อนิทสฺสนํ กุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน กุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

กุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น อนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ -------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑แม้ในปัญหาวาร ก็มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร

อนิทสฺสนํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น อนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา เอกํ อารมฺมเณ เอกํ อวิคเต เอกํ ฯ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ เอกํ ฯ ------- ปฏิจฺจวาโร

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๑แม้ในปัญหาวาร ก็มีหัวข้อปัจจัย ๑ ทุกปัจจัย ปฏิจจวาร

อนิทสฺสนํ อพฺยากตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ เอกํ อธิปติยา ตีณิ อวิคเต ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๑ ในอธิปติปัจจัย มี " ๑ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

นเหตุยา ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นอาหาเร ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ โนวิคเต ตีณิ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ ปญฺหาวาโร

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตต-*วารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร ปัญหาวาร

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรม ที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอารัมมณปัจจัย

อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณาธิปติ สหชาตาธิปติ ฯ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส จ สนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส จ ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตาธิปติ ตีณิ ฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

อนนฺตเร เอกํ ฯเปฯ สหชาเต ตีณิ อญฺญมญฺเญ เอกํ นิสฺสเย ตีณิ ฯ

ในอนันตรปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอัญญมัญญปัจจัย มี " ๑ ในนิสสยปัจจัย มี " ๓

สนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ปกตูปนิสฺสโย ฯ อนิทสฺสโน อพฺยากโต ธมฺโม อนิทสฺสนสฺส อพฺยากตสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: อารมฺมณูปนิสฺสโย อนนฺตรูปนิสฺสโย ปกตูปนิสฺสโย ฯเปฯ

อัพยากตธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากต- *ธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มีอย่างเดียว คือ ปกตูปนิสสยะ อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูป-*นิสสยะ ฯลฯ

ปุเรชาเต ตีณิ ปจฺฉาชาเต ตีณิ อาเสวเน เอกํ กมฺเม ตีณิ วิปาเก ตีณิ สพฺพตฺถ ตีณิ สมฺปยุตฺเต เอกํ วิปฺปยุตฺเต ตีณิ อตฺถิยา ปญฺจ นตฺถิยา เอกํ ฯ สนิทสฺสนทุกกุสลตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ อปฺปจฺจยมฺปิ อสงฺขตมฺปิ สนิทสฺสนมฺปิ น ลพฺภติ ฯ ----------

ในปุเรชาตปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓ ในปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในอาเสวนปัจจัย มี " ๑ ในกัมมปัจจัย มี " ๓ ในวิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๓ ในสัมปยุตตปัจจัย มี " ๑ ในวิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ ในอัตถิปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๕ ในนัตถิปัจจัย มี " ๑สนิทัสสนทุกกุสลัตติกะ จบ อัปปัจจยะก็ดี อสังขตะก็ดี สนิทัสสนะก็ดี ย่อมไม่ได้