ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ
ชื่อสันสกฤต (อักษรทิเบต ตามตัวบท) པྲ་མཱ་ཎ་བཱརྟི་ཀཱ་ལང་ཀ་ར་ཊཱི་ཀཱ་སུ་པ་རི་ཤུདྡྷ་ནཱ་མ
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 130b
དོན་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པས་ནའོ། །ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་ཉེས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི། རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དམ་པའི་ཐ་མི་དད་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་
ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཉེར་ལེན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ནི། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེར་ལེན་མེད་པར་སྟེ། དོན་དམ་
པའི་ཐ་དད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་ཡང་དེ་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་དག་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དག་ལ་ནི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །
འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །མ་བྱས་པ་དང་རྟག་པ་གཅིག་ལས་ལོག་པའི་དུ་མ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་གིས་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །འདིས་ནི་སྤྱིའི་ཆོས་གཉིས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ག་ལས་སྙམ་ན། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ལས་ལོག་སྙམ་ན་རིགས་མཐུན་དང་ཅིག་ཤོས་རིགས་མི་མཐུན་ལས་སོ། །དེས་
ན་རྫས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་དམ་བ་ལང་ཉིད་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནི། རྟོག་པ་ཙམ་ལས་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱི་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཉེ་བར་བསྟན་ན་ནི།
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 131a
དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་བཅས་པ་མངོན་སུམ་ན། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་བསལ་བ་རྣམས་སམ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་
ཡིན། དེ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་གསལ་བ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་
ནོ། །ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་འགའ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྤྱི་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་གཅིག་དང་པོ་མཐོང་བ་ན་ཡང་དམིགས་པར་
གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་གང་གིས་དང་པོ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ནི་གསལ་བ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཏེ། སྤྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐལ་བ་འདི་སྤོང་བའི་
ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། ཐག་རིང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །ལན་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བ་ཆབ་བྱར་གྱུར་པ་བཟུང་བ་མེད་པར་ནི། གསལ་བ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སྤྱི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་བྱ་མ་བཟུང་བར་
ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུའོ། །དེས་ན་སྔ་ན་མེད་པའི་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བསམས་པའོ། །དེ་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་དངོས་
པོ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་པའིའོ། །གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྔ་མའོ། །དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྔ་མ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱིའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྔ་མ་ཉིད་ལའོ། །སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་གྱི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་འདུ་བྱེད་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 131b
མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གྱི་དོན་མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་གྱི་དོན་ལ་ཡོད་པའི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟེ། དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། འདུ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐོང་བ་ཡང་དེའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ནི་མ་མཐོང་བའི་
དོན་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་དོན་ཉིད་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡང་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ཡིན་གྱི། མ་མཐོང་
བའི་དོན་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི། སྤྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དང་པོ་མཐོང་
བ་ནའོ། །དྲན་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཉིས་པ་མཐོང་བ་ནའོ། །སྤྱི་ནི་དྲན་པ་དང་མཐོང་བ་ལོག་ནས་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྔ་ཕྱིའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་གྱི་དོན་ལ་ནི་དྲན་པ། ཕྱིས་ཀྱི་དོན་ལ་ནི་མཐོང་བའོ། །གཉི་ག་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔ་ཕྱིའི་གསལ་བའི་
དྲན་པ་དང་མཐོང་བར་མ་ཟད་པའོ། །དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ལའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ལ་སྤྱི་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། མཚུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་ངེས་
པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྩིག་པ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཅི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིར་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་
པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་པར་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན། ཅི་ལྟར་མ་རྨོངས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་འཛིན་ལ། ཐ་སྙད་ཙམ་ནི་རྨོངས་པ་ལ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 132a
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྤྱི་ནི་མ་རྨོངས་པ་སུས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་རྨོངས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འབད་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཕྱིས་ཀྱིས་མི་སླུ་བའོ། །སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་སྣང་བ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡིན་པའོ། །
སྤྱི་ནི་སྔར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའམ། འབད་པ་གཞན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་ལྟར་སྔར་ཤིང་སྣང་བར་གྲུབ་པ་ལ་དུས་ཕྱིས་བརྗོད་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་སྣང་བར་སྒྲུབ་པའམ། འབད་པ་གཞན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་
སྣང་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ག་ལས་སྙམ་ན། སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པའོ། །ལན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོག་དབྱིབས་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོགས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་སྤྱི་དེའི་རང་གི་ངོ་
བོ་ཡིན་གྱི། མདོག་དབྱིབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མདོག་དབྱིབས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་འོ་ན་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་མདོག་དབྱིབས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །མི་མཚུངས་པ་ན་ཡང་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ཁྲ་
བོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་མདོག་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་དེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། མདོག་དབྱིབས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།
དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་གསལ་བ་མདོག་དབྱིབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་ཕྱིས་གསལ་བ་གཉིས་པ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་མ་ཡིན་
ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་རེས་འགའ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ། ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེ་དང་མེད་པ་ན་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ག་ལས་སྙམ་ན་སྔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཡོད་པའི་དུས་བཞིན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 132b
དུའོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་གོང་བུ་མ་ཞིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་ཞིག་ཀྱང་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་ན། སྔོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཀྱང་ཞིག་པ་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔར་གྱི་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་སྤྱི་ཁྱད་
པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ནི་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་པ་ན་ཡང་སྤྱི་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་
འདིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། དེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་གོང་བུ་དེ་ལ་སྤྱི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཞིག་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཞིག་ཏེ་མ་ཞིག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྔ་མར་ཞེས་སྔར་དམིགས་
པའི་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་དུའོ། །དེའམ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་པོ་གཞན་གྱིས་སོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བ་ཞིག་པ་ན་སྤྱི་མ་ཞིག་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་ཉིད་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་སྔར་གྱི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་གོང་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། གོང་བུ་ཞིག་པ་ན་གོང་བུ་མེད་པ་
ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གོང་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་དུ་གོང་བུ་དམིགས་པ་ན་སྤྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། གོང་བུ་ཞིག་པ་ན་ནི་ཡུལ་དེ་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་བུའི་རང་བཞིན་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔར་གྱི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ལ་དེའི་ཡུལ་
ཁྱབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། མི་གསལ་བས་དེར་གནས་པ་ནི་ཡུལ་དེ་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཁྱབ་པ་ནི་མི་གསལ་བ་དང་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 133a
བའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་བ་མི་གསལ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པར་བསམས་ནས་འདྲི་བ་ནི། བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་ལན་ནི་མི་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །
སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བ་འདས་པའི་ཡུལ་དུའོ། །ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཞིག་པ་ནའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་
ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་མེད་པར་གྱུར་ནའོ། །གལ་ཏེ་གོང་བུ་ལས་གཞན་བདག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བློ་ལ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་སྙམ་ན། གསལ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སྤྱི་གྲུབ་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།
འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་ཁ་དོག་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ནི་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཡུལ་འཁོར་གྱི་རུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེར་ནི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་སོང་ཟིན་པ་
ཉིད་ལྷག་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་ཟློས་པར་བྱེད་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མུ་སྟེགས་པ་གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་རྟོགས་པ་ནི། དོན་གཅིག་པས་
