กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อุปาทา จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อุปาทา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อุปาทา รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อุปาทา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ โนอุปาทา โผฏฺฐพฺพายตนํ อาโปธาตุ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ โนอุปาทา ฯ

รูปภายในเป็นอุปาทา นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในเป็นอุปาทา. รูปภายนอกที่เป็นอุปาทา นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอุปาทา. รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทา นั้น เป็นไฉน? โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทา.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อุปาทินฺนํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อุปาทินฺนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อุปาทินฺนํ อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อุปาทินฺนํ ฯ {๕๘๙.๑} กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อนุปาทินฺนํ สทฺทายตนํ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ สทฺทายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อนุปาทินฺนํ ฯ

รูปภายในเป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในเป็นอุปาทินนะ. รูปภายนอกที่เป็นอุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะคันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติกพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอุปาทินนะ. รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนะ นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตารูปอนิจจตา หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะโผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อุปาทินฺนุปาทานิยํ ฯ {๕๙๐.๑} กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ สทฺทายตนํ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น กมฺมสฺส กตตฺตา รูปายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อนุปาทินฺนุปาทานิยํ ฯ

รูปภายในเป็นอุปาทินนุปาทานิยะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในเป็นอุปาทินนุปาทานิยะ. รูปภายนอกที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยะ นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะคันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติกพฬิงการาหาร ที่กรรมแต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยะ. รูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยะ นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา รูปชรตารูปอนิจจตา หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะอากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่กรรมมิได้แต่งขึ้น รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อนิทสฺสนํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อนิทสฺสนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ สนิทสฺสนํ รูปายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ สนิทสฺสนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อนิทสฺสนํ สทฺทายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อนิทสฺสนํ ฯ

รูปภายในที่เป็นอนิทัสสนะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในเป็นอนิทัสสนะ. รูปภายนอกที่เป็นสนิทัสสนะ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นสนิทัสสนะ. รูปภายนอกที่เป็นอนิทัสสนะ นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอนิทัสสนะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ สปฺปฏิฆํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ สปฺปฏิฆํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ สปฺปฏิฆํ รูปายตนํ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ สปฺปฏิฆํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อปฺปฏิฆํ อิตฺถินฺทฺริยํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อปฺปฏิฆํ ฯ

รูปภายในเป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในเป็นสัปปฏิฆะ. รูปภายนอกที่เป็นสัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นสัปปฏิฆะ. รูปภายนอกที่เป็นอัปปฏิฆะ นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอัปปฏิฆะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อินฺทฺริยํ จกฺขุนฺทฺริยํ ฯเปฯ กายินฺทฺริยํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ อินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อินฺทฺริยํ อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอินฺทฺริยํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอินฺทฺริยํ ฯ

รูปภายในเป็นอินทรีย์ นั้น ไฉน? จักขุนทรีย์ ฯลฯ กายินทรีย์ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในเป็นอินทรีย์. รูปภายนอกที่เป็นอินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอินทรีย์.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นมหาภูตํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นมหาภูตํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ มหาภูตํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อาโปธาตุ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ มหาภูตํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นมหาภูตํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นมหาภูตํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นมหาภูต นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นมหาภูต. รูปภายนอกที่เป็นมหาภูต นั้น เป็นไฉน? โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นมหาภูต. รูปภายนอกที่ไม่เป็นมหาภูต นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นมหาภูต.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นวิญฺญตฺติ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นวิญฺญตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ วิญฺญตฺติ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ วิญฺญตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นวิญฺญตฺติ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นวิญฺญตฺติ ฯ

รูปภายในไม่เป็นวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นวิญญัติ. รูปภายนอกที่เป็นวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปภายนอกที่เป็นวิญญัติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นวิญญัติ นั้น เป็นไฉน. รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นวิญญัติ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจิตฺตสมุฏฺฐานํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจิตฺตสมุฏฺฐานํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จิตฺตสมุฏฺฐานํ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ จิตฺตชํ จิตฺตเหตุกํ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปายตนํ สทฺทายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จิตฺตสมุฏฺฐานํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจิตฺตสมุฏฺฐานํ อิตฺถินฺทฺริยํ ปุริสินฺทฺริยํ ชีวิตินฺทฺริยํ รูปสฺส ชรตา รูปสฺส อนิจฺจตา ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ น จิตฺตชํ น จิตฺตเหตุกํ น จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปายตนํ สทฺทายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปสฺส ลหุตา รูปสฺส มุทุตา รูปสฺส กมฺมญฺญตา รูปสฺส อุปจโย รูปสฺส สนฺตติ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจิตฺตสมุฏฺฐานํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นจิตตสมุฏฐาน นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นจิตตสมุฏฐาน. รูปภายนอกที่เป็นจิตตสมุฏฐาน นั้นเป็นไฉน? กายวิญญัติ วจีวิญญัติ หรือแม้รูปอื่นใด มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะคันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ รูปลหุตา รูปมุทุตารูปกัมมัญญตา รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่เกิดจากจิต มีจิตเป็นเหตุ มีจิตเป็นสมุฏฐาน รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นจิตตสมุฏฐาน. รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตสมุฏฐาน นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ รูปชรตา รูปอนิจจตา หรือรูปแม้อื่นใด มีอยู่ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุอาโปธาตุ รูปลหุตา รูปกัมมัญญตา รูปอุปจยะ รูปสันตติ กพฬิงการาหาร ที่ไม่ได้เกิดจากจิตไม่มีจิตเป็นเหตุ ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตสมุฏฐาน.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจิตฺตสหภุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจิตฺตสหภุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จิตฺตสหภุ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จิตฺตสหภุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจิตฺตสหภุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจิตฺตสหภุ ฯ

รูปภายในไม่เป็นจิตตสหภู นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นจิตตสหภู. รูปภายนอกที่เป็นจิตตสหภู นั้น เป็นไฉน? กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นจิตตสหภู. รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตสหภู นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นจิตตสหภู.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจิตฺตานุปริวตฺติ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจิตฺตานุปริวตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จิตฺตานุปริวตฺติ กายวิญฺญตฺติ วจีวิญฺญตฺติ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จิตฺตานุปริวตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจิตฺตานุปริวตฺติ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจิตฺตานุปริวตฺติ ฯ

รูปภายในไม่เป็นจิตตานุปริวัติ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นจิตตานุปริวัติ. รูปภายนอกที่เป็นจิตตานุปริวัติ นั้น เป็นไฉน? กายวิญญัติ วจีวิญญัติ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นจิตตานุปริวัติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตานุปริวัติ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นจิตตานุปริวัติ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ โอฬาริกํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ โอฬาริกํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ โอฬาริกํ รูปายตนํ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ โอฬาริกํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ สุขุมํ อิตฺถินฺทฺริยํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ สุขุมํ ฯ

รูปภายในที่หยาบ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่หยาบ. รูปภายนอกที่หยาบ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่หยาบ. รูปภายนอกที่ละเอียด นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ละเอียด.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ สนฺติเก จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ สนฺติเก ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ ทูเร อิตฺถินฺทฺริยํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ ทูเร ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ สนฺติเก รูปายตนํ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ สนฺติเก ฯ

รูปภายในที่อยู่ใกล้ นั้นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่อยู่ใกล้. รูปภายนอกที่อยู่ไกล นั้น เป็นไฉน? อิตถินทรีย์ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่อยู่ไกล. รูปภายนอกที่อยู่ใกล้ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่อยู่ใกล้.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส วตฺถุ จกฺขายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส วตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ โสตายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส. รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส. รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน? โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุ-*สัมผัส.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสชาย เวทนาย ฯเปฯ สญฺญาย ฯเปฯ เจตนาย ฯเปฯ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส วตฺถุ จกฺขายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส วตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ โสตายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของเวทนาอัน เกิดแต่จักขุสัมผัส ฯลฯ ของสัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ. รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ. รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ โสตสมฺผสฺสสฺส ฯเปฯ ฆานสมฺผสฺสสฺส ฯเปฯ ชิวฺหาสมฺผสฺสสฺส ฯเปฯ กายสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายสมฺผสฺสสฺส วตฺถุ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายสมฺผสฺสสฺส วตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายสมฺผสฺสสฺส นวตฺถุ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของโสตสัมผัส ฯลฯ ของฆานสัมผัส ฯลฯ ของชิวหาสัมผัส ฯลฯ ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส. รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน? กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส. รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายสมฺผสฺสชาย เวทนาย ฯเปฯ สญฺญาย ฯเปฯ เจตนาย ฯเปฯ กายวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายวิญฺญาณสฺส วตฺถุ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายวิญฺญาณสฺส วตฺถุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายวิญฺญาณสฺส นวตฺถุ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของเวทนาอันเกิดแต่กายสัมผัส ฯลฯ ของ สัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ. รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ. รูปภายในไม่เป็นที่อาศัยของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกาย-*วิญญาณ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส อารมฺมณํ รูปายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส อารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ สทฺทายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส. รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุสมฺผสฺสชาย เวทนาย ฯเปฯ สญฺญาย ฯเปฯ เจตนาย ฯเปฯ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส อารมฺมณํ รูปายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส อารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ สทฺทายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของเวทนาอันเกิดแต่จักขุสัมผัส ฯลฯ ของ สัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ. รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ รูปนี้ทั้งเรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ โสตสมฺผสฺสสฺส ฯเปฯ ฆานสมฺผสฺสสฺส ฯเปฯ ชิวฺหาสมฺผสฺสสฺส ฯเปฯ กายสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายสมฺผสฺสสฺส อารมฺมณํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายสมฺผสฺสสฺส อารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายสมฺผสฺสสฺส นอารมฺมณํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของโสตสัมผัส ฯลฯ ของฆานสัมผัส ฯลฯ ของชิวหาสัมผัส ฯลฯ ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส. รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน? โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกเป็นอารมณ์ของกายสัมผัส. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายสมฺผสฺสชาย เวทนาย ฯเปฯ สญฺญาย ฯเปฯ เจตนาย ฯเปฯ กายวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญาณสฺส อารมฺมณํ โผฏฺฐพฺพายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญาณสฺส อารมฺมณํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญาณสฺส นอารมฺมณํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของเวทนา อันเกิดแต่กายสัมผัส ฯลฯ ของ สัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ. รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ นั้น เป็นไฉน? รูปายาตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจกฺขายตนํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจกฺขายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขายตนํ ยํ จกฺขุํ จตุนฺนํ มหาภูตานํ อุปาทาย ปสาโท ฯเปฯ สุญฺโญ คาโมเปโส อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจกฺขายตนํ โสตายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจกฺขายตนํ ฯ

รูปภายนอกที่ไม่เป็นจักขายตนะ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นจักขายตนะ. รูปภายในที่เป็นจักขายตนะ นั้น เป็นไฉน? จักขุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า จักขุบ้าง ฯลฯ บ้านว่างบ้างรูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นจักขายตนะ. รูปภายในที่ไม่เป็นจักขายตนะ นั้น เป็นไฉน? โสตายนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นจักขายตนะ.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโสตายตนํ ฯเปฯ นฆานายตนํ ฯเปฯ นชิวฺหายตนํ ฯเปฯ นกายายตนํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นกายายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายายตนํ โย กาโย จตุนฺนํ มหาภูตานํ อุปาทาย ปสาโท ฯเปฯ สุญฺโญ คาโมเปโส อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายายตนํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายายตนํ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นโสตายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นฆานายตนะ ฯลฯ ไม่ เป็นชิวหายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นกายายตนะ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นกายายตนะ. รูปภายในที่เป็นกายายตนะ นั้น เป็นไฉน? กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า กายบ้าง ฯลฯ บ้านว่างบ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นกายายตนะ. รูปภายในที่ไม่เป็นกายายตนะ นั้นเป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นกายายตนะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นรูปายตนํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นรูปายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปายตนํ ยํ รูปํ จตุนฺนํ มหาภูตานํ อุปาทาย วณฺณนิภา ฯเปฯ รูปธาตุเปสา อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นรูปายตนํ สทฺทายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นรูปายตนํ ฯ

รูปภายในที่ไม่เป็นรูปายตนะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปายตนะ. รูปภายนอกที่เป็นรูปายตนะ นั้น เป็นไฉน? รูปใด เป็นสี อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า รูปบ้าง รูปายตนะบ้าง รูปธาตุบ้างรูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปายตนะ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปายตนะ นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปายาตนะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นสทฺทายตนํ ฯเปฯ นคนฺธายตนํ ฯเปฯ นรสายตนํ ฯเปฯ นโผฏฺฐพฺพายตนํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นโผฏฺฐพฺพายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ โผฏฺฐพฺพายตนํ ปฐวีธาตุ ฯเปฯ โผฏฺฐพฺพธาตุเปสา อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ โผฏฺฐพฺพายตนํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโผฏฺฐพฺพายตนํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโผฏฺฐพฺพายตนํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นสัททายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นคันธายตนะ ฯลฯ ไม่เป็น รสายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ. รูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้น เป็นไฉน? ปฐวีธาตุ ฯลฯ นี้เรียกว่า โผฏฐัพพะบ้าง โผฏฐัพพายตนะบ้าง โผฏฐัพพธาตุบ้างรูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพายตนะ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจกฺขุธาตุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจกฺขุธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุธาตุ จกฺขายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจกฺขุธาตุ โสตายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจกฺขุธาตุ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นจักขุธาตุ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นจักขุธาตุ. รูปภายในที่เป็นจักขุธาตุ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นจักขุธาตุ. รูปภายในที่ไม่เป็นจักขุธาตุ นั้น เป็นไฉน? โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นจักขุธาตุ.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโสตธาตุ ฯเปฯ นฆานธาตุ ฯเปฯ นชิวฺหาธาตุ ฯเปฯ นกายธาตุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นกายธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายธาตุ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายธาตุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายธาตุ ฯ

รูปภายนอกที่ไม่เป็นโสตธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นฆานธาตุ ฯลฯ ไม่เป็น ชิวหาธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นกายธาตุ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นกายธาตุ. รูปภายในที่เป็นกายธาตุ นั้น เป็นไฉน? กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นกายธาตุ. รูปภายในที่ไม่เป็นกายธาตุ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นกายธาตุ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นรูปธาตุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นรูปธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปธาตุ รูปายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นรูปธาตุ สทฺทายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นรูปธาตุ ฯ

รูปภายในที่ไม่เป็นรูปธาตุ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นรูปธาตุ. รูปภายนอกที่เป็นรูปธาตุ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปธาตุ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปธาตุ นั้น เป็นไฉน? สัททายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปธาตุ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นสทฺทธาตุ ฯเปฯ นคนฺธธาตุ ฯเปฯ นรสธาตุ ฯเปฯ นโผฏฺฐพฺพธาตุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นโผฏฺฐพฺพธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ โผฏฺฐพฺพธาตุ โผฏฺฐพฺพายตนํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ โผฏฺฐพฺพธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโผฏฺฐพฺพธาตุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโผฏฺฐพฺพธาตุ ฯ

รูปภายในไม่เป็นสัททธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นคันธธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นรส ธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ. รูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้น เป็นไฉน? โผฏฐัพพายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นโผฏฐัพพธาตุ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจกฺขุนฺทฺริยํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นจกฺขุนฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุนฺทฺริยํ ยํ จกฺขุํ จตุนฺนํ มหาภูตานํ อุปาทาย ปสาโท ฯเปฯ สุญฺโญ คาโมเปโส อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ จกฺขุนฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจกฺขุนฺทฺริยํ โสตายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นจกฺขุนฺทฺริยํ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นจักขุนทรีย์ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นจักขุนทรีย์. รูปภายในที่เป็นจักขุนทรีย์ นั้นเป็นไฉน? จักขุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า จักขุบ้าง ฯลฯ บ้านว่างบ้าง รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นจักขุนทรีย์. รูปภายในที่ไม่เป็นจักขุนทรีย์ นั้น เป็นไฉน? โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นจักขุนทรีย์.

กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นโสตินฺทฺริยํ ฯเปฯ นฆานินฺทฺริยํ ฯเปฯ นชิวฺหินฺทฺริยํ ฯเปฯ นกายินฺทฺริยํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นกายินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายินฺทฺริยํ โย กาโย จตุนฺนํ มหาภูตานํ อุปาทาย ปสาโท ฯเปฯ สุญฺโญ คาโมเปโส อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ กายินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายินฺทฺริยํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ ชิวฺหายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายินฺทฺริยํ ฯ

รูปภายนอกไม่เป็นโสตินทรีย์ ฯลฯ ไม่เป็นฆานินทรีย์ ฯลฯ ไม่เป็น ชิวหินทรีย์ ฯลฯ ไม่เป็นกายินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นกายินทรีย์. รูปภายในที่เป็นกายินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้เรียกว่า กายบ้าง ฯลฯ บ้านว่างบ้างรูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่เป็นกายินทรีย์. รูปภายในที่ไม่เป็นกายินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นกายินทรีย์.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นอิตฺถินฺทฺริยํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นอิตฺถินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อิตฺถินฺทฺริยํ ยํ อิตฺถิยา อิตฺถีลิงฺคํ อิตฺถีนิมิตฺตํ อิตฺถีกุตฺตํ อิตฺถากปฺโป อิตฺถิตฺตํ อิตฺถีภาโว อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อิตฺถินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอิตฺถินฺทฺริยํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอิตฺถินฺทฺริยํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอิตถินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นชีวิตถินทรีย์. รูปภายนอกที่เป็นอิตถินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? ทรวดทรงหญิง เครื่องหมายให้รู้ว่าหญิง กิริยาหญิง อาการหญิง สภาพหญิง ภาวะหญิง ของหญิง ปรากฏได้ ด้วยเหตุใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอิตถินทรีย์. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอิตถินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอิตถินทรีย์.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นปุริสินฺทฺริยํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นปุริสินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ ปุริสินฺทฺริยํ ยํ ปุริสสฺส ปุริสลิงฺคํ ปุริสนิมิตฺตํ ปุริสกุตฺตํ ปุริสากปฺโป ปุริสตฺตํ ปุริสภาโว อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ ปุริสินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นปุริสินฺทฺริยํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นปุริสินฺทฺริยํ ฯ

รูปภายในที่ไม่เป็นปุริสินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นปุริสินทรีย์. รูปภายนอกที่เป็นปุริสินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? ทรวดทรงชาย เครื่องหมายให้รู้ว่าชาย กิริยาชาย อาการชาย สภาพชาย ภาวะชายของชาย ปรากฏได้ ด้วยเหตุใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นปุริสินทรีย์. รูปภายนอกที่ไม่เป็นปุริสินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นปุริสินทรีย์

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นชีวิตินฺทฺริยํ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นชีวิตินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ ชีวิตินฺทฺริยํ โย เตสํ รูปีนํ ธมฺมานํ อายุ ฐิติ ยปนา ยาปนา อิริยนา วตฺตนา ปาลนา ชีวิตํ ชีวิตินฺทฺริยํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ ชีวิตินฺทฺริยํ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นชีวิตินฺทฺริยํ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นชีวิตินฺทฺริยํ ฯ

รูปภายในไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นชีวิตินทรีย์ รูปภายนอกที่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไปอยู่ กิริยาที่เป็นไปอยู่ อาการที่สืบเนื่องกันอยู่ ความประพฤติเป็นไปอยู่ ความหล่อเลี้ยงอยู่ ชีวิต อินทรีย์คือชีวิต ของรูปธรรมนั้นๆ อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกเป็นชีวิตินทรีย์. รูปภายนอกที่ไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นชีวิตินทรีย์.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายวิญฺญตฺติ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นกายวิญฺญตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญตฺติ ยา กุสลจิตฺตสฺส วา อกุสลจิตฺตสฺส วา อพฺยากตจิตฺตสฺส วา อภิกฺกมนฺตสฺส วา ปฏิกฺกมนฺตสฺส วา อาโลเกตฺตสฺส วา วิโลเกตฺตสฺส วา สมฺมิญฺเชนฺตสฺส วา ปสาเรนฺตสฺส วา กายสฺส ถมฺภนา สนฺถมฺภนา สนฺถมฺภิตตฺตํ วิญฺญตฺติ วิญฺญาปนา วิญฺญาปิตตฺตํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กายวิญฺญตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นกายวิญฺญตฺติ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นกายวิญฺญตฺติ ฯ

รูปภายในไม่เป็นกายวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นกายวิญญัติ. รูปภายนอกที่เป็นกายวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? การเคร่งตึง กิริยาที่เคร่งตึงด้วยดี ความเคร่งตึงด้วยดี การแสดงให้รู้ ความหมายกิริยาที่แสดงให้รู้ความหมาย ความแสดงให้รู้ความหมาย แห่งกาย ของบุคคลผู้มีจิตเป็นกุศลหรือมีจิตเป็นอกุศล หรือมีจิตเป็นอัพยากฤต ก้าวไปอยู่ ถอยกลับอยู่ แลดูอยู่ เหลียวซ้ายแลขวาอยู่ คู้เข้าอยู่ หรือเหยียดออกอยู่ อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นกายวิญญัติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นกายวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นกายวิญญัติ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นวจีวิญฺญตฺติ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นวจีวิญฺญตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ วจีวิญฺญตฺติ ยา กุสลจิตฺตสฺส วา อกุสลจิตฺตสฺส วา อพฺยากตจิตฺตสฺส วา วาจา คิรา พฺยปฺปโถ อุทีรณํ โฆโส โฆสกมฺมํ วาจา วจีเภโท อยํ วุจฺจติ วาจา ยา ตาย วาจาย วิญฺญตฺติ วิญฺญาปนา วิญฺญาปิตตฺตํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ วจีวิญฺญตฺติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นวจีวิญฺญตฺติ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นวจีวิญฺญตฺติ ฯ

รูปภายในไม่เป็นวจีวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นวจีวิญญัติ. รูปภายนอกที่เป็นวจีวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? การพูด การเปล่งวาจา การเจรจา การกล่าว การป่าวร้อง การโฆษณา วาจา วจีเภทแห่งบุคคลผู้จิตเป็นกุศล หรือมีจิตเป็นอกุศล หรือมีจิตเป็นอัพยากฤต อันใด นี้เรียกว่า วาจาการแสดงให้รู้ความหมาย กิริยาที่แสดงให้รู้ความหมาย ความแสดงให้รู้ความหมาย ด้วยวาจานั้นอันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นวจีวิญญัติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นวจีวิญญัติ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นวจีวิญญัติ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นอากาสธาตุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นอากาสธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อากาสธาตุ โย อากาโส อากาสคตํ อฆํ อฆคตํ วิวโร วิวรคตํ อสมฺผุฏฺฐํ จตูหิ มหาภูเตหิ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อากาสธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอากาสธาตุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอากาสธาตุ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอากาสธาตุ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นอากาสธาตุ. รูปภายนอกที่เป็นอากาสธาตุ นั้น เป็นไฉน? อากาศ ธรรมชาติอันนับว่าอากาศ ความว่างเปล่า ธรรมชาติอันนับว่าความว่างเปล่าช่องว่าง ธรรมชาติอันนับว่าช่องว่าง อันมหาภูตรูป ๔ ไม่ถูกต้องแล้ว อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่ารูปภายนอกที่เป็นอากาสธาตุ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอากาสธาตุ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอากาสธาตุ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นอาโปธาตุ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ นอาโปธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ อาโปธาตุ ยํ อาโป อาโปคตํ สิเนโห สิเนหคตํ พนฺธนตฺตํ รูปสฺส อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ อาโปธาตุ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอาโปธาตุ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ นอาโปธาตุ ฯ

รูปภายในไม่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นอาโปธาตุ. รูปภายนอกที่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน? สภาวะที่เอิบอาบ ธรรมชาติที่เอิบอาบ สภาวะที่เหนียว ธรรมชาติที่เหนียว ธรรมชาติเครื่องเกาะกุมรูป รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอาโปธาตุ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอาโปธาตุ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นลหุตา จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นลหุตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส ลหุตา ยา รูปสฺส ลหุตา ลหุปริณามตา อทนฺธนตา อวิตฺถนตา อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส ลหุตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นลหุตา รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นลหุตา ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปลหุตา นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปลหุตา. รูปภายนอกที่เป็นรูปลหุตา นั้น เป็นไฉน? ความเบา ความรวดเร็ว ความไม่เชื่องช้า ความไม่หนัก แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปลหุตา. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปลหุตา นั้นเป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปลหุตา.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นมุทุตา จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นมุทุตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส มุทุตา ยา รูปสฺส มุทุตา มทฺทวตา อกกฺขฬตา อกถินตา อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส มุทุตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นมุทุตา รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นมุทุตา ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปมุทุตา. รูปภายนอกที่เป็นรูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน? ความอ่อน ภาวะที่อ่อน ความไม่แข็ง ความไม่กระด้าง แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกเป็นรูปมุทุตา. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปมุทุตา นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปมุทุตา.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นกมฺมญฺญตา จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นกมฺมญฺญตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส กมฺมญฺญตา ยา รูปสฺส กมฺมญฺญตา กมฺมญฺญตฺตํ กมฺมญฺญภาโว อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส กมฺมญฺญตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นกมฺมญฺญตา รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นกมฺมญฺญตา ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปกัมมัญญตา. รูปภายนอกที่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน? กิริยาที่ควรแก่การงาน ความควรแก่การงาน ภาวะที่ควรแก่การงาน แห่งรูป อันใดรูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปกัมมัญญตา. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกไม่เป็นรูปกัมมัญญตา.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นอุปจโย จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นอุปจโย ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส อุปจโย โย อายตนานํ อาจโย โส รูปสฺส อุปจโย อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส อุปจโย ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นอุปจโย รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นอุปจโย ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปอุปจยะ. รูปภายนอกที่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน? ความสั่งสมแห่งอายตนะทั้งหลาย อันใด อันนั้น เป็นความเกิดแห่งรูป รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปอุปจยะ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปอุปจยะ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นสนฺตติ จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นสนฺตติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส สนฺตติ โย รูปสฺส อุปจโย สา รูปสฺส สนฺตติ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส สนฺตติ ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นสนฺตติ รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นสนฺตติ ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปสันตติ. รูปภายนอกที่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน? ความเกิดแห่งรูปอันใด อันนั้นเป็นความสืบต่อแห่งรูป รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปสันตติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปสันตติ.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นชรตา จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ รูปสฺส นชรตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส ชรตา ยา รูปสฺส ชรา ชีรณตา ขณฺฑิจฺจํ ปาลิจฺจํ วลิตฺตจตา อายุโน สํหานิ อินฺทฺริยานํ ปริปาโก อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส ชรตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นชรตา รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นชรตา ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่รูปชรตา. รูปภายนอกที่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน? ความชรา ความคร่ำคร่า ความมีฟันหลุด ความมีผมหงอก ความมีหนังเหี่ยว ความเสื่อมอายุ ความหง่อมแห่งอินทรีย์ แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปชรตา. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปชรตา.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นอนิจฺจตา จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ รูปสฺส นอนิจฺจตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส อนิจฺจตา โย รูปสฺส ขโย วโย เภโท ปริเภโท อนิจฺจตา อนฺตรธานํ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส อนิจฺจตา ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นอนิจฺจตา รูปายตนํ ฯเปฯ กพฬึกาโร อาหาโร อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ รูปสฺส นอนิจฺจตา ฯ

รูปภายในไม่เป็นรูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นรูปอนิจจตา. รูปภายนอกที่เป็นรูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน? ความสิ้นไป ความเสื่อมไป ความแตก ความทำลาย ความไม่เที่ยง ความอันตรธานแห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นรูปอนิจจตา. รูปภายนอกที่ไม่เป็นรูปอนิจจตา นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นอนิจจตา.

กตมนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ น กพฬึกาโร อาหาโร จกฺขายตนํ ฯเปฯ กายายตนํ อิทนฺตํ รูปํ อชฺฌตฺติกํ น กพฬึกาโร อาหาโร ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ กพฬึกาโร อาหาโร โอทโน กุมฺมาโส สตฺตุ มจฺโฉ มํสํ ขีรํ ทธิ สปฺปิ นวนีตํ เตลํ มธุ ผาณิตํ ยํ วา ปนญฺญมฺปิ อตฺถิ รูปํ ยมฺหิ ยมฺหิ ชนปเท เตสํ เตสํ สตฺตานํ มุขาสิยํ ทนฺตวิขาทนํ คลชฺโฌหรณียํ กุจฺฉิวิตฺถมฺภนํ ยาย โอชาย สตฺตา ยาเปนฺติ อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ กพฬึกาโร อาหาโร ฯ กตมนฺตํ รูปํ พาหิรํ น กพฬึกาโร อาหาโร รูปายตนํ ฯเปฯ รูปสฺส อนิจฺจตา อิทนฺตํ รูปํ พาหิรํ น กพฬึกาโร อาหาโร ฯ เอวํ ติวิเธน รูปสงฺคโห ฯ ติกนิทฺเทโส ฯ

รูปภายในไม่เป็นกพฬิงการาหาร นั้น เป็นไฉน? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็นกพฬิงการาหาร. รูปภายนอกที่เป็นกพฬิงการาหาร นั้น เป็นไฉน? ข้าวสุก ขนมสด ขนมแห้ง ปลา เนื้อ นมสด นมส้ม เนยใส เนยข้น น้ำมันน้ำผึ้ง น้ำอ้อย หรือว่ารูปแม้อื่นใด มีอยู่ อันเป็นของใส่ปาก ขบเคี้ยว กลืนกิน อิ่มท้องของสัตว์นั้นๆ ในชนบทใดๆ สัตว์ทั้งหลาย เลี้ยงชีวิตด้วยโอชาอันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นกพฬิงการาหาร. รูปภายนอกที่ไม่เป็นกพฬิงการาหาร นั้น เป็นไฉน? รูปายตนะ ฯลฯ รูปอนิจจตา รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็นกพฬิงการาหาร. สงเคราะห์รูปเป็นหมวดละ ๓ อย่างนี้. ติกนิทเทส จบ -----------------------------------------------------