ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད

ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲ་མཱ་ཎ་བརྟི་ཀཱ་ལངྐ་ར་ཊཱི་ཀཱ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 164b

པའི་ཕྱིར་མིང་གཞན་འཇུག་པར་མི་རིགས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་མྱུར་དུ་གོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕམ་པའི་གཞི་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སྒྲའི་དབང་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསྒྲུབ་བྱ་ལ་

ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ལ་སྟེ། དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དཔྱད་པ་ནི། བུམ་པ་དང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་རོ། །དངོས་པོའི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་ནི་དོན་དེའིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཅིག་གི་

ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་གི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྡོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་ཀྱི་ཙམ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་

ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་བྱད་གཅིག་ཉིད་ཅེས་པ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡོད་ཀྱང་མི་འབྱུང་ལ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་ནི་དེའི་དབང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ན་སྒྲ་ཡོད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ལ། དེ་མེད་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་འགྲུབ་པ་

ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་

བརྗོད་བྱ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་དེའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་

པ་ནི། དེ་ཉིད་འཁྲུལ་ལ་སོགས་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ནས་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། སྒྲའི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ནི་ཞེས་སྨོས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་སྐྱོན་ཡང་ཡིན་གྱི། དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 165a

པ་ཉིད་སྐྱོབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲའི་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་ནས། གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ནི། དངོས་ལས་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱའི་ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་

མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་དབང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། དེའི་སྐྱོན་ཁོ་ནས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་གཞན་ལ་ནི་རབ་གྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ནི། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་

གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སྒྲ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་དབང་བྱེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་ལ་དངོས་ནི་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དབང་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ནའི་སྐྱོན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་གནོད་པས་སྒྲུབ་

བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྐྱོབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་

སྒྲ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་རེག་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རེག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་རེག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།

དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པ་ལ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པ་ལ་

སོགས་པ་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟོས་ནས་སམ་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་གྲུབ་ཀྱང་། གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་ཆེས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་འབྲས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 165b

སེམས་པ་ཅན་ལ་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། ལྟག་ཆོད་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡོད་པའམ། མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ཡོད་པ་ལ་ལྟག་ཆོད་

དུ་བསྟན་པས་གསལ་བ་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་དང་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐྱེད་པའམ་དབྱིབས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རིགས་

མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའམ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཡང་ན་དཔེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། གཞལ་བྱ་ཉིད་དེ་

ཙམ་དུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་ནི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་མོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་

ལ་དེ་ཙམ་གྱི་སེམས་པ་ཅན་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ། རི་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་པ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་

པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་དངོས་སུ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་

དེའི་ཚེ་དེ་ནི་སྟེ། དབྱིབས་ཙམ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་ཚད་མར་འདོད་ཅིང་། རྒྱུ་གང་གིས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་མི་འདོད། གཞལ་བྱ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་རྒྱུ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 166a

པའི་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་འདོད་པ་ནི། གནས་སྐབས་ཀྱི་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཆ་ཤས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཉིད་དེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་

འདོད་པ་ཡིན་གྱི་ཆ་ཤས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་གང་གིས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་། གང་གིས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་མི་འདོད། དེ་ལྟ་ན་ནི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་

པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་ཤས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྒྲུན་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཆ་ཤས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ།

རྒྱུའི་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ན། གང་གིས་རྒྱུར་འདོད་ཅིང་གང་གིས་རྒྱུ་མ་

ཡིན་པར་མི་འདོད། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་རྫ་མཁན་གྱིས་ཞེས་བྱ་

བས་འདི་ཐལ་བར་འགྱུར་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། གོང་དུ་ནི་འཇི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉིད་བྱེ་བྲག་དང་བཅས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དབྱིབས་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ཡང་ན་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་མཚུངས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཉིད་དེ་དངོས་པོའི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟེན་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རྒྱུ་མིན་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་རྒྱུ་མ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 166b

ཡིན་པ་གང་གིས་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་དབྱིབས་ཡིན་ནོ། །འདིའི་རྒྱུད་དབང་ཕྱུག་གམ་ཅིག་ཤོས་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བས་

ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་མཐར་ངེས་པ་ཅན་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་བཟློག་པ་ལས་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་

མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་ངོ་། །འོན་ཏེ་མ་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཐུན་མོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཡིན་ན་དབྱིབས་ཙམ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དབྱིབས་ལ་

སོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་པ་མཛད་པ་པོ་ནི་དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་ལའང་ཚད་མ་མད། ཅེས་བྱ་བའི་འང་གི་སྒྲ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་

རྒྱུ་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་དག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། མཚོན་དང་སྨན་

སོགས་དང་འབྲེལ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཡུལ་ངེས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཤིན་དུ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་མགུ་བས། ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ལས་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟག་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟག་

པ་ཉིད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་སུ་བྱ་བ་མེད་པར་འདུག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། འདིར་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །བཤད་པ་འདི་ལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 167a

དུ་འཛིན་པར། མཚོན་དང་སྨན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཉིད་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྲས་བུས་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡོད་འཇུག་

ཅེས་བྱ་བར་སེམས་པ་དེ་ལ་ལན་ནི། སེམས་པ་ཅན་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གི་འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་པ་ཅན་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་ནི་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་རི་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་

དེ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཅན་ཡང་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་བར་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། མེད་

པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་སྲིད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་དགག་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་མ་མཚོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་

བསྐྱེད་བྱར་འདོད་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བས་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་མ་གྲུབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ་ལན་བཏབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཀུན་དབྱུང་བར་བདེན་པ་ཡིན་ན་འདིར་ནི་དེ་སྲིད་པ་ནི།

འབྲས་བུ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་འགྱུར་ན་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་བརྒྱ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་དེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རང་བཞིན་ནོ་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་དབྱེ་བ་དེས་བྱས་པ་ནི་

ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་མེད་ན་སེམས་པ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་སྲིད་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་ན་མིག་གིས་གཟུགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ལ་རོ་འཛིན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 167b

བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་རོ་འཛིན་གྱི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་དེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་ངེས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་འགྲེལ་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་

པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ནི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཡིན་གྱི། ནམ་མཁའ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་ལས་སམ་གཞན་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་གཞན་དུ་སེམས་པ་ནི། འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་དབྱིབས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་

ནས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཡིན་ན་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བོར་ནས་རྫས་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། བྱེད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་ནི་ལས་

ལ་སོགས་པར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལས་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསལ་ནས་ནི་སྤངས་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་ལ།

དེ་ཡང་གཅིག་གི་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་བྱ་བ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་བཅས་

པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ཙམ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཕ་རོལ་ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 168a

ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་དབང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། དེ་ལ་བརྩེ་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དགེ་བ་གཅིག་པུའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་ལ། མི་དགེ་བ་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་

ཡིན་པར་བསྟན་བ་ནི། དམྱལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡོད་ཀྱང་འདི་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མེད་ན། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་འབའ་ཞིག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་ཡིན་གྱི། བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། འཇིག་

རྟེན་ལས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་ན་འབྲས་བུ་མེད་ལ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འདི་འཕགས་པ་མིན་ཞེས་བྱ་

བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བདེ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མི་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་འགྲོ་

བ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་ན་ལས་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཚུལ་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་ཡོད་ན་དབང་ཕྱུག་ཡོད་ཀྱང་གཞན་དུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་

བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་ལས་ཏེ་དགེ་བའི་ལམ་མི་དགེ་བའི་འཚམ་པའི་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱིས་མ་འཕངས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལས་མེད་ཀྱང་དགེ་བ་གཅིག་པུ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་ཐལ་བར་

འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེན་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཕྱིར། ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ།

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 168b

གཅིག་ཀྱང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། ས་བོན་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཚུལ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་ནུས་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་

ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལེགས་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་

ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེས་ན་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་རང་དབང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །རང་དབང་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུའོ། །ལན་ནི་ལས་སྨྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་སྔ་མ་དང་འདི་ཡང་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་

ཕྱུག་ལ་ནི་ནུས་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནན་གྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དགེ་བ་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་ཕྱུག་རང་དབང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ལས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྣ་

ཚོགས་པ་གཞན་ལ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བའི་ལན་དུ་དེ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྒྱུན་གྱིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱེད་སྔ་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྫ་

མཁན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་མེད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་རྟག་པ་ནི་དེར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ལྡོག་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནི། གཉི་གའི་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཙམ་མ་

ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གང་དག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །རྟོག་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཐོང་ནས་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་མཐོང་ནས་གཞན་དུ་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟགས་པའི་ནུས་པས་ཀྱང་གཞན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 169a

དུ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ན། མཐོང་བ་དེ་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །ཐུག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་མཐོང་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་

ཏོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་མེད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །གཤོལ་གྱི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེའི་བསྐྱེད་བྱ་མེད་ན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་

ནོ། །འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མེད་

པའི་དུས་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཡང་ཡང་བརྗོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བས་འདིར་ཡང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་གཞན་གྱིས་སམ་ཡང་དག་པར་

རིག་པས་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རང་གི་དུས་ཙམ་འཛིན་པས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་སྤངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན། དངོས་ཡོད་རྟོགས་པས་ཚད་ཡིན་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །

ཚད་མ་ལ་སྣང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་པོ་མེད་དོ། །གཞལ་བྱ་མེད་པའི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་

ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཅན་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ། །རྟོག་པ་དེ་རྨོངས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་མེད་པས་ཐེ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 169b

ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ལ་ངེས་པ་དུས་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཙམ་མ་

གཏོགས་པ་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་དབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རྒྱུར་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ། བར་མ་ཆོད་པ་ཡོད་པ་ཅན། །དངོས་གང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ནི། །དེ་ནི་རྟག་དང་ཁྱབ་བདག་འདོད། །དེའི་

ཕྱིར་བདག་ནི་ཁྱབ་བདག་བརྗོད། །ཅེས་སྨོས་པའོ། །ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པས་དེ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ན་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་ལས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་དེ་

ཡོད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། གཅིག་ཁོ་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་

རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དོ། །མ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཚང་བས་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དབང་པོའི་

ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེས་བྱས་པ་ཡོད་ན་ཡང་འུ་བུ་ཅག་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཀྱང་དོར་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་དེ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །ལན་ནི། རྟག་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།

གང་སྔར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་འདས་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཅིས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་པའི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 170a

ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར། གང་གི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་སུ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཡོད་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་སུ་

མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དེའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་སྔར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་དེ་བྱ་བ་མེད་པར་འདུག་པའི་འབྲས་བུ་དུས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། རྟག་པ་ཉིད་བྱ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་

པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟློས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་བྱེད་

ཡིན་པར་བསྟན་པས། དེ་མེད་ན་སྟེ་རྒྱུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་བྱ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་གང་དག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་

ཏེ་ནུས་པ་ཅན་དང་ནུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་རྒྱུ་རྣམས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ནུས་པ་ཅན་རྒྱུ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་མེད་

པའི་དུས་ན་རྒྱུ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་

པར་གནས་པས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པར་དམིགས་ནས། རྒྱུ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་བརྟག་བྱ་དེ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེ་འམ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 170b

པ་དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཙམ་གྱིས་མགུ་བ་ཡིན་ན། ཡོངས་སུ་མགུ་བའི་རྒྱུ་ཡོན་ཏན་གཞན་དེ་དག་ཙམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་རྣམས་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མགུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཅན་གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་

རྣམས་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སར་པར་དེའི་གནས་པ་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཉམས་པ་དང་མ་མཐོང་བའི་རྟོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །

ཡང་ན་བརྟགས་པ་བཞིན་དུའམ་རྟོགས་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བརྟགས་པ་དང་བརྟག་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་

རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང་། རྟོགས་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པས་རྒྱུ་རྣམས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལས་སར་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྟག་པར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་

དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་འམ་མེད་པའམ་རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་ནི། འདི་ལ་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་མེད་པའི་ངོ་བོའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་དེའི་དུས་ན་ཡོད་པ་རྟག་པའི་ངོ་བོ་འགལ་བ་ཡིན་པར་

བསྟན་ཏོ། །ས་གཞི་ལ་འདི་ནི་མ་མཐོང་ལ་འདི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། མྱུ་གུ་བསྐྱེད་ལ་ས་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ས་གཞི་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་

གྱིས་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་རྒྱུར་བྱས་པའི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 171a

ཁྱད་པར་གྱིས་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་རི་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་

བུ་ལ་ཁྱད་པར་རག་ལས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ས་གཞི་ལ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཡང་རག་ལས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུས་

བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ལ། མྱུ་གུ་བསྐྱེད་ལ་ས་ལ་སོགས། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཅི་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་གཤོལ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་

དབྱིབས་ཡིན་ན། དེའི་ཁྱད་པར་ཏེ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དབང་ཕྱུག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པས་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་སྨན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བའི་

འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་མཚོན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་བྱ་བླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་སྲིད་པ་ནི་རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་

པའི་དུས་ན་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་བསྟན་ནས་ནང་གི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དབང་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་མི་འབྱུང་བའམ་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་

དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གོ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སྟེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འམ་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པས་བསྟན་པ་ནི།

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 171b

དེ་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཚོགས་ཀྱང་། ནུས་པ་མེད་ཀྱང་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་ཡང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོད་པར་མི་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་མེད་པར་འདུག་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱ་

བའི་ཕྱིར། རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཕན་ཚུན་གྱིས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད། སྨྲས་པ་ཉེ་བར་

འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་དག་གོ། །རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་

བྱེད་པ་པོ་ཙམ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་པ་སྐྱོན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་བསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་དུས་གཞན་ལ་ཡིན། ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱང་ཅིས་མི་

བྱེད། དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་སྔ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་མི་འབྱུང་བའི་མི་རྟག་པ་རྣམ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། འདི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་

བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ནི་རིགས་པའི་རྟོགས་བྱ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འདི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་མཁན་གྱིས་མ་བཤད་དོ། །འབྲས་བུའི་

ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ལས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། མ་བྱས་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཁྱད་པར་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 172a

ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པ་ལས་སོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལས་དེ་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་མི་མཐུན་

པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དེ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་པས་སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། རྒྱུ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་བསྐྱེད་བྱ་

ཡིན་ལ་གཟུགས་འཛིན་པའི་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་རྟོགས་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ངེས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་བསྐྱེད་བྱ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྟོགས་བྱ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དབང་ཕྱུག་གི་བསྐྱེད་

བྱའི་ཁྱད་པར་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་ཤེས་པ་ཉིད་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་གྱི། དེ་ཙམ་མམ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་

ཉིད་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ནི། མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་དགོངས་པས་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས། རྒྱུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་

དུས་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར། འོ་ན་ཏེ་མིག་ཕྱེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། མིག་དང་

གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི། འདི་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དབང་ཕྱུག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 172b

ལ་སྟེ། ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལའང་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་སྟེ། སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ། གང་དག་ལ་ཡོད་འགྱུར་ན་སྟེ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་འམ། གང་དག་ལ་སྟེ་ཡུལ་ལ་ཡང་རུང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཚོགས་པ་ནི་དེ་དག་ཁོ་ན་

རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པས། འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་གཉིས་ཀྱང་ཡུལ་མང་པོ་ཉིད་བསྟན་པས། བསྟན་

པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པས་ཀྱང་། རྟོགས་བཞིན་པའི་ཡང་དག་པ་གཟིགས་པ་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་མམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་གསུངས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དེའི་རིག་པ་

མ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་ནུས་པ་མི་ཤེས་པས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ལས་དང་འབྲས་བུ་ཤེས་པའི་སྟོབས་མ་སྐྱེས་པས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་། གང་གིས་འདི་ནི་བྱང་གྲོལ་གྱི་དོན་ཡིན། འདི་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་ཡིན་

ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཤེས་པའི་དུས་ན་ནི་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བ་ཙམ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་དུས་ན་ནི་དེ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚེ་ནས་དེ་འདས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལས་འདི་ཡིན་ནོ་

ཞེས་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་ཁྱད་པར་རམ་བསོད་ནམས་སམ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་གང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན། །

དེ་ཡི་རྩ་བ་བརྟག་བྱ་ལ། །ཅི་ཡང་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ནི། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་ཞིག་དགོས། །རྩ་བ་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ལ། རྟག་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་རྩ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 173a

ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མཐོང་བ་མེད་ན་བསྒོམ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ན་བསྒོམ་པས་གཞན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་དང་མྱོས་པ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསླད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་

དག་པ་མ་ཡིན་ཡང་། མདུན་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཡང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཡང་དག་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་ཡིན་ན་བསྒོམ་བྱར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ནི་ཚུལ་

གསུམ་པའི་རྟགས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རང་དབང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་། དེ་ལྟ་བུའི་རྟགས་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའམ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ལས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ལས་ཀྱང་རྗེས་སུ་

སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ཡིན་གྱི། མི་ཤེས་ན་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་མེད་དོ། །ལས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཡང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་མེད་དེ། ད་ལྟར་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པས་དེ་ལས་

བསྒོམས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ལ་གོམས་པས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་བསྒོམ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན། དྲན་པ་གོམས་པ་

ལས་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་སྔ་མ་ལ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འབྲས་བུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་རིག་པ་པོ་དེ་དག་གི་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དུ་བའམ་མེ་ནི་རང་གི་

ངོ་བོས་རིག་པ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མི་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཤེས་པ་དེའི་ཐབས་མེད་པས་མ་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསོད་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 173b

ནམས་སོ། །འདི་ནི་སྡིག་པའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་པོ་དེ་ལ། རིགས་ངན་མཐར་ཐུག་མི་རིགས་ཀྱི། །བསྟན་བཅོས་དགོས་པ་ཆུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ནི། །

ལོགས་ན་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་མེད། ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་རྩ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རྩ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བརྟག་པ་ལ་དོན་མེད་དོ། །དྲན་པ་གོམས་པ་

ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པས་སྔ་ན་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། སྔ་ན་མེད་པའི་རྒོལ་བ་དང་ལན་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །རྒོལ་བ་དང་ལན་དག་གིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དོན་དང་འབྲེལ་བས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་

བྱེ་བྲག་ལས་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པས་རྒྱུ་ཙམ་དུ་རྟོག་

པ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་པས་སྤངས་ཀྱང་ཁྱད་པར་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིར་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་རྟོགས་

བྱར་འགྱུར། དེས་ན་འབྲས་བུའི་དུས་ན་དེའི་ངོ་བོ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དམ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དམ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་འབྲས་བུ་དག་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་

དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་དག་མེད་ན་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མངོན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 174a

ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །རྟགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་གི་མིག་

ལྟ་བུའོ། །གང་གི་རིགས་ཀྱི་ཚད་མས་ཀྱང་། །རིགས་གང་གིས་ནི་དོན་མཐོང་བ། །ད་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བ། །དུས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བའི་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཐག་རིང་པོར་ཐོས་པའི་ཕག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མཐོང་

བ་ལས། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཏོག་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་འཁོར་བ་ཁོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་འང་བྱེ་བྲག་མཐོང་བ་ནི། །དེ་ཡང་རང་དོན་མ་བོར་བས། །རིང་པོར་པ་སོགས་དངོས་ལ་འགྱུར། །གཟུགས་ལ་རྣ་བའི་འཇུག་པས་མིན། །གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་

རྣམས། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་འགའ་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་རྣམ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ལྕེ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་

གྱི་རོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལན་ཅིག་ཀྱང་དེ་ལས་མ་བྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱུང་ནའང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ཡོངས་སུ་དོར་ནས། དེ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི། ཚད་མ་ཉིད་

ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས། །གང་གིས་ཀུན་མཁྱེན་དུ་རྟོགས་བྱེད། །ད་ནི་ངེས་པར་མིག་གིས་ནི། །རོ་ལ་སོགས་ཀུན་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བས་ཚིག་འཁྱོག་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དམ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཚད་མར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐོས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་

སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཡུལ་ལམ་དེའི་ཡན་ལག་གི་ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཤེས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོ་རིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 174b

ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་དེར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལས་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་ཡང་ཤེས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ།

ཉོན་མོངས་པ་ཆེས་ཤིན་དུ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྩ་བར་འགྱུར་

རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་རྨོངས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་ཡུལ་ལ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྩ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་ནུས་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།

གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚད་མ་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་རྨོངས་པས་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། ཆོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཁོ་ན་

ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལས་སེམས་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་སྟེ་ལོག་པ་མ་ཡིན་པར། བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཞེས་

བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྟོགས་པར་སྨྲ་བའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དོན་སྨྲ་ཉིད། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཆེས་ལས་ཡིན་ན། །དབང་པོ་ཞེས་བྱ་

རྩ་བ་སྟེ། །འདི་ནི་ཡོད་ཅེས་དེ་སྨྲས་ཡིན། །བསྡུས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཡང་སྒྲ། །སྔ་མ་ལ་འམ་ཕྱི་མ་འང་རུང་། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྟོག་པར་བརྗོད། །སོ་སོར་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ལས་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ལ། ཡང་གི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 175a

སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནུས་པའི་དོན་ལ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་ནའོ། །འདིས་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་བདེན་པར་སྨྲ་

བའི་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཡུལ་ཡང་ངོ་ནུས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ཇི་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་དོན་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ལོག་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་སྨྲ་བ་ཅན་སུས་དགག་པར་ནུས། དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལས། དོན་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བར་

མི་རིགས་ཏེ་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པ་ཡང་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མ་རྟོགས་ན་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་མིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་ལ་ཤེས་བསྐྱེད་ལ། ཉན་བའི་ཤེས་པའང་

ངག་ལས་ནི། །འདི་ཡིས་ངེས་པར་ཤེས་སོ་ཞེས། །སྨྲ་པོའི་ཤེས་པ་ལ་བློར་འགྱུར། །སྔ་རོལ་ཏུ་ནི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ཡིན། །དེས་ན་དོན་ཤེས་གོ་བྱ་ཡང་། །ཚད་མ་དེ་ཉིད་སྔར་བརྟེན་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པར་བདེན་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པ་ཙམ་བཞིན་

དུ་དེ་དག་གཞན་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་སྨྲ་བ་པོའི་རང་བཞིན་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་ཀྱང་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། །ཚིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཁོ་ན་དེ་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལས་དོན་ངེས་པའི་དུས་སུ་སྨྲ་བ་པོའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མ་ངེས་པའི་

ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ལས་སམ་གཞན་ལས་ཞེས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་ཀྱང་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཁས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། བརྟག་བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ནས། རྨོངས་བ་མེད་ན་རིག་བྱེད་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་

པོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་ཞེས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་བཞིན་པའི་ཡུལ་དོན་ཇི་ལྟ་བས་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་གཞུང་ཉམས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་བུ་འདི་རིག་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 175b

པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་བྱས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གི་ཤེས་པ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་དོན་དུ་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ངེས་

པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས། སྔ་རོལ་དུ་ནི་དོན་རྟོགས་ཀྱང་། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་པོ་ཉིད་དང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་བདེན་པར་སྨྲ་བས་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་མ་

ཡིན་པའི་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པས་ཞེས་དགག་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས། དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སླར་ཡང་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ནི། དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འམ་ཞེས་བྱ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡོད་ན་སྤྱིར་བཏང་བ་རྣམ་པར་གཅོད་

པར་བསྟན་པ་ནི། །འོན་ཏེ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ལས་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། འམ་གྱི་སྒྲ་སྟེ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གམ་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཚིག་མེད་ཀྱང་དེ་སྐྱེས་བུས་ཤེས་པར་འགྱུར་ན་

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། མི་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པས་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དེ་སྒྲུབ་

བྱེད་པ་ལའང་སྟེ་བསྒོམ་པ་ཡང་ངོ་། །མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་སྨྲ་བ་པོའི་ནན་ཏན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཤེས་པ་མེད་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་

པ་པོ་ནི་དེ་ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་པོ་མེད་པར་བསམས་པ་ན། ད་ལྟར་བདག་ཅག་སོགས་རྣམས་ཀྱིས། །རེ་ཞིག་ཀུན་ཤེས་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་ལོག་པ་ནི་མེད་པ་ལ་ཚད་མར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 176a

ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡིན་པའི་

ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སྔོན་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བརྟག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས། གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་

ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་པོ་མེད་པར་ཡང་ངོ་། །ཚད་མ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་ཚད་

མ་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ད་ལྟར་ནི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལ་ཡང་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི། ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོན་པ་པོའི་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་

དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལ། བདེན་པ་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་མཐོང་ནས་དེའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་དད་པས་དོན་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ་ཚད་མ་གཞན་དང་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་

ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ནི་རང་ལས་ཚད་ཉིད་ན། །དབང་པོ་གཞན་སོགས་ལ་གང་ལྟོས། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ཚད་

མ་གཞན་མི་སླུ་བའི་ངོ་བོ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་བཞིན་པའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་འདིར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 176b

གཅོད་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་དད་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རང་དབང་གིས་འཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་འགལ་བ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཙམ་

གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་བདེན་པ་ཉིད། །གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་དོན། །ཚད་མ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །འདི་ནི་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་

ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤུ་བཏོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པ་མིན་དོན། །སྐྱེས་བུའི་ངག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཕྱིར། །རིག་བྱེད་ངག་རྣམས་

བརྫུན་ཉིད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྦྱོར་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡང་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་བདེན་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བདག་གི་ཚིག་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་

གིས་སྨྲས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བདག་གི་ཚིག་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེའི་དྲོ་བ་དང་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་རྣམས་

སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་སྨྲས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བདག་གིས་སྨྲས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་བདག་ནི་གཏན་ཚིགས་འགྱུར། །ཁྱེད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དེས་གསུངས་

པ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པའོ། །གང་ལ་ཡོད་པ་དགག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མི་སླུ་བ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། མངོན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 177a

སུམ་ལ་སོགས་མི་སླུ་ཅན། །གཞལ་བྱ་ཉིད་སོགས་གང་གིས་ནི། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དགག་ནུས་པ། །དེ་ལས་སུ་ཞིག་རྟོག་པར་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་བརྒྱད་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། དྲན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བ་མ་

བཅད་པའི་དྲན་པ་ནི་ཚད་མར་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དྲན་པ་ནི་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བའི་རྟོག་པ་ལ་ནུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དྲང་སྲོང་བརྒྱད་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་

ཡིན་ཏེ། མ་ལུས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲན་པ་ལས་བཟློག་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། དྲན་པ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཞེས་ཟེར་བ་ནི།

ཕྱོགས་གཅིག་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཤེས་བྱ་བའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །དེ་ཡི་ཤེས་བྱ་ཤེས་མེད་པར། །

གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་རིགས་པར་ཚད་མས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱ་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་

པ་དང་བྲལ་བས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་

འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །གང་ཞིག་རེས་འགའ་ཡང་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་ཀུན་ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས། །དེའི་དུས་སུ་འང་རྟོགས་འདོད་རྣམས། །དེ་ཡི་ཤེས་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 177b

བྱ་རྟོགས་མེད་པས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དེ་འཛིན་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་གཞན་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་

ཤེས་པར་ནི། །རྟོགས་པ་འང་མང་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཀུན་ཤེས་མིན་འགྱུར་བ། །དེས་ནི་ཀུན་ཤེས་རྟོགས་པ་མིན། །དེ་བསྟན་པ་ནི་དེའི་ཤེས་བྱ། ཤེས་ནའང་དེ་ཉིད་ཀུན་རིག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་

པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་པས། སླུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད། །མཆོད་རྟེན་ཕྱག་བྱ་སོགས་བསྟན་པ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདོད་ཆགས་བྲལ་ཡིན་ན། །བྱ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་གནས། །སོ་སོར་རྟོག་པ་

མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་བྱས་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི། གང་ཞིག་ཆགས་སོགས་དང་བྲལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ཐོག་མ་དང་

ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་རིག་པ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། བྱུང་གྱུར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་

ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། སུ་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཤེས་པ་མི་སླུ་བས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་སྲིད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་མང་དུ་

རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཟོས་པ་དང་བསམས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདྲ་བའི་མི་སླུ་བ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེས་པར་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ཟེར་བ་ནི། ཁྱད་པར་དད་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 178a

སོགས་པ་གཞན་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ཟེར་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དེས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

འོན་ཏེ་ཅིག་ཅར་རིག་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་སྨྲས་པ་ནི། ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་རྣམས་ཤེས་ན། ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་མི་མངོན་པར་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་བསྟན་པས་བདག་ཅག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡིས་ཉེ་བ་ཙམ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་

བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ནི། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མི་མངོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ལ་སོགས་བསྟན་པ་ནི། །དད་དང་ལྡན་ན་ལེགས་གྱུར་ན། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་ལས་བྱུང་

ཕྱིར། །བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད། །སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟོས་པ་སྟེ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་བསྟན་པ་ནི། དེས་གསུངས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཚོལ་

བར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་དེའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་ན་ཡིན་ཏེ་རང་གི་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མེད་ན་ནན་ཏན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་

ཡོད་ན་འམ་དེ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ལ་དེ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དེ་བདེན་ན་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་

ལ་ཡང་དེ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་ཐག་རིང་སོགས་གཏམ་རྣམས་ལ། །ཡིད་ཅེས་སྨྲས་པ་བློ་གནོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ནུས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིན་ན་མི་ནུས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 178b

ཉིད་དང་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞིན་དུ་བྱང་གྲོལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་གོམས་པའི་ཟིན་པོ་ཡིན་ན་བློ་གསལ་པོ་སྐྱེས་པས་ཡུན་རིང་པོར་བརྗེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པར་སྣང་བས། སྔོན་གྱི་གནས་

རྗེས་སུ་དྲན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འབྱུང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཉམས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་དེ་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་

ཅན་གྱི་རྟོག་པས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་

ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གདུངས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རིག་བྱེད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ཚོལ་བས་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། །དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ངེས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་གྲོལ་དང་།

མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འཐོབ་པའམ། ཅིག་ཤོས་འཐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ནི་འདི་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ན་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཉིད་དམ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་

དང་ལྡན་པ་ངེས་པ་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིམ་གྱིས་ཐོབ་ནས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་སྟོན་པར་མཛད་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་འདོད་པས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་མཁས་

པར་འགྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་གདམས་ངག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་ལ་ཤེས་པ་མེད་ན་འཇུག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རང་ལ་ཤེས་པའི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 179a

ཐབས་མེད་ཅེས་ཏེ། གཞན་ལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྲབརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལས་ཤེས། གལ་ཏེ་བདེ་

གཤེགས་ཀུན་ཤེས་ན། །སེར་སྐྱ་མི་ཞེས་ཚད་མ་གང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བས་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རྙེད་བླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་གྲོལ་དུ་བསྟན་པ་ནི་

སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་དམ་པ་ཐབས་དང་བཅས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་པས་གསུངས་པའི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དོན་ཕྲན་ཚེགས་ངག་གི་སྔ་རོལ་ཉིད་དུ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་དམ་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་

ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་པའི་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་རིགས་སོ། །སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སླུ་བ་ཅན་ཉིད་དོ། །གཞན་ལས་ཐོས་

ནས་སྨྲ་བ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། གང་གིས་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་བསྒོམ་པས་འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་གཞན་ཡང་ཞེས་ཅི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པས། རིག་བྱེད་ལ་སོགས་

པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མི་སྣང་བར་ཡིད་ཆེས་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོའི་

དད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་སྲིད་པ་མེད་པས་སོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་ནི་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལ། སླུ་བ་ཡིན་པར་དོགས་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཤེས་པའི་རིམ་གྱིས་དད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚོལ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 179b

བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མཐོང་ན་ཅིག་ཤོས་མི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པས་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ན་དྲན་པ་གོམས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་

པ་ལས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ལས། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་བདེ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པས་གོམས་པ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལས་མཁོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་གོམས་

བའི་བློ་གསལ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གེགས་བྱེད་པ་མེད་ན་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་

སུ་དྲན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་གཙོ་བོ་ལ་མི་སླུ་བས་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ལས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་སླུ་མིན་ལས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ནི་དེ་ཡོངས་

སུ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཡང་འདིའི་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་དམ། ཡང་ན་ནན་ཏན་བྱ་བ་དང་ནན་ཏན་བྱེད་པར་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ཁས་བླང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

གཞན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་འདིའི་མི་ཤེས་པར་སྟོན་པའོ། །དེ་ལས་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། ནན་ཏན་ཏུ་བྱེད་ན་སླུ་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱབ་རྟེན་དང་བྲལ་བའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་

ལས་ཀྱང་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་རྨོངས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྨོངས་པ་མེད་ན་རིག་བྱེད་ལས་ཀྱང་འབྱུང་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 180a

ཞེས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་འབྲེལ་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་པ་སྲིད་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་པ་ཡང་ཡིན་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་

རོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་ནུས་པས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་གོམས་པ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དྲན་པས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་

ཏུ་གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་པ་ནི་ཕ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། རྟོགས་བཞིན་པ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ལས་ཤེས་ཞེས་གླགས་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་ནི་

རྟོགས་པར་མ་བྱས་ཀྱང་ལུས་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་ཞེས་སྨྲ་བས། བདེན་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཇིག་

རྟེན་ཕ་རོལ་པའི་ལས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་སམ། གཞན་ལས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་དེས་ན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་

པ་ནི། ཤེས་ལྡན་ཚོལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་དེའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་རྒྱུ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡིན། །ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཆེས་གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་

ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་འགལ་པ་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པས་བསྒོམ་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནའི་རྒྱུན་གྱིས་འུ་བུ་ཅག་གི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 180b

འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒོལ་བ་དང་ལན་

རྒྱས་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་བའི་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ནི་བསྒོམ་པ་ལས་སམ་གཞན་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གླུར་བླང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་

གྱི་དང་པོའི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་བསྒོམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམས་པའི་བསྐྱེད་བྱ་བརྗོད་པ་ལ་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ། །དབང་པོ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་

བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སྔོན་པོ་དང་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པའམ། རིག་པའམ་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་མཚུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་

ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔྱོད་པ་པ་མ་ཡིན་པ་དཔྱོད་པ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུའོ། །ཐབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དྲན་པ་གོམས་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྙེན་

པར་བྱ་བ་འདི་ཡིན་གྱི། དགོས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཞན་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྙེན་པར་བྱ་བ་

མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གུས་པ་མ་བྱས་པས་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཚོལ་བར་བྱེད་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ལན་དུ་དེས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ནན་ཏན་དུ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 181a

བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་འདི་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་གཞན་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་

ཡིན་ན་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་མི་ཤེས་ན་མི་འཇུག་སྟེ། རང་ཉིད་དམ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་གཞན་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་གཞན་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་། འཇུག་

པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇུག་པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་ན་འགའ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གཞན་ལ་ངེས་པ་ཡང་ཡུལ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་

ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སླུ་བར་དོགས་པ་ཡིན་ན། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཤེས་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པ་ཡིན་པར་ནི་བདེན་ཏེ། དེའི་ངེས་

པ་འབའ་ཞིག་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཞན་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པ་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བདག་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། འོན་ཏེ་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་དེའི་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་མེད་ན་དེའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཉེ་བར་

བསྡུ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། སླུ་བ་ཡིན་པར་དོགས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་སོ། །ཅི་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་

པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། མི་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །འདི་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་ཁྱད་པ་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 181b

མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྲིད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ལ་ཡང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྲིད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་

དང་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ལ། འདི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་

བསྟན་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་རྒོལ་བ་ནི་རིག་བྱེད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྙེན་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་ལན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་

གི་ཡང་ཡིན་པར་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྙེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དགག་པ། བསྙེན་བྱ་གང་ཁོ་ན་

ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་མཚུངས་སོ། །བདག་ཅག་གི་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་ན་ཤེས་པ་གཞན་

ལ་ཡང་སྲིད་པར་བྱེད་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་མེད་པས་སླུ་བ་ཡིན་པར་དོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གང་ཞིག་ཚད་མས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་

ཟེར་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་གལ་ཏེ་དེ་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚིག་གསལ་བ་འདི་ཁོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 182a

ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་ལ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཚད་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིག་

བྱེད་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ཤེས་པ་སྤངས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཚིག་ཕྱེད་སྔ་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཚད་མ་

མེད་པ་བརྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་བཤད་པ་ནི། ཚད་མ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་ཤེས་པ་སྟེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་དོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། མ་ངེས་པའོ། །ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་

པའམ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གིས་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འགལ་བ་ལས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འོངས་པ་ཡིན་ན། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་

མའམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་སྤངས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་འུ་བུ་ཅག་ལ་སོགས་པའི་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བསྒོམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤངས་པ་ཕུལ་དུ་

བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་སམ། རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་བསྒོམ་བཞིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་བ་ནི་གཟུང་བ་ལ་

སོགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་བསླུས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བློ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དྲན་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 182b

ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོས་བསྟན་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་གྱི་

ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོས་བསྟན་པ་ལས་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་རྟོགས་བཞིན་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་འགལ་བ་དགག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། འགལ་བ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་

བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཅི་དགོས། དེ་ནི་དེའི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སླུ་བར་དོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དོགས་སུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་མགུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་ནི་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ལས་སམ་ཚད་མ་མེད་པ་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང་སྤངས་པ་དག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་བདག་ཅག་ལ་

སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ནི་བྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཅི་ལས་ཤེས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཚད་མས་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་

མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་དེ་ནི་འདིར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་རང་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་དང་སྤངས་པ་དག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་

སྟོན་པ་པོའི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚད་མས་མཐོང་བར་སྟོན་པ་ནི་གོ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་མཐོང་བ་སྟོན་པའམ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡང་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་ཡིན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 183a

ན་ཤེས་པ་གོ་བྱེད་ཡིན་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་རྟོགས་བྱའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཚད་མས་མཐོང་བ་གསུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །

དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོ་རིས་དང་ནི་བྱང་གྲོལ་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་

དོན་ལས་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །བྱུང་གྱུར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་དངོས། །ཐོག་མཐའ་མེད་པར་རིམ་གྱིས་ནི། །སོ་སོ་རེ་རེ་རྟོག་པ་ནི། །བསྐལ་བའི་བར་དུའང་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་བཀག་པ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནས་

གསལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འདིར་ནི་ཆོས་མཁྱེན་འགོག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་སྲིད་ནའོ། །མེ་ནི་གྲང་བའི་སྨན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་མེ་ནི་ཞེས་

བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་གོམས་པས་བློ་གསལ་བ་ཡིན་ན། འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འདི་དག་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ།

དེ་ནི་མི་ཤེས་ཏེ་དེ་ཅི་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའམ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། དེས་པའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོ་རིས་དང་ནི་བྱང་གྲོལ་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ལ།

སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྟན་པ་དང་འགལ་བ་ཅན་གཞན་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ལས་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངུལ་ཆུ་དང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་དབང་དུ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 183b

བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་མི་ཤེས་པས་མགུ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་སླུ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་སྲིད་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པ་དོར་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི།

དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཅན་གྱི་དོན་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནན་ཏན་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཙལ་བ་ནི། དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ནན་ཏན་བྱ་རྟོགས་རྣམ་དཔྱད་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་

དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཞན་ཤེས་པ་སྲིད་པ་ནི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མི་སླུ་བར་ཁྱད་པར་མེད་པས་སོ། །དེའི་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ཤེས་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྟག་བྱ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡིས་སྲིན་པོའི་

གྲངས་མཁྱེན་པ། །ངེད་ལ་འགའ་ཡང་ཉེར་མཁོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་གང་གི་སྲིད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱད་

པར་བསྟན་པ་ནི། དོར་དང་བླང་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ལ་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་མི་སླུ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པར་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི།

རིང་པོར་མཐོང་ངམ་མིན་ཡང་རུང་། །འདོད་པའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བ་པོའི་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་ན་ནན་ཏན་བྱ་བ་ཤེས་པ་སྲིད་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རིང་མཐོང་ཚད་ཡིན་ན། །

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 184a

ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བསྙེན་བཀུར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་ནི། །རིང་པོ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་པོའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་དགོས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ལ་མཐོང་བ་པོ་དང་སྟོན་པ་བོའི་ནི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།

གཅིག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན་བསྒྲུབ་པ་མ་ཉམས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པས་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་རིག་པར་མཛད་པ་ཡི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགོག་པ་མིན། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་ཏེ་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་

ཏེ། ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་དེའི་སྲིད་པར་ཡང་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་མི་སླུ་

བའི་འབྲས་བུས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ད་ནི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་བསྒོམས་ལས་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་དྲན་པ་གོམས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཤེས་པའི་

རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ངོ་། །སྒྲུབ་པ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའོ། །རྒྱུ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྫོགས་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་མེད་ན་ཚད་མ་ཉིད་

མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་རྗེ་བསྒོམས་པའི་སྒོ་ནས་བློ་ཙམ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་གོམས་པ་ལས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་

སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། དྲན་པ་གོམས་པ་ལས་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། འདི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 184b

འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་རྟེན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ལས་གཞན་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྫས་ལ་བརྟེན་པར་དམིགས་པ་

མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྲོག་དང་ལྡན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ནི་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ལས་གཞན་པོ་ཤེས་པ་ཅན་དང་སྲོག་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་

པའི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འབའ་ཞིག་པ་གཞན་པོ་འདི་དག་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུས་ཉིད་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།

མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ནི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་རྫས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་

རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། ཇི་སྲིད་རྫས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན། ཚོ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་བསྐྱེད་པས་རིད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་

སོགས་པའམ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཞིག་པའི་རྒྱུ་ནི་དེའི་བྲལ་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་གནས་སྐབས་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོན་ཏེ་དེ་ལ་

གནས་སྐབས་གཞན་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཅེས་སྨོས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ་ལུས་གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། རེ་ཞིག་གནས་སྐབས་གཞན་ནི་དེ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་བྲལ་བ་ཁོ་ན་བྲལ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 185a

བའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལ་དབྱེ་བ་འདི་ཙམ་སྟེ། ལུས་ལ་བརྟན་པོ་ཉིད་ཡིན་བའི། །ཚད་ཡོད་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་ནི་བརྟག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་

བྱ་ལུས་ལ་དམིགས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མེ་དང་ཕྲད་པ་བཞིན་དུ་འདིའི་རྒྱུ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་མ་ཞིག་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་གཞིག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་ན་ནི་ཡོན་ཏན་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་

ལུས་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་ནི་རྫས་ཞིག་པ་ལས་སམ་རྫས་གཞན་གྱི་གནོད་པས་འཇིག་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏུགས་པས་ཞིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་བ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཉམས་པའི་ལུས་

ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་སྡང་བ་དང་འབད་པ་དང་དགེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་

རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་གང་གི་ཡིན་པ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་

གནས་ནི་ལུས་དང་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མིག་གི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་

ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དགག་པ་ལ་ཡང་ལྷག་པ་ཅིག་ཤོས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་བདག་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 185b

གང་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཡང་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དེའི་ལན་དུ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གིས་སམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །བདེ་

བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི།

བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །སྲོག་ཅན་དང་བདེ་བ་ཅན་དང་ཤེས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ལུས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ང་ནི་བདེ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ང་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

བདག་གི་ལུས་བྱ་བ་ཡང་བདག་གི་བདག་ཉིད་དེ་གནས་སྐབས་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་རེ་རེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པའི་བདག་གི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞེས་རྒོལ་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་

བོང་ཚོད་དང་གདོང་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ནི་བདག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་ལ་ནི་དེའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་བདག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ན་དྲན་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་པོ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་

ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ལ་མི་བརྟེན་པར་དྲན་པ་ཁོ་ནས་འདོད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མཚུངས་པ་འདིའི་བྱེད་པ་པོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་དམིགས་

པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་གཉིས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ཤུ་ཀྲ་དང་རཀྟ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནམ། རང་དབང་ཡང་རུང་སྟེ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 186a

ཐལ་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཉིད་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས། དེ་རྣམས་ལས་སེམས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དབྱེ་བ་ལས་

ནུས་པ་དང་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བའི་བློ་ཡིན་གྱི། བློ་གཞན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་བསྐྱེད་བྱ་བ་ཡང་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་འབྱུང་བའི་བསྐྱེད་བྱ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ནི་བསྐྱེད་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནུར་

ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ངོ་། །མེད་ན་མངལ་དུ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་མེད་པར་ཡང་སེམས་པ་ཅན་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིན་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་

ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཙམ་ནི་སེམས་ཙམ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིད་སྟུག་པོས་ནོན་པ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་རྣམ་པར་ཆད་པས་བདག་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པར་རབ་ཏུ་གཉིད་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲན་པ་ཡིན་

ཏེ། གཉིད་ལོག་པར་རྩོམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེའི་དུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པས་དུས་ཕྱི་མ་ལ་དངོས་པོ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་བློ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བ་དང་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གྱ་ཚོམ་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་མ་དོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དོན་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཤེས་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་བརྒྱལ་སོགས་ན་ཡང་འདི། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་

མི་འཐད་དོ། །འདི་ལ་སྨྲས་པ་མ་དང་པའི་སེམས་ལས་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སུ་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སེམས་ཉེ་བར་དམིགས་བཞིན་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་འོས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་གཞན་ནམ་བདག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གོ་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 186b

ཞེས་ཀྱང་རིག་པའི་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་བ་གླང་མཐོང་ན་འགལ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དག་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རིག་པ་མེད་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་

ཡང་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་ལུས་མེད་པ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་གང་ཡང་མེད་དོ། །བྱུང་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་པ་ཅན་ལ་རང་དབང་ཡིན་ན།

ཕན་ཚུན་ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་མི་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་པ་ཅན་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ཅན་

གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་རུང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཟེར་བ་ནི་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་རམ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་སེམས་པ་ཅན་ལས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བདག་གི་ལུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་མི་དད་པ་འདིའི་

ཤེས་པའི་བདག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི། རང་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདག་གི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི། བདག་ཏུ་འཛིན་

པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། རང་ཉིད་བདག་ཏུ་འཐད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར། བདག་ཏུ་ཤེས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་ལན་བླན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ། བདག་

ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཟུང་བྱ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ལྐོག་གྱུར་མིན་པ་མངོན་སུམ་ཡིན། ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིག་པ་ནི་རིག་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་ལ་གཞན་མི་ལྟོས་པས་བདག་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པ་ནི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 187a

རང་ཉིད་རིག་བྱར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཤེས་པ་འདི་ནི་བདག་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་བདག་ཅེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ན་གསུམ་ཅར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་ཤེས་

པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་གི་ཤེས་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསུམ་ཆར་ཡང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཤི་བ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་ཡང་བདེན་ཏེ་

གང་གི་ཚེ་སྔར་མཐོང་བ་ངོ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་བདག་ཤེས་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་འདི་རེས་འགའ་གཉིད་མ་ལོག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་

ལ། གཉིད་སྟུག་པོས་ནོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདི་ནི་ཚངས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དམ་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཙམ་ནི་ཞིང་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་བྱེད་པ་པོ་

ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་ན་ཚངས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ། རེས་འགའ་བདག་ཏུ་ཤེས་པས་དམིགས། །

རེས་འགའ་དོན་རིག་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་རེས་འགའ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་བདག་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པར་རྟག་པར་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་གསུམ་ཆར་བདག་གི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གནས་སྐབས་གསུམ་

པ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་ལ་སོགས་པས་མ་སྤྲོས་ཏེ། ལས་དང་འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པ་རྣམ་ཀྱི་བློའི་དབྱེ་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉིན་ཞག་གཞན་ལ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཉིན་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 187b

ཞག་ཕྱི་མ་ལ་བདག་འདི་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་པོ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ལུས་སམ་དབང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསྡུ་བ་དང་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་

རྟོག་པ་མི་རིགས་པས་བདག་གི་ལུས་སམ་དབང་པོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་བདག་གི་གནས་སྐབས་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་གནས་

སྐབས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ལུས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཙོ་བོ་འདིས། བདག་ལ་གཞན་དུ་ཤེས་པ་མིན། །དེས་འདི་དབྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨོས་སོ། །བདག་གི་བདག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དབྱེ་བ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན། །

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་པ་ཉིད་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཁར་རྩང་དང་དེང་གི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཡང་འདི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ཉིད་འདི་ནི་མངོན་ཤེས་གྱུར། །ད་ལྟའང་བདག་རིག་བྱེད་ཡིན་པའི། །སྐད་ཅིག་དེ་ནི་ཤེས་པའི་ཡུལ། །

གང་ཡིན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །སྔར་འཇུག་པ་ཡི་ཡུལ་ལ་ནི། །ཤེས་གྱུར་ཡིན་པར་སྲིད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འདི་མེད་པ་གང་ལས། །ཤེས་ཞེས་བྱ་འདི་མི་བདེན་འགྱུར། །ད་ལྟར་བ་ཡི་གཟུང་བྱ་གང་། །ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་གྱུར་བདེན་མིན་ཏེ། །གང་ལས་

ཤེས་གྱུར་འདི་མིན་ཕྱིར། །རྒྱུན་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་བདག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པོ་ཉིད་འདྲ་ན། །ལུས་གཞན་རྣམས་ལའང་དེར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་ཐམས་

ཅད་ཀྱིས་ཤེས་ན། །བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་དྲན་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་གཅིག་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡང་། །སྐད་ཅིག་ལ་དེ་ཞེས་བློར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ལུས་གཞན་ཤེས་པ་བཞིན། །བུམ་སོགས་ཕྱི་ལའང་གནས་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 188a

པ་ནའོ། །སྐད་ཅིག་གཞན་རེ་རེ་ལ་ཤེས་པའམ་ཤེས་བྱར་དམིགས་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔ་མ་སྔ་མའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ། འདི་ཞེས་བྱ་བའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་

པ་ཉིད་དུ་མ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཤེས་པའམ་ཤེས་བྱ་དག་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ན། ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བག་ཆགས་ཡིན་ནོ། །

དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡུལ་དེ་ལ་སྔར་མཐོང་བ་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གང་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་པོ་ལ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་ངོ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བག་ཆགས་བྱེད་པ་པོར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དེ་

མིན་ལ་དེ་ཞེས་ཤེས་པ། །འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །བདག་ཅེས་བ་ཉིད་སྔོན་འགྲོ་བའི། །ཉམས་མྱོང་བག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །དེ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཅེས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སམ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

བདག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་ཙམ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

བདག་གི་བདག་ཅེས་བྱ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་གཞན་རིག་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

དེའི་ཕྱིར་བདག་གོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། ལུས་དང་དབང་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 188b

བཟློག་པ་སྟེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ་དེའི་སྐད་ཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་འདི་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཐོང་བའི་གཞི་ལ་

བདག་ཅེས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ལ་ནི་སྣང་བ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་བདག་ཡིན་གྱི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་གཅིག་པུ་ཡིན་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་

རེ་རེ་ལ་སྣང་བ་དང་མཐོང་བ་དག་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བདག་གོ་དེ་འདིའི་ཞེས་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འདི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་པ་ང་རྒྱལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་དང་མ་དམིགས་པར་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་

དང་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་བསླད་པས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རང་རིག་པའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི། བདག་གོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་

ཡང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ན་དེའི་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་པར་ནི་སྔར་གྱི་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་དང་སྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེས་བསླུས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གི་བདེ་པས་ཉམས་

སུ་མྱོང་བ་ཡང་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་ཤེས་པ་ཡོད་པར་དེའི་བྱ་བ་དམིགས་ནས་སྔར་གྱི་ཡང་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁྲུལ་པས་དེ་ཉིད་སྲིད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མཐོང་བའི་དབྱེ་བ་ལ་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་

ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཡང་འདྲ་བ་གཞན་བྱུང་བ་དེ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁྲུལ་པས་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་བ་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་པར་འཁྲུལ་པས་བདག་ནི་འདི་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་རློམ་སེམས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བདག་ཅེས་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 189a

བྱ་བའི་ཤེས་པ་འདི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་བཞིན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་རིག་པ་གཞན་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བདག་གི་ངོ་བོར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ཏེ། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་

གནས་སྐབས་ན་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལས་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱལ་བ་དང་བྲལ་བ་ན་ལུས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ནམ་མཁའ་དང་

མཚུངས་པར་གྱུར་ནས་གནས་པ་ཡིན་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བདག་ནི་གསལ་ཞིང་འབར་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ནི་འབར་བ་ཡང་དག་པར་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་གཙོ་ཡང་

ལུས་ལ་བདག །ཅེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཐ་མི་དད་པའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། འདུས་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ལའམ་འདུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གྲུབ་པ་ནི་མ་

ཡིན་ལ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་རིག་པ་ལས་གཞན་བདག་གི་གནས་སྐབས་གསུམ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་པར་ཡང་རིག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་ན་ཁུ་ཡུ་ལ་བ་གླང་

ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་གསུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ནས་བརྩམས་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་བདག་གཅིག་པུ་ཡིན་ཡང་། སྔ་རོལ་དུ་དང་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་

ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་དེ་འཛིན་པ་ནི་ཡི་གེ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བདག་དང་། དུས་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 189b

ཇི་སྐད་དུ། མ་བཅད་པ་ཡིན་ཡོད་པ་ཅན། །དངོས་གང་ཡུལ་དང་དུས་དག་ལས། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་དག་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་ནུས་ཀྱི། སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོ་རིས་འདོད་པས་སྦྱིན་སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱའི། རྒྱུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་

འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འཕངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྙིངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྙིངས་པའོ་ཞེས་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་གཟུགས་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སམ། ཆ་ཤས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འཇིག་

པ་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་དང་རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཡང་ངེས་པ་ཅན་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་དེ་ལ་ངེས་པའི་སྒྲ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་

རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་གྱི་ཁྱབ་བདག་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཡིན་

ནོ། །ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་གསལ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་ཐོབ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདི་ཅི་ལས་ཤེས། ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གྱོ་མོ་རོ་ཞེ་ན།

འདི་ལ་ཡང་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ཡོད་དོ། །ཡུལ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྱོ་མོ་ལ་ཡང་བུམ་པ་ལ་རྩོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་བཞིན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མཐོང་བ་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་གཅིག་པར་འཛིན་པའི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །

འདིས་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་རིག་པར་དམིགས་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འབྱུང་བས་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ལུང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ལུང་ལས་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 190a

བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་རིག་པ་བོར་ནས། བདག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་འཕེན་བའི་གནས་སྐབས་གཞན་ཡིན་གྱི། གལ་ཏེ་ཐབས་ཉིད་འགེག་པར་བྱེད་ན་ཐབས་མེད་ན་ཐབས་ལས་བྱུང་

བ་གྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐབས་ཡོངས་སུ་འདོར་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་བདག་ཏུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན། བདག་རིག་པ་བདག་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལས་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ནི་གཞན་

གྱིས་མཐོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བདག་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་ལས་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱ་ནི། །རང་ཉིད་བདག་ཏུ་འཐད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། འདི་ཤེས་པ་ཡང་

ཡིན་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཏུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སུས་ཤེས་ཤེ་ན། བདག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པར་བྱ་བ་བདག་གི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་དང་པོ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱི་ཤེས་

པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བས་འདི་ལས་བྱེད་པ་པོ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་དམ་པ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་

ལས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་འདི་ནི་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤེས་པ་པོ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཡང་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་ལས་ཉིད་གཞན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་

བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པ་པོར་ཅི་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཡང་། ཡང་། བདག་ཏུ་ཤེས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །ཐམས་ཅད་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་པས་ཤེས་པ་པོ་གཟུང་བར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 190b

ཕྱིར་གཞན་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་བདག་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བདག་འདི་ཤེས་པར་གྱུར་ཞེས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བཞིན་པའི་རྣམ་པར་

ཤེས་པས་འབྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཤེས་འདི་སྔར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དྲན་པར་བྱེད་པའམ། །རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །དྲན་དང་སྔར་མཐོང་ངོ་ཤེས་དག །བག་ཆགས་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཉིད། །ཤེས་པ་པོ་ཡི་ཡུལ་གཞན་ལ། །སྔར་མཐོང་ངོ་ཤེས་རྙེད་པར་དཀའ། །

དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་བ་གླང་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། བདག་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་འདི་རྣམས་སོ་སོར་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་

ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཏུ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་མ་དམིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཉིད་བདག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་

ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་བ་ལ་ཡང་དེ་རིག་པ་ལས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་པོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་ཉམས་པ་དང་མ་མཐོང་བའི་རྟོག་པ་དང་། རིག་པ་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་དམིགས་བྱ་མེད་པ་ཉིད་དུ་

བརྗོད་པ་ཡིན་ན། རིག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀ་བ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དམིགས་བྱ་མེད་པ་ཉིད་དེ་རིག་པ་དང་འགལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་

པར་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འབའ་ཞིག་པོ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡང་བདག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཀ་བའི་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ཀ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཀ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་

เล่ม ๑๘๐ · หน้า 191a

ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བདག་གོ་ཅེས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་ལས་ཡིན་གྱི། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་འོན་ཏེ་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་འདྲ་ན། ལུས་གཞན་རྣམས་ལའང་དེར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་ན། །བདག་པོ་ཞེས་ཀྱང་དྲན་

པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདག་རིག་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་འོན་ཏེ་བདག་ཤེས་པ་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་པོ་དག་ཆ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་

གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པའི་ཤེས་པའི་དུས་སུ་དེའི་གྱོ་མོ་ཤེས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ཤེས་པའི་དུས་སུ་ཡང་བུམ་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པས་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་གཅིག་

པ་ཉིད་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སྔ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤི་བ་ཕྱིས་ཡོད་པར་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། བྲེགས་པའི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་

བཞིན་དུ་ཤི་བ་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་ཅན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། ཤི་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གཅིག་པུ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གིས་བྱེད་པ་དང་། ཟ་བ་དག་

གིས་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་པའམ། ནམ་མཁའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ལ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སུའི་རིགས་པ་ཡིན། ཇི་སྐད་དུ། ཚངས་པ་ཤེས་པས།། ཇི་ལྟར་དངོས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་དེ་

ཉིད་གང་གི་ཚེ། །རྒྱུ་མིན་དེ་ནི་གང་གི་རྒྱུར། །འདོད་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་མི་འདོད། །ཅེས་གང་སྨྲས་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི། གནས་སྐབས་གཞན་ལས་བྱུང་བའི་བདག་གི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ནས་ཀྱང་འགྲོ་བ་རྣམས་འཇུག་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด