ตัวบทไม่มีชื่อ — ประโยคแรก: ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཤེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ལ་མི་མཁས་པའི་བྱིས་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ནས་བཤད་པ

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 84a

བརྩམས་པ་ལས་སྔར་ཡང་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རང་གི་ངོ་བོས་ཤེས་པ་དེ་ན་ནི་སྔར་ཡང་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། རྩོལ་བ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་བྱེད་བར་མ་ཆོད་པ་དང་དབང་པོ་དང་སྒྲ་ལ་རྩོལ་བ་ཉེ་

བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་སྐབས་འདིར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་མི་གཟུང་སྟེ། དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཉེ་བར་

སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མེད་པར་རེས་འགའ་བའི་ཚེ། འབྲས་བུ་མི་བྱེད་པ་འགལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་མི་འཐད་དོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་མཐོང་

བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་རེས་འགའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་དེའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་བརྗོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དཔེར་བརྗོད་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་

ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འཆད་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཤད་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་

པའི་རང་བཞིན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་དེ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྙད་པ་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངག་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 84b

དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་མཁས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མི་མཁས་པས་དོན་རྟོགས་ཀྱང་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་

དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་ནི་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་དབྱེ་བ་ཙམ་ཞིག་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའམ། ཁོ་བོས་བཤད་ཀྱི། མཚན་ཉིད་

ནི་གང་ཞིག་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པ་གཉི་ག་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། འོ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་དཔེར་བརྗོད་ཀྱི། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་གོ་བར་བྱེད་

པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དཔེ་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་པ་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་པ་ཐུན་མོང་དུ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་

སོ། ཡང་ཅི་ལྟར་ན་སྒྲ་འདིས་རང་བཞིན་ནམ་འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་ནུས་ཤེ་ན། བཤད་པ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་གསལ་བ་དང་སྐྱེས་པ་དག་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རྩོལ་བ་དང་བར་ཆོད་མེད་པར་རྩོལ་བས་སྐྱེད་པའམ། གསལ་བར་

བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྩོལ་བ་དང་བར་ཆོད་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། བྱུང་བ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོའམ། གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། མ་གསལ་བ་ནི་མ་བྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ཡང་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་

བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པའམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཡོད་པ་གང་མེད་མི་འབྱུང་བའམ། །འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 85a

ནི་རྒྱུའི་དོན་དེ་དང་མི་འཁྲུལ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་བདག་གི་བའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་དབྱེ་མེད་ཅན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དཔེར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ། །

གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་དེ་དང་འཁྲུལ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་དེ་ནི་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གང་དག་ཕ་རོལ་པོས་

བརྟགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ལྡན་པ་ཅན་སོགས་སོ། །ལྡན་པ་ནི་མེ་ལ་དུ་བའོ། །དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་

གཟུང་ངོ་། །གཞན་དག་གིས་དཔེ་བརྗོད་པ་ནི་འདུ་བ་ཅན་ནི་བ་ལང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ནི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བཤད་ཟིན་པའི་མཚན་

ཉིད་ཅན་དེ་འདྲ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་མིན་པ་དེ་དག་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པའི་ལྡན་པ་དང་འདུ་བ་དང་དོན་

གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདི་སྙམ་དུ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་

ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། ངེས་པ་མེད་པ་ནི་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ལྡན་པ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གསུམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 85b

དང་རང་བཞིན་དག་ལས་གཞན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཙེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་

ནོ། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་རུང་སྟེ་དམིགས་པར་འོས་པ་ནི་བལྟར་རུང་བ་མེད་པ་དག་ལ་ནི། མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པའི་མེད་ལ། མི་དམིགས་པ་

ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མི་སྒྲུབ་པོ། །འོ་ན་འདི་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མི་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་མེད་པ་དེའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་

བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ། བལྟར་རུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་

པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གྲུབ་པ་དེས་ནི་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་

དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་མཚན་མི་དམིགས་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་བ་ལ་བལྟར་རུང་ངམ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་གྲུབ་པ་

ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དེའི་བློ་དང་སྒྲ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །བལྟར་རུང་བ་མཐོང་བ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ན་འབྲས་བུ་མ་ཞུགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། འདི་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 86a

ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་འདི་གདོད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཤེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་བལྟར་རུང་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་

ཐ་སྙད་འདི་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བལྟར་རུང་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་ན། འོ་ན་དེ་གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དྲན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་

ཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་དྲན་པའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་སོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་མ་

ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བདག་གིས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཉིད་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཉིད་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ཡུལ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྨོངས་ན་དེ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་

གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པ་དེས་ན་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཡུལ་གང་དུ་ཡང་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདིས་སྔར་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །

གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། མངོན་པར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་བཅད་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བལྟར་རུང་བའི་རང་བཞིན་མ་

དམིགས་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔྱད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡིན་གྱི།

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 86b

བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་ནི་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཀྱང་མི་འཇུག་པ་ཡང་སྲིད་པ་དེས་ན་རུང་བ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་

བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱིས་འབྲེལ་པ་འདོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེར་ནི་རུང་བའི་རྒྱུར་གནས་སྐབས་ཐ་མ་ཐོབ་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་

མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དངོས་སམ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བརྗོད་པ་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་བ་ལང་ཆེན་པོ་དང་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཞུགས་སུ་

ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་བླུན་པས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བསམས་ནས་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྐོག་

ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་བསྟན་ནས་བརྡ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་ནས་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་

བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་སྟེ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་རྨོངས་པས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཡུལ་འདིས་རྗེས་སུ་མི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱེད་པའམ་མ་རྟོགས་པ་ནི་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཞུགས་པའི་ཡུལ་དང་

འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཡུལ་ལ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བརྡ་རྨོངས་པ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 87a

པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་དག་གིས་སྒྲ་བརྗོད་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་

ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གཞན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །རྒྱུ་ཡོད་

པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་དགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་བླུན་པས་བརྡ་བྱས་ཟིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡུལ་ཅན་མི་དྲན་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་ཕྱུང་བ་མཇུག་བསྡུས་ནས་

གཉུག་མ་ཉིད་བཤད་པ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པ། ཐ་དད་པར་དཔེར་མ་བརྗོད་དེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་

རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དུ་ཆུག་མོད། རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་གོ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ས་ཕྱོགས་དང་ཤེས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་

པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་དུ་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཁྱབ་པ་ཡང་གཞན་དུ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་། གྲུབ་པ་དེ་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་ཀྱང་རུང་བ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་

གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་བུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་དེས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 87b

དུ་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པ་དང་འདིར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་ཅིང་མེད་པ་དེ་ཤེས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅི་འདྲ་བ་

ཞིག་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་མི་ཤེས་པས་བདག་ལ་དྲིས་སོ་སྙམ་ནས། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་གཅིག་གི་དམིགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དངོས་པོ་འདི་ནི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་དམིགས་

སོ་ཞེས་དམིགས་པ་གྲུབ་པ་དང་འགོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་དམིགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལས་ཤེས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་

འགྱུར་བ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བའོ། །འོ་ན་གང་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་གང་ལས་ཤེས་ན། བཤད་པ། དངོས་པོ་

རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་ལོག་པར་གྱུར་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །འདི་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པ་མེད་པ་འདི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལས་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་སྒོ་

ནས་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་ཐམས་ཅད་མ་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། ཤེས་པ་དངོས་པོ་

མེད་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ཤེས་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པ་གང་ལས་ཤེ་ན། དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ཤེས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་མངོན་སུམ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 88a

དུ་གྱུར་པའི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་མེད་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའི་

མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པར་བཤད་ལ། འདི་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་ལས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཙམ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་གཞན་

ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དོན་གཞན་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ལས་འགྱུར་ལ། མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་

ཅན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་རང་གི་རིག་པས་ཡིན་གྱི། མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མྱོང་བ་དེ་དོན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་

ཁྱད་པར་ངེས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་གཞན་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་རིག་ན། དོན་གྱིས་དོན་རྣམ་པར་གཅོད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེན་པ་ཅན་མཐོང་བ་ན་གལ་

ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ནི་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྣང་དུ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་འདིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ནི་མི་དམིགས་

པ་ཡིན་པར་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་གྱི་རང་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ངེས་པའི་རྣམ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 88b

པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་གཞན་དེའི་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དང་གཞན་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དོན་ནམ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་

རོ། ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རང་ལས་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། བཤད་པ། དོན་ནི་རང་གི་ཡོད་པའམ་ཁྱད་པར་དག་གིས་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རིག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་

པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རང་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཡང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་རིག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཙམ་ཡང་རང་ལས་

མི་འགྲུབ་ན་ཁྱད་པར་ལྟར་འགྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་གིས་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་འགྲུབ་ཀྱི་རང་དབང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་བའི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་གིས་མྱོང་བ་གཞན་གྱི་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་ལས་ངེས་པ་མ་

ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྣང་དུ་རུང་བའི་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་མ་

ཐག་པ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་བ་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་གཞན་བསལ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་

མེད་པ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་བུམ་པ་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་བུམ་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་འདྲ་བའི་མི་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 89a

ལས་སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དེ་མེད་པ་དང་མ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དང་། སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

དངོས་པོ་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་མ་འབྲེལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་འབྲེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་མེད་པ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དེ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་དམིགས་པའི་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ན་གཞན་ནམ་གཞན་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་འདིར་ཡང་ཡོད་དོ། །ནམ་གྱི་ཚེ་ངེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཚེ་གཞན་མེད་

པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡིན་ལ། གཞན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཡོད་ལ་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ། མངོན་སུམ་

གྱི་བྱ་བ་རྣལ་མ་ཉིད་ནི་འདི་དམིགས་ལ་འདི་ནི་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མྱོང་བ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་

གཞན་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་མི་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་གཞན་མེད་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཤུགས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་དེ་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་

གཞན་ཡོད་ན་ནི་ས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་བལྟར་རུང་བ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ནི་བལྟར་མི་རུང་བ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 89b

དེའི་ཕྱིར་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་མི་དམིགས་པར་ངེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བྱས་པས་དེ་ཉིད་ལས་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེ་མ་དམིགས་

པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་གང་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་དེའི་མི་དམིགས་པར་རིགས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་གཞན་མི་དམིགས་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེས་པ་མེད་པར་མི་ངེས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།

མི་དམིགས་པ་མ་ངེས་པར་ནི་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རང་རིག་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་རྩོད་པ་གཉི་ག་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་

མངོན་སུམ་ག་ལས་བལྟར་རུང་བ་གཞན་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་ལས་བལྟར་རུང་བ་གཞན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདིའི་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་རང་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ལ་ལར་

མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བློར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་མུན་ཁུང་མུན་པའི་སྨག་ཏུ་ལག་པ་བྱུགས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མུན་ཁུང་དེར་ཡང་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་

བྱུགས་པའི་ལག་པའི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རེག་པ་དམིགས་པས་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བུམ་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རེག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རེག་པར་བྱ་བ་དེ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་ནང་གི་རེག་པ་དམིགས་

པ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ནང་གི་རེག་པ་དམིགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། རེག་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ལག་པ་བྱུགས་པའི་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་བློ་ལ་གནས་པའི་རྩོལ་བ་ལས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ལག་པ་བྱུགས་པ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 90a

རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་རྩོལ་བ་མེད་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ། །རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། བྱུགས་པའི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་ནས་ཡུལ་དུ་རྒྱུ་བའི་ལག་པ་མངོན་སུམ་

དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྩོལ་བ་མེད་ཀྱང་ལག་པ་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་སྟེ་མུན་ཁུང་དུ་གཉིད་རྩོལ་བའི་དུས་སུ་ལག་པ་འོག་ཏུ་ལྟུང་བ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་དང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་

ལ་འདྲེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་དངོས་པོའི་རྟོགས་པ་དེ་མེད་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་མེད་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་

རྣམས་ཡོད་པ་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་དེ་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་གཉིད་ལོག་པ་དང་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དབང་པོ་

ནུས་པ་མ་ཉམས་པ་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་རུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་འགའ་ཡང་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་འདྲ་བ་

དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིས་

ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པས་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཤད་པ། མི་དམིགས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 90b

པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདིར་ཡང་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་ན་ཞེས་སྨྲ་བས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྟེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུས་དམིགས་པ་སྐྱེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་དག་ནུས་པ་མ་

ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་སྣང་བ་ན་གང་ཞིག་ཡོད་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་སྣང་བ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་དེའི་ནུས་པ་མ་མཐོང་བ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ནི་དམིགས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ནི་འབྲས་

བུ་འདྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་དམིགས་པར་བརྗོད་པས་ཀྱང་དམིགས་པ་དེའི་དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ངེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ན་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་

དོན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་བུམ་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་མི་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དོན་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་

པས་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་གྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲུབ་པ་

ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་པ་ཡང་རང་ཉིད་འགྲུབ་པས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་

མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་མྱོང་བ་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ངོ་བོར་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཡུལ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 91a

སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མྱོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཏེ། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་

པས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་ལས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་རང་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ག་

ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བཟུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རང་

རྒྱུད་པ་ཡིན་གྱི་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ནི་དོན་ལས་དངོས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའམ་ཡང་ན་བརྒྱུད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་

རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རྟགས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གང་ཞིག་འདིའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་འདི་ཚད་

མར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ག་ལས་འགྱུར། རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་འགའ་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ནུས་པ་

ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་ཞེས་མཐར་བརྗོད་པ་ནི་རིམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉམས་པ་མེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དབང་གིས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 91b

རེས་འགའ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ལྟོས་པ་མེད་ཅེ་ན། ལྟོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འགྱུར་ལ་རག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་

མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་སྔ་མ་འདོར་བ་དང་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་དེ་ལ་འདི་ཚད་

མར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ནི་རྟོགས་པ་དེར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ། སྐྱོན་འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་བཀག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཤུགས་ཀྱིས་ན་དངོས་པོ་

མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་གི་དོན་ནི་དངོས་པོ་བཀག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དགག་པའི་བསྡུ་བ་གཞི་མཐུན་པའམ་གཞི་ཐ་དད་པ་གང་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་དེ་ལས་ཚིག་གི་དོན་ཕྱི་མ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཟློག་པར་

བྱེད་དེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པས་བྱས་པ་ནི་དངོས་པོས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལས་ནི་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནས་

ཤེས་པ་འདིའི་རྒྱུ་བཀག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དགག་པའི་བསྡུ་བ་ཕྱི་མའི་ཚིག་གི་དོན་མེད་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དངོས་པོ་ཉིད་

མིང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་དངོས་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན། འདིས་ནི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཡང་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 92a

དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་པ་རང་རྒྱུད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་

ནུས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་གྱི། མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་

པ་ངེས་པ་དེའི་ཤུགས་དེས་དོན་གཞན་འགོག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་ལ་དེ་མེད་པས་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་

རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དཔེར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །

དེའི་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ངེས་པ་གང་གིས་འདྲེ་བ་གང་ཞིག་སྤོང་བར་ནུས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དང་འདྲེས་ན་དོན་དེ་སྤོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པར་ངེས་པས་འདྲེས་པ་གཞན་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་

ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ངེས་པའི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།

མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 92b

རྟོག་པ་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ངེས་པ་གང་གིས་མངོན་སུམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པར་འདི་ནི་དམིགས་སོ། །འདི་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་

དང་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ལས་དམིགས་པ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ཡིན་གྱི་སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་

དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་བལྟར་རུང་བའི་དམིགས་པ་དགག་པ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་

བལྟར་མི་རུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་སྲིད་པས། ཅི་མངོན་སུམ་འདིས་ས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་གཟུང་བའམ་བུམ་པ་དང་བྲལ་བ་མ་གཟུང་ངམ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པའི་བུམ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་

དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འདི་ན་སྣང་དུ་རུང་བའི་བུམ་པ་ཡོད་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་མ་བོར་བར་འཇུག་པ་ནི། མཐོང་བའི་སྟོབས་

ཀྱིས་གོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་

པར་རྟོག་པ་དམིགས་པ་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་རག་ལས་པ་བལྟར་རུང་བ་དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་རང་རྒྱུད་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 93a

པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བའི་དངོས་པོ་དག་རང་ལས་ཁྱད་པར་

ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་མེད་པ་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བལྟར་མི་རུང་བ་དག་ལ་ཅི་ལྟར་མེད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། བཤད་པ། མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་རུང་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པར་ནི་གཞག་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པར་

འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་མི་རུང་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རྟགས་མེད་པར་མི་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་

མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གིས་ནུས་ཤེ་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་དང་པོ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པའི་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དང་པོ་

ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་དེ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བའམ། གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་ན་དོན་ལ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོའོ། །ཅི་ལྟར་དོན་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།

དེ་དག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བར་ཡོད་པ་ན་གཞན་ཡོད་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཡོད་པ་གང་ཡོད་ན་ལྡོག་པ་དེ་དག་ནི་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ།

གང་གི་ཚེ་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་རྒྱུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་དེར་ཉིད་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཏེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 93b

དག་ཏུ་མི་དམིགས་ཞེས་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའམ། ཡང་ན་དགག་པར་བྱ་བ་གྲང་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །འདི་ནི་གྲང་

བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་དཔེར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དོན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འགལ་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གིས་ན་དོན་དོན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་

འགལ་བ་དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། འགའ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་ཉེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཡུལ་གཅིག་ལ་གནས་པར་འགལ་བར་རྟོགས་ཏེ། གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་དག་

བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་འདི་ཡང་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགལ་བ་གཞན་ནི་ངོ་བོ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་

སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ངོ་བོས་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་འགལ་བ་ནི་འདིས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནི་རང་བཞིན་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ནི་གཅིག་པ་ཙམ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་

པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་གཞན་ཚད་མའི་རྒྱུའི་རྟགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ངེས་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་

ཏེ་འགའ་ཞིག་གི་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་རྟགས་དང་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མ་ཡང་འཇིག་པ་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 94a

པ་ནི་འཇིག་པར་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་པ་ནི་གང་ཞིག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གང་དུ་འགྱུར་བ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་གཞན་དུ་ལྟོས་

པ་དེ་ནི་དེར་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གོས་ཀྱི་ཚོན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་དེར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བ་ངེས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་བརྗོད་པ་

ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དེར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམས་ཚང་བར་ངེས་པ་དང་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པར་ངེས་པ་གང་

ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་ན་རང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་དོན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པ་འཇིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་བཤད་པ། འཇིག་

པའི་རྒྱུ་རྣམས་དེ་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དག་ནི་གཞིག་པར་བྱ་བ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཆོས་ཡིན་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་རག་ལས་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལས་དོན་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པར་

འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་མ་ཚང་བ་དང་གགས་བྱེད་པ་སྲིད་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ལས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གྲུབ་ཅིང་། སྐད་ཅིག་

གསུམ་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྐད་ཅིག་གཉིས་གནས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་སྨོས་པ་ནི་དུས་ཅུང་ཟད་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་ཞིག་ཟླ་བ་དང་པོ་དང་བསྐལ་པར་གནས་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 94b

ཡང་ན་གཞིག་པར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་ལ་དེ་ལས་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཁོ་ནའོ། །གཞིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་ལས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་སྐད་ཅིག་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཁྱད་

པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་མེད་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡིན་པ་ན་སྐད་ཅིག་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ཉིད་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཕྱི་མའི་རྒྱུན་

དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་སྦྱར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་གནས་པར་འགྱུར་ལ། སྐད་ཅིག་ཙམ་གནས་ཀྱང་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱེད་མི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་ཕྱོགས་

ནི་དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་ཉིད་ལས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་པའམ། གང་གི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ནི་བུམ་པ་དེའི་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ངེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་

དེ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དང་། དེའི་རྒྱུ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ། བུམ་པའམ་དེའི་རྒྱུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་བུམ་པ་འཇིག་པར་ངེས་པའི་ནུས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བུམ་པ་བདག་ཉིད་འཇིག་པར་

བྱེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་བུམ་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བུམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པའམ་དེའི་རྒྱུ་ལས་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ནི་འཇིག་

པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒྱུད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདི་སྙམ་དུ་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་ནི་བརྒྱུད་ནས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་དངོས་སུ་ནུས་ལ། གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བརྒྱུད་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 95a

པས་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བུམ་པས་ནི་དངོས་སུ་བདག་ཉིད་ལྡོག་པར་མི་ནུས་པས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་གཞན་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་དངོས་སུ་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བུམ་པ་བྱེད་པར་མི་ནུས་ལ། བྱེད་པ་པོ་གཞན་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་

པ་ལ་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཡང་མཐར་བུམ་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དམ། བུམ་པ་དེའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ནི་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ལྡོག་པར་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་

ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བུམ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ལྡོག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བུམ་པའི་རྒྱུ་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བུམ་པ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་

པར་བྱེད་པ་བུམ་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བུམ་པ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་ཉིད་ལྡོག་པར་ནུས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོས་གང་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་

བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ལྡོག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ་བུམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདིར་བརྒྱུད་པས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།

འོན་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་། འགལ་བར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་རེས་འགའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རེས་

འགའ་བ་ཉིད་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ན་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 95b

འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ལ་ལར་ཡོད་པ་ཉིད་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ན་རེས་འགའ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་

ངོ་བོར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདི་ན་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ། ལྕགས་གོང་འབར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕགས་གོང་

འབར་བའི་རེག་པ་ཚ་བའི་རེག་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡིན་ཞིང་དེས་ཁྱབ་པ་ནི་བ་མོའི་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དངོས་སུ་འགལ་བ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་

ཏེ་གནས་པ་ཁོ་ནས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཞག་པ་ངེས་པ་མེད་པས་ངེས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ལ་རག་ལས་པའི་ཚད་མས་ནི་འགལ་བ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་

འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འགལ་བ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚད་མས་གནོད་པའི་འགལ་བ་འདི་ནི་འགལ་བ་སྔ་མ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འགལ་

བ་མ་ཡིན་ཡང་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ཡང་དོན་དུ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཁྱབ་བྱེད་སྤངས་པ་དེ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་སྒྲུབ་པས་ཀྱང་དགག་བྱ་མི་དམིགས་པ་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །འགལ་

བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ངེས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་དེར་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པ་འགོག་པ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །གང་དུ་ངེས་པ་མེད་པ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 96a

རྟགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེར་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ལས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་ཡིན་

ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ། ཅི་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའམ། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འགར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེས་ན་འདི་ལ་གཉིས་ལས་མི་དམིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་འཐད་

པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་འགོག་པ་ལ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་སྦྱར་ན་གཞི་མེད་པའི་དགག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་སྦྱོར་

བ་མི་འཐད་པས་གང་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའམ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་

གནས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། སྒྲའི་དོན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྒྲའི་དོན་དེ་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲའི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་ཏེ། དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་

ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་དོན་དེ་ཉིད་ནི་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་འགོག་པ་སྒྲའི་དོན་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་

ཞིག་ན། སྒྲ་འདི་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་བག་ཆགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པའི་དོན་ཏེ། དོན་དེ་ཡུལ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 96b

དོན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ན། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། སྒྲའི་ཐ་སྙད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐོག་མ་མེད་

པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། འཆད་པ་པོའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་

དངོས་པོ་ལས་མ་འདས་པར་བསྟན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྨྲ་བ་པོ་ལ་སྣང་བའི་དོན་བསྟན་པར་འདོད་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་

སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲས་ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་

སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། སྒྲའི་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དེའི་ཡུལ་

ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཤེས་པ་གང་ལས་དེ་དག་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྦྱར་བ་དང་། གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ལ་མི་སྣང་སྟེ།

དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་བླ་ན། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་དང་། གཉི་གའི་ཆོས་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཡང་དེའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 97a

བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་

ཡང་མེད་པའི་ཆོས་དང་། གཉི་གའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡོད་པ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ། །མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་

མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་

ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཞེན་པའོ། །གང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འདི་

རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། གཉི་གའི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད། སྒྲའི་དོན་ནི་ཞེན་པ་ཅི་

ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི། །དེ་ཁོ་ནའི་ཅི་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། གཉི་གའི་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གསུམ་

དུ་གནས་སོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ལ། སྒྲོ་བཏགས་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་དེ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 97b

ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ཆོས་ཅན་མ་སྤངས་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་སེམས་པ་ན་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཆོས་

ཅན་ལ་གཞིར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཅི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལས་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐོང་བའི་དོན་ཡོད་པ་དང་

མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲའི་དོན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནམ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་དེ་སྤངས་པར་

འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་དེ་ནི་སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤོང་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་རང་

གིས་རིག་པ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་

གཟུང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྒྲའི་དོན་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ནི་

ཞེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཡང་མེར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། ཞེན་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོས་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་པར་བྱས་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་བྱ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ་དང་འགགས་པ་འདས་པ་སྟེ།

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 98a

འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དེ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན།

འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་ཡན་ལག་ཅན་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་

མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། དངོས་

པོ་ལ་མི་སྲིད་པ་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དོན་དམ་པ་མ་བརྟགས་པ་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཕྱོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲ་རྣམ་དག་དོན་དམ་པའི་

རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་དོན་ལ་ཡང་སྒྲ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་འདི་དག་བློ་ལ་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། རང་གི་

མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་མ་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་

གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་གཙོ་བོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྒྲས་བསྐྱེད་པའི་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 98b

པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་བསྙོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་གཞག་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་

སྟོན་ཏེ། རང་རིག་པའི་དོན་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དགག་པར་མི་འཐད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་བསམ་པའི་སྐབས་བསྙོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སོ། །སྐབས་བསྙོན་དུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་སྒྲ་

དོན་བསྙོན་པ་མེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་

པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་དེ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ནི་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཅུང་ཞིག་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་ལ། མེད་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

དེས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཅུང་ཞིག་ཉམས་པའམ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་

སོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ལ་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་

པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་དེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲའི་དོན་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་གྱི།

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 99a

ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྲ་ལས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེན་པར་བྱས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲའི་དོན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་

ཅད་ཀྱི་ཚེ་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་དཔྱོད་པ་འཇུག་པ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་ཏེ། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་དཔྱོད་པའི་གཞིར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་

པ། དངོས་པོ་གང་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་འདི་འབྲེལ་བའོ། །ཅི་ལྟར་གྲང་བ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཙོ་བོ་དང་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདི་སྙམ་དུ་འདི་འདྲ་བའི་དོན་ནི་སྒྲའི་དོན་གྱིས་

ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དོན་དེ་ཡང་མེ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་དེ་ལ་སྒྲའི་དོན་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་དོན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཡང་གྲང་བ་སེལ་བ་ལ་

སོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན་ནི། གྲང་བ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་ཀྱི། སྒྲའི་དོན་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་མི་འཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །

སྔར་མ་ཐོབ་པ་དང་འགགས་པའི་དོན་དག་ལ་ཡང་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པ་དོན་གྱི་མ་སྐྱེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་ནི་རང་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲེག་པ་ལ་སོགས་

པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འདི་སྲེག་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ཆེད་དུ་གཉེར་བ་ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་དཔྱོད་པ་རྩོམ་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་ལྡན་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 99b

པ་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉེ་བར་དཔྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་གཟུགས་བཟང་བ་དང་ངན་པ་བརྟག་པ་ལ་ལྷུར་གཉེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་དཔྱོད་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཆོས་སུ་བརྗོད་ན། འོ་ན་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེར་ནི་མི་དམིགས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་

སོགས་པ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །འགལ་བ་མེད་པ་དེའི་ད་ལྟར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟགས་པར་བརྗོད་དོ། །གང་ཞིག་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གང་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེར་བལྟས་པ་ཡིན་

པ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་བརྟགས་པ་དེའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་པ་

དང་ཉེ་བར་སྤྲོས་པ་བཤད་ནས་སྐབས་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྐྱོན་འགའ་ཞིག་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། གང་དུ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནང་དུ་འདུ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་

པའམ། བྱེ་བྲག་མེད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་པ་ལས་བྱས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ནི་དག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་འདྲ་བར་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྟེ་དོན་

དེ་ལྟ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནམ། ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ན། ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 100a

འགྱུར་བ་དེས་ན་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གཉི་གར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། །གལ་ཏེ་

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ལ་ལར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། ཡོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་

འགྱུར་ན། ཁྱད་པར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པའོ། །ཅི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཚད་མ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་སྤྱི་སྟེ། རྒོལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་པར་

མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འདོད་ན་ཁྱད་པར་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་ནི་མ་ཟད་དེ། འོན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡང་འགལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་

སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ལ་མ་

ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་གོ་བྱེད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་

བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ། ཚད་མ་གང་གིས་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 100b

ཚིགས་གཞན་དོན་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ཁྱབ་

པ་མ་བརྗོད་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལ། ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་ཞེས་

སྨོས་སོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱེ་བྲག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་གོ། །དེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཅན་ལ་སྒྲུབ་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་

བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སུས་ཀྱང་བཀག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱིའི་རྣམ་པས་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་

བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་ན་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་དགྲོལ་

བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ་ཤེས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་རྒོལ་བའིའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡོད་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་

ན། རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་རྟོགས་པ་པོ་འགའ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་ན་ནི་འགའ་ཞིག་ཅུང་ཞིག་སྒྲུབ་པའམ། འགོག་པ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་མི་འགོག་ན་འོ་ན་ནི་ཡོད་པ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 101a

གེགས་མེད་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གེགས་མེད་པ་ནི་བདེན་ན་འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་དོན་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པར་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྐབས་ཀྱིས་

སྟོབས་སམ། དཔེར་ན་གཙོ་བོ་རྟག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་སྒྲས་མ་རེག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྨྲས་པས་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའམ་གཅིག་པུའི་གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ལ་གཞན་རྩོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་འདོད་པ་ཁྱད་

པར་གྱིས་ཟིན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་འདིས་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་ཡང་མཐོང་ནས་

ཁོ་བོ་ཅག་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྐྱོན་མེད་པར་ཁྱད་པར་ལ་རྩོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་

དང་། གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དོན་འདི་ལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཟློག་ནས་འཆད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱེད་འོག་མ་སྔར་འདོན་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་

ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དེ་རྩ་བའི་རང་བཞིན་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་

མེད་པར་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་དམ། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 101b

ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་སུ་ཡང་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་

བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །གང་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་གྲུབ་མོད། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་གྲུབ་པས་ནི་འདོད་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་

རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཞན་དག་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དང་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་མི་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་།

གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་མེ་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྩོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ་མེ་ཙམ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྲུབ་པས་ནི་ཅུང་ཟད་བྱར་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་

པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མེ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི། མེ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཅན་གྱི་གཞི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་

བོ། དེས་ནི་སྤྱི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད། འདི་ལྟར་གང་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་རྟེན་ཡིན་ཡང་གཞི་དེས་མེད་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་

ཡིན་ཏེ། མི་ལྡན་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུས་ན་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་མེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་གྲུབ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 102a

རྗེས་སུ་ཅིའི་དོན་དུ་འབྲང་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞི་མེད་ཀྱི་མེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཞི་ཡང་འཕེན་པ་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་

ཡུལ་ཡང་འཕངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱི་གཞི་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པས་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་མ་

འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞི་ངེས་པ་མེད་པའི་མེའི་སྤྱི་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འོ་ན་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པས་ཀྱང་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་གཙོ་བོའི་མཚན་ཉིད་འཕེན་ཏེ། དཔེར་ན་མེས་ཡུལ་དེ་འཕེན་པ་བཞིན་

ནོ། དེས་ན་འདིར་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདིར་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་

སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དུས་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་དུས་སུ་གང་ཞིག་མ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་བརྟགས་པར་འགྱུར་བ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མ་

གྲུབ་པོ། །ས་ཕྱོགས་དང་སྒྲ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་ལྡན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྡུད་པའི་དུས་སུ་དེའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་

ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཤེས་ནས་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། བརྗོད་ནས་ཚད་མར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 102b

དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། ཅི་ད་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་གཙོ་བོ་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རམ། གཙོ་བོའི་དོན་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་

གྱི་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་དུ་ཡང་གཙོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཙམ་ནི་གཙོ་བོ་

ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ། །ད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་གཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བློས་བསྐྱེད་པ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཙོ་བོའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་སྒྲའི་དོན་ཐམས་ཅད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་མ་

གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ་གཞི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྲའི་དོན་དེ་ཡང་ཁྱད་

པར་མེད་པ་སྒྲའི་དོན་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་དོན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཅི་ལྟར་སྔར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །

གལ་ཏེ་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟེན་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་མེད་ན་ནི་སྒྲའི་དོན་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འགའ་ཞིག་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 103a

ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་རང་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་

པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་ཤེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་དོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུམ་པའམ་བྱས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་

པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་བུམ་པ་དང་བྱས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གྲུབ་པ་དག་ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་སྒྲའི་དོན་འདི་དག་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་དོན་གྱི་

ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་ན་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དོན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲའི་དོན་ལ་དངོས་པོ་མི་

འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲའི་དོན་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དགག་པ་སྒྲུབ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་

གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ཆོས་ཅན་དུ་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདིར་དོན་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་དུ་ཡང་ཐུན་མོང་བ་སྤྱི་ཙམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ།

གཞན་དུ་ནི་གཞི་ངེས་པ་མེད་པའི་མེའི་སྤྱི་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དེར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེར་ཡང་གཞི་ངེས་པ་མེད་པའི་མེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 103b

དེས་ནི་ཁྱབ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་མེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་ན་ཕྱོགས་དང་

འབྲེལ་བའི་མེའི་སྤྱི་དེ་ལྟ་བུས་ནི་འགའ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་སུ་ལ་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་མི་བྱེད། སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་གང་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་

ཡོད་དོ་ཞེས་དུ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་གཞི་ངེས་པ་མེད་པའི་མེས་ཁྱབ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གཞི་ངེས་པ་མེད་པའི་མེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེས་ཆོས་ཅན་གང་དུ་སྣང་བ་དེར་མེའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་

ནི་དུ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ལས་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མེད་ན་མི་

འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་དགོས་ཏེ། ཕྱོགས་དེ་ལ་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་

བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་བསྟན་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་མ་བསྟན་ཀྱང་ཡུལ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བ་དེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བྱེད་

པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་མེད་པར་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མི་འགྲུབ་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། འདིར་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་གྲུབ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 104a

པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་མེད་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་དུས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་

པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་རིམ་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་འདི་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འགྲུབ་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་མེ་མེད་ན་དུ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་ཡུལ་མ་ངེས་པའི་མེ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱར་རིགས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འབའ་ཞིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྤྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་

དང་། དེས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི་མེ་འདིའི་དུ་བ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལྟར་དེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་འདི་

ལ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་ངག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལས་སུས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དོན་འདི་སློབ་དཔོན་

གྱིས་ཀྱང་བཤད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་འཁྲུལ་པར་སྤྱིའི་ཆོས་ཅན་གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྟགས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་

ངེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པར་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་སྤྱི་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་ཤུགས་ལས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 104b

ཁྱད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱབ་པ་བསྟན་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་

གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་མེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མ་

གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་དེའི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་

མེད་པར་ཏེ། མ་གཟུང་བར་དངོས་པོ་ཙམ་གང་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་ཡིན་གྱི། གཞི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་

དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བཤད་པ་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་རྒྱུས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་

རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་བསྒྲུབ་བྱས་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་

དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་འཛིན་ཅེ་ན། བཤད་པ།

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 105a

ཡོད་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།

ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་རྩོད་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །

དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་སྤྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ན་ནི་ཡོད་ཆོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཆོས་གང་

ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པས་འཁྲུལ་པ་སྟེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་

པ་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱོན་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བས་ན། ཡོད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཆ་གསུམ་མོ། །

ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་འགྲུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། གང་ཞིག་དངོས་པོའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་

གྲུབ་པར་མི་འདོད། ཅི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་གྲུབ་ན་དངོས་པོ་གྲུབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་དྲུག་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 105b

སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཆོས་གཞན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་མི་རུང་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དྲུག་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །འདིའི་བྱས་པ་ཉིད་གལ་ཏེ་བུམ་པ་དེ་ལས་བཀོལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཆོས་གཞན་དང་

འབྲེལ་པར་མི་རུང་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རུང་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣ་བས་གཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་

ལས་ལྡོག་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་འབྲེལ་པར་རུང་བས་ཆོས་གཞན་འཕངས་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཞན་གྱི་ཡང་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་གཞན་དང་བདག་ཉིད་

གཅིག་པས་འབྲེལ་པར་མི་རུང་བ་ཆོས་གཞན་སྤངས་པར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་གཞན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་

ཡིན་ནོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱས་པ་ལས་ལྡོག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བསལ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་གྲུབ་

པོ། ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཉི་གའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་ངོ་། །ཅི་ལྟར་ཆོས་གཅིག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡིན་པར་འགྱུར། ཆོས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མ་ཡིན་ནོ་

ཞེས་དོགས་ན། དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཉི་གའི་ཆོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་བརྟེན་པ་དེའོ། །གང་གིས་དངོས་པོ་ལ་མི་བརྟེན་ཅེ་ན། མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དོན་གཞན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 106a

མེད་པར་དགག་པས་ནི་ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་འགལ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཙམ་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ལུས་མེད་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་

ཤེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་དགག་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གནས་གཞི་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་འགའ་ཞིག་གི་ཡུལ་ཡིན་

ན་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཡུལ་ཡིན། གང་ཞིག་ཚད་མ་འགའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་འགའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་དང་བྲལ་

བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་འགོག་ན་ཅི་ད་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དེ་བས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་

མེད་ན་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་ཅི་ལྟར་དགག་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཉིད་བཀག་པ་ཁོ་ནས་དགག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། དགག་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ལ་ལར་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དགག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ལ་ལུས་ཅན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་བཀག་ན་དགག་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་ན་ཡང་ཚད་མའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་

ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དང་། ཕྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ན་དེ་ལ་གཞན་མེད་པ་མ་ངེས་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཟང་པོ་མ་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 106b

ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཡོངས་སུ་འཆད་པ་ཡང་གླུ་མི་ལེན་པ། ཤིང་ཟན་མི་ཟ་བ། ཚྭ་མི་ཟ་བ། གདོང་ཉི་མི་མཐོང་བ། མ་ནིང་མ་ཡིན་པ། ཨད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་དགག་པ་གནས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་རྗེས་སུ་མ་བགྲངས་པའི་དོན་དག་ལས་

ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲའི་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་དོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཀྱེ་མ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བའོ། །ཅི་ལྟར་དཀར་བས་འཚོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་དོན་ངེས་པའི་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །

བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དོན་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་མ་ངེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་ལན་ཅིག་ངེས་པར་བྱས་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བཤད་པ། ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བྲང་བརྡུངས་ཤིང་ཆོ་ངེས་

བཏབ་ཀྱང་། བྲང་བརྡུངས་ཤིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་པ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། བརྡ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བརྡ་ལས་མ་འདས་

པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲ་ལ་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མི་ལྡོག་གོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་བཞིན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་

ཞེ་ན། བཤད་པ། འབྲས་བུ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་དོན་དུ་འཇུག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ནི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དེ། དེ་དག་

གིས་སྒྲ་བཟང་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་མི་བཟང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཉི་མ་མི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་དང་། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཚོགས་གཉི་གར་ཡང་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 107a

དོན་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་གཅིག་ལས་དོན་མི་རྟོགས་ན་གཞན་ལས་ཀྱང་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་འདོད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཉི་མ་མི་

མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་སྒྲ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལ་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གཞན་དུ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་ཡང་བརྡ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་

བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟང་པོར་འདོད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་དངོས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉི་ག་དངོས་སུ་

སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེས་ན་བརྡ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་

ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་བསྡུ་བ་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གཞན་གྱི་བསྡུ་བ་མི་ནུས་པར་བརྟགས་པ་དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞར་ལ་སྒྲ་རྣམས་ལ་བཟང་པོ་ཉིད་ངེས་པར་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཅད་པ་

ཙམ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པའི་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་སྲིད་པ་དེའི་དོགས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྟེ་ལོག་པའོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་

པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་དོགས་པ་ཡང་འཆད་པས་ཐོབ་པར་བྱས་པ་གང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 107b

པའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཀྱང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་འཛིན་པས་དངོས་པོ་

མེད་པ་མི་འཛིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་བརྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཚད་མས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་

ཡིན་ན་དེས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་རྣམ་པར་མ་བཞག་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་བྱས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆུ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ཆུ་འཇུག་

པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པར་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཚད་མ་གཅིག་གི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་

དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་དག་ཀྱང་འདིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་པོས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་རང་

བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་མི་འོས་ལ། བརྗོད་ན་ཡང་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། སྨྲ་བ་པོ་དེ་གཉི་གའི་ཆོས་སུ་སྨྲས་པས་གཉི་གའི་ཆོས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གོ་བར་

བྱེད་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས། དེ་ཉིད་འདི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་བསྙོན་པ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་པ་ལ་འགའ་ཞིག་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 108a

མི་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པས་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པས་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་ན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་

ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་། ངས་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་

སོགས་པ་རྟག་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་གོ། །མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཉི་གར་ཡང་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟག་

གམ་མི་རྟག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་རུང་ཉིད་དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སྨྲས་པ། ཕྱོགས་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་

ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འདོད་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཅི་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ཡིན་ནམ།

འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་བརྟགས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཀྱང་། དངོས་པོ་གནས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱོགས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་པས། ཕྱོགས་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་

ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་སྨྲ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བརྟགས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གཞན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་འཁྲུལ་པ་དངོས་པོ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 108b

འདི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་གང་ཞིག་ཅེས་ཕ་རོལ་ལ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདྲིའོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་གཟུང་ནས་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཅི་ལྟར་དངོས་པོའི་

གནས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་གཉི་གའི་ཆོས་སུ་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ལ་ནི་གཉི་གའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་

བ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མི་ལྟོས་ཤེ་ན། དངོས་པོར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་

ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་བརྟགས་པས་ན་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བྱས་པར་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་མ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་

ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་པའི་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་

ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པའི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཚད་མས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཕྱོགས་སམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་

བྱས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་མ་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། བྱས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚད་མས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་བྱས་པ་ཙམ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 109a

དེའི་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་ཕྱོགས་ལས་གཞན་དག་ལ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་འདོད་པས་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པས་གཏན་ཚིགས་མི་

འཁྲུལ་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་ནི་དངོས་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བཟློག་པའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པར་མི་

འགྱུར་བ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཅི་ལྟ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་སུམ་

རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་དེ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་གང་གིས་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་ཕྱོགས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་

མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་

སུ་བྱས་པས་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མི་གནོད་ཅེ་ན། ཚད་མ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།

གང་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་སྐད་བཤད་ཅེ་ན། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གཅིག་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཀྱང་། དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 109b

ཏེ། ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདི་སྙམ་དུ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད་པ་དེས་ན་གང་གི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན།

དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་ན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། གནོད་པ་མེད་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ནི་ངེས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་འགའ་ཞིག་ལས་

གནོད་པ་མེད་པར་ངེས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་མི་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་གི་དོན་དུ་མི་འཁྲུལ་པ་བསམ་པ་འགའ་ཡང་གང་གི་ཡང་སྒྲུབ་པར་

བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ལ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ཚད་མས་གང་ཞིག་གང་གིས་ཁྱབ་པའམ་མ་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པའམ། གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུའི་འདོད་

པས་དངོས་པོའི་ཆོས་དངོས་པོ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་འགའ་ཞིག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཁྱབ་པ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་

པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། འཁྲུལ་པ་མེད་ལ་གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ནའོ། །ཤིན་དུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞད་གད་དུ་བྱེད་

པའོ། །དེ་ལྟར་གཉི་གའི་ཆོས་མ་ངེས་པར་བསྟན་ནས། མེད་པའི་ཆོས་འགལ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། མེད་པའི་ཆོས་བརྗོད་ན་ནི་འདིའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ཀྱང་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 110a

ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །འདི་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བཅད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་འགལ་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་

པོ་མེད་པ་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ག་ཡང་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ཏེ།

བྱེ་བྲག་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ཁྱབ་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་འདི་སྒྲུབ་པར་

བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཙམ་དེ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེས་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ངེས་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བཟློག་པས་ཁྱབ་པ་

གྲུབ་པ་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་མ་གྲུབ་པས་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བར་དོགས་ཀྱི། གྲུབ་པ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་

ཅན་ཡིན་པས། དེ་གྲུབ་ན་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྟར་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞར་ལས་འོངས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དཀྱུས་

མ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 110b

གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཅན་ཡིན་པ་འགལ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྔར་དཔེར་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་སྲོག་

ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྱི་གཞལ་བྱ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་ངེས་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བསལ་བའི་དོན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཉིས་གསུངས་ཏེ། མ་ངེས་པ་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན་བཤད་པར་བྱའོ། །ལྡོག་པ་མི་མཐུན་

པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཙོར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབས་ནས་གཞན་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །

ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ཐབས་དེས་ནི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དེ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པ་ན་གློག་ལ་

སོགས་པ་ལ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་འདི་ལས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།

འདི་ལ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །འོ་ན་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་

མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ལོག་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྟ་བུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 111a

དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་དེ། འོ་ན་ནི་འདིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་ལྡོག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་

མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདིར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐུན་

པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གང་འགའ་ཞིག་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདིས་ལྡོག་པའི་དོན་ཅི་འདྲ་བ་

བཞིན་བརྗོད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་

ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་

སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟག་པ་དང་མེ་མེད་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་བྱས་པར་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཐེ་

ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་པོས་མཐོང་བ་དེར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་བྱས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན། གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་

เล่ม ๑๘๗ · หน้า 111b

པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པར་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་པར་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་

གནས་སྐབས་གང་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་མ་རྟོགས་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས། སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་

སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་ནུས་པ་ཡིན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་

པར་བཅད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་བྱས་པས་གང་ན་འདི་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲི་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་བ་

ཡིན། སྒྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ཡོད་པ་ཙམ་

གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་ཆེ་བས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་

ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་ལོག་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་པའོ། །འདིར་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་

ที่มาและสัญญาอนุญาต

ตัวบท: e-text เตนยูร์ฉบับเดเกของ Esukhia (Esukhia/derge-tengyur · commit 17465313) · สาธารณสมบัติ

สัญญาอนุญาต Public Domain · หลักฐาน

README ของ Esukhia/derge-tengyur ที่ commit 174653137d62 ส่วน "License" (เปิดอ่านแล้ว ๔ ต.ค. ๒๕๖๙): "This work is a mechanical reproduction of a Public domain work, and as such is also in the Public domain." · GitHub license = null (ไม่มีไฟล์ LICENSE) · สำเนาคำต่อคำ: data/tengyur-src/SOURCE-README.md

ไม่มีคำแปล — ตัวบทเป็นภาษาทิเบตอย่างเดียว เพราะยังไม่มีคำแปลที่เราได้รับอนุญาตให้เผยแพร่ (คำแปลของ 84000 ห้ามดัดแปลงและห้ามใช้เชิงพาณิชย์)

  • หน้านี้แสดงคำอ่านตามแผ่นไม้ — เครื่องหมายบรรณาธิการของ Esukhia ({เดิม,ปรับ} · (ผิด?,เสนอ) · […] · #) เก็บครบอยู่ในข้อมูล
  • ตัวบทภาษาทิเบตยังไม่อยู่ในการค้นหาของคลัง — ตัวตัดคำที่มีตัดสระของอักษรทิเบตทิ้ง จึงให้ผลที่ผิด