เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น สวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจาร-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ เหตุทุกเวทนาตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ -------- เหตุทุกวิปากตฺติกํ ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก จ นเหตุ วิปาโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ วิปากญฺจ นเหตุํ วิปากญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว ปุเรชาเต นว กมฺเม นว วิปาเก นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยเหตุปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยเหตุปัจจัย

นเหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่ เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุํ วิปากํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปาโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่ เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย เหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม โดยอนันตรปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

เหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่ เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ นัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอธิปติปัจจัย มี " ๕ ในอนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๙ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๓ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๕ ในวิปากปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุ วิปาโก จ นเหตุ วิปาโก จ ธมฺมา เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ตทารมฺมณาเยว ลพฺภนฺติ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ สหชาตาธิปติเยว ลพฺภติ อารมฺมณาธิปติ นตฺถิ ฯเปฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๖ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย เหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส จ นเหตุสฺส วิปากสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯ นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ อิตเร เทฺว อนนฺตรูปนิสฺสยปกตูปนิสฺสยาเยว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น สวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจาร-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจาร-*มัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจาร-*มัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๖ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจาร-*มัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรมและนเหตุธรรม ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจาร-*มัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุ-*ธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ สหชาตกมฺมเมว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็น สวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารมัตตธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-*ปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นสวิตักก-*สวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ นัย

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย: นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒๑ ในอธิปติปัจจัย มี " ๒๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๑๒ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓๗ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒๘ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓๗ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๒๑ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๑๑ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๓๗ ในวิปากปัจจัย มี " ๓๗ ในอาหารปัจจัย มี " ๓๗ ในอินทริยปัจจัย มี " ๓๗ ในฌานปัจจัย มี " ๓๗ ในมัคคปัจจัย มี " ๓๗ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๒๑ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๒๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓๗

นเหตุ วิปาโก ธมฺโม นเหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๗

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ นว อธิปติยา ฉ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต นว อญฺญมญฺเญ นว นิสฺสเย นว อุปนิสฺสเย นว กมฺเม ตีณิ วิปาเก นว อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย นว ฌาเน ตีณิ มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗

เหตุ วิปาโก ธมฺโม เหตุสฺส วิปากสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๔ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอารัมมณ-*ปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*อวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณ-*ปัจจัย มี ๔ นัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และนเหตุธรรมที่เป็นอวิตักก-*วิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอารัมมณ-*ปัจจัย มี ๔ นัย

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๗ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๕ นัย นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๕ นัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ --------- ปฏิจฺจวาโร

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม จ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมญฺจ นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมญฺจ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

นเหตุธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว ฯเปฯ กมฺเม นว อาหาเร นว อินฺทฺริเย นว ฌาเน นว มคฺเค นว สมฺปยุตฺเต นว วิปฺปยุตฺเต นว อตฺถิยา นว นตฺถิยา นว วิคเต นว อวิคเต นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒๑ ในอธิปติปัจจัย มี " ๒๓ ในอนันตรปัจจัย มี " ๒๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๒๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓๐ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๒๘ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓๐ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๒๕ ในปุเรชาตปัจจัย มี " ๕ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๕ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๒๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๑๑ ในวิปากปัจจัย มี " ๒๑ ในอาหารปัจจัย มี " ๑๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓๐

นเหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๓๕ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓๕

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นว ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒๑

เหตุํ วิปากธมฺมธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ วิปากธมฺมธมฺโม อุปฺปชฺชติ นปุเรชาตปจฺจยา: นว นปจฺฉาชาตปจฺจยา: นว นอาเสวนปจฺจยา: นว ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒๑แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นวิตักกัตติกเหตุทุกะ จบ