๑. ปทโสธนวาร ๒. ปทโสธนมูลจักกวาร ๓. สุทธสังขารวาร

อนุ. กาย เป็นกายสังขารใช่ไหม วิ. ไม่ใช่ ปฏิ. สังขาร เป็นวจีสังขารใช่ไหม วิ. วจีสังขาร เป็นสังขารก็ใช่ เป็นวจีสังขารก็ใช่ สภาวธรรมที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นวจีสังขาร อนุ. กาย เป็นกายสังขารใช่ไหม วิ. ไม่ใช่ ปฏิ. สังขาร เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. จิตตสังขาร เป็นสังขารก็ใช่ เป็นจิตตสังขารก็ใช่ สภาวธรรมที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นจิตตสังขาร

อนุ. จิต เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. ไม่ใช่ ปฏิ. สังขาร เป็นกายสังขารใช่ไหม วิ. กายสังขาร เป็นสังขารก็ใช่ เป็นกายสังขารก็ใช่ สภาวธรรมที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นกายสังขาร อนุ. จิต เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. ไม่ใช่ ปฏิ. สังขาร เป็นวจีสังขารใช่ไหม วิ. วจีสังขาร เป็นสังขารก็ใช่ เป็นวจีสังขารก็ใช่ สภาวธรรมที่เหลือเป็นสังขาร แต่ไม่เป็นวจีสังขาร ปัจจนีกะ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวจี ไม่เป็นวจีสังขารใช่ไหม วิ. วจีสังขาร ไม่เป็นวจี แต่เป็นวจีสังขาร เว้นวจีและวจีสังขารแล้วสภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นวจีก็ใช่ ไม่เป็นวจีสังขารก็ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นกายสังขารใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวจี ไม่เป็นวจีสังขารใช่ไหม วิ. วจีสังขาร ไม่เป็นวจี แต่เป็นวจีสังขาร เว้นวจีและวจีสังขารแล้วสภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นวจีก็ใช่ ไม่เป็นวจีสังขารก็ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิต ไม่เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. จิตตสังขาร ไม่เป็นจิต แต่เป็นจิตตสังขาร เว้นจิตและจิตตสังขารแล้วสภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นจิตก็ใช่ ไม่เป็นจิตตสังขารก็ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นกายสังขารใช่ไหม วิ. ใช่ อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิต ไม่เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. จิตตสังขาร ไม่เป็นจิต แต่เป็นจิตตสังขาร เว้นจิตและจิตตสังขารแล้วสภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นจิตก็ใช่ ไม่เป็นจิตตสังขารก็ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นวจีสังขารใช่ไหม วิ. ใช่ ๓. สุทธสังขารวาร อนุโลม

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นวจีสังขาร ไม่เป็นจิตตสังขารใช่ไหม วิ. จิตตสังขาร ไม่เป็นวจีสังขาร แต่เป็นจิตตสังขาร เว้นวจีสังขารและจิตต-สังขารแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นวจีสังขารก็ใช่ ไม่เป็นจิตตสังขารก็ใช่ ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นจิตตสังขาร ไม่เป็นวจีสังขารใช่ไหม วิ. วจีสังขาร ไม่เป็นจิตตสังขาร แต่เป็นวจีสังขาร เว้นจิตตสังขารและวจีสังขารแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นจิตตสังขารก็ใช่ ไม่เป็นวจีสังขารก็ใช่ปัณณัตติวารนิทเทส จบ

กาโย กายสงฺขาโรติ: โน ฯ กายสงฺขาโร กาโยติ: โน ฯ วจี วจีสงฺขาโรติ: โน ฯ วจีสงฺขาโร วจีติ: โน ฯ จิตฺตํ จิตฺตสงฺขาโรติ: โน ฯ จิตฺตสงฺขาโร จิตฺตนฺติ: โน ฯ

กาย ชื่อว่ากายสังขารหรือ? หามิได้. กายสังขาร ชื่อว่ากายหรือ? หามิได้. วจี ชื่อว่าวจีสังขารหรือ? หามิได้. วจีสังขาร ชื่อว่าวจีหรือ? หามิได้. จิต ชื่อว่าจิตตสังขารหรือ? หามิได้. จิตตสังขาร ชื่อว่าจิตหรือ? หามิได้.

น กาโย น กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร น กาโย กายสงฺขาโร กายญฺจ กายสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว กาโย น จ กายสงฺขาโร ฯ น กายสงฺขาโร น กาโยติ: กาโย น กายสงฺขาโร กาโย กายญฺจ กายสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว กาโย น จ กายสงฺขาโร ฯ น วจี น วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร น วจี วจีสงฺขาโร วจิญฺจ วจีสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว วจี น จ วจีสงฺขาโร ฯ น วจีสงฺขาโร น วจีติ: วจี น วจีสงฺขาโร วจี วจิญฺจ วจีสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว วจี น จ วจีสงฺขาโร ฯ น จิตฺตํ น จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร น จิตฺตํ จิตฺตสงฺขาโร จิตฺตญฺจ จิตฺตสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว จิตฺตํ น จ จิตฺตสงฺขาโร ฯ น จิตฺตสงฺขาโร น จิตฺตนฺติ: จิตฺตํ น จิตฺตสงฺขาโร จิตฺตํ จิตฺตญฺจ จิตฺตสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว จิตฺตํ น จ จิตฺตสงฺขาโร ฯ -------

ไม่ใช่กาย ไม่ใช่กายสังขารหรือ? กายสังขาร ไม่ใช่กาย เป็นแต่กายสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นกาย และกายสังขาร ไม่ใช่กาย และไม่ใช่กายสังขาร. ไม่ใช่กายสังขาร ไม่ใช่กายหรือ? กาย ไม่ใช่กายสังขาร เป็นแต่กาย ธรรมที่เหลือ เว้นกายและกายสังขาร ไม่ใช่กายและไม่ใช่กายสังขาร. ไม่ใช่วจี ไม่ใช่วจีสังขารหรือ? วจีสังขาร ไม่ใช่วจี เป็นแต่วจีสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นวจี และวจีสังขาร ไม่ใช่วจีและไม่ใช่วจีสังขาร. ไม่ใช่วจีสังขาร ไม่ใช่วจีหรือ? วจี ไม่ใช่วจีสังขาร เป็นแต่วจี ธรรมที่เหลือ เว้นวจี และวจีสังขาร ไม่ใช่วจี และไม่ใช่วจีสังขาร. ไม่ใช่จิต ไม่ใช่จิตตสังขารหรือ? จิตตสังขาร ไม่ใช่จิต เป็นแต่จิตตสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นจิต และจิตตสังขารไม่ใช่จิต และไม่ใช่จิตตสังขาร. ไม่ใช่จิตตสังขาร ไม่ใช่จิตหรือ? จิต ไม่ใช่จิตตสังขาร เป็นแต่จิต ธรรมที่เหลือ เว้นจิต และจิตตสังขาร ไม่ใช่จิตและไม่ใช่จิตตสังขาร. ปทโสธนมูลจักกวาร

กาโย กายสงฺขาโรติ: โน ฯ สงฺขารา วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร สงฺขาโร เจว วจีสงฺขาโร จ อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น วจีสงฺขาโร ฯ กาโย กายสงฺขาโรติ: โน ฯ สงฺขารา จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร สงฺขาโร เจว จิตฺตสงฺขาโร จ อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น จิตฺตสงฺขาโร ฯ วจี วจีสงฺขาโรติ: โน ฯ สงฺขารา กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร สงฺขาโร เจว กายสงฺขาโร จ อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น กายสงฺขาโร ฯ วจี วจีสงฺขาโรติ: โน ฯ สงฺขารา จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร สงฺขาโร เจว จิตฺตสงฺขาโร จ อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น จิตฺตสงฺขาโร ฯ จิตฺตํ จิตฺตสงฺขาโรติ: โน ฯ สงฺขารา กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร สงฺขาโร เจว กายสงฺขาโร จ อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น กายสงฺขาโร ฯ จิตฺตํ จิตฺตสงฺขาโรติ: โน ฯ สงฺขารา วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร สงฺขาโร เจว วจีสงฺขาโร จ อวเสสา สงฺขารา สงฺขารา น วจีสงฺขาโร ฯ

กาย ชื่อว่ากายสังขารหรือ? หามิได้. สังขาร คือวจีสังขารหรือ? วจีสังขาร เป็นสังขารด้วย เป็นวจีสังขารด้วย สังขารที่เหลือ เป็นแต่สังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร. กาย ชื่อว่ากายสังขารหรือ? หามิได้. สังขาร คือจิตตสังขารหรือ? จิตตสังขาร เป็นสังขารด้วย เป็นจิตตสังขารด้วย สังขารที่เหลือ เป็นแต่สังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร. วจี ชื่อว่าวจีสังขารหรือ? หามิได้. สังขาร ชื่อว่ากายสังขารหรือ? กายสังขาร เป็นสังขารด้วย เป็นกายสังขารด้วย สังขารที่เหลือ เป็นแต่สังขาร ไม่ใช่กายสังขาร. วจี ชื่อว่าวจีสังขารหรือ? หามิได้. สังขาร คือจิตตสังขารหรือ? จิตตสังขาร เป็นสังขารด้วย เป็นจิตตสังขารด้วย สังขารที่เหลือ เป็นแต่สังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร. จิต ชื่อว่าจิตตสังขารหรือ? หามิได้. สังขาร คือกายสังขารหรือ? กายสังขาร เป็นสังขารด้วย เป็นกายสังขารด้วย สังขารที่เหลือ เป็นแต่สังขาร ไม่ใช่กายสังขาร. จิต ชื่อว่าจิตตสังขารหรือ? หามิได้. สังขาร คือวจีสังขารหรือ? วจีสังขาร เป็นสังขารด้วย เป็นวจีสังขารด้วย สังขารที่เหลือ เป็นแต่สังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร.

น กาโย น กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร น กาโย กายสงฺขาโร กายญฺจ กายสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว กาโย น จ กายสงฺขาโร ฯ น สงฺขารา น วจีสงฺขาโรติ: อามนฺตา ฯ น กาโย น กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร น กาโย กายสงฺขาโร กายญฺจ กายสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว กาโย น จ กายสงฺขาโร ฯ น สงฺขารา น จิตฺตสงฺขาโรติ: อามนฺตา ฯ น วจี น วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร น วจี วจีสงฺขาโร วจิญฺจ วจีสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว วจี น จ วจีสงฺขาโร ฯ น สงฺขารา น กายสงฺขาโรติ: อามนฺตา ฯ น วจี น วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร น วจี วจีสงฺขาโร วจิญฺจ วจีสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว วจี น จ วจีสงฺขาโร ฯ น สงฺขารา น จิตฺตสงฺขาโรติ: อามนฺตา ฯ น จิตฺตํ น จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร น จิตฺตํ จิตฺตสงฺขาโร จิตฺตญฺจ จิตฺตสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว จิตฺตํ น จ จิตฺตสงฺขาโร ฯ น สงฺขารา น กายสงฺขาโรติ: อามนฺตา ฯ น จิตฺตํ น จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร น จิตฺตํ จิตฺตสงฺขาโร จิตฺตญฺจ จิตฺตสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว จิตฺตํ น จ จิตฺตสงฺขาโร ฯ น สงฺขารา น วจีสงฺขาโรติ: อามนฺตา ฯ --------

ไม่ใช่กาย ไม่ใช่กายสังขารหรือ? กายสังขาร ไม่ใช่กาย เป็นแต่กายสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นกายและกายสังขารไม่ใช่กายและไม่ใช่กายสังขาร. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่วจีสังขารหรือ? ถูกแล้ว ไม่ใช่กาย ไม่ใช่กายสังขารหรือ? กายสังขารไม่ใช่กาย เป็นแต่กายสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นกายและกายสังขาร ไม่ใช่กาย และไม่ใช่กายสังขาร. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่จิตตสังขารหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่วจี ไม่ใช่วจีสังขารหรือ? วจีสังขาร ไม่ใช่วจี เป็นแต่วจีสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นวจีและวจีสังขาร ไม่ใช่วจีและไม่ใช่วจีสังขาร. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่กายสังขารหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่วจี ไม่ใช่วจีสังขารหรือ วจีสังขาร ไม่ใช่วจี เป็นแต่วจีสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นวจีและวจีสังขาร ไม่ใช่วจีและไม่ใช่วจีสังขาร ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่จิตตสังขารหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่จิต ไม่ใช่จิตตสังขารหรือ? จิตตสังขาร ไม่ใช่จิต เป็นแต่จิตตสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นจิตและจิตตสังขารไม่ใช่จิต และไม่ใช่จิตตสังขาร. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่กายสังขารหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่จิต ไม่ใช่จิตตสังขาร หรือ? จิตตสังขาร ไม่ใช่จิต เป็นแต่จิตตสังขาร ธรรมที่เหลือ เว้นจิตและจิตตสังขารไม่ใช่จิตและไม่ใช่จิตตสังขาร. ไม่ใช่สังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร หรือ? ถูกแล้ว. สุทธสังขารวาร

กายสงฺขาโร วจีสงฺขาโรติ: โน ฯ วจีสงฺขาโร กายสงฺขาโรติ: โน ฯ กายสงฺขาโร จิตฺตสงฺขาโรติ: โน ฯ จิตฺตสงฺขาโร กายสงฺขาโรติ: โน ฯ วจีสงฺขาโร จิตฺตสงฺขาโรติ: โน ฯ จิตฺตสงฺขาโร วจีสงฺขาโรติ: โน ฯ

กายสังขาร คือวจีสังขาร หรือ? หามิได้. วจีสังขาร คือกายสังขาร หรือ? หามิได้. กายสังขาร คือจิตตสังขาร หรือ? หามิได้. จิตตสังขาร คือกายสังขาร หรือ? หามิได้. วจีสังขาร คือจิตตสังขาร หรือ? หามิได้. จิตตสังขาร คือวจีสังขาร หรือ? หามิได้.

น กายสงฺขาโร น วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร น กายสงฺขาโร วจีสงฺขาโร กายสงฺขารญฺจ วจีสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว กายสงฺขาโร น จ วจีสงฺขาโร ฯ น วจีสงฺขาโร น กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร น วจีสงฺขาโร กายสงฺขาโร วจีสงฺขารญฺจ กายสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว วจีสงฺขาโร น จ กายสงฺขาโร ฯ น กายสงฺขาโร น จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร น กายสงฺขาโร จิตฺตสงฺขาโร กายสงฺขารญฺจ จิตฺตสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว กายสงฺขาโร น จ จิตฺตสงฺขาโร ฯ น จิตฺตสงฺขาโร น กายสงฺขาโรติ: กายสงฺขาโร น จิตฺตสงฺขาโร กายสงฺขาโร จิตฺตสงฺขารญฺจ กายสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว จิตฺตสงฺขาโร น จ กายสงฺขาโร ฯ น วจีสงฺขาโร น จิตฺตสงฺขาโรติ: จิตฺตสงฺขาโร น วจีสงฺขาโร จิตฺตสงฺขาโร วจีสงฺขารญฺจ จิตฺตสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว วจีสงฺขาโร น จ จิตฺตสงฺขาโร ฯ น จิตฺตสงฺขาโร น วจีสงฺขาโรติ: วจีสงฺขาโร น จิตฺตสงฺขาโร วจีสงฺขาโร จิตฺตสงฺขารญฺจ วจีสงฺขารญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา น เจว จิตฺตสงฺขาโร น จ วจีสงฺขาโร ฯ ปณฺณตฺติวาโร --------

ไม่ใช่กายสังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร หรือ? วจีสังขาร ไม่ใช่กายสังขาร เป็นแต่วจีสังขาร สังขารที่เหลือ เว้นกายสังขารและวจีสังขาร ไม่ใช่กายสังขาร และไม่ใช่วจีสังขาร. ไม่ใช่วจีสังขาร ไม่ใช่กายสังขาร หรือ? กายสังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร เป็นแต่กายสังขาร สังขารที่เหลือ เว้นวจีสังขาร และกายสังขาร ไม่ใช่วจีสังขารและไม่ใช่กายสังขาร. ไม่ใช่กายสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร หรือ? จิตตสังขาร ไม่ใช่กายสังขาร เป็นแต่จิตตสังขาร สังขารที่เหลือ เว้นกายสังขารและจิตตสังขาร ไม่ใช่กายสังขารและไม่ใช่จิตตสังขาร. ไม่ใช่จิตตสังขาร ไม่ใช่กายสังขาร หรือ? กายสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร เป็นแต่กายสังขาร สังขารที่เหลือ เว้นจิตตสังขารและกายสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขารและไม่ใช่กายสังขาร. ไม่ใช่วจีสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร หรือ? จิตตสังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร เป็นแต่จิตตสังขาร สังขารที่เหลือ เว้นวจีสังขารและจิตตสังขาร ไม่ใช่วจีสังขารและไม่ใช่จิตตสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร ไม่ใช่วจีสังขาร หรือ? วจีสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร เป็นแต่วจีสังขาร สังขารที่เหลือ เว้นจิตตสังขารและวจีสังขาร ไม่ใช่จิตตสังขาร และไม่ใช่วจีสังขาร. นิทเทสวาร จบ. ปัณณัตติวาร จบ. -----------------------------------------------------