เหตุ อนาคตารมฺมโณ ธมฺโม เหตุสฺส อนาคตารมฺมณสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย ฯ

สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต อาศัยสวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่สวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ เหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณญฺจ นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว กมฺเม นว อวิคเต นว ฯ

อวิตักกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยอวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: นเหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗ในสหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

เหตุํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

อวิตักกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อวิตักกธรรมที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่อวิตักกธรรมที่เป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑๓แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้นกุสลัตติกสวิตักกทุกะ จบ