ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲ་མཱ་ཎ་བི་ནི་ཤྩ་ཡ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 181a
དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རང་གི་
དངོས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེས་ཡང་བདག་ཉིད་བོར་ནས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། དོན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ངེས་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་གཞན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་འོ་ན་དེ་དེའི་ཆོས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟེན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དུ་བའི་རྟེན་ནི་ས་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་མེ་
མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དུ་བའམ། དེའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།
དེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག །མེད་ན་མི་འབྱུང་འབྲས་བུ་ནི། །དེ་དག་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་དེ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་
ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱི་རྣམས་བཟུང་ན་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་རྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་
ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འཁྲུལ་ན་འདི། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་འགྱུར། །དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་ལས་གང་ཞིག་གང་དག་དམིགས་ན་དམིགས་ལ། དེ་ལས་གཅིག་མ་ཚང་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དུ་བ་ལ་ཡོད་དོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 181b
ལན་ཅིག་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་དེ་དེའི་འབྲས་བུར་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བུད་ཤིང་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དྲོ་བའི་རེག་
པའི་ཁྱད་པར་ནི་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་ཡང་མེ་མེད་པར་འབྱུང་སྟེ། དེས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་
ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་མེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གིས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་
རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དང་འདྲ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མི་འདྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་འབྱུང་ན་ནི་དེ་དག་གི་ནུས་པ་མ་ངེས་
པས་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དག་གི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་
ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག །འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་
ཡིན་ནོ། །དུ་བ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་ན་ནི། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་འབྱུང་བ་ལ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དུས་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེད་པའི་དུས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལྟོས་པ་དང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 182a
བཅས་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་དག་ན་དེ་འབྱུང་བ་རུང་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་ཉིད་འདྲ་བ་ཅན་དག་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡང་ཅིག་ཤོས་དག་ཏུ་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་
ལས་གཞན་ནམ་ཅི། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་དུས་འགའ་ཞིག་སྤངས་ནས་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དག་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་དེར་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པའི་ཕྱིར་གང་ན་དུ་བ་དེ་ལན་ཅིག་མཐོང་ལ། མ་ཚང་ན་མ་མཐོང་བ་ནི་འདིའི་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ལན་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེར་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། འབྱུང་ན་ནི་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་
ཏེ། དུ་བ་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ན་ནི་དེ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ལན་འགའ་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེ་དུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་
བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་མེའི། །རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་མེ། །འོན་ཏེ་དེ་མེའི་རང་བཞིན་མིན། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་། །དུ་བའི་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་མེ། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ལྡན། །དུ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མིན་ལས། །འབྱུང་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་
འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །འོ་ན་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། གཅིག་པུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཚོགས་སྐྱེད་པར་
བྱེད་པ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཅུང་ཟད་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 182b
བར་མཐོང་བ་ལ་དེ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་ས་བོན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཅན་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་
རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྫས་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཆུ་ཤིང་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེ་བ་དག་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེ་བ་
ཅན་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ལ་ཅི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་ལས་ནི་དེ་འདྲ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །བར་དུ་ཆུད་པའི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་དག་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་ཡིན་ཏེ། བཅོས་
མ་དང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་དང་བྱི་རུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མེ་ཏོག་ཐ་དད་པ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཅན་གྱི་ཤུར་པ་ཀ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། །འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཀར་གོ་ཏ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་རོ་ལས་ཏེ། །ནགས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་
མོ་ག་གོན་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ནུས་པ་སྟེ། །རེག་པ་དང་མྱངས་པས་འཁྲུ་བའི་ཨ་རུ་ར་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལས། །གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་འགྲོར་
མཐོང་། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཅན། །དེ་ཕྱིར་མི་མཐུན་ལས་མི་འབྱུང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོའམ། །རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལས། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པ་སྟེ། །མ་མཐོང་ལས་མིན་མཐོང་ལས་མིན། །གཞན་དུ་གཞན་ནི་གཞན་དག་དང་། །ངེས་པར་ཡོད་པའི་ངེས་པ་གང་། །དོན་གཞན་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཆོས། །
ཡིན་ན་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང་། ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་གཞན་ཉིད། །དེ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའམ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པའམ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འགལ་བར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 183a
གནས་པའམ་རྒྱུ་ཐ་དད་པའོ། །དེས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་ན་ནི་འགའ་ཡང་གང་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རིལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་དང་། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །
དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའམ། མིང་ཐ་དད་པར་ཟད་དེ། དོན་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དུས་ན་མི་རྟག་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་
ནམ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཕྱིས་འགྲུབ་བར་འགྱུར་བ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཁྱད་པར་
གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ནི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་བློ་ཞན་པ་ཡོད་པ་དམིགས་པས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པའམ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་
པས་མི་རྟོགས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་དམིགས་པས་མི་གནས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་དུས་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་
ནམ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་ན་ནི་དེ་ཉིད་འདིའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཅི་
ཞིག་བྱ། རང་བཞིན་གྱིས་མི་གཡོ་ན་ནི་དོན་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་ཆོས་གཞན་དེ་ཡང་དོན་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ན་རྒྱུ་ཡིན་པའམ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 183b
ལ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་ན་ཡང་ག་ལ་ངེས། །དེ་དངོས་པོ་གྲུབ་ནས་ཕྱིས་དོན་གཞན་ལས་འབྱུང་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་ཡིན། གཞན་གྱི་ཕན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དེ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པོ། དེ་ལས་འགའ་ཞིག་བྱུང་ཡང་དེ་ལ་མི་དགོས་པས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཐལ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་མི་འཇིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མི་དཔོག །འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་འགར་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ལ། མ་མཐོང་བ་ལས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་
པ་དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ། །ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མིན། །འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཙམ་ཉིད་ཕྱིར། །ཕྲུ་བའི་འབྲས་ནི་ཚོས་པ་བཞིན། །མང་པོ་ཞིག་ཚོས་པར་མཐོང་། ཡང་ཕྲུ་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་
ཚོས་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་འདི་དང་ཚོས་པའི་རྒྱུ་འདྲ་བ་དག་ཚོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལྷག་མ་དང་
ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་བྱེད་པ། །དེའི་ལྡོག་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་མ་མཐོང་ཙམ། །དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །
དེ་ལ་ལྷག་མ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། །མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལོག་པས་གཞན་ལྡོག་པར་འདོད་པས་ནི་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 184a
གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་གསུམ་ལའང་། །དེ་ཡིས་མ་གྲུབ་ལྡོག་དོན་དང་། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་
ངེས་པ་མེད་དེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པས་ནི་འགལ་བ་དང་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་བསལ་ལོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པས་ནི་མ་ངེས་པའོ། །གཉིས་
ཀ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་འགོག་པའོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དག་གོ །འབྲེལ་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་ན་ནི་རེ་ཞིག་འགལ་
བ་དང་མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་གཉི་ག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་མ་ངེས་པའི་གཉེན་པོར་རོ། །གལ་ཏེ་དེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་ན་ནི་དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྔར་བརྗོད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་གིས་མ་མཐོང་བ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་མ་རྟོགས་པར་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་དྲན་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་རིགས་ན། མ་མཐོང་
བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མཐོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་དམིགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་དེའི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་
དམིགས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་ན་བརྗོད་པས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་མི་དམིགས་པ་ནི་གཞན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སྒྲུབ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 184b
པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་མ་དམིགས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་མ་མཐོང་ན་ནི་མེད་པར་རིགས་ཀྱི། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མི་རིགས་ཏེ། ལ་ལར་འདོད་རྒྱལ་དུ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་
ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལྡོག་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་གང་གིས་ན་འདི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་། །དེ་མེད་ཁོ་ན་མིན་གལ་ཏེ། །ཇི་ལྟར་མེད་རིགས་
དེ་བརྗོད་ན། །དེ་ཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་མེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ལྷག་
ལྡན་འཁྲུལ་ཅན་ཡིན། །དཔེར་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་ནི་སྨིན་པའམ་རོ་འདི་བྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཟོས་པ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཟོས་པས་ལས་གཞན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
མེད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པར་དོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ན་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་
དོགས་མེད་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་ཡང་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཞུགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མ་ཞུགས་པར་གནོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ། །ལྡོག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་
དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་སོ། །མི་དམིགས་པས་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་དེ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ལྡོག་པ་ཅན་ཡང་གཏན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 185a
ཚིགས་འགྱུར། །གསོན་པའི་ལུས་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་
ལོག་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས། བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་མ་གྲུབ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་
བདག་འགྲུབ་གཞན་བདག་མེད་པ་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པ་ཡིན། ཁས་བླངས་པས་བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དེ་ལ་མེད་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ནི། བདག་ལུང་ལས་གྲུབ་པར་ཁས་བླང་བར་
འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་། མ་གྲུབ་སྦྱར་བ། དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་། བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན། མི་དམིགས་པ་ཁོ་
ནར་ཟད་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་མ་བཟློག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གཉིས་
ཀ་ལ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ལྡོག་པ་མེད་པར་དགོངས་ཏེ། དེ་དགག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཟློག་
པས་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དེ་དག་ལས་ཟློག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཇི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 185b
ལྟར་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་རྣམས་ནི་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་པས་གཞན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་
དག་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ད་ནི་མ་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་སྲིད་དེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་
བརྟན་དུ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་མཐོང་བས་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་
སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཡུལ་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་དག་ལ་འགོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པས་མེད་པར་གྲུབ་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་རིགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ས་ལ་སོགས་པ་སྤྱིར་བཟུང་ནས་དགག་པ་སྨྲས་
སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཤིང་བལ་དང་རྡོ་བ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཡོད་ཀྱང་རེག་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་སྲིད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཅི་
ཞིག་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་འགའ་ཞིག་ན་རྫས་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་གཞན་ན་གཞན་དུ་ཡང་སྣང་ངོ་། །དཔེར་ན་སྨན་ཁ་ཅིག་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ནི་རོ་དང་ནུས་པ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 186a
ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་དང་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡུལ་དེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་ཞེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ཁྱད་པར་
སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་གཞན་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་བྱེད་པ་པོ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་འདུ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ན་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཆོས་མཐུན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དག་ནི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མཐོང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྲིད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
ལ། མ་མཐོང་བ་དང་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་མི་བྱེད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་ཀྱང་ཁྱབ་པ་རྣམས་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་སྤང་
བར་འོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་བ་ལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་གཞན་ལ་
ཡང་བྱ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་མངོན་སུམ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གནོད་པར་བྱེད་པ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 186b
ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བའི། །ངོ་
བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད། །ལྡོག་པར་བྱེད་པའམ། དཔེར་ན་ཤིང་གིས་ཤིང་ཤ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་
འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལོག་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །
དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་གར་ཡང་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནས་ལྡོག་གོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །མི་ལ་རྟ་མི་བདོག་ཅེས་ཏེ། །ཕྱུགས་
ཀྱང་བདོག་པ་མིན་ནམ་ཅི། །དེ་བཞིན་གཅིག་གཅིག་ཉེ་བའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་ཉེ་བར་འགྱུར། །མི་ལ་ཕྱུགས་ནི་བདོག་ཅེས་ཏེ། །དེ་བཞིན་རྟ་ཡང་བདོག་གམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འབྲེལ་
བ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དཔེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་དཔེ་ལ། །ངེས་པར་འདི་ལས་གཞི་མི་
འདོད། །དཔེ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེའི་ངོ་བོར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བས་སྟོན་ཏེ། བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་དཔེས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཚད་མ་དེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 187a
བའི་ཆོས་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོར་ཏེ། །དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོན་གཞན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་
མེད་ལ། མེ་མེད་ན་ཡང་དུ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་རྒྱུ་མེད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གཞི་མེད་པར་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དང་། །མེད་པ་འགའ་ཞིག་དགག་པའི་
ཡང་། །གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་ན་རང་དང་འབྲེལ་བ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་འགའ་ཞིག་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་རྒྱུའམ་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་
བ་མེད་པ་ལོག་པས་གཞན་ལོ་ག་བར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པར་ནི་རིགས་ལྡན་དེ་མི་དམིགས་པར་ཡང་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དགག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་མི་དམིགས་
པ་ནི་རང་ཉིད་དགག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉི་གའི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་རང་གི་བདག་
ཉིད་དེ་ལྟར་ངེས་པར་མི་དམིགས་པའི་དེ་ནི་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དབྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དོ། །རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟེ་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།གཞན་དོན་རྗེས་སུ་
དཔག་པ་ནི། །རང་གིས་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རང་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལྟར་གཞན་ལ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 187b
སུ་དཔག་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རང་གིས་མཐོང་དོན། ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ལུང་ལས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ནི། །སྒྲུབ་མིན་དོན་མེད་ལས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མིན། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞན་
གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཡང་། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་
བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་གི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལུང་གི་ཚད་མ་བསམ་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལ་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་མེད་ན་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མི་སླུ་བ་ཡོད་ན་ནི་དེས་གྲུབ་པ་ཕ་རོལ་འགའ་
ཞིག་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁས་བླངས་ནས་བརྟག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བརྟགས་ནས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་ནི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་དེ་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འགྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ལུང་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ལུང་གང་ཡིན། ཚད་མས་གནོད་པ་ལུང་ཉིད་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྐྱེ་བོ་རེང་
བུར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ལ། །ཀྱེ་མ་གྲུབ་མཐའ་མི་བཟད་པའི། །གདོན་དེ་སུ་ཡིས་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 188a
ཁས་བླངས་ནས་སྤང་བའི་ཡན་ལག་གི་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ན་རྟོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཁས་བླངས་པ་ལུང་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་ནི་དངོས་པོ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན། དངོས་པོ་ལེགས་
པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་འདོད་པས་གཏན་ཚིགས་དང་དེར་སྣང་བ་དག་གིས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན། ད་ནི་དངོས་པོ་ལ་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་
པའི་དོན་ནི་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གང་ལས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོས་མ་བྱས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ལམ་གྲུབ་པར་འགྱུར།
གཞན་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པས་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་དཔེར་ན་དུ་མ་ལ་ཡོད་པའི་གཅིག་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངེས་
པའི་གསལ་བ་གཅིག་དང་འདྲེས་པས་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་ལྡན་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གཅིག་ཁས་བླངས་ན་ཆོས་གཞན་
ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཆོས་གཉི་ག་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དུ་དེ་ལྟ་ཡང་དངོས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 188b
མི་སྲིད་པས་ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁས་ལེན་ན་གཞན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དང་། དམ་བཅས་པ་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་
སོགས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟག་པའི་དུས་ན་འགའ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་དེ་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པའི་དོན་གཞན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་ཁས་བླངས་ན་སྒྲོན་མ་
ཁས་བླངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ལྟ་བ་གཞན་དུ་གནས་པས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེའི་ཁས་ལེན་པའི་དུས་ཡིན་པས་དེར་དོན་ཇི་སྙེད་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་མཐའ་དག་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའམ། ཡང་
ན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འདི་ཡང་འགྱུར་བའམ། མ་ཡིན་ན་ནི་གཉི་ག་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆོས་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བའམ། གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པས་ཐོབ་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་པས་རིགས་པ་ལ་གནོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆོས་གཅིག་ཁས་ལེན་པས་
གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ཁས་བླངས་པ་ནི་རིགས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་མེད་ཀྱང་འདི་ནི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི། བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་
ཚིགས་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ཅན་དང་དེ་གཉིས་འགལ་བ་མ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 189a
གྲུབ་པས་ཐལ་བ་དང་བཟློག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་འབྱུང་བ་ལས་གཅིག་ཡོད་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན།
སྐྱེ་བ་ཅན་དང་མི་རྟག་པ་དག་དང་སེམས་པ་ཡོད་པ་ལ་ནི་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དང་བྲལ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་དང་དེ་ཡོད་པ་ནི་ཕན་
ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་དག་གིས་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་དགག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དོན་འདི་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་བཀོད་པས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་འགོག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་
ཉིད་དང་དུ་མ་ཡོད་པ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གཅིག་ཁས་བླངས་པ་བཏང་བ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཚེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཁས་
བླངས་ནས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་པར་རྟོག་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །
འདིར་དངོས་པོ་ལ་ནི་སྒྲ་དང་བུམ་པ་གཉིས་སམ། སྒྲ་དང་ནམ་མཁའ་གཉིས་ཉེ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གིས་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི་ཡང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་ཡོན་ཏན་འགལ་བ་བསྡུ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དག་ནི་བྱེད་པ་པོའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 189b
གྱི། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ནི་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དག་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་ན་ནི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་
ཞིག་ཏུ་དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་ནས་གོང་བུ་འདི་ནི་རྭ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དང་བ་མིན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ངས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ཚེ་དོན་
གྱིས་སྟོང་པའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་ཞིག་འགྲུབ་ཀྱི། དེ་ལས་དོན་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འདོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་དེའི་འདོད་པ་ཡོད་པ་དེར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ནི་བལྟ་བར་ནུས་པ་མ་
ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ངས་བླངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་དང་
ལུང་དག་བྱེད་པ་པོའི། །འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་འབྲེལ་དང་། །དངོས་པོ་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །དེས་བྱས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་
སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱིས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན། དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་དེ་ལ་གྲུབ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དངོས་སུ་ནི་དོན་གྱི་དོན་
རྟོག་ཕྱིར་དོན་ལ། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ནུས་མེད། །དེས་ན་དེ་དག་རང་ཉིད་ལས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གནས་མ་ཡིན། །དོན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་བ་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 190a
དེས་ན་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ལས་ནི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མཐོང་གི། ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད། །གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་རང་ཉིད་ལ། །ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་སྟོན་བྱེད། །བརྒྱུད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་བརྗོད་པར་
བྱ་བ་ཡིན་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ལས་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། སྐབས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །
མི་མཐུན་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་གཉེན་པོ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་ཡན་ལག་གི་དོན་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་
ལ། དེ་ལ་དྲན་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མ་བསྟན་ན་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པས་ཡུལ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་དེ་
མེད་ཀྱང་གང་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་འགྲུབ་
པ་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ལས་ཚུལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་སྨྲས་ན་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་པ་མེད་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 190b
བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་། ངོ་བོ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱ། །རང་ཉིད་འདོད་དང་མ་
བསལ་བའོ། །འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཚིག་ཕྲད་དང་། འདོད་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བཞིས། མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་དོན་བརྗོད། །རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་བཟུང་ངོ་། །ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་ན་གྲུབ་པ་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་
བ་ལྟ་བུ་དང་། མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དཔེར་ན་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་དག་དང་། སྐབས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་རྒོལ་བའི་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་པ་བསལ་བ་
ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་མ་ཐོས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ཤེ་ན། སྐབས་ཀྱིས་སོ། །དཔེར་ན་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ན་བདག་གི་དོན་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་སྨྲས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ལྟོས་པ་ལས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དེའི་ཁྱད་
པར་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དག་ནི། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་ཞིག་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་
པར་བྱ་བ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན། གང་གིས་དེ་ལྟར་སྨྲས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་དང་དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྟོང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 191a
པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ཉིད་ནི་འགར་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་ན་ནི་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་དེ་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་
ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བདག་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱང་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་
པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་ལ་རྩོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཀོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡིན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པའམ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲའི་ངོ་བོ་ནི་མིང་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་སྔོན་རོལ་ནས་དོན་
དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དང་ལྡན་པར་ཡང་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མི་འདོད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའམ། དེ་
བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་བདག་གི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནི་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་མ་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 191b
རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས། གཉིས་པ་དང་བཅས་པས་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་བཞིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩིག་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནི་དེ་མི་འཕེན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན། ཡང་ན་ནི་མི་
འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེས་དེ་འགྲུབ། འགྲུབ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡུལ་མ་ཡིན། ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་རང་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པའི་རྣམ་པས་ཇི་ལྟར་མ་རེག་པར་འགྱུར། དེས་དེ་
ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་སུན་འབྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསལ་བར་རྒྱལ་པོའི་གྲ་སའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲུབ་པ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་
ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སུན་འབྱིན་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་བུམ་པ་ལས་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ཁས་མི་ལེན་ན་སྤྱི་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། གང་ཡང་རུང་བའི་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་སྲིད་ན་གང་ཡང་
རུང་བ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། །གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཟ་མི་སྲིད་པའམ་འདོད་པ་མེད་ན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་གང་ཡང་རུང་བ་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་
རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་འདི་འགལ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 192a
བར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་བདག་ཉིད་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན། གང་ཡང་རུང་བ་སྨོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བུམ་པ་ཡང་
དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱི་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་མི་སྲིད་ན་དེའི་སྤྱི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་རིག་ཉིད་དམ། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་དབང་པོ་ལ་
བརྟེན་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་མིག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོག་
པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་བུམ་པ་དང་ལུས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་སྤྱིར་གང་ཡང་རུང་བའི་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་མ་
ཡིན་ཏེ། ལུས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་དོགས་པ་བུམ་པ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ལ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་མཆོད་སྦྱིན་
ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་སྲིད་དམ། ལྷ་སྦྱིན་འབའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཡང་མི་འགལ་
བ་ཡིན་ན་གང་ཡང་རུང་བ་སྨོས་པ་འདི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གཅིག་ཟ་ཡང་གང་ཡང་རུང་བ་ཟའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བུམ་པ་ཁོ་ནའམ་ལུས་ཁོ་ནས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་ནི་མི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 192b
འདོད་དོ། །སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་གཅིག་ལ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་བསྡུ་བ་ཡང་མི་འཐད་པ་ཡིན་ན་ད་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ཚུལ་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཉི་གར་ཡང་སྲིད་པ་མི་འགལ་ན་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་རྣམས་ལ་ཡང་སྤྱིར་བརྗོད་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ལུས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་འོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་རིའམ་ཤིང་ལ་ནི་དོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཉེ་བར་བྱས་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐབས་དང་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་
ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བའི་སྤྱི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཉི་གའི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་གཅིག་ཀྱང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་
བུམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པས་ན་སྒྲ་དེ་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པས་ཁས་ལེན་ན་གང་ཡང་རུང་བ་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་
པ་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་འགོག་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའམ་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཅན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 193a
ལ་སྤྱི་བཀག་པ་ནི་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་དེ་ལྟར་གྱུར་པར་འདོད་ན་ནི་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཆོས་ཅན་ལ་སྒྲུབ་པའམ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་པའི་སྤྱི་གྲུབ་བ་མ་གནོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ནི་
ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱི་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སམ། ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སམ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཆོས་དུ་མ་རྣམ་
པར་གཞག་ཀྱང་རང་ཉིད་བདག་ཉིད་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེར་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་མདོ་མཛད་པས་རང་གི་འབྲེལ་པར་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་
བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཁས་བླངས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་དགོས་པའི་གནས་བཟློག་པར་བཤད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །
ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་གནོད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་བ་དག་གི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི། སྒྲ་མི་རྟག་པར་
སྒྲུབ་པ་དྲི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །མི་མཚུངས་ཏེ་འདིར་ཆོས་ཅན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་སྐབས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 193b
སུ་བབ་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདི་དག་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒོལ་བས་ཀྱང་འདོད་པས་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མི་
འདོར་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་འཇུག་པ་དག་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལས་འགྱུར་བ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དགག་པ་འཇུག་ཀྱང་བླ་སྟེ། སྐབས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་
ནན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་སྤྱོད་དོ། །གནས་སྐབས་འགའ་ཡི་འདོད་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་དག་གིས། །ནན་གྱིས་ཁྱོད་འདི་འདོད་ཅེས་པ། །གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ཅན་མིང་193b.5བརྗོད་དེ། །འཁྲུལ་པ་ཡིས་ནི་གནོད་པར་འགྱུར། །མེད་ན་མི་འབྱུང་མིན་དོན་ལ། །གནོད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །རྗེས་དཔག་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བཤད། །དེས་གྲུབ་དེ་ནི་ལེགས་པར་གྲུབ། །དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ལྟོས་མ་
ཡིན། །དེ་ཚེ་གཅོད་དོར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ཚེ་ཁས་བླངས་མེད་ཕྱིར་མིན། །འདི་ནི་ཁས་ལེན་ཐབས་ཡིན་པས། །དེ་ཚེ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རྒྱུ་མིན། །དེ་ལྟར་ཡུལ་གཉིས་རྣམ་དག་ན། །དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་འཛིན་པར། །འདོད་པའི་དུས་མིན་དེ་ཡི་ཚེ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་
ནི་གནོད་པར་འགྱུར། །དེས་གྲུབ་དོན་ལ་དེ་དང་ནི། །འགལ་བར་སེམས་པ་མི་རུང་ཕྱིར། །གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོ་བ་ན། །བསྟན་བཅོས་ལེན་པ་རིགས་ལྡན་ཡིན། །དེར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ནི། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ་གནོད་ཉིད། །སྤང་བར་བྱ་ཡི་གཞན་མིན་ཏེ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 194a
ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་དག །གཟུང་ཞེས་ལུགས་འདི་གང་གིས་བྱས། །ད་ནི་གྲུབ་མཐའ་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །དུ་བས་མེ་ནི་འཛིན་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དཔེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀུན། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་
ཉིད་ལ། །བསྟན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར་ཞེ་ན། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་འདས་ལུགས་ཡིན། །འབྲེལ་མེད་ཆོས་ནི་མ་གྲུབ་པས། །མ་གྲུབ་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་སྒྲུབ་ཡིན་ན་དེ་སྒྲུབ་བརྗོད། །གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ལྡན་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ནི་མ་ལུས་པ། །དཔེར་
བསྟན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ནི། །འགྲོ་བ་སོགས་དང་དུས་སོགས་ལས། །སེམས་ལྡན་མི་སོགས་རྗེས་དཔོག་བྱེད། །མི་འཁྲུལ་བས་ན་ངོ་བོ་དང་། །རྒྱུ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན། །འགའ་ཡིས་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་ཀྱང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྡོག་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་
བྱ་ཡི། །དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར། །རྟོགས་པ་གཞན་དག་གཏན་ཚིགས་དེས། །ཅི་སྟེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་ལར་འགའ། །རིགས་མིན་པས་ན་རིགས་སྨྲ་བ། །གཞན་པ་དག་ཀྱང་དགག་བྱ་ཞེས། །བྱ་བ་རྒྱལ་རིགས་ལུགས་ཡིན་
ནོ། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་བྱས་ནས། །སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་ནུས་མ་ཡིན། །དེས་ན་ཀུན་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞག་པ་འདི་ཉམས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་
ཁོ་ན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་གཅིག་ལས་གྲུབ་པ་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་པས་འགལ་བར་འདོད་ན། དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་
འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ན།
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 194b
དེ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་ན་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འགྱུར་མོད་ཡུལ་ལ་དེ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། གནོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྗོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་
ལ་གཞན་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པས་ན་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་
ཡང་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནམ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྗོད་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་
ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་ཐོབ་པ་ནི་ཚིག་གིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཀྱང་དོན་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པས་འདོད་དུ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་
དེའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད་པར་དགོས་པས་འདི་ག་ལས་ཡིན། གལ་ཏེ་ཚད་མས་མ་བཟློག་ན་དེ་འཇུག་པ་སུས་བཟློག་ཅིང་། ཚད་མས་བཟློག་ན་ཡང་སུས་ཚིག་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་ནུས། གཞན་དག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་
པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་འདོད་པས་
བརྟགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དོན་ལ་གཙོར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་དོན་དག་ལ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འགའ་ཡང་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བཀོད་པའི་ངོ་བོ་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་ཅན་དག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 195a
ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་
བསྟན་པ་ཡིན་པར་དགོས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འབྲས་བུ་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་མ་བརྗོད་ན་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བྱར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་
ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཡོད་པར་འགྱུར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་སྐད་མ་བརྗོད་ཀྱང་ཕྱོགས་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་
ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ན་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ནི་ཁྱད་པར་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་གི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་
ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མཐའ་དག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། མངོན་
སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་སོགས་མཚན་ཉིད་གསལ་བྱ་ལ། །ལྟོས་པ་མེད་པར་མ་ཁྱབ་དང་། །ལྡོག་པ་དག་ནི་སྤང་བའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྗོད་པ་ཡིན། །བདག་ཉིད་ཚིག་ཕྲད་ངོ་བོའི་སྒྲ། །མ་གསལ་བ་དང་བཅས་པ་
རྣམས། །ལྡོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདོད་སྒྲས་མ་ཁྱབ་སེལ་བར་བྱེད། །བསྒྲུབ་བྱ་ཁས་བླངས་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་མེད། །བསལ་བ་གནོད་དང་ལྷག་མ་ལ། །མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 195b
རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་བདག་ཉིད་སྒྲ་མཛད་པ། །འདོད་གནོད་མེད་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །ཐུག་པ་མེད་པ་སྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །འདིར་རང་ཉིད་དང་འདོད་པའི་སྒྲ་དག་གི་ངེས་པར་གཟུང་
བའི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་། བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐའ་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་བཅད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འདོད་པའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནཥྚེ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཚིག་ལ་
ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྗོད་པ་འདིས་ནི་མི་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པའི་འདོད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་གནོད་ན་
ཡང་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་རིག་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །
རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པར་རྗོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྐབས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ལ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པའམ་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ཐ་དད་པ་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་
བའི་སྤྱི་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྒྲ་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའམ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་རྟོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན་ནི་དོན་ཏེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་མ་འབྲེལ་པ་
བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྣ་གཏད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པར་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་དེ་གྲུབ་ན་འདོད་པ་ཉིད་འགྲུབ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 196a
པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོ་འདོད་པ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྤྱི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སོ་སོར་
ངེས་པའི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ནི་འགར་ཡང་གཞུང་
ལུགས་ལས་མི་གནས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་བསལ་ཟིན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ཀྱང་སྐབས་ལས་འདས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བཤད་
ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་རྟོགས་པ་ཁྱད་མེད་པའི་ཆོས་ཙམ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྣ་བསྟད་པར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཚར་གཅད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་། མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་
དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་མ་བསལ་བ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དག་དང་། གྲགས་པས་མ་བསལ་བའི་ཁས་བླངས་པ་གཏན་
ཚིགས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལ་དོན་སྨོས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྤངས་ནས་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་
ལ་རྗོད་ཕྱིར། །གསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །གསལ་བ་ནི་ཚད་མ་དག་གིས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་ཟླ་བོའི་ཚད་མའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པ་ལ་ཚད་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་དག་ནི་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 196b
རོ། །ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྗོད་པ་ཡིན་ན་གསལ་བ་ལ་ནི་ཡུལ་ཅན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནོད་
པ་དེ་ནི་རྣམས་བཞིར་བཤད། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོད་པ་དེ་བཞིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁས་བླངས་འབྲས་རྟགས་ཏེ། །འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་བཞིན་རང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་
ཉིད་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ལ། གྲགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་གམ་གཞན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ངག་འཇུག་པར་འདོད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚིག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་
འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དེ་ནི་རང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་གེགས་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མཚུངས་པས་ན་རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་བསྡུས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །
སྟོབས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ལ་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་མི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་དེས་གྲགས་པས་ལ་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་མཚུངས་པར་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་རང་གི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དག་མེད་དོ་ཞེས་འདི་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང་འདྲ་བར་མཛད་དེ། ཚད་མ་རྣམས་མེད་ན་བསྟན་བཅོས་དང་ཚིག་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་
རོ། །རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལ་གསལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལུང་ལ་ནི་འདི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་འཕོས་ནས་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་རྣམ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 197a
པར་གཞག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནོད་ན་གཞི་མེད་པས་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་འཇུག་
ངོགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླངས་པའི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དེ་སྐད་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཀག་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཁས་ལེན་པའི་རྟེན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་གནོད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲུས་ཀྱི་དག་པར་སྨྲ་བའི་བསྟན་བཅོས་དེའི་རང་གི་ཚིག་གིས་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མ་ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་མེད་པ་དང་། མ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྡིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་
དེས་ནི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་དག་པར་བྱེད་པར་སྨ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཟད་ན་འབྲས་བུ་མི་ཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངར་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། སྣུམ་པ་དག་གིས་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པའི་ནད་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
ལུང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཕལ་ཆེར་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དག་ལ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་དང་། རང་གི་ཚིག་གིས་མི་གནོད་པ་དེ་གཟུང་བར་
བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་ལྡན་པས་འགལ་བ་རྗོད་ཀྱང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་ཚིག་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ནི་དེའི་རང་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 197b
གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་གྱི། བསྟན་བཅོས་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་གང་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དམ་བཅའ་བ་སྟོབས་མཚུངས་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་རིགས་པ་མེད་པའི་དམ་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར། ལུང་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཡང་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་ནས་གཅོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པས་བྱེད་
པས། ཁས་བླངས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའམ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།
རང་གི་ཚིག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཚིག་ཙམ་རྗོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞི་ཡོད་ན་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།
དཔེར་ན་གྲུབ་པའི་ཚིག་ལ་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཕན་ཚུན་དང་། གྲུབ་པའི་བུད་མེད་ལ་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་བུ་སྐྱེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཆོས་དག་བཞིན་ནོ། །གང་དུ་ཆོས་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་དེར་གང་ལ་གང་གིས་གེགས་བྱ་སྟེ། སྐབས་ཉིད་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་
མར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་ཚད་མར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལས་ཐ་མི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 198a
དད་པ་དེས་ན་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ད་འདི་ལ་དབྱེ་བ་ཅི་ཡོད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་རྗོད་ཅེ་ན། །དག་གི་དབྱེ་བས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །སྔ་མས་བཞག་པ་
ཕྱི་མས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་ཁས་བླངས་པ་དང་ཞེས་བཤད་དོ། །ངག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དོན་དང་འགལ་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་གེགས་བྱེད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོབས་མཚུངས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཅིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གེགས་བྱེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མས་ཚད་མ་
མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཡིན་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཁས་བླངས་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གཅིག་ནི་ཚད་མ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་
ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་འདི་ན་གྱི་ནའོ། །འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་
བ་ཁོ་ནར་ཟད་ལ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚིག་ལས་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་སྐྱོན་ཡོན་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཚིག་
ཇི་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་རང་གིས་བསམ་པ་སྲིད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚད་མས་གནོད་ན་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་འགལ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་ན་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 198b
གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་ཚིག་གི་སྐྱོན་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྗོད་པས་སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཀླན་ཀར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཚིག་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་
ཡང་མེད་ན། འོ་ན་སྔར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་ཡུལ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གཞུང་ལུགས་འགའ་ཞིག་ལ་མ་བརྟེན་པར་གང་ལ་སྤྱོད་པ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
དེས་ན་འདིའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཡུལ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བའི་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་གཞན་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་གཞན་གྱི་ཁ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཡང་
འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ཡང་འགལ་བའི་དོན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དོན་རྣམས་ལ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དེ་ནི་གྲགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་སྒྲར་རུང་བ་ཡིན་ལ། བྱུང་བའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་དོན་ཙམ་དང་རྗེས་
སུ་འབྲེལ་པ་དེས་ནི་དེ་འགོག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རུང་བའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གྲགས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་གྲུབ་པར་བཤད་དེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་
ལ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ན་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཡང་ཟླ་བོ་མ་ཡིན་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 199a
སྐད་དུ་རྗོད་པ་ནི་འདི་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དམ། ཟླ་བོའི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འགོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རུང་བ་ཉིད་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེར་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འདོད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་
སྒྲས་གྲུབ་པ་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །གེགས་ཡོད་པར་དོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱིས་
སྣང་བ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་དེ་མེད་པ་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱིས་གོ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །
འདིས་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་ཚད་མར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ལ་འགྲན་ཟླ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ངེས་པར་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པར་འཇོག་པ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་
ཅན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲན་ཟླ་མ་བསྟན་པ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་འགྲན་ཟླ་མེད་དོ་ཞེས་འདི་འདྲ་བའི་ངེས་པ་སྲིད་པ་ཡོད་དམ། མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་མཐོང་བ་ནི་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 199b
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེས་བུའི་སྤོབས་པའི་དབང་གིས་ཚད་མ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གནས་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་
ན་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྨོས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྲན་ཟླ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་
དཔག་པ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་འདི་ལ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཡུལ་ནི་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་དག་གནོད་པར་བྱེད་པར་རྗོད་
པ་ནི་དེ་ལས་ངེས་པར་རྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉེན་པོ་བཅས་པ་སྲིད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་
མེད་པར་རྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གྲགས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། དེ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་བར་མི་འདོད་པ་དེ་གྲགས་པ་གཞན་གང་ཞིག་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་
ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དཔེ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གནོད་པའི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 200a
ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ག་པུར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །
གལ་ཏེ་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་མི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལ་དེ་གྲུབ་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་
པོ་ལ་དེ་མེད་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་བཟློག་ཀྱང་སྐྱོན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་བརྡ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རུང་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
རོ། །འདིས་ནི་སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་དོན་ལ་ངེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། འདི་དག་དེ་ལ་འགོག་ན་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྒྲ་ཡི། །དོན་ནམ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དོན། །
དོན་དམ་པ་ཉིད་འགོག་པ་ལ། །གནོད་པ་མེད་པར་རྗོད་པ་ཡིན། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། །བསྟན་ཕྱིར་གྲགས་པ་རྗེས་དཔག་ལས། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །ཐ་དད་བྱས་ཡིན་སྔ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་
སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡང་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱིས་རང་བཞིན་གང་ཞིག་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་བློ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་མེད་པས་ཉན་པ་ལ་གཉིས་མེད་པར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤོང་
ན་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མཉན་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དོན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེ་ལ་དོན། །ལྷག་མ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྤྱི་ནི་དངོས་མེད་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 200b
ངོ་བོ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དབང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེས་ན་སྤྱི་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མངོན་སུམ་མིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སྤོང་ཡང་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས། །མཉན་བྱ་སྨོས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། །རྣམ་ཀུན་བརྗོད་བྱའི་དངོས་
མིན་ཕྱིར། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པས་ན། །དེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། །མཉན་བྱས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་
དཔེར་ན་བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བརྡེགས་པ་བཟོད་པར་མཐོང་བ་དག་ལས་འཁྲུལ་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མཐོང་བས་འགགས་པའི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་དོ། །
གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་བུམ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེར་ཡང་གསལ་བ་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་ལ། དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འགགས་
པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རམ། བསྐལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དབུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚིག་གི་དོན་
རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་གནོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སེམས་པ་ཡོད་པ་དག་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་
པར་གཞག་པའི་རྟེན་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ལྟར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་ལ། འོ་མ་ཡང་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 201a
པ་ཡིན་ནོ། །ཞོ་ལ་སོགས་པ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། མི་ནུས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡོད་ན་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དབུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་བཏང་བ་ཉིད་དེའི་འཇིག་པ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཡང་གཞན་
ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ནི་རྒྱུ་དེ་དེ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འགྲུབ་ཀྱི། དེའི་ངོ་བོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་
པ་ལས་སྐྱེ་ན། །ཅིའི་ཕྱིར་འོ་མ་ལས་རི་བོང་གི་རྭ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་མ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་ཞོ་སྐྱེད་
པར་བྱེད་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། རང་གི་རྒྱུས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་མེད་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་
པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་མི་སྐྱེ་ལ། གཞན་ལ་ནི་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡིན། དེ་ཉིད་
དོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 201b
པ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ། ཕྱོགས་ཆོས་
མཐུན་ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་། །རྣམ་གཉིས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རྣམ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་
པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་པས་དེར་གཅིག་ཡིན་པས་དེར་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་
དང་མིག་གི་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཞེས་རྗོད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་གཞི་ལྟ་འགྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་
པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་བརྗོད་པས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་
བརྗོད་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཞེས་བརྗོད་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤུགས་ཀྱིས་དོན་གོ་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་
ཡང་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 202a
པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་
དང་རྣམ་པ་གཉི་གའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉི་གའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་དོན་མཐུན་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
སོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་བཀག་པ་ཙམ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བཟློག་པ་མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་
པའི་བཟློག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སམ་ཤུགས་ཀྱིས་ལྡོག་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དག་
ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དག་གིས་ངེས་པར་གཟུང་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ནི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟོགས་
པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། མ་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་
ལ། དེ་ནི་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་ཡང་འདིར་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ནི་གཉི་གའམ་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། གཅིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཡན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 202b
ལག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་མི་སྲིད་པས་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་དེས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་ཡོད་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་འཇུག་པ་དང་
ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལས་གཞན་ལས་མ་བྱུང་བར་ངེས་ཤིང་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་སྲིད་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་
བསྡུས་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུམ་པ་གང་ལ་དངོས་པོ་ཆོས་འདི་གནས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པའི་ཁྱད་
པར་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྡོག་པས་ནི་གཅིག་གི་དངོས་པོར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་འདི་གཅིག་ལས་བསྡུས་པས་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །
ལྡོག་པ་ངེས་ན་ཁྱད་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པ་གང་གིས་བཟློག་ཅེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་སྤོབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ནི་བསྟན་པའི་
ཡོན་ཏན་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་ནི་མ་ཟད་དེ། འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་སྐྱོན་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་ཚང་བ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་
རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་མ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 203a
གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པས་ནི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འདིར་ཡང་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ངེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ངེས་པ་ལས་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ། །བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱས་
པའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །གསོན་པའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟག་གོ །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའོ། །མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དབྱེ་བ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ནི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགོག་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་
ཏོ། །གལ་ཏེ་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ལ། ཆོས་གཞན་དང་
འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་མི་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དགག་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡིན་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 203b
ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་སྲིད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་མ་སྤངས་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་དོ། །དེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་དེས་
སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གཟུང་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དགུར་ཕྱེ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་གཉིས་བཟློག་པ་གཉིས། །རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་སྟེ། །ལྷག་མ་ལྡོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །
རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ཁོ་ན་བདག་ཉིད་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། བཟློག་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་། རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་བརྩལ་
མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འགལ་བ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་ལས་གཞན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་དེ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཡིན་
ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྩོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་སོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། སྔར་
ཡོད་པའི་ཤས་པ་ནི་དེས་པར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲིབ་བྱེད་དང་དབང་པོ་དང་སྒྲ་དག་ལ་རྩོལ་བ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཉམས་པར་མ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 204a
བྱས་པར་ནུས་པ་བཟློག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གང་གི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའམ་གཞན་ཡིན། གང་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་
པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད་པའམ་ཉམས་པར་བྱས་ཤེ་ན། དེ་དག་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་ནི་མི་སྨྲའི། འོན་ཀྱང་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་
དང་སྣང་བ་དག་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟོས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྐྱེད་པའམ་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་དག་ཀྱང་ཐོགས་
པ་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མ་ཆོད་ན་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཡུལ་རུང་བ་དེ་དག་གི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་ཡོད་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རམ། བར་ཆོད་
ཞུགས་ན་སྔར་སྐྱེས་པའི་ནུས་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་མེད་པས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གཞན་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པར་བརྗོད་ཀྱི། རུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་འཕོ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་འདོགས་པ་སྲིད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་ན་གནས་པའི་སྒྲིབ་པས་དེ་གཉིས་ལ་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ཆེས་ཆེར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གང་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་འདི་ཞེས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 204b
ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེར་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་མཚེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དེ་ཡོད་ཀྱང་དེས་དངོས་པོ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་ཁྱད་པར་བྱས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་རྟག་པ་
རྣམས་ནི་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ཉམས་པའམ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དེ་དག་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནམ་ཡང་གང་ལ་ཡང་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་
འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྒྲིབ་པས་རྟག་ཏུ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མ་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་རྟོགས་པ་ལ་དབང་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ་གཞན་ཡང་རུང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ལ་འགྱུར་
པའི་ཕྱིར། འདི་དག་གི་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐོས་པ་ནི་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམས་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དག་འབྲས་
བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་བྱེད་ན་ནི་བྱེད་ལ་རག་སྟེ། སྔར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟོས་པར་བྱ་བའི་རྩོལ་བའམ། རྩོལ་བའི་ལེགས་པར་བྱས་
པའི་དབང་པོའམ། གཞན་ལས་རང་བཞིན་གཞན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཕན་པ་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཞེས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 205a
ཏེ། ཕན་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་འདི་ནི་དབང་པོའམ་ཕྲད་པའམ་བདག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་རང་གི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
རོ། །འདིས་ནི་དབང་པོ་དང་སྒྲ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པས་ཀྱང་སྒྲའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དེ་
རང་གི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་ནུས་པ་འཐོབ་པའམ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ཡིན་ན་
ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྩོལ་བ་མ་བརྩམས་པ་དང་ཆད་པ་ན་ནི་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་འདི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་མི་རྟག་པའི་
རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲས་བུར་འགྲུབ་བོ། །སྔར་ཡོད་པ་ཡི་ཤེས་པ་ནི། །བརྩལ་མ་ཐག་འབྱུང་ངེས་མིན་ཏེ། །སྒྲིབ་བྱེད་དབང་པོ་སྒྲ་ལ་དེ། །རྣམ་ཀུན་ཉེར་སྦྱོར་མེད་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་རེས་འགའི་ཚེ། །འབྲས་བུ་མི་བྱེད་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་རེས་འགའ་
བའི། །འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་དེ་རྟགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ལས་རང་བཞིན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དེའི་བདག་
ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བཤད་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་དབྱེ་བ་ཙམ་ཞིག་བཤད་དེ། མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེར་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 205b
བརྗོད་པ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་གང་མེད་མི་འབྱུང་བའམ། །རང་
བདག་རྣམ་དབྱེར་མེད་ཅན་གང་། །དེས་ནི་དེ་དང་འཁྲུལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱའི་དོན་དུ་དེ་རབ་ཕྱེ། །ལྡན་པ་ཅན་སོགས་གང་དག་ལ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་དག་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་
ཡིན་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་
གསུམ་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དཔེར་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། དམིགས་རུང་མེད་པ་དག་ལ་ནི། །མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མེད་ཉིད། །དེས་ན་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེའི། །རྒྱུ་
མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་བསྒྲུབ། །བལྟར་རུང་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ། དེ་གྲུབ་པས་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡོད་པར་(ངས་ངེས་)པ་
མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བལྟར་རུང་མ་མཐོང་ལ་མེད་ཅེས། །བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་གྲུབ་པས། །དེ་འབྲས་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་ནི། །བློ་སྒྲ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར། །གང་གིས་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཐ་སྙད་ལ་གདོད་གཞུག་པར་བྱ་བ་ནི་
མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བལྟར་རུང་བའི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དག་ལ་ཐ་སྙད་དེ་རྟོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཇི་ཞིག་ལྟར་ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་ཡུལ་ཅན་མི་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་གང་དུ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 206a
གཞན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདིས་སྔར་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་བར་གྲུབ་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་གི་
རུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་ན་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་རྨོངས་པས་འདིར། །གཞན་དག་རྗེས་སུ་མི་བརྗོད་པ། །གྲུབ་པ་དང་ནི་ཆོས་མཐུན་པས། །བརྡ་བསྟན་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་དང་མ་མཐོང་
ལས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་བཞིན། །དེ་གཉིས་ལ་ནི་འབྲས་སོགས་སྒྲ། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རབ་བསྒྲུབ་པ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་ནང་འདུས་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་དཔེར་མ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་
ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ །མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་བོ། །ཁྱབ་པ་ཡང་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་དེ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མེད་པ་གྲུབ་པས་མེད་པའི་
ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་གྲུབ་ཅིང་མེད་དེ་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། གཅིག་དམིགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། །འདི་ནི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱའམ། །མི་དམིགས་སོ་ཞེས་
རྟོག་ཅན་གྱི། །བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འདི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཏེ།
འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མ་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་ནི་དམིགས་སོ་ཞེའམ། གཞན་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 206b
ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ལ། མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དོན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་མྱོང་བ་
གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན། དེའི་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་ནི་རང་གི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་གི་དེ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་ཤེས་པའི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་
གིས་ཏེ། དེས་ན་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་བཞིན་དུ་མྱོང་བ་ན་མྱོང་བ་གཞན་གྱི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་ལས་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ལས། །གཞན་གསལ་བ་ནི་
གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་ཉིད། །དེས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལས་གཞན་གསལ་བ་ནི་གཞན་མ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ། །ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ནམ་གཞན་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དམིགས་པ་ནི་གཞན་མི་དམིགས་པ་དང་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རིག་
པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་མེད་པའི་བློར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་མུན་ཁུང་དུ་ལག་པ་བྱུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་དེ་ལྟར་བྱུག་པའི་ལག་པའི་ནང་གི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་ལས་
གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་གང་ལས་རྩོལ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ། ངའི་ལག་པ་བྱུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་མེད་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 207a
རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་པ་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་དམིགས་པས་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་དབང་པོ་ནུས་པ་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེར་འགའ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ན། ཞེས་བྱ་བས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་
དག་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་དམིགས་པའི་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ནུས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཁྱད་
པར་ཅན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི། །མི་དམིགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྲུབ་ན་དེ་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མྱོང་བ་མེད་པ་ནི་
རང་ཉིད་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཡུལ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ལས་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་
ཤེས་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བུམ་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཚད་མ་རང་རྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 207b
ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་གང་ལས་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་འགའི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །ནུས་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཉམས་པ་མེད་པས་དེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བས་
ནི་དངོས་པོ་ལས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་རྒྱུ་བཀག་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་དངོས་པོ་ཉིད་འགའ་ཞིག་མིང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་རང་རྒྱུད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་
སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ལ་ནུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དང་འདྲེས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་དང་རྟགས་ལ་མི་བརྟེན་
པའི་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དེ་མ་ཐག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ནི་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ཡིན་གྱི་སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་
ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སྣང་ངེས་པ་མི་རུང་ཕྱིར། །གཞན་དུ་གཞག་པ་འགོག་འགྱུར་དཔེར། །སེམས་ཅན་གཞན་ལ་རྟགས་མེད་ཀྱི། །རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་མི་འགྲུབ་བཞིན། །འབྲས་བུ་ངེས་མེད་ཅན་དེ་དག །ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ངེས་པ་
བསྒྲུབ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ། །དང་པོ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ །རང་གི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་དེའི། །རང་གི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བའམ། །དོན་ལ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོ་སྟེ། །ཡོད་ན་ཡོད་ལས་མེད་ཕྱིར་རམ། །གང་གི་ཚེ་མེད་པར་ངེས་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 208a
པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་དེ་རང་ཉིད་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྦྱོར་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་ཤིང་ཤ་པ་མེད་དེ་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མེ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔར་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་དེ་
ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། འགའ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་ཡོད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་རྟོགས་ཏེ། དཔེར་ན་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་བཞིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་གྲུབ་ཕྱིར་ཏེ། །བརྟན་དངོས་དང་ནི་འཇིག་པ་བཞིན། །ཡང་ན་ཕན་
ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། །ལྟོས་བཅས་དང་ནི་ངེས་དངོས་བཞིན། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་རྟགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ།
དཔེར་ན་ལྟོས་པ་དང་ངེས་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པ་དག་ནི་འཇིག་པར་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་
ཁས་བླངས་པ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་དེར་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཚང་བ་དང་གེགས་མེད་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་རང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་དེ་ལ་མངོན་དུ་
ཕྱོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་མེད་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའམ་དེའི་རྒྱུ་མི་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 208b
རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོའམ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། བརྒྱུད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མཐར་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རེས་འགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །
གལ་ཏེ་འགལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པས་ངེས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མས་ནི་འགལ་ཟླ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གནོད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་གནོད་པས་འགལ་
བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ། འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་དོན་དུ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་དཔེར་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཙོ་
བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའམ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བཀག་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་དེ་དགག་པ་ལ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་ཚིག་སྦྱར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་བཀག་པའི་
ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པའི་བཀག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་བསྒྲུབ་པ། །ཡོད་མེད་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ། །སྒྲ་དོན་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །དེ་དངོས་ཉེར་ལེན་ཅན་
མིན་པར། །སྒྲུབ་ལ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར། །མི་དམིགས་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ནི། །མེད་པ་མ་ཡིན་སྒྲ་སྦྱོར་ཕྱིར། །སྒྲ་འདི་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་
བདག་གིར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་པར་འདོད་པས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 209a
པའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་གཉི་
གའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་སྒྲ་ལས་སྣང་བའི་དོན་འདི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོ་སོ་
རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་དང་འགགས་པའི་དོན་དག་ལ་ཡང་དེ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་མངོན་པར་
ཞེན་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་དོན་དམ་ལ་འཇུག་ན། །ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་དག་གི །དོན་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲ་རྣམས་དག །རྒྱུ་མེད་ཅན་འཇུག་མི་འགྱུར་ཞིང་། །འདས་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་། །ཚིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་
བརྫུན་པ་ཡི། །དོན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །འདི་དག་བློ་དོན་ཡུལ་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་བསྙེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བློ་ལ་བཞག་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། སྒྲ་དོན་བསྙོན་པ་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །ཡོད་
མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། །དེ་ལ་འབྲས་འབྱུང་རག་ལས་ཕྱིར། །སྒྲའི་དོན་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཉམས་པའམ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་
เล่ม ๑๗๔ · หน้า 209b
ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་སྤངས་ཏེ་གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་འདི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་གྲང་བ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་
མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་དོན་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འདི་དེ་མི་ནུས་པ་ལ་ཆེད་དུ་གཉེར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་བ་དང་ངན་པ་
བརྟགས་པ་ལ་ལྷུར་གཉེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེ་སྐད་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲའི་དོན་ཉིད་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཆོས་ཡིན་
ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིགས་པ་ལ་བྱས་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་
ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའམ་འབའ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་རང་བཞིན། །ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །བྱེ་བྲག་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ནི། །གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་དག་འགལ་ཉིད། །གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་
མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དེ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། ཁྱད་པར་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གྲགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཚད་མའི་ཡུལ་མི་
ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགལ་བར་ནི་མ་ཟད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด