เหตุปจฺจยา นอธิปติยา นว ฯ

เหตุจิตตานุปริวัตติธรรม อาศัยเหตุจิตตานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ นัย

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นไปตามจิตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นไปตามจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นไปตามจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นไปตามจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

นเหตุโนจิตตานุปริวัตติธรรม อาศัยนเหตุโนจิตตานุปริวัตติธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย พึงให้พิสดารทุกวาร เหตุทุกจิตตานุปริวัตติทุกะ จบ