བྱས་པའམ། ཡང་ན་རྒྱུ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་བཟློག་པ་བརྗོད་པ་ནི། སྤྱིའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་གཞན་དུ་མི་འཐད་
པའི་རིགས་ཡོད་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ནི་རིགས་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིགས་ཡོད་ཀྱང་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ནི་གསད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་གཞག་འདི་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 133b
ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྡིག་པ་དང་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྩོད་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡའོ། །མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།
མཚུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་དག་ཉིད་ལས་སོ། །ངེས་པར་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཅད་པ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བག་ཆགས་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་གཞན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་
ཀྱང་སྤྱི་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བརྗོད་ན་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱི་རྟོགས་པས་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ལས་ཏེ་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གཅིག་གོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ནི་སྟེ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ན་ལོང་བའི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞལ་བྱ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སེལ་བ་ནི། ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་
རིག་པ་ཉིད་མི་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་སེལ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་བྱའོ་སྟེ་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་རིག་པར་ཁས་ལེན་ན་གཞལ་བྱ་སྤྱིའི་ཡོད་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟོགས་པས་སྦྱར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་
བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ལས་སོ། །འདིས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེད་སྔ་མ་དག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་
ནི་སྤྱིའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ལས་སོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་ལས། གཞན་འགྲུབ་ན་དེའི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྣམ་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པ་བསལ་ནས། གཉི་གའི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 134a
རང་བཞིན་ཅན་བསལ་བའི་དོན་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་གཞན་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ལས། ཐ་མི་དད་དེ་གསལ་བའི་
རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཐ་དད་སྣང་ནས་ཏེ་སྣང་བ་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ལན་ནི་ཡང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་འདིའོ། །ཚུལ་འགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་
ནི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྒྱང་བསྲིངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྗེས་
སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་
དེའི་ཚེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་མེད་ན། དེ་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་སྟོང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་ཐ་དད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལས་བཏོན་པ་སྟེ་ལོགས་སུ་བཀོལ་བས་ནི། སྤྱི་དེར་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།
གང་གི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་ན་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་མེད་ན། སྤྱི་དེ་ཡང་རྣམ་པ་སྟོང་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་ནི་
སྟོན་པས་ཏེ་བསྒྲིབས་པས་ན་དེར་ཏེ་སྤྱིར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དུ་མར་བརྟགས་པས་ཟད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བལྟར་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟར་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 134b
རུང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་ན་ནི་བལྟར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་བལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་པའི་ཚིག་གཉིས་དང་། མཐོང་བ་མཐོང་བ་མིན་པ་གཉིས་རིམ་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་
འགྱུར་མོད་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། མཐོང་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཡ་མཚན་ཆེ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྟགས་
སུ་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་ཡོད་དང་མེད་པར་ནི་རིགས་པས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། སྤྱིའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཤི་བ་ཡང་མ་ཤི་བའི་བདག་ཉིད་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེས་ནི་སྤྱི་ནི་བལྟར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བར་འདོད་པར་མི་
བྱའོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བལྟར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ནི་བལྟར་མི་རུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ་བལྟར་མི་རུང་ཡང་བལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་དག་ནི་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་
སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་པའི་སྤྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཟློག་ནས། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་བརྟགས་
པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རོ། །འདིས་ནི་དུ་མ་གཅིག་ལས་ལོག་པ་ནི། རང་བཞིན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པས། ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བྱ་བའི་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་ན། ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་འགོག་སྙམ་ན། དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་
པར་བཤད་པ་མཛད་པའི་བཞེད་པས་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པ་རྟོགས་པའི་བློས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགོག་པར་གྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 135a
བློས་བསྟན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་འགོག་སྙམ་ན། དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་རྟོག་པའི་བློ་ལ་ཆོས་དང་
ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་སྣང་བས་ན་དེ་ཅི་ལྟར་བསྙོན་པར་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་འདི་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཀྱང་དེ་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཛ་ཡནྟས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་དེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དངོས་
པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཅི་ལྟར་བརྗོད། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི། རིགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་དེ་ཉིད་དེ། དེའི་བདག་ཉིད་དཔེར་ན་བ་ལང་ཁྲ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཉིད་
དེ་རིགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ལ་ཐ་དད་པ། དཔེར་ན་འདིའི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རང་གཞན་ཉིད་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་གང་གིས་འགོག་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གང་ལ་གནས་ནས་འགོག་སྙམ་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་
རྣམས་ལ་སྟེ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དབྱེ་བ་རྟོག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་ལྡོག་པ་དག་གོ། །དེ་ཡང་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དངོས་པོ་བདག་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་སྣང་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་སོ། །
གསལ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རོ། །ཐ་དད་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་གསལ་བ་དག་གོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་མེད་པས་སོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྟོག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་གཏན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 135b
ཚིགས་དེས་ན། ཐ་དད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་སྟེ་དོན་དམ་པ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐ་དད་པ་གང་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེས་
ན་རྟོག་པས་གྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཐ་དད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་
པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ན་ནི། དེ་ཉིད་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བརྟགས་པའམ་དོན་དམ་
པ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོག་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་གསལ་བའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པ་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་གསལ་བ་ན་མི་མ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡིན་གྱི། རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཡིན་པས་ནའོ། །དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ནས། རྗེས་སུ་
དཔག་པས་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ནི། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཚད་མ་ལ་སོགས་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མེ་དང་དུ་བའི་གསལ་བ་དག་འབྲེལ་བར་གྲུབ་ལ། དུས་གཞན་དུ་རི་ལ་སོགས་པར་དུ་བ་ལས་གསལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་
དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ནི། འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 136a
གལ་ཏེ་སྤྱིའི་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམས་བརྗོད་པ་མེད་པས་ཏེ། མ་རྟོགས་པས་ནའོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རང་བཞིན་གཏོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།
དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་སྣང་བ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སྤྱི་རྟོགས་པས་ན། ཁྱད་པར་མ་རྟོགས་
པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྤྱི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དང་སྤྱི་དག་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའོ། །ལན་ནི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྱུར། སུ་ཞེ་ན། ཁྱད་
པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །རིའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་མེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་གི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་ནི་ཁྱད་པར་མི་རྟོགས་པས་ནའོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་
རྟོགས་པ་ལས་རྟོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དུ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མེ་ཉིད་ཀྱི་
སྤྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ན། ཡང་གསལ་བའི་སྤྱི་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་སྤྱི་བརྒྱུད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་
ཐུག་པ་མེད་དོ། །དང་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། གསལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 136b
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློས་བཀོད་པའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པར་དོགས་པ་ནི། གལ་ཏེ་བློའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་གསལ་བ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་བློས་བཀོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ངེད་ཀྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དང་པོ་གསལ་
བ་དང་སྤྱི་དག་གིས་མཐོང་བ་བསྐྱེད་ལ། དེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྟོག་པས་ཀྱང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཨ་རུ་ར་དང་འདྲ་བར་ཡིན་ལ་ལྷ་དང་འདྲ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་སྤྱིར་སྣང་བའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འཇུག་པ་གྲུབ་པ་ན། སྤྱི་ནི་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་འགྲེལ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དོན་དམ་པ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་འདི་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་དངོས་པོར་
གྱུར་པ་གསལ་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །གསལ་བ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།
ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འདུག་པར་ཡང་མི་བྱ་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མ་རྟོགས་ནའོ། །འོན་ཏེ་དུ་བས་རྟོགས་པའི་
མེ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་མེ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ན། དུ་བ་དེ་ཉིད་ལས་མེའི་གསལ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད། ངེས་པར་བཟུང་བས་ནི་མེ་ཉིད་ཀྱི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 137a
སྤྱི་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །སྤྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་མེའི་སྤྱི་རྟགས་མ་ཡིན་པ་ལས་མེའི་གསལ་བ་རྟོགས་ལ་དུ་བ་ཉིད་ནི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། སྤྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལས་
མེའི་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡང་། རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་ན་མེ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་མེའི་གསལ་བ་ཡོད་དོ་དཔེར་ན་ཚང་བང་བཞིན་ནོ། །འདི་ན་ཡང་མེ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་མེའི་སྤྱི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལས་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་རྟོགས་ན་ནི། གསལ་བར་འགྱུར་
བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་དུ་བས་རྟོགས་པའི་མེའི་སྤྱི་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མེ་ཉིད་རྟགས་སུ་གྱུར་པས་གསལ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བས་ཉེས་པ་ཅི་བྱས། དེས་ན་སྤྱི་ནི་འགར་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིའི་དངོས་པོ་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་ཆོས་
གཉིས་ཁྱབ་པ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །གསལ་བ་གཅིག་གིས་ནི་གསལ་བ་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་དོན་ཁས་ལེན་ན་ནི་སྤྱི་གཉིས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་ཁྱབ་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་
བྱ་བའོ། །གསལ་བ་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་ལ་སོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་མེའི་ཁྱད་པར་དང་ངོ་། །རྟགས་སུ་འགྱུར་བའི་གསལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚང་བང་ན་ཡོད་པའི་དུ་བའི་གསལ་བའོ། །གསལ་བ་དག་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེ་ཉིད་དང་དུ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དག་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་
ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་རང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཚང་བང་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་རི་ལ་གནས་པའི་མེའི་གསལ་བ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་
ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ། རྟོགས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི། སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། སྤྱི་དེ་གསལ་བ་གཞན་གྱི་སྟེ་རི་ལ་གནས་པའི་མེའི་ཁྱད་པར་གྱི་གོ་བྱེད་དུ་ཅི་ལྟར་འདོད་དེ། མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 137b
ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་ཚང་བང་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ། མེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནའོ། །མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དུ་བ་རྟོགས་པ་ནི། མེའི་སྤྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པའི་ཚད་མས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་གི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི། བདག་ཅག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོལ་གྱི་རྣམ་པས་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འོ་ན་ཚང་བང་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འཛིན་པ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་བཟུང་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མེའི་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་མེའི་ཁྱད་པར་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཁྱབ་
པར་བྱ་བ་མ་བཟུང་ན་ཅི་ལྟར་མེའི་སྤྱི་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་མི་འཛིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལས། རི་
ལ་ཡོད་པའི་མེའི་གསལ་བ་རྟོགས་ན་ནིའོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་གཞན་གྱི་གསལ་བ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རི་ལ་མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དུ་བ་ལས་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་མེའི་གསལ་བ་རྟོགས་པར་
བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་བ་ལང་གི་གསལ་བ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཁྲ་བོ་དེ་དང་མེ་ཉིད་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྤྱིར་ལན་འདེབས་པ་ན། མེ་ཉིད་ནི་མེའི་གསལ་བ་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་
ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གང་གིས་མེ་དང་མེ་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་དེས་ཀྱང་མེ་ཉིད་ལས་མེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱ་བ་ལ་སོགས་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 138a
པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མེའི་གསལ་བར་འབྲེལ་གྱི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེས་ན་གང་དུ་འབྲེལ་བ་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་གསལ་བ་ལ་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རོ། །སྤྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་སྤྱི་ལས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྒྲས་རྟོགས་པའི་སྤྱི་ལས་ཀྱང་གསལ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ཀླུང་གི་ངོགས་ན་ཁ་རའི་ཕུང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལས་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་པ་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་ནི་རྩོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ལས་ཡང་ངོ་། །རྟགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་
མཐའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཀྱིས་ནི་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་ན་ནི་སྤྱི་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟགས་ནི་སྤྱི་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྟོགས་
ནའོ། །དེའི་ཚེ་སྤྱི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ་སྒྲའི་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དོགས་པ་ནི་སྒྲས་ནི་སྤྱི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ལས་ཀྱང་སྤྱི་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལས་ནི་སྤྱི་ཙམ་མོ་ཞེས་ཙམ་
གྱི་སྒྲ་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ན་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གསལ་བ་རྟོགས་ལ་རག་གོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་ན། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་
དེ་ཉིད་ལས་འགྱུར་མོད། ཕྱིས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ནི། །འཇུག་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཅིར་ཡང་རུང་བ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་སྤོང་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། གསལ་བ་ལ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 138b
འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་། གསལ་བ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་མེད་དམ་ཅི་སྟེ་
ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སྤྱི་རྟོགས་ན་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་ཅི་ལྟར་ཡོད་སྙམ་དུ་དོགས་ན། སྤྱི་དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་བ་ལ་མ་རེག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གསལ་བ་
ལ་རེག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཉི་གའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསལ་བ་ལ་མ་རེག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་གསལ་བ་ལ་རེག་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གསལ་བ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར། རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའོ། །ཐམས་
ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐུན་མོང་དུའོ། །མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དུའོ། །ལན་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གསལ་བའི་ངོ་བོའི་སྤྱིའོ། །དོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པ་དང་
མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སྤྱིའི་གནས་སྐབས་གཅིག་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ནི་
ཐུན་མོང་བ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ལན་ནི་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འཇུག་སྟེ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོགས་པ་ནི་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པའི་སྤྱིའོ། །འོ་ན་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་ན། རྟོགས་
པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇུག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དང་གཉི་གའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་མི་འཐད་པ་དེས་ན། སྤྱི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དོན་དམ་པ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 139a
ཞེས་བྱ་བ་འདིར། རྟོག་པས་བཀོད་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཡང་བརྟགས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་
འདིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་མཐའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་གང་གི་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡོད་པ་དེའི་ལུགས་ལ་ཡང་། དམ་བཅས་པའི་
དོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ཡང་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྒྲ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་ཡིན་གྱི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་སྒྲ་ཉིད་དག་ནི་ཐ་དད་པའི་
ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དང་སྒྲའི་གསལ་བ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་
ལ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་སྒྲའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ནི། ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེས་ན་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ཡང་
དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་ཡུ་བུ་ཅག་གཉི་གའི་བར་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཞན་ལུགས་ལས་རང་གི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 139b
ལུགས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་སྤྱི་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། སྒྲའི་སྒྲ་དང་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས། སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའམ། གཞན་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་སུན་འབྱིན་པ་ནི། དེ་
ནི་རྟོགས་པ་མེད་དེ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ནི། སྒྲའི་གསལ་བ་དེ་རིག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་ལས་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིའོ། །སྔར་ཉིད་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གཞན་སེལ་བའི་སྐབས་སུའོ། །གཞན་ལས་ནི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་སྒྲ་དང་། སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་སོ། །སྤྱི་དང་ལྡན་པའམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི།
གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་སྒྲའི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དེའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་མ་
རྟོགས་པ་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ལ་ཟན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ། སྡེར་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབྱིག་པ་དང་ཁུར་བའི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྡེར་མེད་ན་མགྲོན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་ན་གསལ་བ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་རྟོགས་ན་དེ་
དང་ལྡན་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་རྣམས་སྒྲའི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །སྤྱི་གསལ་མ་རྟོགས་པར་མི་
རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ལྡོག་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། ལྡོག་པ་ནི་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་ན་ནི། ལྡོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 140a
འོ་ན་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་མོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་
པའོ། །མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཅི་ལྟར་མི་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་ན་ལྡོག་པ་རྟོགས་ཤེ་ན། མ་རྟོགས་ན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མི་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན། དེ་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གདོན་
མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པས་ལན་འདེབས་པ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་མེད་ན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་དེ་ལྟར་རྟོགས་སྙམ་དུ་དོགས་
པ་ནི། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའིའོ། །ལན་འདེབས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། ཆོས་གཞན་སྤྱི་དང་ལྡན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུའོ། །འོན་ཏེ་མི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྤྱི་དང་ལྡན་པས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ན་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་མེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདྲ་བར་རོ། །ལན་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་མི་
འདྲ་བར་སྐྱེས་པའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་འདྲེས་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྤྱི་དང་ལྡན་པས་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའམ། འགྱུར་ན་ཡང་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དོན་མེད་དོ་
ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ལས་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་སྤྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་དང་མ་ཧེའོ། །དང་པོ་ནི་བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 140b
ཉིད་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཧེའི་གསལ་བ་ཡང་གཅིག་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བ་ལང་ཉིད་དང་མ་ཧེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། གསལ་བ་གཅིག་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་
ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ཉིད་དང་མ་ཧེ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་གཅིག་ཁོ་ནའི་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ངམ་མ་ཧེའི་གསལ་བ་གཅིག་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་མཐོང་བས་གཉིས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མཐོང་
བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་སྤྱི་ཡིན་སྙམ་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་མེད་ན་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བ་ལང་དང་མ་ཧེའི་གསལ་བ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་
རྒྱུ་མཚན་བ་ལང་ཉིད་དང་མ་ཧེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བ་ལང་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པ་ལ་
སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དེ་ནི་སྤྱི་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངང་པ་དང་ཁྲ་བོ་ལ་ཡང་ངོ་། །
ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྤྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་རིགས་
པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཉེས་པ་འདི་ནི་བཟློག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ཞིག་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཉེས་པ་དེ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ནི། སྤྱི་ནི་གསལ་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་ངོ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 141a
བོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་གསལ་བ་མི་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་མེད་པར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་གསལ་སྙམ་ན། གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་དེ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བ་མེད་པར་མི་གསལ་བ་དེས་ན་
གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ལྟོས་ན་རག་མོད་སྙམ་ན། དེའང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མཐའ་དག་མ་མཐོང་བས་ནའོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་ཡང་སྟེ་གཞན་སེལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །སྤྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་བརྡའི་བྱེད་
པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྤྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དུས་ཕྱིས་སྤྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་མེད་པར་ནི་བྱ་བའོ། །འོ་ན་གང་གིས་མ་འཛིངས་པར་
བརྡ་འང་བྱེད་པ་སྤྱི་ངེས་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས་སྙམ་ན། གསལ་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མཐའ་དག་མཐོང་བའི་ཚེ་ཡང་ངོ་། །ཅི་ལྟར་ན་གསལ་བ་དུ་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལ་སྤྱི་ངེས་པ་རྟོགས་པར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་མེད་ན་སྤྱི་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་
ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་ནི་གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་བཀོད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྤྱི་ཅི་ལྟར་རྟོགས། བརྡ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་ཡིན་ན། འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བཀོད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་ལྟར་མ་རྟོགས་
སྙམ་ན། ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གསལ་བ་ལ་ནི་ཕྱུགས་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཉིད་དང་། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བ་
ལང་ཉིད་སྤྱི་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་མ་ཤེས་པས་ན། བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལ་བརྡ་བྱས་ན་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྗོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྡ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ལང་ཉིད་ཐ་དད་པར་དོགས་པ་ནི། བ་ལང་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 141b
ཉིད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་རྣམས་ལས། བ་ལང་ཉིད་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ལས་བ་ལང་ཉིད་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་མི་རྟོགས་
པའོ། །ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མདོག་དང་དབྱིབས་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པས་སྟོང་པས་ན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །
སྤྱི་གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་དང་མི་འདྲ་བའི་གསལ་བས་ནི་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རྣམ་པ་འདིས་བ་ལང་ཉིད་ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་དེས་བྱ་བ་སྤྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། སྤྱི་དེ་
ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བ་ནི། བ་ལང་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་རང་ཉིད་སྤྱི་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱི་རྣམས་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་དག་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
དེས་ན་ཅི་ལྟར་རང་ངམ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། རྟོགས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་གཞལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་དེ་གཞལ་བྱ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་གཞལ་བྱའོ། །དེ་ཉིད་
ཅེས་བྱ་བ་ལས་སོགས་པ་ནི་གྲངས་ཅན་ཉེ་བར་འགོད་པ་སྟེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་སྙམ་ན། ཁ་དོག་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་རྗེས་སུ་སོང་བར་དོགས་ན་ཡང་ངོ་། །རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་
ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུའོ། །ལན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བ་གཅིག་གིས་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ་། །གསལ་བ་ཅི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །ཅི་ཙམ་ཡང་ཡིན་ལ་བསལ་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བ་ལའོ། །གསལ་བ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 142a
མཐའ་དག་མ་མཐོང་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པའི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ཀྱང་སྤྱི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཙམ་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་གསལ་བ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་
བ་དེ་ཙམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ནའོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་གསལ་བ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་བར་བཅད་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་
བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །འདི་ག་ལས་སྙམ་ན། དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་སྤྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་ལྡོག་
པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་བཞིན་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སོ། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲ་བོའོ། །གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་
དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་སྟོན་གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི། ལྡོག་པ་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་བསྟན་པར་ནུས་སོ་སྙམ་ན། སྤྱི་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྟོན་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་
བ་རྣམས་ལས་སྤྱི་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལན་དུ་གདབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱི་དེ་མེད་ན་གསལ་བ་དེ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་རྣམས་སྤྱིའི་ནང་དུ་ཐིམ་ན་དེ་དག་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གསལ་བ་མེད་
པར་མ་ཟད་མོད་སྙམ་དུ་དོགས་ན། གསལ་བ་བསལ་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གསལ་བ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ན། དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 142b
བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་གསལ་བ་མེད་ན་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁས་ལེན་པ་ལྟར་སྤྱི་མེད་ན་ཡང་ཤེས་བརྗོད་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་
ན། སྤྱི་བསལ་ན་གསལ་བ་ནང་དུ་ཐིམ་པའི་ཕྱིར་སྤྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བར་དུ་བཅད་པའི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་མེད་པར་ནི་འགལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འཐད་ཀྱི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྤྱི་མེད་ཀྱང་འཐད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐར་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་
བའོ། །བ་ལང་ཉིད་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ནི་སྤྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྟ་ཉིད་ལས་
ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟ་ཉིད་ཀྱང་ངང་པ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱི་སྤྱི་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཞན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་
ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྤྱི་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ཡོད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། སྣམ་བུ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པས་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། དཀར་པོ་ལྡན་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ནི། །དཀར་
ཞེས་ཐ་དད་རབ་ཏུ་འཇིག །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བའི་སྣམ་བུའི་ཐ་དད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིག་སྟེ། ཉམས་ཤིང་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཉམས་པ་ན་དོན་ཡང་ཉམས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཐ་མི་དད་པ་གསལ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 143a
བ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིའོ། །གཞན་པ་ནི་སྤྱི་དང་ངོ་། །དོགས་པ་བསུ་བ་ན་སྤྱི་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ན་གཉི་ག་ལས་གནས་པའི་ཕྱིར་ན།
ཅི་ལྟར་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམས་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་མི་དད་ན་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བ་ཐ་མི་དད་པས་ན། བ་ལང་ཡང་རྟ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་གསལ་བ་ཐ་མི་དད་སྙམ་ན། བ་ལང་ཉིད་
དང་རྟ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ནི་འདི་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་སྤྱི་རྣམས་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་འཆོལ་བར་
བསྒྲུབས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་རྣམས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྤྱི་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བ་ལང་ཡང་རྟར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་གང་ལས་སྤྱི་རྣམས་ཐ་དད་པར་
འགྱུར་བ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་གྱི་ངང་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་
དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའོ། །གསལ་བ་དག་ནི་སྤྱི་དག་གི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཁྱོད་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་
བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་ན་སྤྱི་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་མ་ཡིན་པའོ། །ལན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཁས་བླངས་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 143b
ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའོ། །ཧ་ཅང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་ན་སྤྱིས་ཅི་བྱ། སྤྱི་ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཐ་དད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་དེས་ན་སྤྱི་ནི་བརྟག་པར་
མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོས་ཐ་དད་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ནས་ཕྱེད་ཕྱི་མ་བཤད་པའི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་སྤྱི་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་གསལ་བ་ཐ་དད་པས་ཡིན་ན་
དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཅི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་
ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ་དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་ལྡན་པས་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྣམ་བུ་དང་དཀར་པོ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་སུན་ཕྱུང་ནས། དོན་ཡང་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་དེ་རིགས་པ་མཚུངས་པས་སོ། །
འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་གོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་རོ། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་
ལས་སོ། །རྟོགས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དཀར་པོར་ལྡན་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ནི་དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བཟློག་པ་བརྗོད་པ་ནི། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁ་དོག་དེའི་དཀར་པོ་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་པར་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། དེའི་ནི་ཁ་དོག་གིའོ། །གང་
ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་རང་བཞིན་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དཀར་པོ་དང་ལྡན་པས་རྫས་དཀར་པོར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་རྫས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དོགས་པ་ནི་རྫས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 144a
རྟོགས་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དེ་དག་ལས་གཞན་དུའོ། །གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའོ། །དབྱིབས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྫས་མེད་
པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབྱིབས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པ་ནི་དབྱིབས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཅི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་ཤེས་པས་ནི་རྫས་ཡུལ་
དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཡོན་ཏན་ཙམ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཙམ་ཡུལ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་སྙམ་ན་རེག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཙམ་ལ་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནའོ། །དོན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་
གྱུར་པ་ལའོ། །ཅི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པ་མེད་སྙམ་དུ་དོགས་ན། རྒྱུ་མེད་པས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དྲན་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་གྱི་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་དྲན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དྲན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་
པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ཅི་ལྟར་སྔར་གྱི་དྲན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པར་མེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་
ཐ་དད་པའི་ཉམས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་སྙམ་ན། དང་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡན་ལག་ཙམ་ནི་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ཙམ་མོ། །ཡན་ལག་ཙམ་སྣང་བ་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་སྣང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་ཙམ་མོ། །
དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་ཙམ་དེ་ཉིད་བུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ན། འོ་ན་བུམ་པ་གཟུགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 144b
བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དེའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དང་པོ་གཟུགས་ཙམ་སྣང་བའི་དུས་ནའོ། །ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཉིས་ལས་བྱུང་བས་ན་དང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ཉིད་དུ་ནི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡན་ལག་དང་ཡོན་ཏན་དག་མཐོང་བ་ཡན་ལག་ཅན་མི་སྣང་ན། འོ་ན་ཡན་ལག་གཞན་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་དང་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིས་ཀྱི་ཚེའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་གཞན་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གཞན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དང་དབྱིབས་ནི་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་སྣང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་ཡང་འཛིན་པ་སྲིད་པ་ན་
ཡན་ལག་ཅན་དང་དབྱིབས་དག་ལ་ནི་འཛིན་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཡན་ལག་ཅན་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ཡན་ལག་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་
ཞེ་ན་ཞིག་ནའང་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡན་ལག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་བཀར་བ་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཞིག་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་མཐོང་བ་ལ། ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན།
འདིས་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་གྱིས་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །
དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། ཡན་ལག་ཅན་ལ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཞར་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་གནོད་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 145a
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་ཡང་། །ཞེས་འཆད་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡན་ལག་གཞན་དང་ཡོན་ཏན་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མདུན་ན་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡན་ལག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་གཟུགས་མཐོང་
བ་དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་དང་ཡན་ལག་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་མ་དམིགས་པ་དང་། ཅི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་དམིགས་པ་ཡིན། ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ཡན་ལག་མཐའ་དག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་
ཡན་ལག་ཅུང་ཟད་དམིགས་པ་ན་དམིགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་བཞིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡན་ལག་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་བུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞིག་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ན། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་དང་
གཟུགས་མུན་ཁུང་དུ་དྲན་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ངོ་ཤེས་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་དྲན་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ན་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འདིས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡོད་དེ། ཡན་ལག་རྣམས་མི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་
བྱེད་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ངེས་པའོ། །ཅི་ལྟར་མི་འབྲལ་བར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་མེད་སྙམ་ན། དབྱེར་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚུ་རོལ་གྱི་ཡན་ལག་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཕ་རོལ་དང་དབུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་བཟུང་བ་དྲན་པའི་རྟོགས་པ་དང་ཕ་རོལ་དང་
དབུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་གཅིག་ཏུ་བུམ་པའི་ཡན་ལག་མཐོང་ནས་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལས་ལོགས་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་ན། བུམ་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་
སོ་སོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མ་ཡིན་ཡང་། ཚོགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་འབྲལ་བར་གྲུབ་པ་སོ་སོར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཡང་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 145b
གྱུར་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་མ་འདེགས་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན། ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོགས་པ་བསུ་
བ་ནི། ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པ་དང་ཡན་ལག་དག་གིས་སོ། །ཡན་ལག་ཅན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་ཤེས་པ་དང་དྲན་པ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་གསུམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །ངེས་པའི་
རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པའོ། །ཚད་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་སྟེ། དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་ན་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་ཀྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཚད་མ་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་དཔག་ལས་ནི་རྟོགས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་
དོན་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་པའོ། །བུམ་པ་ཆུ་སྐྱོར་བར་མཐོང་ནས། འོག་གི་ཡན་ལག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཡང་། མཐོང་བཞིན་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་མཐོང་བ་འདི་གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་
ན་ཆུ་ས་ལ་འཕོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་གཡོ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པས་དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ངོ་
ཤེས་པར་བྱས་པ་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་འགྲུབ་སྙམ་ན། ཡན་ལག་དག་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་གཞན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་རྟགས་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 146a
ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཡང་ཡན་ལག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ཅི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །ངོ་ཤེས་པ་ལས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་
བའོ། །གཞན་དུ་སྟེ་ཐ་དད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པ་ལས་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ལམ་དུ་མོད་ལ་ཅི་ལྟར་བྱེད་པར་འགྱུར། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་རོ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་
མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པས། ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ནི། ངོ་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་
ཏེ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པས་གཅིག་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུ་མའི་ནི་ཡན་ལག་དུ་
མའིའོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ནི། ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་
ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚོལ་ན་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་ཤེས་པས་ཡན་ལག་ཅན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོ་ན་ཞེས་
བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གྱི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། དོན་དམ་པའི་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བརྟགས་པའི་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་དོན་དམ་པའི་གཅིག་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 146b
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྟགས་པའི་གཅིག་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཙོ་བ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་། རིག་པ་དག་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང་རེག་པའི་ཤེས་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་
རེག་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་སླུ་བའི་རང་བཞིན་དོན་བྱ་བའི་ཤེས་པས་རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་མཐོང་བའི་མེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་གཅིག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྷག་པར་ཞེན་པར་གཅིག་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་
ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བཞིན་པ་དོན་དམ་པར་གཅིག་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དོན་བྱ་བ་འགྲུབ། དེས་ན་དོན་དམ་པའི་གཅིག་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དོགས་པ་ནི་དངོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་
རྒྱས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་པའི་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ཀྱང་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་
ཏུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བག་ཆགས་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་དངོས་ཀྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དངོས་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་བཏགས་
པ་སྟོན་པ་ནི། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དང་པོ་མི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རེག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། གཅིག་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གྲགས་པས་དངོས་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། དུས་གཞན་དུ་ནི་སྔར་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 147a
མཐོང་བའི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ཏེ། ལྷག་པར་ཞེན་པས་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལའོ། །ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་སྙམ་ན། ཉེར་བཏགས་ལས་ཏེ། བཏགས་ནས་སོ། །
འདིས་ནི། དོན་མེད་ན་ཡང་གང་ལ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པ་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་སྒྲ་དག་གམ། གཟུགས་དང་བུམ་པ་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་
ཉིད་དུ་ཞེས་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་
བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སམ་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མེད་སྙམ་ན་དེ་ཁོ་ནར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་སྙམ་ན། ཐ་དད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབྱེ་བ་ཅི་ལྟར་དོན་དམ་
པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སོ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རེག་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་
གྱུར་མ་གྲུབ་ཕྱིར་ཏེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་པ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྟེ། དོན་འདི་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 147b
ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཁྱེད་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པ་པར་ནི་ཐ་མི་དད་ལ། བརྟགས་པ་པ་ནི་ཐ་དད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་
འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་དཔག་པར་བྱེད་པ་རྟག་པ་དང་
དོན་ཆོས་ཅན་ཏེ། འདི་དག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གནས་པ་འདི་ནི། ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་མ་གྲུབ་ཐ་དད་ལ། །བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མ་རྟོགས་པའི། རྣམ་འགྲེལ་འདི་ཉིད་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁ་
བསྐངས་ཏེ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་གྲུབ་ཐ་དད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ནི། ལྡོག་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་པས་འདི་
འདྲ་བའི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་ལ་གང་རུང་ཞིག་
ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་ཁས་མ་བླངས་ན་མི་སླུ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་འདོད་ཀྱི། དེ་དང་དེ་ལས་ལོག་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཁོ་ན་འདོད་ཀྱི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དོན་དམ་པ་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཡན་ལག་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་འདོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་དང་རེག་པ་ལ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 148a
སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དང་། བདག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གཉི་ག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་པ་
དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ནར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ནི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གང་ལ་སྣང་སྙམ་ན་
ཤེས་ལ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལའོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། དོན་གང་གི་བདག་ཉིད་གང་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་ནའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བཤད་དོ། །སྐབས་
སུ་བབ་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་པའམ། ཡང་ན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཞག་པ་སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་ཤེ་ན། གང་ཞིག་ཐ་དད་པའི་
བློ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་བློ་གཞན་ལ་གནས་མེད་པ་སྟེ། ཐ་དད་པའི་བློ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ལོགས་ཤིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། རྟོགས་པར་གྲུབ་པའི་
ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་ན། མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་འདི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་ན་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ཤེ་ན། ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།
མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པའི་སྒྲ་ཐ་དད་པས་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་པ་དེ་ནི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའི་མཚམས་གང་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ་ཐ་དད་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྣམས་ཐ་དད་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 148b
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཐུན་མོང་ནི་བྱས་པ་ཉིད་དེ། སྒྲ་དང་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲ་ཉིད་དེ་སྒྲའི་བསལ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཐུན་མོང་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་
ལག་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་དད་པའོ། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་ལྟར་ན་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་དོན་དམ་པ་པའི་ཐ་དད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་ལྟར་ན་ནི་ལོག་པའི་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་
ཐ་དད་པ་མི་སྲིད་དོ། །འགྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་མེད་བཞིན་དུའོ། །དོགས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། དྲུག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ནི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་མཐོང་བ་ན་ནི་བརྡ་ལས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །
དོན་མཐོང་བ་མེད་ན་ནི་བརྡ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དོགས་པ་ནི་དོན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཚད་མ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྒྲ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་སོ། །ལན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་དུ་མ་ལས་དོན་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཤིང་དང་རྐང་འཐུང་ལ་སོགས་པ་དུ་མས་དོན་དུ་མར་འགྱུར་བས་
རྣམ་གྲངས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཐ་དད་པས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྡོག་མཚམས་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་ལྡོག་མཚམས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོ་སླའོ། །འདིས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དམ་བཅའ་བ་སྦྱར་བའི་དུས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཟློས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་མཉན་པ་ཉིད་ལས་སོ། །ཡང་སྒྲ་ཉིད་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ། དོགས་པ་ནི་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་སྒྲ་ཉིད་གཙོར་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 149a
བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །གཙོར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་གཙོར་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་སོ། །བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་འདིས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་
རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྒྲོན་མེའི་ཆོས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་རང་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱང་རང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། མར་མེའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །མར་མེའི་དཔེའི་དབང་གིས་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ཡང་
ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མར་མེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རི་འདི་ནི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་དུ་བ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཐ་སྙད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གཞན་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པས་ནའོ། །སྔར་བརྗོད་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་རྩོལ་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲའི་རང་
བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། སྒྲ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐུན་མོང་བ་ནི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འབྲེལ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་སྙམ་ན། སྒྲ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྩོལ་བ་
ལས་བྱུང་བ་ལས་གཞན་ལས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལས་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །འོ་ན་གང་ལས་ཐ་དད་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གློག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ། ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྗོད་པའི་སྒྲ་དག་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་འདྲ་བའི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི། སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མེད་པ་དེས་ན་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པས་སོ། །དེ་དང་དེ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 149b
མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་དང་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འོ་ན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཁོ་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི་མ་གྲུབ་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་གཉིས་
ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་གཉི་ག་ཡང་བརྗོད་དོ་ཅོག་སྙམ་ན། དེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
མེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཟློག་པས་ཁྱབ་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི་མ་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་
ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་མེད་པས་ནའོ། །ཕྱོགས་ཡན་ལག་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་སྒྲ་ལ་གནས་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་མ་ཟད་པའོ། །སྒྲ་ལ་གནས་
པའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ཐ་དད་པའམ། ཡང་ན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ནིའོ། །གནོད་མེད་ཕྱིར་ཏེ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་པའམ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་
པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཡང་། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 150a
ཏོ། འདི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་འགལ་བ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུའོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་
ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མི་འགལ་བས་ནའོ། །གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གྲུབ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པའོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད། བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་དུས་
ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་ངེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷས་
བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷ་སྐྱབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་རོག་གོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱིམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་ཁྱད་པར་སྟེ་ལྷས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱིམ་སྟེ། དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ན་བྱེ་བྲག་སྤྱི་ཆོས་ཐ། །དད་ཕྱིར་
རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དཔྱོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ལྡོག་མཚམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་
ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་སྟོན་པའོ། །སྒྲ་ཉིད་དང་མཉན་བྱ་ཉིད་དག་ནི། ལྡོག་པ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པས་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 150b
ཕན་ཚུན་ནང་དུ་འདུ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་གཉིས་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་ལྡོག་པས་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དོན་གཞན་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ་དོན་གཞན་ཉན་པའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དང་མ་
འབྲེལ་པ་ཡང་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་དང་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །མཉན་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སྒྲ་ལ་ནི་འོན་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མཉན་
བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་མི་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་པ་དང་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །སྒྲ་མ་ཡིན་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཀྱང་སྒྲ་སྒྲས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲ་ཁོ་
ནའོ། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཉན་བྱ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཉིད་
དེ་ནིའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པས་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་པར་གང་གསུངས་པ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སློབ་
དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་རྩོད་པ་དང་ལན་མཛད་པས་འདི་དག་ཉིད་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསུངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །སློབ་དཔོན་
ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ནི། འདིར་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉེར་གཏོད་ཀྱིས། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ནི་འགལ་ལྡན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་འདིར། སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ན།
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 151a
རྩོད་པར་བྱེད་པས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དེ། དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཅེས་སོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་སྦྱོར་བ་འདིས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་
ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཡིན་པའོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པར་དོན་ནི་འདི་
ཡིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པར་ནི་མི་འཐད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཁོ་ན་ལ་གནས་ཏེ། དེས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་ལྟོས་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་སྒྲ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེས་
ན་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་
བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་སེལ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་དབྱེ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་པའི་སྔོན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་
བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་དེ་ཕལ་ཆེར་ནི་མང་དུ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ནི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་རིགས་མཐུན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 151b
པ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་པོར་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་གཉིས་བཞག་ནས་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོས་པ་གཞན་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྲིད་ལ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་
སྲིད་དོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་མ་བྱས་ན། དེའི་ཚེ་སློབ་མ་རྣམས་ཅི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནམ། དེ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །
དེས་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་བློ་དང་། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བློར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐུན་
ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་བུམ་པ་རྫ། །མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ། །གློག་དང་བར་སྣང་གློག་བུམ་དང་། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དག་ནི་ཕྲེང་བ་གསུམ་པའི་རེའུ་མིག་དགུ་པོ་རྣམས་སུ་གོ་རིམས་བཞིན་བྲི་བར་བྱའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་པ་དགུ་བྲིས་པ་དེ་ལ་
རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་མེད་པ། འགའ་ཞིག་ནི་རྣམ་པ་གཉི་གར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་དགུ་པོར་གོ་རིམས་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་
གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་གང་ཞིག་མེད་པ་དང་། གང་ཞིག་གཉི་ག་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུམ་པ་བར་སྣང་གློག་དང་མཁའ། །བུམ་པ་རྫ་མ་གློག་བུམ་དང་། །རྫ་མ་
ནམ་མཁའ་བུམ་དེ་ནི། །དེ་བཞིན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་དགུ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རེ་མིག་དགུ་པ། །དེ་བྲིས་པ་དེ་ལ་ཡང་། རིམ་པ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉི་གས་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དགུའི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 152a
རང་བཞིན་ཡང་མདུན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བར་འཆད་པ་དང་
འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་བཤད་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན། མདོས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདེ་བར་གཟུང་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བདེ་བར་གཟུང་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཉིད་
དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི། དོན་རེ་ཞིག་སྟོན་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་
རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གཏན་ཚིགས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་སྒྲ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དེའི་དོན་ཏོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་དང་
གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་
ཚིགས་ལྟར་སྣང་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་མངོན་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་རིགས་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ནི་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་ག་ལས་སྙམ་ན་ནགས་ཚང་ཚིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་པའོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཡིན་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཙམ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། ཆོས་ཀྱི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 152b
ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། འདི་ལ་ལན་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་གཟུང་སྟེ། དེ་བཟུང་ན་ནི་དེའི་ཆོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱིའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་། ཆོས་ཚོགས་པའི་དོན་འདི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ལྟར་གྲུབ། གྲུབ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་
ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཆོས་སུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བས། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་
པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་དུས་ན་ནི། ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་
ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་འདི་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་གདགས་སྙམ་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་
པས་ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །འདིས་ནི་འདི་འདྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱོགས་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་
གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་གྲུབ་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཡིན། ཉེ་བར་བརྟག་པའི་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 153a
ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཡན་ལག་ལ་
སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པར་རོ། །འདི་ནི་ཡང་ན་ཆོས་སམ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་
ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་སྨོས་པ་ཤེས་ལ། ཆོས་ཅན་གྱི་སྨོས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་
ཆོས་ཅན་གྱིའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་
ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འོས་གཞན་མེད་པས་སོ། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་གསུམ་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །རིགས་མཐུན་ཉིད་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་ཡང་བརྗོད་པ་ནིའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་
ཅན་མ་སྨོས་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེའི་དོན་དུ་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ཅི་བྱ། དེས་ན། འོ་ན་གཞན་མེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 153b
བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་གཞན་སྲིད་པས་ནའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་
བྱ་བ་སྟེ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་བ་དེས་ནའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་
ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཉིད་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེའི་ཆོས་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཉེ་བར་བཏགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་ན། མ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། མ་གྲུབ་པ་
ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མེད་པར་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་དོན་གཅིག་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་འདྲ་བའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོགས་
པར་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བསྟན་པ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་
པར་དཀའ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་
བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཀྱིས་སྒྲ་བསྒྲུབ་བྱའི་རྣམ་གྲངས་སུ་སློབ་དཔོན་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་ཤེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པར་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 154a
པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། འདི་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེས་རྗོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ལའོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལའོ། །འདི་ཉིད་ལ་འཐད་པ་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་གཉིས་པོ་འདི་གཉིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་
པར་བྱ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཉེ་བར་བཏགས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཟློག་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆའི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་ནི་
གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་དེའི་ཆོས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཕྱོགས་བརྗོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དོར་ནས་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མིག་གིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བཟུང་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཆོས་མི་སྲིད་པའི་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་ན་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །
ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་
ན་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་གྱི་སྒྲའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་ཙམ་དང་ཡང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་མ་འབྲེལ་ན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 154b
དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ཕྱོགས་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་
ཚིགས་ཡིན་ན། མིག་གིས་གཟུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚད་བརྗོད་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་ནས། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་བསྡུ་བའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ནི།
ཕྱོགས་དེའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱས་པ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞིང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡོད་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་
གཅོད་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ནི། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན། ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་དོན་མེད་པས་ན་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ཙམ་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ནའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །ལན་ནི་འབའ་ཞིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཚིག་ཕྲད་དང་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པའིའོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། བྱ་བ་དང་ལྷན་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 155a
ཅིག་ཚིག་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ཚིག་ཕྲད་དང་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཅན་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ཕྲད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
གཙོ་བོར་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་ཕྲད་ངེས་གཟུང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མ་སྦྱར་བ་ལ་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཚིག་ཕྲད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཚིག་
ཕྲད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །ཚིག་ཕྲད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་ཕྲད་མེད་ཀྱང་སྙིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་ནས་བུམ་པ་ཉིད་བྱེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་
བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་གོ། །ཚིག་ཕྲད་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་སྨྲས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཐ་དད་པས། ངེས་པར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་
བར་འགྱུར་བའོ། །ཐལ་བ་ལས་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་གཟུང་བས་ལྡོག་པ་སྟེ་ཐ་དད་པ་དག་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་
ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གསལ་བར་བྱེད་པས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་མ་སྦྱར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པས་ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཁོ་ནའི་ཚིག་སྦྱར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ངེས་པར་གཟུང་བར་ཡང་རྟོགས་སོ། །དེ་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་དོན་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་
སྙམ་ན་སྨྲས་པ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་གང་ཞིག་ཁོ་ནའི་སྒྲ་གང་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དེ་ཅི་ལྟར་ཁོ་བོའི་ཚིག་དོན་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ཁོ་ནའི་ཚིག་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཁོ་ན་ལས་ངེས་པར་གཟུང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་
เล่ม ๑๘๖ · หน้า 155b
ལས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་ལས་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ། དོན་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་མི་འཐད་དོ། །འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། རྣམ་པར་
གཅོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པས། ངག་གང་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་འདིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྨྲ་བ་པོས་དེ་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་ལ་རྟོགས་པ་པོས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ངག་གི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚིག་གི་ཚོགས་ཉིད་
ངག་ཡིན་གྱི། གདངས་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཚིག་གི་ཚོགས་དག་ཏུ་མི་གཟུང་གི་འོན་ཀྱང་ཚིག་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ངག་གིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལ་ངག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་སྲིད་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་
བྱེད་དུ་འདོད་ཀྱི་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྣམས་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་གདངས་ཞེས་བྱ་བ་ངག་ཏུ་ཅི་སྟེ་མི་བཟུང་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་གཞན་གདངས་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་
འདིར་ཚིག་ཉིད་ངག་གི་སྒྲས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངག་གིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བསྟན་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་ན་ངག་གང་གི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་
ནོ་དོན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་སྒྲ་ལས་འཇུག་སྙམ་ན། སྨྲས་པ་དོན་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་དོན་ཡིན་སྙམ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་
ที่มาและสัญญาอนุญาต
ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ
สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน
README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md
ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)
- หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
- ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด