ་རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་། རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པར་ཡང་དམ་བཅའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི། ཕྱོགས་ལྷག་ཕྱིར་ན་སྲིད་མ་ཡིན། །རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་
བྱར་བརྗོད་པ་ཙམ་དམ་བཅར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ལྟར་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེ་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འདོད་པ་དོན་ཏེ། དེ་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཙམ་དེ་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན་སྐྱོན་ཇི་ལྟར་ན་
མེད་དེ་དེ་ལ་ཡང་། རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འདོད་པ་འདི། །མི་འདོད་པ་ལས་ལོག་པ་ཙམ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པ་ལོག་པ་ཙམ་ཡིན་པར་བས་སོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱའི་བྱེ་བྲག་གོ་བར་བྱེད། རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་འདོད་པ་ནི་འདི་རྟགས་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་མིང་གི་གཟུང་བྱ་ལ་ཡང་
དཔྱད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་གཟུགས་བརྙན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ན་རེ་དམ་བཅའ་བ་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་པ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 42a
དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ། །དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཞེས་རིགས་པ་མིན། །འདིར་ནི་དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགལ་ལོ་ཞེས་པ་གཉིས་ཀ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།
ལེགས་པར་མ་བསླབས་པ་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་དཔེས་བརྗོད། །གང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་དམ་བཅའ་བ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པས་ནའོ། །དེར་ནི་འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་བྱས་ནས་
མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཉེར་འཇལ་གྱིས་འདིར་བསྒྲུབ་བྱ། །
མ་ཡིན། ཉེ་བར་འཇལ་བས་ནི་འདིར་སྒྲ་ལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྟགས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་སྒྲ་ཡང་འདུས་པའི་ཕྱིར་རམ། །དམ་བཅའ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་
པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་སྒྲ་དང་བཅས་སྟེ་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་སྒྲ་ཡང་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མེད་དེ། གང་གི་ཚེ་འདི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་
པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་
ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་སྒྲ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 42b
བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་མི་རྟག་སྟེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འདིར་འདུས་པ་དང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་
ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་ནི་མེད་དོ། །དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ནི་སྒྲ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་མ་
གྲུབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དཔེའི་སྐྱོན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པ་སྒྲུབ་པར་ནི་འདི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ནི། །འགལ་བ་དང་ལྡན་མིན། དེར་ནི་འགལ་བ་རྣམ་
པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། དམ་བཅའ་བའི་དོན་དང་འགལ་བ་དང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདིར་མི་སྲིད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།
དེ་ལ། གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྟགས། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཕལ་ཆེ་བས། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་སོགས་དོན་གྱི། །སྔོན་དུ་རྒྱས་པར་དེ་བསྟན་བྱ། །མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་རྣམ་གཉིས། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལའང་སོ་སོར་ནི། །ཡོད་མེད་
གཉིས་ཀའི་བྱེ་བྲག་ཕྱིར། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམ་པ་དགུར་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྔར་བརྟག་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་ཅི་སྟེ་འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ནི་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 43a
གི་ཕྱིར། བསྡུས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཁ་ཡར་བ། །དངོས་སུ་ཡིན་ཡང་དེ་ཕྱོགས་གཅིག །ཡིན་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱར་རྟགས་ནས་བརྗོད། །བསྡུས་པའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དངོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་
བསྡུས་པའི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཆོས་ཙམ་དང་ཆོས་ཅན་ཁ་ཡར་བ་ལ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་རས་ཡུག་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་ཆོས་དེ་ལས། །ཐ་སྙད་ཡིན་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལའམ། །
གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བཟློག་པའམ། །ཐེ་ཚོམ་ཆོས་གྲུབ་འདོད་མ་ཡིན། །འདིར་གཉིས་ཀ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སྟེ་
གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀའམ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དཔེར་ན་དུད་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་མེ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་
ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལའང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ། །མི་འདོད་ཐམས་ཅད་སུན་འབྱིན་དུའང་། །འདི་ལྟར་ཅིག་ཤོས་སུ་གཉིས་ཀར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི། སུན་འབྱིན་པའམ་གྲུབ་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་གཉིས་ཀ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་མིག་
གི་གཟུང་བྱ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ནི་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན། སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེར་གང་གིས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད། གཞན་གྱིས་སླར་ཡང་བསྒྲུབས་ན་འདོད། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཞིང་ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གྱིས་སྒྲུབ་མིན། །ཆོས་དེས་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་། །སྒྲུབ་ཕྱིར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 43b
ཆོས་ཅན་ཡང་དེ་བཞིན། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་དག་འདི་སྐད་དུ་དུད་པས་མེ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མེའི་ཡོད་པ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ལའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེར་དུད་པ་དང་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབ་
བྱར་བྱེད་ན་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དུ་བ་ལ་མེ་མཐོང་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལའོ་ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར་ས་ཕྱོགས་ཁས་བླང་བར་
བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་
མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གང་དག་མེས་རེག་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལའོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ཕྱོགས་ཀྱི་
བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཡང་མེའི་བྱེ་བྲག་དྲོ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་ཕྱོགས་བརྟགས་པ་དོན་མེད་དོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། མེའི་བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མེའི་བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་དུ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེར་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་། མེའི་བྱེ་བྲག་ལ་གང་གིས་ན་ངོ་སྲུང་བར་བྱེད། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་མི་བསྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཅན་ཡང་མི་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། དཔེར་ན་གཙོ་བོ་གཅིག་ཡོད་དེ་
ཐ་དད་རྣམས་དང་རྗེས་འགྲོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེར་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། འདི་ལྟར་གྱོ་དུམ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་གཞན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་ཕྱིར་ཆོས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 44a
ཅན་ཡང་དེ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་པོ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་སྦྱོར་བའི་
དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དམ་བཅའ་རྟགས་ཀྱི་ངག་གིས་གང་། །མི་འདོད་པ་ལ་ཐལ་བ་རྩོམ། །དེ་ནི་ལེན་ཞེས་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་གང་། །མེད་ལ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ། །དེར་ནི་ལྔ་པའི་མཐའ་ཅན་དཔེ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའམ། རྟག་སྟེ་མ་བྱས་པའི་
ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དཔེའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། རྟགས་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་ལས་འདོད། །འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་། སྒྲ་བྱས་སོ་ཞེས་པའམ་མ་བྱས་པ་མ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་དུ་བསལ་འོངས་ཀྱིས་བརྗོད་ན། གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། །དཔེ་གཉིས་ལས་དེ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བསལ་ཏེ་འོངས་པས་བརྗོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བསལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་མེད་པས་ན་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་དམིགས་པར་འགྱུར་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་
སུ་འགྲོ་བ་གཅིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་མཐོང་ཞིང་དེ་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བ་དེས་ན་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ཁས་མི་ལེན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་ལྡན་ལས་གཞན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 44b
མིན། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང་། འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། ཡང་འདིར་ཐལ་བ་གཞན་བརྗོད་པ་གཙོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དག་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང་། རྫས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྫས་སུའམ། །རྫས་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ཡིན་འདི་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་མིན་ཕྱིར། །
ཁས་བླངས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས། །དེ་བཞིན་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་ཡི། །སྐྱོན་བརྗོད་སུན་འབྱིན་དུ་ཤེས་བྱ། །འདིར་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་དོ། །འདིས་ཁས་བླངས་པ་ནི་གང་མ་
མཐོང་བའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའོ། །ཁས་མི་ལེན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །
རྫས་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་ལྡན་པ་ལས་ཡིན་ཞིང་དེ་མེད་པ་ཁས་བླངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལྡན་པ་ཡོད་པས་ནའོ་ཞེས་ལྡན་པས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པའི་འདུ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དེ་དག་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །
རྫས་ཉིད་ཀྱང་ལྡན་པའམ་ལྡན་པ་ཡང་རྫས་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། རྫས་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྫས་བཞིན་དུ་རྫས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། རྫས་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རྫས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཉིད་
དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ་རྫས་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཞན་རྫས་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་ཡོན་ཏན་ལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 45a
སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་གྲུབ་པས་ཆོག་གོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སམ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །
དེ་ལ་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚུངས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སོ། །ཐ་དད་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཅེས། །བྱས་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་
ལྟར། མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ཕྱོགས་ལས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་འདི་ལ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་དབྱེ་བ་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། ཐ་དད་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མི་རྟག་པ་
ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལའང་ཐ་དད་ཅེས་མི་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་
པ་བཀག་པ་ཙམ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག །དེ་གཞན་དང་ནི་དེ་འགལ་ཏེ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་གཉིས་པ་ཡང་། །རྟགས་མེད་པས་ནི་འགལ་བ་སྟེ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་འགྱུར་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་
ལས་གཞན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
དང་འགལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་མོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེས་གང་དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ནི་མེའི་དྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས། གྲང་རེག་མེད་པར་མེའི་དྲོ་བ་ལས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་དྲོ་རེག་མ་ཡིན་པ་ལ་གྲོང་རེག་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 45b
ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་མིན་པ་ཉིད། །མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱང་། །དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རིགས། །གང་འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་མེད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་ན་བྱས་པ་ཉིད་ནི། ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དེ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བདག་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ནི་སྤྱི་
ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱས་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཡང་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལས་རྗེས་འགྲོ་བླུན་པོ་མིན། །སྤྱི་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་
ཡིན་ལ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་
དུ་དབྱེ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་ཉིད་སླར་བཟླས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། གང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་
པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་དེ་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པས་སྐྱོན་དེ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དགུ་པོ་འདི་ཡང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 46a
མིག་དགུ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་བྲིས་ནས་ཕྲེང་གིས་གྱེན་མཐུར་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གསུམ་མོ། །འཕྲེད་ལ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གསུམ་མོ། །ཕྱོགས་བཞིས་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་
རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །རྟག་སྟེ་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །རྟག་སྟེ། རེག་པར་བྱ་བ་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་མཉན་བྱ་རྩོལ་ལས་བྱུང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་བྱ་མིན། །དེ་དགུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་ལའོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་རྣམས་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་
ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེར་གང་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་གཉིས། །དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་རྟགས། གཉིས་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་སྟེ། གང་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དེ། །གཉིས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་
པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གསུམ་པའོ། །དབུས་ན་མོའི་འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི། འགལ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འགལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་པོ་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་པ་གསུམ་པོའི་ཤར་དང་། ནུབ་
ན་མོའི་འགལ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། གང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པ་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་དུ་མའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཉིས་པོ་ནི་
ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དགུ་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་མ་ངེས་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ནི་གཏན་ཚིགས་སམ། འགལ་བ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 46b
ལ་ཡང་། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་ཉིད། །རིགས་དང་རྫས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །གང་ཡང་གྲངས་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་འདིར་གང་རིགས་དང་མཐུན་པར་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བ་
དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་གང་ཕྱིར་འགལ་བ་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་དག་ལས་གྲངས་གཅིག་པར་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། མཉན་བྱ་དག་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་རྟགས་ཉིད་ལས། །གཅིག་ཏུ་
ངེས་པར་མཐོང་མ་ཡིན། །དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དག་ལས་སྒྲ་ནི་རྫས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཅིག་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་དང་
ངེས་པ་གཉིས་དག་ཏུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ནི་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི། །གཉིས་གཉིས་སུ་འདོད་རེ་རེ་མིན། །འདིར་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་དབབ་པ་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འཐད་ཀྱི་ཁ་ཡར་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་
ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ནོ། །རེ་ཞིག་གཅིག་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་འཐད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མིག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་དང་ལྡན་པའི་གཏན་
ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཁ་ཡར་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་པ་རེ་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། འདི་དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་སྐྱེ་ཞེ་
ན། དུ་མ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་ན། །ཤིན་ཏུ་བར་ཡང་གཅིག་ལ་འཇུག །འདིར་ནི་དུ་མ་ཡིན་ཡང་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་དོན་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་པོ་རྣམས་ན་རེ་འདི་ལ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 47a
ཏེ་གང་དུ་འདི་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི་དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རེ་རེས་
ཀྱང་དོན་དུ་མ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་དུ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་
ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་བརྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་ཀ་ལ་ཞུགས་པའི་གཞན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་
གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། འོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ཅིག་ཤོས་དེས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསུས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དེས་
བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མཐའ་གཅིག་ལས་ཀྱང་མ་ལོག་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལའོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་དང་མི་འགལ་བས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །གང་འདིར་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་ངེས་པ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་དེ་གཞན་ལས་ལོག་
པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཁྱད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ནམ་ཡང་མི་སྟོན་ནའོ། །གཉིས་ཀ་དམིགས་པའི་དོན་ལྟར་ན་ནི་འགལ་བའི་
དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ཡང་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གང་དག་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང་། །སྤྱི་དང་འགལ་བ་མིན་འཁྲུལ་པའི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 47b
ལ། །ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་གང་ལ། །ཤེས་འདོད་བཟློག་པས་གནོད་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་གྱུར་ལས་གཞན། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་འགལ་བ་དེ་བཟློག་པའི་
གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་ན་གང་གི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལ་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་
པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྒལ་བ་འདི་ནི་མི་བཟད་པར་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་གཅིག་
པོ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་མིག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། མངོན་སུམ་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་
དོན་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་འདོད་པ་འདི་ནི་གཞན་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་
བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྲ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཉན་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ཀ་ཡང་རུང་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 48a
བྱེ་བྲག་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀའི་དཔེར་བརྗོད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་གྱི་དོན་ཅན་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དེ་བཞིན་དུ་
སྨྲ་བ་ཡོད་ན་ནི་སྨྲ་བ་དང་སྨྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་བརྫུན་གྱི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྤྱིར་བསྡོམས་པའི་དོན་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་ཉིད་བརྫུན་གྱི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བརྗོད་པ།
ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རང་ངོའམ། །དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཡང་རུང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་གནོད་པས་འགལ་བ་ཡིན། །གང་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས། ནང་ལ་འདུས་བསགས་ཉིད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཞན་དོན་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་དོགས་པ་བསུ་སྟེ། གསུངས་པ་དེ་ལ་འདུས་
པ་ཉིད་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བཀག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ནི་གཉིས་ཀ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མི་འགྲུབ་བོ། །འགལ་ཟླའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འགལ་བ་སྔ་མ་ཉིད་
ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་སོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་དུ་དོན་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ། ཐུན་མོང་དང་ནི་ཁྱད་པར་གྱི། །ཆོས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གཉིས་སོ། །གང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་བྱེད་དེ་ནི་གསུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དང་། གཉིས་ཀའི་ཆ་ཤས་རྣམས་
སོ། །རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དུ་ཕྱེ་བ་ཡང་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་རང་གི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ལ་
གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ལྟོས་ནས་གསུམ་དུ་ཕྱེ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཡང་རྒྱུ་གང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 48b
གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དང་པོ་གཉིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དག་གཉིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། རྗེས་སུ་ཞུགས་དང་མ་ཞུགས་ལས། །ལྡོག་དང་རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་མིན་ཕྱིར། །ཕྱོགས་དུ་མ་དག་ལས་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་སྒྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡང་
མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆ་ཤས་གཅིག་དང་ཡང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ལོག་པའང་མིན་པ་རྟགས་སུ་འགྱུར། །འདི་ལྟར་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་
རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་ལོག་པ་དག་ནི་གཉིས་ཀའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྲིད་དུ་ནི་འགྱུར་ལ། །གཉིས་ཀར་འགྱུར་བ་སྲིད་མ་ཡིན། །ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་མིན་པའང་མིན། །གང་དོན་གཅིག་ལ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་
དོན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་སྟེ་འགལ་བའི་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། །དོན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི་དེའི་ཁྱད་པར་བཟུང་ནས་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི། གང་དུ་མེད་དེ་རྣམ་གཅོད་དུ། །གྲུབ་དོན་དོན་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །གཅིག་དེ་གཞན་ལ་གཉིས་སུ་འཇུག །གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་ནི་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་དོ། །དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱའི་རིགས་མཐའ་དག་གམ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་ནས་དོན་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཨུཏྤ་ལའི་དྲི་བསུང་བ་ཉིད་ལས་དྲི་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་། བརྟེན་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་
ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞུགས་པ་བཞིན་གྲུབ་ན། །དཀར་གཟུགས་ཡོན་ཏན་བརྟེན་པ་ལས། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཟློག་རིམ་ལ། །གསུམ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 49a
གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་སྨོས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་བསྒྲུབས་པ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཅི་འདི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་
པ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་རྣམས་གཅིག་ལ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པས་སོ། །བྱས་པ་ཉིད་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་གཉིས་པོ་གཅིག་ལ་
གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བསླང་བའི་རྣམ་པ་དང་བྱ་བབས་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མཐོ་ཡོར་དུ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་པ་ལ། །འགལ་བ། དེ་ཉིད་གཉིས་ཀའི་ཆར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་བཅད་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་
དོན་དུ་གཞན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ཉིད་ལས་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཡང་རྟག་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ཉིད་ནས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ན་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་
འདི་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གྲང་བའི་རེག་པ་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་དྲོ་བར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དྲོ་བར་མི་བསྒྲུབ་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་གྲང་རེག་མ་ཡིན་པ་ནི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་མེས་དྲོ་རེག་མ་ཡིན་པའི་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པ་
ཉིད་ཀྱིས་དྲོ་བའི་རེག་པ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པས་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གྲང་རེག་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་བརྗོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་ཐམས་ཅད་ལས་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་མི་རྟག་
པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པས་ནི་རྟག་པ་བཀག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པར་ནུས་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཞུགས་པ་ནི། དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྨོངས་པའོ། །དཔེར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 49b
ན་བྱས་པ་ཉིད་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀར་སྒྲ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའམ། ཡང་ན་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སྒྲུབ་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྩོལ་
བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་ནམ་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ། །བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བའི་བདག་མེད་པ་ལ་བྱས་པ་ཡོད་
པར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕན་ཚུན་ལོག་པ་ཉིད་ལས་འདིའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྤྱིར་ཡང་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ལོག་པ་ལ་
ཞུགས་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་བཀག་པ་སྤངས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་རིགས་མཐུན་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་ཀྱི། འདིར་གོར་མ་ཆགས་པར་མཐུན་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་
པའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་རང་དང་འབྲེལ་པ་བོར་ནས་གཞན་དུ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་གཅིག་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངག་གི་རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་བྱས་པ་ལས་རང་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་གཉིས་ཡིན་པས་གཅིག་ཉིད་འཛིན་པའི་བྱ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་ནི་ཆོས་གཞན་བསྟན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་
དེས་པ་ཡིན་གྱི། དེར་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དག་ནི་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཆོས་གཞན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ནི་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་གང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་དེ་ན་གཞན་དང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 50a
ལྡན་ན་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འགྲེང་བ་དང་བྱ་བབས་པ་ལས་མཐོ་ཡོར་དུ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཁ་ཡར་བ་ལས་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བྱས་པ་དག་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་
འདིར་གཅིག་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་གང་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཅི་སྒྲ་འདི་བྱས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གློག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མ་ཡིན་ཞེས་འགྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནམ་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་
དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་མེད་པར་དགག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་རྒྱུའི་བྱ་བ་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཀག་པ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་
བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་རེག་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལ་ལྟོས་ནས་བཀག་པ་ཡིན་ལ་སྔ་མ་ནི་བཟློག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྟག་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་
ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་མཐར་གནས་པ་བཀག་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་ཡོད་བཞིན་པའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མཐར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་ལྟོས་པ་རྣམ་
པ་གསུམ་པ་འདི་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ཡང་གང་ལ་ལྟོས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐེ་ཚོམ་དུ་མ་ཡིན་གྱི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 50b
རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་ལ་ཆོས་གཞན་ལུས་ཅན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྱ་བ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་རྟག་པ་དང་མི་
རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་རྟགས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་དང་བཅས་པ་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་
དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་མཐུན་མེད་ལ་མེད་པ་ཡི། །ཆོས་ཅན་རྟགས་ཤེས་པ་དེ་ལ། །དེ་མཐུན་མེད་མེད་པ་པ་ཉིད། །ཅེས་སྦྱོར་ཐུན་མོང་མིན་རྟགས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་དེ་དང་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་བྱེད་པའི་ལྟར་ན་མཉན་བྱ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བས་སོ། །མེད་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་གཟུང་། །ཁྱབ་མཉམ་འབའ་ཞིག་རྟགས་སུ་འགྱུར། །དེ་དང་མཐུན་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཁྱབ་
མཉམ་སོ་སོར་ཡོད་པའམ་ཡིན་པས། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟགས་སུ་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་མཉམ་པོར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བྱས་པ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་གྱི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་
ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཐུན་ཉིད་ཅེས་འདོད་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །ཅེས་ངེས་པར་བཟུང་བར་བྱེད་ན་དེ་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བར་བྱས་པས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྔ་མ་
གཉིས་པོ་མེད་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་འགལ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལའང་རྣམ་པ་དུ་མ་མཐོང་། །གཏན་ཚིགས་གཅིག་ལའང་དུ་མ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ནི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 51a
མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བཟུང་བ་གསུམ་ག་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དང་མཐུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཁས་བླངས་ནས་དཔྱད་བར་བྱ་སྟེ། ཅི་རེ་ཞིག་འདིར་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་རྗོད་
པར་བྱེད་དམ། ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པས་ནུས་མ་ཡིན། །འདིས་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅི་སྟེ། ཡང་
དག་དོན་བཞིན་ན། ཅི་སྟེ་འདི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟར་མཚན་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྣམ་པ་གང་གིས་གང་ལ་ཞེས་མ་བརྗོད། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་གང་གིས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་དུ་ཡང་མཐོང་བ་
མེད་དོ། །ཤེས་པར་བྱེད་ལས་འདས་པ་བཞིན། །དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐོང་མ་ཡིན། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་བཟུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་སོགས་སྒྲ། །མི་རྟག་རྟགས་
སུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་བཟུང་ནས་མཚན་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་མ་བསྟན་པའི་དེ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མ་བསྟན་པ་ཞེས་བརྗོད་
པས་དེ། ཇི་ལྟར་གང་ལ་ཞེས་མ་བརྗོད། །དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པས་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མ་བརྗོད་པ་དེ་གང་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་ཞེས་མ་སྨྲས་སོ། །ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་དེ་དང་མཐུན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གང་མ་བསྟན་པ་དེའི་
ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མིན་དཔེ་གཉིས་ལས་འགྱུར་བས། །དེ་དང་མཐུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་མཐུན་པའམ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ན་དཔེས་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 51b
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་ཉིད་སོགས་མཐོང་བ་སྟེ། །བསྒྲུབ་བྱར་གཞན་དག་འདོད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ན་གཞན་ཅི་མ་གྲུབ། གང་གྲུབ་
པ་དེའི་དོན་དུ་ཡང་དཔེར་རྗོད་པར་བྱེད་དམ། བསྒྲུབ་བྱ་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་མ་བསྟན་པ་དེ་ཞེས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ན་རེ་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེ་བརྗོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་རྟགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །ཆ་
ཤས་ངག་མིན། གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཡན་ལག་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་མི་དད་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིར་འགྱུར་ཏེ་དམག་ལ་སོགས་
པ་བཞིན་ནོ། །དོན་གྱི་དམ་བཅའ་ལ་སོགས་བས་ཐ་མི་དད་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། ལྔ་པ་མིན། འདིར་ལྔ་པ་ནི་མི་འཐོབ་སྟེ། ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་
བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དག་ཐ་དད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བས་སོ། །ངག་ཅེས། གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་ངག་དང་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར། ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བརྗོད་པའི་ངག་དང་ཤེས་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པས། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཅེས་པའི་ངག་ལས་ཤེས་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྟོན་
པ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་ཅི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དངོས་ལས་འདོད་དམ། ཡང་ན་བརྒྱུད་པ་ལས་ཀྱང་འདོད། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཉིས་ཀ་གཞན་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་ལས་ཡིན་ན་ནི་གང་ཉན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་དེ་ཁོ་ན་གཏན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 52a
ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྒྱུད་པ་ལས་ཡིན་ན་ཡང་གང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཉན་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཡང་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་
མཐུན་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་ཡིན། །ངག་དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་དེ་ལའང་སྐྱོན་གཉིས་ཕྱིར། །ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་དངོས་ལས་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་བརྒྱུད་ནས་ཡིན་ཞེས་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་སྐྱོན་
ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་ལས་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དངོས་དང་བརྒྱུད་པ་ལས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བརྒྱུད་པ་ལས་ཡིན་ན་ཡང་གང་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་
དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་དེ་གང་ཡིན། གནས་སྐབས་ལ་ཡང་གཞན་མི་སྲིད། །གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེར་བརྗོད་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་
མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་ལ་ཡང་སྲིད་དོ། །སྲིད་དུ་ཆུག་ཆོས་མཐུན་པའི་ལྟོས་པའི་དཔེར་བརྗོད་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་རང་
གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་གནོད་པས་ནའོ། །རང་རང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲིད་མ་ཡིན། །ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གནོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་རྟོག་བསྡུས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དྲུག་པར། ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཏན་
ཚིགས་སུ་ཞེས་དྲུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གཞན་ལ་ཆོས་དེའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་གྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་། ཁྱད་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 52b
པ་སྨོས་པ་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་དེ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་མཐུན་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངག་ཀུན་མི་འདོད་ཞེ་ན་གང་། །འདོད་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱིས། །གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་ངག་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ན་ཡང་གང་ཆོས་མཐུན་
པའི་ངག་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནམ། དོན་གང་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་འགྱུར་ཏེ། དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་
ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དགོས་པ་མེད་པར་དངོས་ཀྱི་ནི། །སྒྲ་དོན་འདས་པར་འདོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་དངོས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ལ་འདས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱའོ། །དོན་སྒྲ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའོ། །ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་
ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་ནི་གོ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བཟུང་ངོ་། །ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཏེ་གང་ཆོས་མཐུན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ། དམིགས་བསལ་ཡོད་པར་སྲིད་མ་ཡིན། །གང་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་
དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་ལ་སྤྱིར་བཏང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་བཀོད་པ་ལ་ཕྱིས་སྤྱིར་བཏང་བ་བརྟག་པར་བྱ་བའམ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་ལ་སྤྱིར་བཏང་བ་དགོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 53a
གཞན་ཡང་། དེར་སྣང་གིས་སྟོང་ཆོས་གཞན་དང་། །མཚུངས་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བས་སྟོང་པས་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དཔེ་དང་ཆོས་
མཐུན་པ་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ནི་སླར་སྦྱོར་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ཆོས་གཞན་ཉིད་དུའང་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྟག་སྟེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གློག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡང་ངོ༌། །ཆོས་མཐུན་
པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དག་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྔ་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། གང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་པ་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དཔེ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་དྲུག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་ཚུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང་། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བས་སྟོང་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །
བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་པའི་སྒྲས་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ལ་དེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་སྤྱིའམ་ཡང་ན་ཆོས་སམ། དེ་
སྟེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལས་འགྱུར་གྲང་། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན། སྤྱི་ཉིད་ཆོས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །འདིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་འདིའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིའི་ཆོས་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྤྱི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱས་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྟེ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 53b
དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་སམ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སམ། སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པའི་སྤྱིའི་དོན་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སྤྱིའི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །དེ་
དག་བསྒྲུབ་བྱར་མི་སྲིད་དེ། །སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱི་འམ་ཆོས་ཅན་ནམ་གཞན་ལ་ཡང་གང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པའོ་
ཞེས་བསྒྲུབ་བྱས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྒྲ་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་གང་དེའི་ཆོས་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི། །ཆོས་འཐོབ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་
པའི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དོན་གྱི་ཆོས་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་རྟག་སྟེ། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡང་
གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ལ་གཉིས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་འདིས་ཐུན་མོང་དུ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཙམ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་ན་སྒྲ་
གཞན་གྱིའང་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་བུམ་པ་སོགས་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མ་ངེས་པ་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་
སུ་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རྟག་སྟེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཁྲུལ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཆོས་མཐུན་པ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 54a
ཡིན་པས་ཆོས་གཞན་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ངག་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཁའ་སོགས་ཡོད་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡི། །སྦྱོར་
བའང་འགོད་པར་མི་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ལ་ནི་དམ་བཅས་པ་དང་ལྡན་པའམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བས་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །སེར་སྐྱ་བ་རྣམས་ན་རེ་
གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ལྡན་པའི་ངག་གི་དངོས་པོའི་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་
པའི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་གཞན་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཙོ་བོ་ཡོད་དེ་བསལ་བ་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་
ལ། གལ་ཏེ་འདིར་གཙོ་བོའི་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར། །བསྒྲུབ་བྱར་གྱུར་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་
བྱེད་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་ཏེ། ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པར་གྱིས་ཤིག །གཞན་ཡང་། རྒྱས་པའི་ངག་ཡིན། ངག་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པ་ནི་བསྡུས་པའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། བརྗོད་མ་ཡིན། གང་བསྡུས་པའི་ངག་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མ་བསྟན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ཡང་གལ་ཏེ་གང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 54b
ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གཙོ་བོ་རྗེས་འགྲོ་དང་ལྡན་མིན། །ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་མ་བསྟན་པ་ལ་
ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཆ་ཤས་ཉིད་ལ་ནི་ངག་གི་ཆ་ཤས་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་དག་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་
དཔེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། ངག་ཀྱང་། ངག་ཡིན་ཡང་ནི་དཔེ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་གིས་ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཙོ་བོ་དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཞན་ཡང་ཉེ་བར་འཇལ་མི་རིགས། །ངག་གི་དཔེ་ལ་ཉེ་བར་འཇལ་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་
པ་མད་པ་ཉིད་དོ། །རྩོད་པའི་སྒོའི་ཕྱོགས་ནི་འབྲེལ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དང་པོ་ཉིད། དམ་བཅའི་དོན་དང་འགལ་བར་འགྱུར། །རྒྱུ་གཅིག་པ་རྣམས་ཐ་དད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་
ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དུ་མ་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁས་མ་བླངས་ན་ཡང་དཔེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིའོ་ཞེས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྩོད་པ་མེད་ཕྱིར། རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྩོད་པ་མེད་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་ཙམ་མ་མིན། ཡོད་པ་ཙམ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བདེ་བ་ལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 55a
སོགས་པའི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ཤིང་ཤུན་ལས་སོགས་བཞིན། །གལ་ཏེ་དེའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་འགྲོ་ཐམས་
ཅད་སྒྲུབ་ཅེ་ན། །མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ལྡན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་སྐྱོན་གདུག་པ་ཅན་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་
པ་རྣམས་ཉིད་ཡོད་དེ། རེ་ཞིག་མ་གྲུབ་པ་ནི་རིགས་གཅིག་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེའི་ཕྱིར། རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དེ་ལྟར་ཡང་མཐོང་སྟེ། གཞན་དུ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད། །མེད་
པར་ཡང་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་མ་ངེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་། ཉེ་བར་ལེན་
པའང་དར་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་རིགས་སུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་ཏེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དེ་ནི་མཐར་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི། ཕྱི་མིན་གཉིས་ཀར་སྐྱོན་ཡོད་ཕྱིར། །སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་
འཇུག་པ་ཐ་མི་དད་པའམ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྐྱོན་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་དུ་འཛིན་ན་ནི་རང་རང་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་གནོད་དོ། །དེ་སྟེ་ཐ་དད་ན་ནི་རིགས་གཅིག་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་གནོད་དོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་འདུས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 55b
པ་ལས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ངེས་པར་བཟུང་བའམ། ངེས་པར་མ་བཟུང་ཡང་རུང་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལས་གཅིག་ཁོ་ན་རིགས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱེད་ན་ནི། དེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་གནོད་དོ། །ཅི་སྟེ་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱེད་ན་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་གཞན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་རེ་རེ་བསལ་ཏེ་འོངས་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ། ཁས་བླངས་ན་ཡང་འགལ་བ་ཉིད། །ཐ་དད་པ་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རིགས་གཅིག་ཉིད་ཁས་བླངས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལ་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དུ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་རིགས་
གཅིག་དང་ལྡན་པར་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་མེད་ལ། དེ་ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་པའི་གཏན་ཚིགས་
ལ་འགལ་བའི་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་འདི་ལྟར། མ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར། ཁས་བླངས་ཀྱང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ཤུན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤིང་ཤུན་དང་གྱོ་མོ་དང་ཁམ་ཕོར་དང་རྒྱན་ལ་
སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་དུ་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ་ཀའོ། །ཡང་གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེའི་ཕྱིར། དཔེ་ནི། བསྒྲུབ་
བྱས་འཕངས་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཤིང་གི་ཤུན་ལྤགས་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་དུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སོང་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡོད་མིན། དཔེ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ཤུན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 56a
ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་གྱི་རྗེས་ཐོག་མ་ལས་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་ལ་
གཞན་གྱི་འདོད་པ་སོ་སོར་བཀག་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བྱ་བ་ནི་བསལ་ཏེ་འོངས་པའོ་ཞེས་གྲག་གོ། །སོ་སོར་འགེགས་པའི་ཐབས་ནི་གཉིས་ཏེ། དཔེ་དང་འགལ་བ་དང་། ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་རང་གི་
ཕྱོགས། གྲུབ་མིན། གཞན་ཕྱོགས་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་ནི་མཐོང་ངོ་། །འདི་ལྟར་འདིར་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་པར་བྱས་མོད་ཀྱི། གྲུབ་མིན་ཏེ་རང་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་
ནོ། །དེ་ཙམ་གྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་ལ་གངས་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སོ་སོར་བཀག་པས་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་བཀག་པ་ཙམ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་
ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གངས་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བཀག་པས་ཆུ་ཀླུང་གང་བ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཆར་འབབ་པའི་འཁྲུལ་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
གཞན་གྱི་ཕྱོགས་འགེགས་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། འགེགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་མ་ཡིན། །འགེགས་པ་ནི་ཐབས་གཉིས་འབའ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ལྟར་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་
བསལ་ཏེ་འོངས་པའི་མཚན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་མེད་པ་གཏན་ནས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 56b
ནི་སྐྱེ་གནས་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་ཅན་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྐྱེ་གནས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཐ་མི་དད་ནི་
འགལ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་གནས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་མ་བསྟན་པས་རིགས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་
མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ན་རིགས་པར་ནི་མ་བརྗོད་དེ་ཐ་དད་རྣམས་ལ་རིགས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་། ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །
གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡང་མ་བསྟན་པས་ན་བཟློག་པ་ཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡང་སྐྱེ་གནས་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བས་ན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཉིད་འཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐ་དད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཟློག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་བཟློག་པ་ལ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་གཅིག་སོང་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྗེས་ཐོག་མ་ནི་བཟློག་པ་ལ། །དེ་ལྟར་དུ་གྱུར་ན་
ཡང་རིགས་གཅིག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་གཅིག་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་རྗེས་ཐོག་མ་ལས་མེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་ཐོག་མ་ལས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཐ་དད་དུ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 57a
ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་རྣམས་རིགས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམ་པར་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་འདི་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བསལ་བ་ཉིད་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ན་
སྐྱེ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་གཅིག་པ་ཅན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་རིགས་གཅིག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་གཅིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐོང་གི །མེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ན། དབང་
ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་ཐོག་མ་ལས་བསལ་ཏེ་འོངས་པར་སྨྲ་བ་ཡང་། གཅིག་བསལ་བ་ལ་འདི་མི་རིགས། །དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་རྗེས་ཐོག་མས་གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རྣམ་ལྡན་བཞིན་དུ་ལྔ་ཉིད་མིན། །བསལ་ཏེ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྔ་ཉིད་ནི་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་ཐོག་མའི་མཚན་ཉིད་ལས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཀུན་གྱི་རྗེས་ཐོག་མ་ལས་གཅིག་
ཉིད་བསལ་ཏེ་འོངས་པའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྒོལ་བ་རེ་རེ་བཀག་པ་ལས། །གལ་ཏེ་རྗེས་ཐོག་མར་འདོད་ན། །རྒོལ་བའི་ལན་ལ་མཐའ་མེད་ཉིད། །བསལ་འོངས་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་
མངོན་པར་མ་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་ལྡན་པ་དང་བསལ་ཏེ་འོངས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ནས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པ་
ནས། མ་གྲུབ་པ་དང་མ་ངེས་དང་། །འགལ་བའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ནི་བརྗོད་ན་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་དང་། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 57b
ཞེས་བྱ་བ་མ་ངེས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་གཅིག་དང་། གྲངས་ཅན་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་། མ་གྲུབ་དབྱེ་བ་བརྗོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཕྱོགས་
གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་མ་ཡིན། །དབྱེ་བ་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའང་ཡོད། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཡང་། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་
དོ། །འགལ་བ་གཅིག་ནི་མཚུངས་པ་རུ་བརྗོད་དོ། །བྱེ་བྲག་པའི་སྤྱི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནི་མ་གྲུབ་ཐུན་མོང་མིན། །འགལ་བ་གཉིས་པ་ནི། མ་
གྲུབ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྔར་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔར་སྐྱེས་པ་ལས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡིན་ཞིང་། སྔར་སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
འདི་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པ་མི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་། །འདོད་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་མ་བརྗོད། །དེ་བས་ན་ཉུང་བར་སྣང་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་ཡང་མི་ནུས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།
བཟློག་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འགལ་བ་དང་སྐབས་དང་མཚུངས་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་དང་། དུས་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་
ལ་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་མིན། །གང་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ལས་ཁྱད་པར་རམ། སྐབས་སུ་བབས་པ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ལ་ཡོད་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཡོན་ཏན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 58a
འདི་ནི་སྒྲ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འགེགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་
དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་དོན་གྱིས་གོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བརྗོད་དོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁས་བླངས་ན་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པའི་ལུས་ཅན་མ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་གཞན་ཡང་འཐོབ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འདི་ལ་
ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་རྩོམ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཉིད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ན་ནི། དམ་བཅའ་བའི་
སྐྱོན་དང་འགལ་བ་ཉིད་དག་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་དུ་འགལ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ཡང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ་རག་མོད། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་འདིའི་ཆོས་གཞན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་
ན་ནི་དེར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡང་། དེ་བཞིན་མིན། དེར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་བཞག་ནས་ཕྱོགས་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་གཞན་ཉིད་གཅིག་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་ལ་ཆོས་གཞན་རང་དབང་ཅན་དང་གཞན་དབང་ལ་སོགས་
པ་ལས་ཡིན་པས་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན་མདའ་བསྣུན་ནོ་འདིའི་བསྣུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་འདི་ལ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །གཙོ་བོ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 58b
བསལ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་འོན་ཀྱང་། དེ་བཞིན་མིན། དེ་ནི་ཁོ་ན་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་བའི་
ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགོད་པ་ནི་སྐབས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཡང་ལུས་
ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་བདག་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། མ་ངེས་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ལུས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་འདི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་
ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མ་ངེས་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཡང་སྒྲ་ལ་
རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་མིན། གང་དེར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་འདིར་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་
དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དཔེ་གང་ལ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་རྣམས་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་
གྲུབ་པ་སྟེ། འདི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དཔེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་ངག་འདུས་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་གང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པའམ།
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 59a
རྒོལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ལས་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་ངོ་། །དུས་ལས་ནུར་ནས་བརྗོད་པ་ནི་དུས་ལས་འདས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །
འདི་ཡང་མ་ཚང་བ་བརྗོད་པའམ། ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང་ཕྱིས་གཉིས་ཀ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་མ་ཚང་བ་བརྗོད་པ་ལྟར་ན་ནི་དེ་ཉུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་ཡིན་པས་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡོད་བཞིན་པ་དེ་
གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་བསྟན་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལས་སོ་ཞེས་
ཟེར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དཔེ་ལ་མེད་པའམ། མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འམ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟག་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དཔེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་
ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འགལ་བར་འགྱུར། གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་འབྲེལ་པའི་དུས་ན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་
མ་ཡིན་ནོ། །རྭ་ཅན་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པར་བྱས་ནས་དེ་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་རྟའམ་བ་ལང་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཡིད་གཉིས་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐེ་ཚོམ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 59b
དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྭ་ཅན་ལས་ནི་རྟ་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་སྐྱེའི། དེའི་ཤེས་པ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོགས་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མ་ཚང་བརྗོད་པ་ཡིན། རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྟེ་
དཔེར་ན་རྫས་དྲུག་ལ་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པ་སྟེ་ཡུལ་དུ་མ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒྲེང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ་གང་བཟློག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །རྫས་
གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་ཆུག་ནས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པའི་
མཐའ་ཅན་དུ་མ་བརྗོད་དོ། ཇི་སྐད་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་འདུས་ནས་ལུས་པོ་བརྩམས་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཅི་རང་རང་གི་རིགས་སུའམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལྔའི་རྟགས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མི་མཐུན་གྱི་རྩོམ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་མདོ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་
ཆོག་གོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ཡང་སྤྱིར་མངོན་སུམ་པ་ལས་ཡང་ཨུཏྤ་ལའི་དཀར་པོ་ལས་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་ངེས་པར་མཐོང་གི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱི་དེ་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དུ་
ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་དེ་ནི་ཉུང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ལ། གང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་བརྗོད་པར་མ་བྱས་པས་ན་དེ་ལྟར་ཉུང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་སྒྲ་ལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 60a
མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་བསྟན་ན་ནི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་དཀའོ། །གཏན་ཚིགས་གཟུགས་བརྙན་དང་བཅས་པ་
བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ཤེས་བརྗོད་པ་ལས། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ལེགས་གནས་པའི། །ལྷག་མ་ཚུལ་གཉིས་སུ་གྲགས་པ། །དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད། །
རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་བརྗོད་པས་དེའི་དོན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་
རྟགས། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མེད་ཉིད་གང་། །ཆོས་མཐུན་ཅིག་ཤོས་དང་བཅས་གཉིས། །དཔེ་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོའོ། །གང་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ནི་རེ་ཞིག་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་གང་རྩོལ་བ་
ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལ་ཡང་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བར་ནམ་མཁའ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་
རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན་ན་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་དགག་ཅིང་དགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མཚན་ཉིད་མེད་ལ་ཡང་། །དེ་ལྟར་སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་
པར་དགག་པ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་ནི་མེད་དགག་གི་དགག་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པ་ཆོས་མ་བླངས་པར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། གལ་ཏེ་ཡང་ཅི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་བརྗོད་པས་གཉིས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་རྒྱུ་གང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 60b
གིས་ན་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་བསྟན་པར་ནུས་ཀྱི་བཟློག་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བུམ་པ་དཔེར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་གཏན་
ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ནི་གང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་དོན་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པའི་
དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། མ་བྱས་པ་ལ་རྟག་པའམ། །འཇིག་པ་ལས་འཛིན་འབྲས་ཉིད་དུ། །འདིར་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་བྱས་ནས། །མ་ཁྱབ་འདོད་མིན་མཚུངས་རྗེས་འགྲོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གང་མ་བྱས་པ་དེ་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་མ་
བཅས་པའི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་གང་མི་རྟག་པ་དེ་བྱས་པའི་ཞེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཁྱབ་པའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་དག་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གློག་ལ་སོགས་
པ་རྟག་པ་ཉིད་དང་། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་དེ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཁྱབ་པར་མི་སྟོན་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་
པར་མི་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིའི་
གནས་སྐབས་སུ་ནི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་དཔེ་གཉིས་ཀ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 61a
མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཆོས་མཐུན་པ་དང་བཅས་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་འགེགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་འགོག་པའི་དོན་དུ་ནི་མི་འགྱུར་
ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་གཉིས་ཀ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན།
དེ་ལྟ་ན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་བཀག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་
འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་མེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་ན་ནི་རག་ན་གཏན་ཚིགས་དུ་མ་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་སྟེ། ཡོད་བཞིན་པའི་འགལ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འཆད་པ་དེ་དག་ཉིད་གང་འཆད་པར་འགྱུར་
བའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བརྗོད་པའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྟག་པ་ལ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའི་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་
རྩོལ་བ་ལས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་གྱི་བཟློག་པ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ་ཞེས་མ་ཡིན་དུ་ཆུག །འདིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །རེ་རེར་བརྗོད་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 61b
པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་བརྗོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ཅི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་དཔེའི་ཚིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་
ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཐུན་མོང་དང་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད། །འགལ་བའང་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རེ་རེར་གཉིས་ཀ་མ་བརྗོད་ན། །དེས་ན་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་སུ་བྱ། །གལ་
ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་ན་དེ་མེད་པ་ལའང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐུན་མོང་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་དོགས་པ་སྐྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་ལ་ཡང་མེད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་ཀ་རྗོད་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་དེ་ལ་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འགྱུར་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འབའ་ཞིག་ཏུ་ཅུང་ཟད་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་
རུང་བ་གཅིག་བརྗོད་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་བཞིན་དུ་དོན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་གཉིས་ཀ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་གཉིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་རིགས་པ་དེ་ཉིད་བལྟའོ། །གང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་
རྟགས་འདི་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱས་ནས་གཞན་ལ་དེའི་རིགས་ཡོད་པ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་གི་ངེས་པ་བཞིན་གཞན་ལ། །ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིས། །ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲལ་པ་
དང་། །བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་བྱ་གཞན་རྣམས་སྤངས། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དཔེའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 62a
དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་དོ། །འདི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་དག་ནི་འདིར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་དཔེའི་
ཚིག་ཀྱང་ལོག་པར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་མི་བརྗོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ནི་རྟགས་ལས་ལོག་པ་རུ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་
པའི་ཕྱིར། །ཉེར་འཇལ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་མིན། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྷག་མ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཔེའི་ཚིག་དོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི། རྟགས་ཀྱི་
འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དཔེར་བརྗོད་གཉིས་ཡིན་ན། །དཔེ་ནི་ལོགས་གཅིག་ཉིད་དུ་གྱིས། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཕྱོགས་ཉིད་ཙམ་བརྗོད་ནས་གཏན་ཚིགས་ལྷག་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཔེའི་ཡན་ལག་གྱིས་ཤིག །དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་
ཏེ། ལོགས་ཡིན་འཇིག་རྟེན་དང་མཚུངས་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཞིན་དཔེ་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དཔེ་བརྗོད་ལ། །ཆོས་མཐུན་འབའ་ཞིག་རྗོད་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་དཔེ་བརྗོད་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་འབའ་
ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་སྤངས་ནས། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་སྦྱོར་བ་ལ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཉེར་འཇལ་ཙམ་པོར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་
བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་བུམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་བསྟན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 62b
པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་། ཉེར་འཇལ་ལྡོག་པ་མིན་ཆེད་དུ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་དེས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་སྟབས་གཅིག་སྟོན། །དེ་ལ་ཡང་རྟག་པར་མ་བྱས་པར་མཐོང་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། རྟག་པ་ཉིད་དག་
སྟབས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པོར་འགྱུར་རོ། །བཟློག་པས་ནི་རྟག་པ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དཔེ་རྗོད་པར་བྱེད་ན་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་
རྟེན་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་སྨོས་ཀྱང་འཇལ་བ་སྨོས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཡང་རུང༌། །
མཚུངས་སྟོན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཡང་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲའི་ངེས་པར་བསྟན་པ་མ་གྲུབ་ཡང་ངོ༌། །
ཅི་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་དེ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལོག་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་
བྱའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་པའི་ལྟ་ན། མི་རྟག་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པའི་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དམ་བཅས་པའི་དོན་དང་ཡང་འབྲེལ་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལས་ལོགས་ཤིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 63a
ན་ཡང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་གཏན་ཚིགས། །ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་འགྱུར། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀ་བརྗོད་ལ་མི་འགྱུར་ཞེས། །འདི་སྙམ་དུ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་འབའ་ཞིག་གི་དཔེ་རྗོད་པར་
བྱེད་པ་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་འབའ་ཞིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གཉིས་ཀ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ནི་གང་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་
ཉིད་དེ། དགུ་ཡི་ནང་ནས་གཉིས་སྲིད་དོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་ལས་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གསུམ་པ་གཡས་ཕྱོགས་ན་མོའི་དཔེ་གཉིས་ཀ་བརྗོད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་ཡོད་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་གཉིས་ཀ་མེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་མེད་མ་
བྱས། །རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ལོག་རྣམ་པ་གཉིས། །ལྟར་སྣང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའང་ཡིན། །དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་སྒྲ་རྟག་སྟེ། རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ནི་ལས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་མེད་པ་ནི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དཔེར་ན་གང་མི་རྟག་པ་དེ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལས་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ནི་འབྲེལ་ན་དེའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་སོ་སོར་བརྗོད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་
རྟག་པ་ལ་ཁས་མི་ལེན་པ་ལའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་གང་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བརྗོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟག་པས་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་
བ་སྟེ། བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ། གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་གཉིས་ཀའི་དཔེའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གིས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་གཉིས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེས་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ཡང་། རྟགས་མེད་སོགས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 63b
དང་དཔེ་མེད་དང་། །རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས། །འབྲེལ་པར་མ་བསྟན་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཉེར་འཇལ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །རྩོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་དཔེ་སྟེ། གང་གི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་
པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གིས་འབྲེལ་བ་མི་སྟོན་པ་ནི། གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་དཔེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཞན་ཡང་། དེ་དག་གི་ཞེས་བརྗོད་མི་བྱ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་མིན་ཕྱིར། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་
རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་མཐུན་ཙམ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །རྒྱུ་བར་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན། །མི་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་འཁྲུལ་བ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
དོན་གྱིས་གཞན་ཡང་བརྗོད་ཅེ་ན། །འདི་ལྟར་གང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོག་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡང་། དེ་ལྟར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་བརྗོད་མི་བྱ། །དོན་གྱིས་གོ་ན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་
དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཡིད་མི་འབྱུང་གི་འབྲེལ་པ་དེ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་མ་བཟུང་འགའ་ཡོད་མིན། །འདི་ལྟར་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་
བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དོར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ནི་དེ་ཡིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དམ་བཅའ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི། །དེས་དེ་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་འདིས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དོ། །སྒྲུབ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 64a
པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །མི་འདོད་པ་ཡི་རྟག་པ་འཐོབ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དང་། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་ན་ནི་དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་རྟག་
པ་དག་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་རྟག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཏུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ། བློ་ཉིད་དང་བུམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་
མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ནི་དཔེ་ཞེས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། འདིར་འབྲེལ་པ་ཙམ་བརྗོད་པའི་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དེས་ན་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་རྟག་པ་དེ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དཔེ་ལྟར་སྣང་
བའོ། །རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཉིད་ནི་དཔེའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་དཔེའི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ན་རེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་
ཆོས་དང་མཐུན་པ་ལས་ཆོས་དེ་རྟོགས་པའི་དཔེ་དཔེར་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཟློག་པ་ལས་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལས་དཔེ་ལོགས་ཤིག་པ་ཡིན་ན་ནི་དཔེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་
བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དཔེར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་དང་མཐུན་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མཉན་བྱ་ཉིད་དག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དཔེས་སྔོན་དུ་ཁྱད་པར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 64b
དུ་བྱེད་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གོ་བྱེད་དུ་དེ་མཐོང་མ་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་སུ་མ་སྨོས་པའི་དཔེས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །ཇི་སྟེ་ཆོས་དེ་
རྟོགས་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །གང་འདི་ཆོས་དེ་རྟོགས་པའི་དཔེ་དག་གོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་སྨོས་པ་འདི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པའོ་ཞེ་ན་ཆོས་དེ་རྟོག་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་དེ་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཏེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །དཔེ་སྨོས་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དོན་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་བཏགས་པའི་བློ་དང་མི་མཐུན་
པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཆོས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པས་ན་དེ་ཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་
པའམ། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ལས་ཆོས་དེའི་ཞེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཉིས་ཀ་ལས་ཆོས་
ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་སྨོས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དཔེ་ལས་དོན་ཡིན་ན་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་ངག་གི་དོན་མཇུག་བསྡུས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །
འདིར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐུག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དཔེ་སྨོས་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ལས་གྲུབ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 65a
གཞན་དུ་ན་འདིར་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་ལས་གང་གྲུབ་པ་དེ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ཆོས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་དཔེའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གླེང་བརྗོད་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་སྦྱར་མི་བྱ། །རང་གི་སྒྲས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་
བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་སྟེ། དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་གང་གིས་གང་གི་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་སྦྱར་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན། གང་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། དཔེར་བརྗོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་
བྱ་བའི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །བུམ་པས་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དང་མཐུན་པ་བུམ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོའི་འབྲལ་པ་ལས་ཡིན་གྱི། ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་
ཆོས་དང་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་ཡང་དོན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངག་གི་ཆ་ཤས་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་པས་དཔེར་བརྗོད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བརྗོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། །དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཉེར་སྦྱོར་བ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཞེས། །ཉེ་བར་སྦྱོར་
བ་རིགས་མ་ཡིན། །འདི་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པའི་སྤྱིའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའམ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་རེ་ཞིག་བྱས་པ་ནི་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྦྱོར་གྱི། ནམ་
མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་མ་བྱས་པའོ། །མི་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི། སྤྱི་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད། །སྤྱི་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའིའོ་ཞེས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་
པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྤྱི་ཉིད་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་འདི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 65b
གང་གི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་རང་ལ་བརྟེན་རྗེས་འབྲང་། །རང་ལ་བརྟེན་པར་ངེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མེད་དོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པ་
ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དགག་པ་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་ཉིད་འགེགས་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི། གཏན་ཚིགས་དེའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ནི་མི་འགེགས་ཀྱི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་རྟག་པ་འགེགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།
གང་གི་ཕྱིར། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་བརྗོད་པའི་བྱས་པའི་སྤྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དང་གི་སྒྲ་སྨོས་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་དེ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་མ་
བྱས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྟག་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡོད་པ་
གང་གིས་འགེགས་པར་བྱེད། ཅི་སྟེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་འགེགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཁྱད་པར་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་མ་བརྗོད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྟེ་དེ་ཆོས་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་འགེགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར། མི་འདོད་པའི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་
པ་ཉིད་གྲུབ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གློག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་མཐུན་པས་ནི་འདི་ལ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྟག་པ་མ་ཡིན་པས་ནའོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 66a
མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་མེད་པ་ལས་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགེགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ངག་གི་དོན་ལ་
ལྟོས་ནས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་རྟག་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་
ནོ། །མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་ནི་སླར་གྱི་ཚིག་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་མི་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དཔེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་། མཁའ་དཔེར་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བའམ། །ངག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་མིན། །གཉིས་རབ་གྲུབ་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དག་ནམ་མཁའ་ལ་གྲུབ་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དཔེར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ལ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དག་གི་ཆ་ཤས་ཉིད་མི་འཐད་དེ། རྗེས་འགྲོ་
རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དཔེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན། །གང་དུ་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྟོན་པ་དེ་ནི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །གཉིས་ཀའི་དཔེ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཉེ་བར་སྦྱར་དོན་ནི། །རང་རྒྱུད་ཡིན་ཡང་དོན་མེད་འགྱུར། །
གལ་ཏེ་དཔེ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡིན་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་དཔེ་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་བརྟགས་
པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།ཚད་མ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་ཁ་ཅིག་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་དཔག་ལས། །ཚད་མ་གཞན་མིན་འདི་ལྟར་ཏེ། །རང་གི་དོན་ལ་བྱ་སོགས་བཞིན། །གཞན་སེལ་སྒོ་ནས་སྟོན་པར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 66b
བྱེད། །སྒྲ་ནི་ཡུལ་གང་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཆ་ནས་དེའི་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ལ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་རང་རང་གི་
ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེ་ལ་ལན་བརྗོད་པ། ཐ་དད་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སྒྲ་མེད། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་
ཏེ། མཐའ་ཡོད་མིན་ཕྱིར། མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་དད་པ་རྣམས་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་མི་ནུས་ལ། འབྲེལ་པར་མ་བྱས་པའི་སྒྲས་དོན་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྫས་ལ་ཡོད་
པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་གྱི། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་མམ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་ལ་ནི། འབྲེལ་པར་སླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་འཁྲུལ་
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །དེ་དག་ཀྱང་། རིགས་སམ་ལྡན་སྒྲ་ཐ་དད་ཀྱི། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྗོད་བྱེད་མིན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྫས་ཡོད་དོ་ཡོན་ཏན་ཡོད་དོ་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་དོན་གྱི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མཐོང་བ་ན་ཡོད་པའམ། དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་
རྫས་སམ་ཡོན་ཏན་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟར་རྫས་ཀྱིའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་བརྗོད་པ། ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན། །བརྗོད་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཐ་དད་དུ། །ངེས་ཕྱིར་གཞི་དང་མཐུན་པ་ཡི། །རྫས་དང་སྒྲ་དག་རབ་ཏུ་གྲུབ། །འབྲེལ་པ་ནི་འདིར་འབྲེལ་ཅན་གྱི། །ཆོས་ཀྱི་འཕངས་པར་
བརྗོད་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟས་ངེས་བྱས་ནས་བརྗོད་ཀྱི། །དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་སྦྱར་མི་བྱ། །འབྲེལ་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཁ་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་གཞན་གྱི་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 67a
ཕྱིར་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ནི་འབྲེལ་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའོ་ཞེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མཚོན་པས་ན། འདི་ཡི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས་ནི། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་འཐད། །ལ་ལ་དག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་རྣམས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲེལ་པར་སླ་བའི་
ཕྱིར་དང་། མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ། རང་དབང་མེད་ཕྱིར་དེ་ལྡན་མིན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྫས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡོད་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་རྫས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་མི་
དབེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་དང་མ་བྱས་པ་དག་ལ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དཀར་པོ་དང་སྒྲ་ལྟ་བུ་རང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པས་རྫས་ལ་
མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འཕེན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཉེ་བར་བརྟགས་ཕྱིར། སྒྲ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའམ་རིགས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་དང་ལྡན་པར་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་ཉེ་བར་
བརྟགས་པའི་དོན་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདྲ་བ་ཡང་། མི་སྲིད་ཕྱིར། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདྲ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་འཕོ་བའི་འདྲ་བ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་འདྲ་བ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤས་པ་འཕོ་
བ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི། འཕངས་ལ་རྒྱལ་པོར་བཏགས་པ་བཞིན། །བློ་ཡི་ཚུལ་ལ་ཐ་དད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གང་མི་དེ་ནི་ང་རང་ངོ་ཞེས་བྲན་ལ་རང་གི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་བྲན་པོ་ལ་བློ་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་
བར་བཏགས་པ་ཡང་། རིམ་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །ཀུན་ད་དུང་སོགས་དཀར་པོ་བཞིན། །གང་ལ་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་ནི་རིམ་གྱིས་བརྗོད་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་ཀུན་ད་དང་མེ་ཏོག་ཀུ་མུ་ཏ་དང་། དུང་གི་དཀར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་བ་ཡང་རིགས་དེ་དང་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด