ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲ་མཱ་ཎ་བརྟི་ཀཱ་ལངྐ་ར་ཊཱི་ཀཱ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 1b
༄༅༅། །རྣམ་འགྲེལ་དང་ནི་དེའི་རྒྱན་གྱི། །འགྲེལ་བཤད་བློའི་སྒྲིབ་སྦྱོང་བྱེད་འདི། །ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །མཐོང་བས་རྒྱལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར། །
སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་འཆད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ལེའུ་དང་པོས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཆད། ལེའུ་གཉིས་པ་ཚད་མ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་གྲུབ་པ། །
གསུམ་པ་ནི་མངོན་སུམ་འཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མངོན་པར་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་
སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་འཆད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལེའུ་དང་པོ་བཤད་པའི་ཞར་ལ་ཚད་མ་དག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་གཞུང་གཞན་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་
གྱིས་སོ་ཞེས་སྟོན་པར་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཚད་མ་མི་སླུ་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། མངོན་སུམ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 2a
དང་ནི་རྗེས་དཔག་དང་། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཀྱི་ངེས་པ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་བྱས་པ་མ་ཡིན་
ནམ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གསལ་བ་སོ་སོའི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་
གྱི་མཚན་གྱི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་གཞན་ནི་དེ་དག་ཙམ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་ལས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་
ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་མ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ལ་གཉིས་ནི་གཞལ་བྱ་སྟེ། རིགས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་
བའི་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ནི་དོན་གྱིས་དངོས་སུ་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་དོན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གསལ་བའི་ཡུལ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་དོན་གྱིས་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 2b
པའི་ཕྱིར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གསལ་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ལ་
ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་ཆེས་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་དངོས་སུ་ཁྱད་པར་གྱི་བསྐྱེད་བྱ་
ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡང་སྤྱིའི་དངོས་སུ་བསྐྱེད་བྱ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་ཁྱད་པར་གྱི་བསྐྱེད་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱེད་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་
ནུས་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།
རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོ་སོར་སྣང་བ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐ་དད་ཀྱང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་
ཅེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་བ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པའི་དབང་གིས་གནས་པའི་ཤེས་བྱ་ནི་ཤེས་པའི་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་ཉིད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་མི་ནུས་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་
བརྗོད་ཅེ་ན། བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དངོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའོ། །བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 3a
མ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་གཉི་ག་ཡང་དངོས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཅན་དུ་དངོས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ནི་དངོས་ཁོ་ནའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།
ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་ནུས་པར་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་པའི་ངོ་བོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་མེད་པའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་ནི་དཔེ་དང་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་སོ་
ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འདྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་སོ་སོར་སྣང་བའི་དབྱེ་བས་གཅིག་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གང་ཡོད་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་པ་ན་
བློ་སྟེ་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་དེ་ཡོད་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དུ་བ་ལ་དབང་པོའི་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་
ཅི་ཞིག་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་བྱ་བ་མེད་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཙམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཐལ་ཆེས་སོ། །བ་མེན་དེ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བ་མེན་ནོ་ཞེས་ལྷག་པར་སྟོན་པའི་ངག་ལས་རྟོགས་པའི་བ་ལང་གི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་བ་མེན་
ཉིད་བ་མེན་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་བ་ནི་བ་མེན་མཐོང་བ་ལས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བ་ལང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་བ་མེན་གྱི་འདྲ་བ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་བ་ལང་དང་འདྲ་བའི་བ་མེན་མཐོང་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་འཛིན་པས་དེ་མཐོང་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ།
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 3b
དེ་མི་འཛིན་པས་དེ་མཐོང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྤྱི་ནི་འདྲ་བའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།
མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཀུན་དུ་སྣང་བཞིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི་
དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིག་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཞེན་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བསྟན་པ་ནི། འདྲ་བའོ་
སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉེ་བས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཡང་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པའི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁྱབ་ཆེས་པར་དོགས་པ་
གསལ་བ་ནི་འདི་ལ་ལན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་
གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་གཞན་དོན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལས་མཐོ་རིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྲའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་
གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ལ། སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་གི་ནང་དུ་སྤྱིའི་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དགག་པ་བྱེད་པའོ། །
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 4a
འདི་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གནས་སྐབས་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སྤྱིའི་སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་བཞིན་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་
སྐབས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་དོན་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེས་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པས་བཤད་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་འདོད་པ་བསྟན་པ་ནི། ཡང་ན་རྒྱུ་
མཚན་གཞན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བའི་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་
མ་གཉིས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ནི་རང་གི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། འོན་
ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཚད་མ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་ལྷ་མོ་ཨ་ས་ར་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཚད་མའི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་
བའོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་གཞལ་བྱ་ནི་ཚད་མ་དག་གིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་། འཇུག་ན་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀུན་ལས་ངེས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 4b
གསུམ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་གཞལ་
བྱ་གཉིས་པོ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་རིག་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་པ་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་ནི་ཚད་མའི་
དབྱེ་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། རྟོགས་པ་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚད་མ་མི་སླུ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་ཚད་མའི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་
བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཐ་དད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་འདི་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་དང་འདྲ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནའོ། །དོན་དེ་དགོས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །དོན་
སྒྲུབ་ནི་དགོས་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲ་བའི་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པའོ། །གལ་ཏེ་
གང་ཞིག་ཡུལ་དེར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དང་པོར་ཞུགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་
དཔག་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་གྱི་བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། བླང་དང་དོར་བའི་དངོས་པོ་ཡི། །འཇུག་པ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 5a
མངོན་སུམ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཏུ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་ལས་མེ་མེད་ན་མེ་འབྱུང་བའི་དུ་བ་མཐོང་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་མེ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི།
འོན་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གོམས་པའི་དུ་བ་ནི་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟགས་མཐོང་བ་ཉིད་རྟགས་ཅན་མཐོང་
བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་མི་འདོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི། འདིར་ཡང་རྟགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གཞན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐབས་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རྗེས་དཔག་
ཚད་མ་ཉིད་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་པ་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་
ཏེ་རྟགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གོམས་པ་ཡིན་ན། ཅི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མི་འཛིན་པ་ལ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའམ་འཛིན་པ་ལས་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་འཛིན་པ་ལ་ཡིན་ན། འདིར་ཡང་རྟགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་བསྒྲུབས་པས་ཁོ་བོ་
ཅག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འཛིན་པ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་ལྐོག་གྱུར་ཀྱང་། །མངོན་སུམ་ལས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དཔེ་ལ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ། འདྲ་བདག་ཉིད་ལས་ལྐོག་གྱུར་པ། །ཞེས་
གསུངས་པའོ། །དེ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཙམ་འབྱུང་བ་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་འདིའི་ཁྱབ་བྱེད་འདིས་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། སྒྲ་ཡི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ཉེ་བར་འཇལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བ་མེན་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 5b
གྱིས་འདི་བྱོས་ཞེས་འཛུད་པ་ནི་བ་མེན་གྱི་སྒྲ་མ་རྟོགས་པར་བ་མེན་གྱི་སྒྲའི་མིང་ཅན་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་བ་མེན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་དགོན་པ་པ་ན་རེ་བ་ལང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བ་མེན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བ་མེན་བ་ལང་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་རིལ་པོ་མཐོང་ནས་
སྔར་བསྟན་པའི་ངག་དྲན་ནས་བ་ལང་དང་འདྲ་བར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ངེས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་པའི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཛུད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་མིང་ཅན་ཉིད་དམ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་རུང་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མངོན་སུམ་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདྲ་བ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་ཞིང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་རྟོགས་པ་དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་འདྲ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདྲ་བའི་ཡུལ་ཉིད་རྟོགས་པའི་
ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ནི་བ་ལང་རིལ་པོ་མཐོང་བས་བ་མེན་མཐོང་བ་ན་བ་ལང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ན་འདི་ནི་བ་ལང་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། འདི་དང་འདྲ་བ་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
ཟེར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་སྔར་དང་ཕྱིས་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་
ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་ཤེས་པས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེས་ན། འདིའི་འདྲ་བ་ཉིད་འདི་དེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེའི་འདྲ་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་འདིའི་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 6a
ལྟར་འདི་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་བདག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཐ་སྙད་རྣམ་རྟོག་ཡིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེའི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་སྟེ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་བ་ལང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་
དཔག་པའོ། །རང་གི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ན་འདི་ནི་འདི་དང་འདྲའོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཁོ་ན་བ་བ་ལང་འདི་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་ཤེས་པའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་
པ་ནི། དེ་ནི་འདི་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ནི། དེ་ནི་འདི་དང་འདྲའོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་གི་ཤེས་པའི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་
ཏེ། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་རྟོག་པ་དེ་ཁོ་ནས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་དག་གི་ངོ་བོ་བརྟག་བྱ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་མངོན་སུམ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེར་ནི་གཉིས་
ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ལས་གཞན་པ་དབང་པོ་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་རྣམས་མེད་ན་བློ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་ནི་འབྱུང་དང་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ལ་
རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་པའི་མི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་སྣང་བ་མི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 6b
དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་མཐོང་བ་དང་སོ་སོར་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་དམིགས་པས་དབེན་པ་ནི་དེ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་
པས་དངོས་པོའི་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་ཕན་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ནི་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་དབྱེ་བས་
མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་
ཡང་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་དོན་མེད་ནུས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལའོ། །གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་མངོན་སུམ་ལ་གཞན་མི་སྣང་བ་ལ་བདག་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བདག་རིག་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རིག་པ་ཡང་། མངོན་སུམ་གྱི་རིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྐོག་
ཏུ་མ་གྱུར་པའི་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་ལ་ང་ནི་མེད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལས་ཤེས་ཤེ་ན་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་སེམས་པ་ལ་མངོན་སུམ་
གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་དུས་སུའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ནི་དོན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་
པར་རིག་པ་དང་། རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་འཛིན་པ་ལས་སོ། །རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བའོ། །འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 7a
གྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱིའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པས་དོན་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལོག་པས་མངོན་སུམ་པར་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་དེ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་པ་དང་ལྐོག་
ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཐ་དད་མེད་པར་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་བུམ་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་མེད་པའི་ཤེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་
ནི་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མི་འཛིན་ཀྱང་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་ན། ཆོས་རིག་པ་ཡིན་ཡང་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་རིག་ན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་
ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དངོས་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་
བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་གཙོ་བོའི་རྒོལ་བ་ལ་བསྟན་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཅན་གཙོ་བོ་ལ་བསྟན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་
འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུའོ། །ཆོས་ཅན་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་འདོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ལྐོག་
ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་ངེས་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 7b
པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། དངོས་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། གང་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཡོད་གྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་
ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་འདིར་ཤེས་པ་ཡང་འཛིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ལས་བསྟན་པའི་དབྱེ་བས་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་
ནི་གལ་ཏེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞལ་བྱ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གཞལ་བྱ་གཉིས་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྟག་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པས་
བདག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་དོ། །རྟོགས་བཞིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་
ལའོ་གཞན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་མེད་ན་དམིགས་བཞིན་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྟོགས་པས་རྟོགས་བཞིན་པའི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་དུ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་
གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་སྐབས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་བསྟན་པ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་དང་། དེའི་ནུས་པ་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་པའི་བསམ་པ་ནི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 8a
གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པས་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དོན་ནུས་པ་འགལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་གཞན་མེད་ན་འབྲས་བུ་མཐོང་
བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཉུང་ཟད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡུལ་ཁྱབ་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟག་པ་ཉིད་དེ་དུས་གཞན་དུ་གནས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་
སྐད་ཅིག་པ་ལས་ཏེ་བྱེད་པ་སྟེ་བྱ་བ་དེའི་དུས་ན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོད་པ་ནི་སྐྱེས་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལས་བྱེད་པ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཅེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་དེ་གཞན་ཡང་སྟེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡང་སྔ་མའི་དེ་མ་
ཐག་པ་ཞེས་འཁྲུལ་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ཉིད་བོང་བུ་ལ་ལྟོས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་རྒྱུན་དང་ངོ་། །ཐ་དད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དང་རྒྱུན་ཅན་དག་གིའོ། །རྒྱུན་དེའི་ཡང་སྨྲས་པ་དང་། མ་སྨྲས་པ་ཡང་
སྡུད་པ་ནི། རྒྱུན་ཉིད་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དང་ངོ་། །རྒྱུན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཡོད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་
གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟག་དང་ཅིག་ཤོས་ཕྱོགས་དག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་བྱེད། །ཅེས་
པ་ལ་རྒྱུན་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུན་གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྐད་ཅིག་པའི་རྒྱུན་ཡང་རྒྱུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་གཞན་ལ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 8b
ལྟོས་པ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་རྒྱུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་
འཚེད་པ་དང་། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྩ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ཁྱབ་ཆེས་པ་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་པའི་འབྲས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པ་ཤེས་བྱའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལའང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་སམ་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་སོ། །མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ལས་མིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ་འབྲས་བུའོ། །
སྔར་ནི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དུས་སུའོ། །འཇུག་པ་མིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དག་མ་སྐྱེས་པ་ན་དུས་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་སྟེ་ཁྱོད་ལ་འབྲས་ཉིད་མིན་ཏེ་དུས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་
དམིགས་ནས་རྒྱུ་ནི་དུས་སྔ་མ་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སུན་འབྱིན་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་ཉིད་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་ཤེས་པའི་དུས་ན་མེད་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ལ།
ཡིན་ན་ཡང་དུས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཀ་བ་གཅིག་ཉིད་བུམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གམ། ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྔར་མཐོང་བ་ངོ་
ཤེས་པས་གལ་ཏེ་དམིགས་ན་སྐད་ཅིག་པར་འདོད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟག་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཕྱི་མ་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཕྱི་མ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 9a
ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱའི་དྲན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི །གཅིག་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རྟོགས་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉམས་སུ་མྱང་བ་འམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་
མེད་ན་ཕྱི་རོལ་རྣམས་ལ་བདག་རིག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་གཅིག་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་
པར་བསྟན་པ་ནི་བདག་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མ་ནི་བདག་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བདག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་ཐོབ་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་མེད་ཀྱང་འབྲས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་
འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བཤད་པའོ། །གང་རུང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་འོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདག་ཡོད་ཀྱང་གང་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་
ན། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དག །ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཁོ་ནས་བདག་གམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཙམ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་པས་
མི་མྱོང་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གྲུབ་ན་རྒྱུའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི། མ་གྲུབ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་ལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའམ། རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་མེད་ན་
མི་འབྱུང་བ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་རིགས་པ་ཡིན་ཐུག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། སྔོན་རོལ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 9b
གཟུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འབྲས་སོགས་གཞལ་བྱ་རེ་ཞིག་ཞོག །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་དོན་མེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་གཞི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་
གྱི་སྔོན་པོ་ལ་རྟོག་པ་ན་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དམིགས་དང་བཅས་འགྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལ་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་
འགྲོ་འདིར་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔོན་པོ་དང་དེ་མཐོང་བ་དག་གི་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་སོ་སོར་སྣང་བའི་རྒྱུ་
མཚན་གྱིས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེར་སྣང་བའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་འགྱུར་རོ། །དོན་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་། དོན་རྒྱུ་ཉིད་ཁོ་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི། སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་
བའོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་གི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་རྒྱུ་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་
ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བཞིན་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་གང་གིས་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱུ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་ཉིད་བཞིན་དུ་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མི་
འགྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་གིས་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 10a
པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་བྱ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སོ་སོར་སྣང་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་མྱང་བྱ་མྱོང་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མྱོང་བ་སྟེ། དེའི་འཛིན་བྱེད་ལས་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ། །དེ་ཉིད་དམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྟག་པ་གསུམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་འོན་ཏེ་དེ་ཡང་མྱོང་ཞེས་བྱ་བའམ། གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་མཐའ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བ་སྟེ་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའམ། དོན་གྱི་
ངོ་བོ་འམ་དེའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་འཁྲུལ་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས། མི་བདེན་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་
པར་བསྟན་པ་ནི་དེའི་བྱ་བ་དོན་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱིའོ། །རང་མྱང་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་རིག་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ནི་མྱོང་ཡང་ནི་རེག་བྱ་རིག་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་སྟེ་རིག་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ། །
དགུན་སྨད་ཀྱི་དུས་སུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱིས་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡང་དྲོ་བ་ཡིན་པར་སྣང་བར་བསྟན་པ་ནི་གྲང་བའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགུན་སྨད་ལ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པས་གཞན་ལ་གནོད་པར་མཐོང་གི་རིམས་ནད་ཅན་ལ་ཡང་དྲོ་བར་ཚོར་བར་ཡོད་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་
ནོ། །ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མྱོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་བཞིན་དུ་ལྷག་
པར་སྨོས་པ་ཡང་དེ་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་དོན་དུ་ནི་སྨོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ཡང་ངོ་། །བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱོང་བ་ལ་གཞན་དབང་ཡིན་གྱི་རང་དབང་མ་ཡིན་པར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 10b
ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཅེ་ན། གང་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཐོང་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་གང་ལ་ཡིན་ཞེ་ན་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་
ནི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཁྱད་པར་རིག་པ་མིན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་མིན་པའོ། །རིག་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིག་པ་སྟེ། ཚད་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཚད་མ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་རིག་ཅེ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སོ། །རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པས་རིག་
པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀ་བ་འཛིན་པ་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་མཚོན་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་གཞན་གྱི་དམིགས་བྱ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མངོན་
སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དམིགས་བྱ་ཉིད་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན་གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ནི་གཞན་གྱི་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་
དམིགས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོའོ། །གལ་ཏེ་དེས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཅི་ཞིག་དམིགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན་དམིགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་བཞིན་པ་ཉིད་མ་དམིགས་ན་དངོས་པོ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་དམིགས་ན་དེ་ཁོ་ན་དམིགས་
པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་རང་གི་དམིགས་བྱ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མི་བྱེད་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་
སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དང་། ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའི་ངོ་བོའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ནུས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་གིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་མྱོང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་འདི་ལ་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 11a
ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པས་ཡུལ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རང་རིག་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་ཤེས་གཉིས་རྒྱུ་
འབྲས་བོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གཞན་རིག་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཞན་
དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རིག་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་རྒྱུ་སྔ་རོལ་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་དྲན་པ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་རྗེས་དཔག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ལས་ཏེ།
དྲན་པ་ཡང་དེའི་དུས་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་དྲན་པ་སྔ་རོལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་ཏེ་ད་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དྲན་པ་ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་
སེམས་པ་ལ་སྔར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་དེ་དེའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཤེས་ད་ལྟར་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུའི་ཤེས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་
ན་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔ་རོལ་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། མིན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་ལ་ཡང་སྔ་རོལ་ཉིད་ནི་མངོན་
སུམ་གྱིས་མི་རིག་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོའི་དྲན་པ་དེས་སྔར་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དེས་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་ད་ལྟར་བའི་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་དགའ་བའི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 11b
ཆེད་དུ་གཞལ་བྱའི་རྣམ་རྟོག་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་པའི་སྐྱེ་བ་རྟོགས་ན་རྟའི་རྭ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་མ་རྟོགས་ན། མེད་པ་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་སྔ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་
བསྟན་པ་ནི་མཐོང་བ་བློ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། སྔ་ན་མེད་པ་ཤེས་པར་མི་རིགས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ། གཏན་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་སྲིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། དབྱིབས་
ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པར་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་འབྲས་བུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་དང་།
ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འབྲས་བུ་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ནི་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་ཡང་གཏན་མེད་པ་ལ་ནི་ཐལ་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་
ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྟོགས་པ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མེད་པ་སྐྱེ་ན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཇི་སྟེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཁོ་ན་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བལྟས་མཉན་ཞེས་
བྱ་བའོ། །དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་ནི་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་བློ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་མེད་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བས་བཟུང་བ་ནི་རྒྱུ་ངེས་པའི་སྦྱོར་བས་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 12a
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་བཅས་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི། འདིར་ཡང་འབྲས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བ་ཁོ་ནར་
བཤད་པ་ནི་ཅི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དབང་ཕྱུག་མེད་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་བཅས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཅིག་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་བཅས་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ལ་མཚུངས་སོ། །ལན་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་མཚུངས་
པར་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་བརྟག་པར་བྱས་ནས་རྒྱུའི་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ནི་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཏེ་ཞིག་པ་ལས་སོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་སྔ་རོལ་དུ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་ནི་རྒྱུའི་འོ། །འདི་རྣམས་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་
རྒྱུར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡོད་པ་ནི་རང་གི་དུས་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ནི་སྔར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་བྱུང་འདི་རྣམས་དེ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ནི། དེ་སྟེ་རང་བཞིན་བྱེད་ཡིན་ན། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་
དུས་སུ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། འབྲས་བུའི་དུས་ནི་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། རྒྱུ་བཞིན་དུ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་
པའོ། །སྔོན་རོལ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་རྒྱུ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཡང་ཤེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་རོལ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་
པའི་དོན་གྱིས་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་འདི་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟོགས་བཞིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་འདི་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ལྡོག་པ་ལས་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 12b
པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་
བསྟན་པ་ནི་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཉིས་ལ་གསལ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། མི་གསལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ངོ་
ཞེས་མངོན་སུམ་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཉི་ག་ལན་ཅིག་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་བཞིན་དུ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་རང་བཞིན་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མི་
གསལ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་ནི་ཐག་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་དག་གིའོ། །ངོ་བོ་གཉིས་ལས་ལྷག་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་
པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ། རྗེས་སུ་དཔོག་བཞིན་པ་ན་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་
ཡུལ་འདི་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཇི་སྟེ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་
མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་འཇུག་པ་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མཁོ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་མིན་ན་དེར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའི་ཡང་མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་ཡུལ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 13a
འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེའི་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་འོ། །གཞན་
ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བའི་རྟགས་ཏེ། དུས་གཞན་གྱི་རྟགས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེའི་དུས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་
པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཤེས་ན་མེའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ལའོ། །སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བཞིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །དེ་ནི་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བྱ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་མ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ཐེ་ཚོམ་འབྲེལ་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ངེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མི་རིགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ནི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །སྐད་ཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཐལ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་
ན་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱེད་པའོ། །ནུས་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་
ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབད་པས་དུབ་ལས་ལྡང་འདོད་པའི། །སྙན་དངགས་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ། །རྩོད་དང་སྐྱོན་དངོས་ལས་ནི་རྒྱལ་བའོ། །རྒྱལ་བ་ཅན་དག་གོ་བར་འགྱུར། །ནུས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 13b
ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོའི་མཐོང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་རིགས་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་འདི་ལྟར་ས་བོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་མཐོང་བ་ནི་རྟོགས་
པའི་ཚིག་ཡིན་པར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་
ནི་ཕལ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དངོས་འདི་བདག་གིས་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་བྱུང་ནས་སླར་ཁྱིམ་དུ་འོང་བ་ནི། དྲན་པའི་ངོ་བོའི་ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་
དང་གཟུང་བྱ་དང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འཆད་པ་ནི། གང་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་
སྒྲིབ་བྱེད་པ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བསམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེ་མ་དམིགས་ན་མི་དམིགས་པའི་དུ་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེ་དམིགས་ན་དམིགས་སོ་
ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་ལྔ་པོ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམས་
མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་གི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 14a
ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་ག་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་བྱ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསམ་པ་རྒོལ་བའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ཉིད་
ལས་བྱུང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ་། །མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
གྱི་ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ད་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྟན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བསྟན་པ་
ཡང་། འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །མི་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསམ་པས་ཟེར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་
གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ལ་བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཙམ་ནི་རྒོལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞན་ཚོལ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་
མི་བྱེད་ལ། མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ཟེར་བ་ནི། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་བཟུང་ནས་ནི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དྲན་བྱས་ཀྱང་། །ཡིད་ཀྱི་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལ་ལྟོས་མེད་པར་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 14b
འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས། ཡུལ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་རྟགས་གཞན་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི། འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་
པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་
རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་གསལ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཞེས་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུ་བ་ནི་མེ་ཉིད་ལས་བྱུང་བར་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་འདིས་མེ་ལ་ངེས་སོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཤེས་
པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ངེས་པ་ཅན་ནི་རྟགས་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་འགྲུབ་ན་གཞན་རྟགས་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་ཚད་མ་གཞན་པོ་དཔྱོད་པའམ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་
མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པ་ཅན་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པས་ཁྱབ་པོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་
པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ནི་གཞན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་
ཁྱབ་པས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་རྟགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ནི་རྟགས་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ངེས་པ་ནི་དཔྱོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཙམ་གྱི་ངེས་པ་ཅན་ཁྱབ་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཁྱབ་པ་ལས་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 15a
རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འོ་ན་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུལ་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་དོ། །མ་མཐོང་བ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་རྣམས་ཀྱི་
མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་འོ་ན་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་རིང་པོ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་
བ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་མཐོང་བ་ངོ་ཤེས་པའམ་དྲན་པ་འབྱུང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་འཕེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་
པ་ནི། ངོ་ཤེས་སྔར་གྱི་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དགོས་པ་བསྟན་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གང་ཡང་རུང་བའམ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མ་གུས་པའི་ཚིག་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞག་གི་ཚད་མའི་འཇུག་པས་དཀྲུགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པས་གྲུབ་པ། ཐ་སྙད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་པ་ལ། གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་སྨོས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་སྨོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་
མོས་པ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་མི་སྨོད་པ་མ་ཡིན་ན། སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་སྨད་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མས་མ་དཔྱད་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 15b
དང་། འབྲས་བུ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན། སྒོམ་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་མ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་
པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་བ་མེད་དོ་ཞེས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་བསྟན་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་
པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ལས་བདེན་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་
ཕྱི་མའི་མངོན་སུམ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པའི་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་ནི་ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་འདི་ལྟར་ཚད་མ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ལ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་
པོའི་འགལ་བར་སྨྲ་བ་ནི། མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་གང་ཁོ་ན་དེ་མེད་པའི་
དུས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།
རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། འདས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱིས་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 16a
ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དྲི་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོགས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེས་གྲུབ་པ་ནི་མ་བརྟགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཚད་མས་
གྲུབ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟོགས་པ་གང་ལ་ཚད་མ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་
བའོ། །རང་རིག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚད་མ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་སྟེ། ཕྲད་པའི་
མཐར་ཐུག་པའི་ངོ་བོའོ། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྔ་མས་དོན་རིག་པ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་ཡིན།
ལྷག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྔ་མ་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་པ་མི་སླུ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཞན་འཇུག་པ་ནི། རང་གི་དོན་ཤེས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་འཇོག་
པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་པ་གཞན་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་གཞན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་
གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་མ་ལུས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་ཚད་མ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོས་པའོ། །བློ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པར་ནི་མི་རིགས་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 16b
མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་། ཚད་མའི་སྐབས་དང་ཞེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་དང་། གནོད་པ་ཅན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པ་ཅན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་བྱ་ལ་ནི་གནོད་པ་ཡིན་
ཏེ། དེའི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྔ་མ་དེའི་གནོད་པས་གནོད་བྱར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཕྲད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ནི། གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དུས་ཙམ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གཞན་འགའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་
པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་པ་ཙམ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྲད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཅི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་བྲམ་ཟེ་མེ་རྣམས་བསྟེན་པ་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱའི། མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་བློའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་
བྱེད་པའི་བློ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །འབད་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་སྤྱིའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །མིག་དང་གཟུགས་སོགས་བློ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 17a
དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་
གྱི་ཡུལ་ནི་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལྟ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནི་ནང་གི་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་ལ་དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྟ་དེ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །རྟ་དེ་མི་བྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྐོག་
ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡིན་གྱི། བ་ལང་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་གི་ཚོགས་པ་པ་ཡང་རྟ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རིལ་པོ་བཞིན་དུ། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་མཐོང་བ་ལ་མི་སྣང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
མ་ཚོལ་བའི་བེའུ་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པ་བ་ལང་གི་ཚོགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི། མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དེ་དེ་དང་འདྲ་བའམ་དེ་དང་མི་
འདྲ་བ་ཡང་རུང་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་མི་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །བློ་ནི་རྟོགས་བྱ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་ཏེ་རྟོགས་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་གསལ་བ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ་དེ་མེད་ན་མེད་ཅིང་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་བློ་ཡོད་ན་རྟོགས་བྱ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་
འབད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ནའོ། །སུག་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱི་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 17b
མཚན་ཉིད་སྤྱི་ལ་བརྗོད་པའི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གང་ལས་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡན་ལག་དུ་མའི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདེགས་པ་ནི།
ལས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྫས་དུ་མའི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །བར་གྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་སྤྱི་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་
སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདེགས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། དུས་མང་པོའི་གསལ་བ་དུས་གཅིག་ལས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐོར་བ་དང་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་བྱ་བའི་ཡན་ལག་རིམ་གྱིས་དུས་མང་པོར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་
བསྐོར་བ་གཅིག་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཡང་གཏམ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་མཐའི་གསལ་བྱེད་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དུས་ན་མེད་པ་གསལ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་བློའི་རྒྱུ་གསལ་
བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གསལ་བྱེད་ལྟ་བུའོ། །དབྱེ་བ་མེད་པ་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐག་རིང་བ་ལས་དུ་མ་གཅིག་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲ་བ་
ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་ཐག་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བཟུང་བར་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ཡང་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་
འདས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཉག་གཅིག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཡང་། ཚོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཡིན་ན་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་མངོན་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 18a
སུམ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་དགོས་པར་འགྱུར། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ཐ་དད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ལ་སྣང་བ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་
རབ་རྣམས་རེ་རེས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པས་འདུས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་སུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཙམ་གྱིས་བུམ་པ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་ཞིང་བརྡའི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་དེའི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་
དེའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱི་བུམ་པ་ལ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི། འཚོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལ། འཚོལ་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་
གིས་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྫས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་ལ་བདག་གིས་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རང་དབང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ལ་མཐོང་བ་ཡང་གཟུགས་ཐ་དད་པའམ། ཐ་མི་དད་པའི་
རྫས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ནི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་རྫས་དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་མི་དད་པས་སོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐ་དད་པས་སོ། །འདི་ལ་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་ལྡན་པའོ། །
དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ན་བློ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བག་ཆགས་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་དང་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པ་ཁོ་ན་སྣང་བའི་མེད་པ་རིག་པ་ལན་ཡིན་པར་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 18b
ཡང་རྟོགས་སོ། །སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་དབང་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོའམ། གཞན་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་བུམ་པའི་བློ་ནི་ཞེས་
བྱ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པས་བུམ་པའོ། །བུམ་པ་དམར་པོའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྡས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བྱས་པ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་བརྡས་བརྗོད་པ་དང་རྟོགས་པ་ཡིན་
གྱི་དེ་དག་ལས་དངོས་པོའི་དབྱེ་བས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དམར་པོ་དང་ནི་མི་དམར་བ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཁོ་ནར་གཟུགས་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་རེག་པ་མ་ཡིན་ནམ། བརྡ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་
དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་འདུས་པ་ནི་བུམ་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུར་བཏགས་པའི་འདུས་པ་གང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམག་ལ་གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་ཞེས་
བྱ་བ་སྟེ། དམག་གམ་ནགས་ནི་གྲངས་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གྲངས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྟོགས་བྱ་ནི་མང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བུམ་པའི་ཤེས་པའི་རྟོགས་བྱ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དམག་དང་ནགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱའི་
རྟོགས་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་ན་ནགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མང་པོ་ཉིད་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བར་ན་གནས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྡས་བརྟགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་
ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ནི་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་ཡིན་པར་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གྲུབ་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 19a
དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གཅིག་གི་ཡུལ་ཡིན་ལ་སྟེང་དང་འོག་གི་ཆས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་དོ་སྙམ་སེམས་
པ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ལུས་ན་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་དང་། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལ་བདག་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ནི་གཅིག་རྟོགས་ན་རྟོགས་པའམ། གཞན་དུ་ཡང་རུང་བའི་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།
རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མི་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་
པ་ནི་སྣང་བ་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འོན་ཏེ་གཅིག་པོ་
དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང་། ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པའི་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན། སྟོབས་ཆུང་བ་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་བསྟན་པ་ནི་འཛིན་པའི་དབྱེ་བས་གཅིག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རེ་ཞིག་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །
རྟོགས་པ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནི། དབྱེ་བས་མཐོང་བས་གནོད་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གཅིག་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལའོ། །མ་འཁྲུལ་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཅིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 19b
མཐོང་བའི་ངོ་བོས་སོ། །ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རོ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པའོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་དབང་
པོ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཅན་གྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཛིན་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་
དོན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་མ་གཏོགས་པའི་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་མེད་དོ། །མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་རིག་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟེན་པའོ། །འདས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་རང་གི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་བློའི་རྒྱུད་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ནོར་བུ་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ལས་སྣང་བ་དང་། འདེགས་པ་
ལ་སོགས་པར་མི་རིགས་ཏེ། བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནོར་བུ་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་མི་ནུས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཁྱབ་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་མ་ཡིན་པ་
ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ནི་ནུས་པའི་ངོ་བོས་སྣང་བའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། མི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པས་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱི་མིན་ཏེ་ཞེས་
བྱ་བ་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ་འདི་ནི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་ལ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡིན་པས་མེད་ན་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་ཤེས་བྱར་འཛིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱེད། གོ་བར་བྱེད། ཤེས་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 20a
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡིན་པས་མེད་པ་ཡང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནུས་པ་མེད་པའི་
སྣང་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བརྒྱུད་ནས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་འགལ་བ་ཟེར་བ་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་
ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་སྤྱི་ཡིན་མོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཙམ་མོ། །ཡོད་པའི་དོན་གྱིས་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཐལ་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཅེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྤྱི་ཁོ་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་
ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཁྱབ་ཆེས་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་
ལའོ། །འདི་ནི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་དག་གི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་གི་བྱ་བ་དང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་
དོན་ཉིད་དེ། ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡིན་ཞེས་སྒྲུབ་པས་སོ། །རྒོལ་བ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་ཀྱང་སྟེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།
གལ་ཏེ་ཡང་ཡོད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བཞིན་པ། མེད་པ་དང་སྤྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་དུ་གསལ་སྣང་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 20b
ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་སྙམ་སེམས་པ་ལ། སྐྲ་སོགས་ཞེས་བྱའི་བློ་དག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡང་དེ་ལྟའི་དངོས་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དོ་
ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར། གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་སྣང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྣང་བཞིན་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་སྐྲ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་དོན་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ངོ་བོའི་སྣང་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་
རོལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་ངོ་བོས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། རང་གི་ངོ་བོས་དགག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་
པ་དག་གིས་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། སྐྲ་ལ་སོགས་བདེན་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡང་ན་ཚུལ་མཐུན་ཕྱིར་འདྲ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། མེད་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། འོ་ན་དོན་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དོན་ལ་དེ་ནི་དབང་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཁྲུལ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེས་ན་དབང་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནུས་པ་མེད་པའམ་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པ་གསལ་བའི་དོན་དུ་དོན་
ཡོད་དོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྐྲ་ཤད་བཞིན་དུ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པའོ། །འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ཅན་དང་ནུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 21a
ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡིན་པར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསལ་བ་
མ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་དོན་དུ་ཅིས་མི་འདོད་ཅེས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལའོ། །ཤེས་པ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་བཞིན་པ་ཡང་ཇི་སྤྱི་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་
པ་ལ། ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཤིང་གི་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡང་། རྣོ་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ་ཆེས་རྣོ་བ་དང་། དམན་པ་དང་། ཆེས་དམན་པ་དང་། དྲག་པ་དང་། ཆེས་དྲག་པ་ཡང་གང་གི་དང་པོ་ཙན་དན་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་མཚུངས་པ་དེའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་
རྟོགས་པའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །དོན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། བག་ཆགས་
ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་སྣང་བ་དང་། བརྟག་བྱ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་སྤྱི་བསྟན་ནས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་སྤྱི་བསྟན་པ་ནི་དེ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་ངོ་བོ་གཉིས་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། དེར་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་རྒྱུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །
འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལྡོག་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་
ཡིན་ན། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཞེན་པའམ། གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མི་མཚོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ཤེས་པའི་ངོ་བོའམ་སྤྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་སྤྱི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དང་དབང་པོ་ལ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 21b
སོགས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྣང་བཞིན་པ་ནི། དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་སོགས་འབྲས་བཅས་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་སྨོས་པ་ནི་གཅིག་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ན་སྒྲ་
ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞིང་། མ་བཟུང་བའི་དོན་ལ་བརྡར་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱེད། དབང་པོ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བློ་ལ་གནས་པའི་སྒྲ་ནི། བརྡ་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་སད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཚོགས་པའི་རྟོགས་པ་ནི། །འདི་
བས་ཡང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཚོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། བརྡ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་ལ་མིང་ནི་དོན་ལ་འཇུག་
ཅེས་བྱ་བའི་ཁ་ཅིག་གི་ལྟ་བ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་མིང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་བསྟན་པ་ནི་མིང་སོགས་བརྗོད་
ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པར་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་ཀ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་
མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་ལས་མི་རྟོགས་ན་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟད་པར་ས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། །
གལ་ཏེ་དོན་ལས་ཚུལ་འདྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངག་མིང་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བ་པོའི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་པོ་ལོང་ཞིང་ལྐུགས་པར་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 22a
འགྱུར་བ་དང་། སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མིང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལས་དེར་ཞེན་པ་ཉིད་དེའི་ཤེས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ནི་ཡུལ་
ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་འཛིན་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་གཟུང་སྟེ། མི་འདོད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མིང་ལ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་
ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཤེས་པ་ལ་མཚུངས་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་འདྲ་བའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ལ་དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་པའི་བློ་ནི་བདག་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་
ནི་བློ་ཉིད་དེ་ལྟར་དཔྱོད་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ལས་ཏེ། མིང་དང་མཚན་མ་མཐོང་བ་ལའོ། །ཤེས་པར་སྨྲ་བས་གང་བསྟན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་
ལ་ཚད་མ་ཅན་མིན་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་གཞན་པའི་མིང་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་དེ། དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབྱིབས་ཅན་དང་དབྱིབས་ཅན་
མ་ཡིན་པ་དག་གོ། །ཡུལ་དེ་རྡུལ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་འོ། །ཡུལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྨྲས་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་མཚན་མ་མ་རྟོགས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་ན་ཤེས་པ་ཁོ་ན་
ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་རྟོགས་ནས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་མཚན་མར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ངོ་། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཤེས་པའི་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 22b
རྣམ་པ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བས་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པ་
ཡིན་གྱི། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཅི་ལས་ཤེས། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་
པ་ལ་ཕྱི་རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ལས་ཀྱང་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དེའི་སྔོ་ལ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ནང་གི་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་
པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འདི་ལ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡང་གཞན་གྱི་སེམས་བཞིན་ཏེ། ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་མིང་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་། ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བས་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་
བཅས་པའམ། དམིགས་པ་མེད་པའམ། ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། གཟུང་བྱ་ཉིད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ངོ་། །འོ་ན་ནི་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ལའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལས་ཤེས་ཤེ་ན་དེ་ལྟ་ཡང་ས་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་དོག་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 23a
ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ནང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རང་ལ་ཡོད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་
བསྟན་པ་ནི། ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །འདུ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་དུས་ཉིད་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་མིན། །
ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་པ་ན་མཐོང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་ལས་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དག་ལའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། གཉིད་ལོག་པ་
བཞིན་དུ་སད་པ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ནི། ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དོན་རྣམ་པ་གཞན་ལྟར་འཛིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་དོན་ནོ། །མེད་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལས་དམིགས་པ་
མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རེ་ཞིག་གནོད་པ་བྱེད་པ་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གནོད་པ་ཅན་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གནོད་
པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྲད་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་མེད་པ་ཁོ་ནས་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་ལའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་ཆེས་པས་སོ། །དོན་ནི་དོན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡང་དོན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་ཞོག །སད་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 23b
རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་འདི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པར་གང་གིས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འདོད་པ་ལས་གཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཐབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་
སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་ནུས་མཐོང་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་པ་སྟེ་རྨི་ལམ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བས་ཏེ།
དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པར་རྟོགས་པའོ། །འདིར་དོན་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ནི་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མིང་བརྗོད་པས་ཀྱང་དོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན། འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།
འབྲེལ་མེད་ན་ཡང་འཇུག་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མིང་ནི་དོན་ཞིག་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མིང་ནི། དོན་ཞིག་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ་སྤྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སྒྲ་ལས་སྤྱི་ནི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་བསྟན་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པར་ནུས་པའི་འཛིན་པ་
ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཛིན་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི་དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་བཞིན་པའི་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་འཛིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།
རང་དབང་གི་གཟུང་བྱ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཛིན་བཞིན་པ་ཡང་གསལ་བ་དེ་དག་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ནི་གསལ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ན་ཡང་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 24a
དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེས་ན་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རེས་འགའ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནམ་མཁའ་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཇི་ལྟར་
མངོན་སུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་གསལ་ལས་མངོན་སུམ་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཞེ་ན་གསལ་བའི་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱིའོ། །སྤྱིའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་
མཚན་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ལས་མངོན་པར་གསལ་བ་མངོན་སུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲེལ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་དང་མངོན་སུམ་པ་དག་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའམ་ནམ་མཁའ་ཡང་རུང་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་གདགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བདག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་གནས་པའི་ངོ་བོའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །
དེའི་རང་བཞིན་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་རང་བཞིན་དུ་ནི་གསལ་བར་གནས་པ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོའི་འོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལའོ། །གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ན་གསལ་བ་ཁོ་ན་ལ་
གཞན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེའི་སྐྱོན་དེ་དག་རྣམས་ནི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དཔེའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གོང་བུར་གསལ་བ་ཡིན་ཡང་སྤྱི་
གསལ་བར་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེས་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི།
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 24b
གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཉིད་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་ལས་དགག་པར་བྱེད་པ་ནི། སྤྱིའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་བྱ་མ་ཡིན་པས། གཞན་གྱིས་གཞན་
དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་ན་བྱིས་པའི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་
ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པའི་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྡར་བྱས་པས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སེམས་པ་ལ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཏེ་རྗེས་འབྲེལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །སྔོན་
པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཆ་ནི་མི་གསལ་བའོ། །གང་གིས་སྤྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོར་མཐོང་བ་དང་བག་ཆགས་དག་གིས་དྲངས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་
ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ལ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་དོན་གྱིར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་ནི་ནིའི་དོན་ཏོ། །གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་སྤྱི་དག་གིའོ། །དབང་པོས་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནས་ཁྱད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དབང་
པོ་ལ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཉི་གའི་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་ནི་ཁྱད་པར་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་དབང་པོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོས་སྤྱི་མི་འཛིན་པས་བརྡ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་
ལས་བྱུང་བས་འདི་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྱི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཞན་སྤྱིའི་མ་ཡིན་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་དབང་པོ་ལ་དོན་མེད་པ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 25a
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་སྒྲས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྤྱི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས། དབང་པོ་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དག་
གི་ཡུལ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཤེས་དོན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བར་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་སོགས་ནི་སྒྲ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་
གཉིས་སུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་སྟེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ག་ལས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་བ་དང་ཉེ་བ་ལ་ད་ལྟར་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་པས་སོ། །གསལ་བའི་ངོ་བོར་གཅིག་
པའི་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཡང་ད་ལྟར་བའི་ཉེ་བ་ཡིན་པ་ནི། མངོན་སུམ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ནི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཟེར་བ་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་སྣང་བ་མེད་
པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ལ་སྒྲ་ཐོས་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་གནས་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣ་བས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནི་རྒྱང་རིང་ཡུལ་
ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། རིགས་ལྡན་རིགས་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བའི་ངོ་བོ་ནི་སོ་སོར་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྡོག་པར་གྲུབ་
པ་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་འདི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་རིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གིས་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། ཁྲ་བོ་ལ་ཁུ་ཡུ་ཉིད་དུ་སྣང་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 25b
བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་མེད་དོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི། ལྟོས་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲུབ་པ་ནི་ལྟོས་པ་
མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འབྲས་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་ཅི་ཞིག །ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུའོ། །དེའི་འདི་ཞེས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་འབྲས་བུ་མ་
ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་སྟེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་དང་། ཅིག་
ཤོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རིགས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་གྲུབ་ཅེས་བྱ། །ཞེ་ན་དང་། འབྲས་མིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་། སྤྱི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་བའོ། །ལྡོག་
པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ནི། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་གྲུབ་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་གསལ་བའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་
པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་ཅི་ཞིག །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གསལ་བའི་ཡུལ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ནི། བཟློག་པ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལའོ། །གཞན་ནམ་སྤྱི་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 26a
བ་ལས་གསལ་བ་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔ་མ་ལས་ཟློས་པ་ཡིན་ལ། ཉེས་པ་བསུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་བ་ལང་ཉིད་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། མེད་པ་རིགས་སུ་ཐལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེད་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭའོ། །ཅི་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་པས་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་
རྟོགས་པས་སྤྲུལ་པའི་རིགས་དང་རིགས་དང་ལྡན་པ་དག་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་བ་ཁྲ་མོ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ཁྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ནི་བ་ཁྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་བ་ཁྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་
པས་བྱས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་པ་བཞིན་དུ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་བ་ཁྲ་མོ་དག་ལ་ཡང་ཅིས་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རི་བོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱིས་པ་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བ་ཁྲ་མོ་མཐོང་ནས། ཐུ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་
མཐོང་ན་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཀྱི། རྟ་ངང་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བ་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་རིགས་ནི། བརྡ་ཡོད་ན་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་དང་དོན་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་
རྟོགས་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་སྒྲ་རྣམས་རྒྱུད་ནས། དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེའི་རིགས་ཀྱིའོ། །ཁྱད་པར་ནི་གསལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དགོས་པ་གང་དག་གིས་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ཅན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 26b
ཇི་ལྟར་གསལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་ཡང་ཞེན་པ་ལས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངོ་བོ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་རྣམས་ཏེ་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་ནི་རིགས་
ཡིན་ནོ། །འདི་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་དག་གི་དགོས་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འཆད་དོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་
ཞེན་པའོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་རིགས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱ་བ་ཁོ་ན་རིགས་ཡིན་ན། མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་
རྣམ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ནི་ངོ་བོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེ་ལ་ངོ་བོར་སྣང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ངོ་བོར་མཐོང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ནི། དེའི་བྱ་བའི་ངོ་བོའི་རིགས་ལ་ཡང་
འཁྲུལ་པས་སྦྱར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་རིགས་སུ་སྦྱར་བའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པས་དོན་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དོན་ལ་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཛིན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ངོ་བོའི་
རྣམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་། རིགས་སྦྱོར་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ཤེས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཅི་ལས་ཡིན་ཞེས་དབྱེ་བ་ལས་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པའོ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་
རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བའི་ངོ་བོའི་སྤྱི་བརྗོད་ནས། དོན་ལས་ལྡོག་
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 27a
པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤྱི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་གི་ལྡོག་པ་ནི་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། ངོ་བོ་གང་གི་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ལ།
དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འཇུག་པར་
ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་ངོ་། །འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེར་ནས་མི་འོང་བ་སྟེ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དགག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལའོ། །བ་ལང་ངམ་བ་ལང་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ། བ་
ལང་མ་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ནི་དང་པོ་ཉིད་བ་ལང་ངོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ནི། བ་ལང་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིག་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་
སྤྱི་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཀར་པོར་ཡང་འགྱུར་སྲིད་པས། ནག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །ནག་པོ་ཡང་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་སྲིད་པས་དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཕྱི་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་སྔར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་པོའི་ཞེས་
བྱ་བའོ། །ངག་ལ་ནི་བྱེད་པའི་ཚིག་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་འདིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཅི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མིང་ལ་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཁྱེར་ནས་འོངས་པ་ནི་ཁྱེར་ནས་མ་
འོངས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དང་པོ་འཛིན་པ་ལའོ། །དེ་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ནག་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ནག་པོའི་ཞེས་བྱ་བའི་སེལ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཏེ། སེལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
เล่ม ๑๘๑ · หน้า 27b
མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་ཟིན་ཀྱང་སྤྱི་ལ་བསྟན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ལ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་པར་དགག་པ་བསྒྲུབ་
པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་བཀག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ལ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོས་མེད་པར་དགག་པ་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི་བཀག་
པ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་རིགས་མི་མཐུན་པའོ། །གཞན་གྱི་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་རྟོག་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆ་དེ་ལས་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་
བསྟན་པ་ནི། སྒྲ་ཡི་བྱེད་པ་དེ་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་ཞེས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཞན་མེད་ན། གཞན་བ་ལང་གི་ཇི་ལྟར་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར། མེད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཁོ་ནའོ་
ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་རྟོགས་ནའོ། །དེ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ནི་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་
ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོག་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པར་ཡང་
ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་བློ་ཉིད་དེ་སྟེ། གཞན་གྱིས་དབེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་གཞན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด