สพฺพมิทํ กมฺมโตติ ฯ อามนฺตา ฯ กมฺมมฺปิ กมฺมโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพมิทํ กมฺมโตติ ฯ อามนฺตา ฯ สพฺพมิทํ ปุพฺเพกตเหตูติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพมิทํ กมฺมโตติ ฯ อามนฺตา ฯ สพฺพมิทํ กมฺมวิปากโตติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สพฺพมิทํ กมฺมวิปากโตติ ฯ อามนฺตา ฯ กมฺมวิปาเกน ปาณํ หเนยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ ปาณาติปาโต สผโลติ ฯ อามนฺตา ฯ กมฺมวิปาโก สผโลติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กมฺมวิปาโก อผโลติ ฯ อามนฺตา ฯ ปาณาติปาโต อผโลติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กมฺมวิปาเกน อทินฺนํ อาทิเยยฺย ฯเปฯ มุสา ภเณยฺย ปิสุณํ ภเณยฺย ผรุสํ ภเณยฺย สมฺผํ ปลเปยฺย สนฺธึ ฉินฺเทยฺย นิลฺโลปํ หเรยฺย เอกาคาริกํ กเรยฺย ปริปนฺเถ ติฏฺเฐยฺย ปรทารํ คจฺเฉยฺย คามฆาตกํ กเรยฺย นิคมฆาตกํ กเรยฺย กมฺมวิปาเกน ทานํ ทเทยฺย จีวรํ ทเทยฺย ปิณฺฑปาตํ ทเทยฺย เสนาสนํ ทเทยฺย คิลานปจฺจย- เภสชฺชปริกฺขารํ ทเทยฺยาติ ฯ อามนฺตา ฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาโร สผโลติ ฯ อามนฺตา ฯ กมฺมวิปาโก สผโลติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กมฺมวิปาโก อผโลติ ฯ อามนฺตา ฯ คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาโร อผโลติ ฯ น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สกวาที สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะกรรม หรือ? ปรวาที ถูกแล้ว ส. แม้กรรมก็เป็นเพราะกรรม หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะกรรม หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะเหตุที่ทำไว้ในกาลก่อน หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะกรรม หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะวิบากแห่งกรรม หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะวิบากแห่งกรรม หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. บุคคลพึงฆ่าสัตว์ เพราะวิบากแห่งกรรม หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ปาณาติบาตมีผล หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. วิบากแห่งกรรมมีผล หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. วิบากแห่งกรรมไม่มีผล หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. ปาณาติบาตไม่มีผล หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. บุคคลพึงลักทรัพย์ ฯลฯ พึงกล่าวเท็จ พึงกล่าวคำส่อเสียด พึงกล่าวคำหยาบ พึงพูดเพ้อเจ้อ พึงตัดช่องย่องเบา พึงปล้นใหญ่ พึงปล้นเฉพาะหลังคาเรือน พึงดักที่ทางเปลี่ยว พึงผิดเมียท่าน พึงฆ่าชาวบ้านพึงฆ่าชาวนิคม เพราะกรรมวิบาก หรือ? พึงให้ทาน พึงให้จีวร พึงให้บิณฑบาต พึงให้เสนาสนะ พึงให้คิลานปัจจยเภสัชชบริขาร เพราะกรรมวิบาก หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. คิลานปัจจยเภสัชชบริขารมีผล หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. กรรมวิบากมีผล หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ ส. กรรมวิบากไม่มีผล หรือ? ป. ถูกแล้ว ส. คิลานปัจจยเภสัชชบริขารไม่มีผล หรือ? ป. ไม่พึงกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

น วตฺตพฺพํ สพฺพมิทํ กมฺมโตติ ฯ อามนฺตา ฯ นนุ วุตฺตํ ภควตา กมฺมุนา วตฺตตี โลโก กมฺมุนา วตฺตตี ปชา กมฺมนิพนฺธนา สตฺตา รถสฺสาณีว ยายโต กมฺเมน กิตฺตึ ลภเต ปสํสํ กมฺเมน ชานิญฺจ วธญฺจ พนฺธํ ตํ กมฺมํ นานากรณํ วิทิตฺวา กสฺมา วเท นตฺถิ กมฺมนฺติ โลเกติ อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ ฯ อามนฺตา ฯ เตน หิ สพฺพมิทํ กมฺมโตติ ฯ สพฺพมิทํ กมฺมโตติกถา ฯ ---------------

ป. ไม่พึงกล่าวว่า สิ่งทั้งปวงนี้เป็นเพราะกรรม หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ว่า โลกเป็นไปเพราะกรรม หมู่สัตว์เป็นไปเพราะกรรม สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นเครื่องกระชับ เหมือนลิ่มสลักแห่งรถ ที่แล่นไปอยู่ ฉะนั้น บุคคลได้เกียรติ ความสรรเสริญ เพราะกรรม และได้ความเสื่อม การถูกฆ่า การถูกจองจำ ก็เพราะกรรม บุคคลรู้ชัดซึ่งกรรมนั้นว่า เป็นเครื่องทำให้ต่างกัน ฉะนี้แล้วไฉนจะพึงกล่าวว่า กรรมไม่มีในโลกเล่า ดังนี้ เป็นสูตรมีอยู่จริงมิใช่หรือ? ส. ถูกแล้ว ป. ถ้าอย่างนั้น สิ่งทั้งปวงนี้ ก็เป็นเพราะกรรม น่ะสิสัพพมิทัง กัมมโตติกถา จบ -----------------------------------------------------@ ขุ. สุ. ข้อ ๓๘๒ หน้า ๔๕๗