กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับหรือ เป็นต้น … เล่ม ๓๙

๒๘๒กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อกุศลธรรมของ สัตว์นั้น จักดับหรือ หามิได้ หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับ กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิด หามิได้

๒๘๓กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น ย่อมดับหรือ หามิได้ หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับ กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิด หามิได้

๒๘๔อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น ย่อมดับหรือ หามิได้ หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ย่อมดับ อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิด หามิได้

๒๘๕กุศลธรรมย่อมเกิดในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมดับ ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมย่อมดับในภูมิใด กุศลธรรมย่อมเกิดในภูมินั้น ถูกแล้ว

๒๘๖กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรม ย่อมดับไปในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมย่อมดับในภูมิใด กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น อัพยากตธรรมย่อมดับในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิปัญจโวการภูมิ ย่อมดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๒๘๗อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรม ย่อมดับไปในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมย่อมดับไปในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น อัพยากตธรรมย่อมดับไปในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมย่อมดับไปในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการ-*ภูมิ ปัญจโวการภูมิ และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๒๘๘กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศล- *ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมดับไปหรือ หามิได้ หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น หามิได้

๒๘๙กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากต-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมดับไปหรือ หามิได้ หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น หามิได้

๒๙๐อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยา- *กตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมดับไปหรือ หามิได้ หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น หามิได้

๒๙๑กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งอกุศล กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล-*วิปปยุตตจิต ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอกุศลธรรมย่อมไม่ดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่ดับไป ในภังคขณะแห่งอกุศล-*วิปปยุตตจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และกุศลธรรม ก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๒๙๒กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งปวงที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศล ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศล ย่อมไม่ดับไปและกุศลธรรมก็ย่อมไม่ดับไป

๒๙๓อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งปวงที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไปก็หาไม่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศลและอัพยากตธรรมก็ย่อมไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่ดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล-*วิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศล ย่อมไม่ดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๒๙๔กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมย่อม ไม่ดับไปในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมย่อมไม่ดับไปในภูมิใด กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น ถูกแล้ว

๒๙๕กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรม ย่อมไม่ดับไปในภูมินั้นหรือ ย่อมดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมย่อมไม่ดับไปในภูมิใด กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น ไม่มี

๒๙๖อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรม ย่อมไม่ดับไปในภูมินั้นหรือ ย่อมดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมย่อมไม่ดับไปในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น ไม่มี

๒๙๗กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งอกุศล กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไป ก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศล-*ธรรมก็ย่อมไม่ดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นย่อมไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ย่อมไม่ดับไปและกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๒๙๘กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งปวงที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศล ย่อมไม่เกิดขึ้นและอัพยากตธรรม ก็ย่อมไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นย่อมไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศล ย่อมไม่ดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๒๙๙อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่ดับไปก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิตในปวัตติกาล ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ย่อมไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นย่อมไม่ดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ในปวัตติกาล ในอรูปภูมิ ในภังคขณะแห่งกุศลและอกุศล ย่อมไม่ดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๓๐๐กุศลธรรมของสัตว์ใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๐๑กุศลธรรมของสัตว์ใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๐๒อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากต ธรรมของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๐๓กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด อกุศลธรรม เคยดับไปแล้ว ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับไปแล้ว ในภูมิใด กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น ถูกแล้ว

๓๐๔กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด อัพยากตธรรม เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับไปแล้ว ในภูมิใด กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้น อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๐๕อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด อัพยากตธรรม เคยดับไปแล้ว ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับไปแล้ว ในภูมิใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้น อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ เคยดับไปแล้วแต่อกุศลธรรม ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้นซึ่งเป็นจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ เคยดับไปแล้ว และอกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๐๖กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๐๗กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาสในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยดับไปแล้วและกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๐๘อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาสในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยดับไปแล้วและอกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๐๙กุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว กุศลธรรม ของสัตว์นั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ ไม่มี หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ไม่มี

๓๑๐กุศลธรรมของสัตว์ใดไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ไม่มี

๓๑๑อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ไม่มี

๓๑๒กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่ เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้น ถูกแล้ว

๓๑๓กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เคยดับไปแล้ว ในภูมินั้นหรือ เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรม ไม่เคยดับไปแล้ว ในภูมิใด กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้น ไม่มี

๓๑๔อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เคยดับไปแล้ว ในภูมินั้นหรือ เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรม ไม่เคยดับไปแล้ว ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมินั้น ไม่มี

๓๑๕กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ที่กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส และอสัญญสัตว์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วและอกุศลธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๑๖กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ? กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ที่กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรม ก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๑๗อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยเกิดขึ้น แล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้ว หรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ที่กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๑๘กุศลธรรมของสัตว์ใด จักเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้ จักเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักเกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๑๙กุศลธรรมของสัตว์ใด จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์ นั้นจักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค และพระอรหันต์ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักเกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้ จักดับไป และกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น

๓๒๐อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของ สัตว์นั้นจักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค และพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดจักดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักเกิดไปก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้ จักดับไป และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น

๓๒๑กุศลธรรมจักเกิดขึ้น ในภูมิใด อกุศลธรรมจักดับไป ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่ดับ ในภูมิใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น ถูกแล้ว

๓๒๒กุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมิใด กุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมในภูมินั้นจักเกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิปัญจโวการภูมิ จักดับไป และกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น

๓๒๓อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมิใด อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักดับไป ในภูมิใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นในภูมินั้น อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่อกุศลธรรมในภูมินั้น จักเกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมในภูมินั้น ซึ่งเป็นจตุโวการภูมิปัญจโวการภูมิ จักดับไป และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น

๓๒๔กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักเกิดขึ้น อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๒๕กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักเกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ และอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักเกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ และกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้น

๓๒๖อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักเกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดและอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักเกิดขึ้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีขันธ์ ๔ผู้มีขันธ์ ๕ นอกนี้ จักดับไป และอกุศลธรรม ก็จักเกิดขึ้น

๓๒๗กุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่เกิดขึ้น สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคจักไม่ดับไป และอกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้น

๓๒๘กุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคและพระอรหันต์ จักไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้นและอัพยากตธรรม ก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๒๙อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด จักไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๓๐กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด อกุศลธรรม จักไม่ดับไป ในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

๓๓๑กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด อัพยากตธรรม จักไม่ดับไป ในภูมินั้นหรือ จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิใด กุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น ไม่มี

๓๓๒อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด อัพยากตธรรม จักไม่ดับไป ในภูมินั้นหรือ จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่ดับไป ในภูมิใด อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น ในภูมินั้น ไม่มี

๓๓๓กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ และอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป และกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้น

๓๓๔กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ และอสัญญสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรม ก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๓๕อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดและอสัญญสัตว์ จักไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๓๖กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๓๗กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๓๘อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด เคยดับไปแล้ว อกุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้วแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยดับไปแล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๓๙กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ

๓๔๐กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต เคยดับไปแล้ว แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๔๑กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้นเคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่กุศล-*ธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๔๒อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้วหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยดับไปแล้วอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ เคยดับไปแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยดับไปแล้ว และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๔๓กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิด อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ เคยดับไปแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ไม่มี

๓๔๔กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ไม่มี

๓๔๕อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ไม่มี

๓๔๖กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ

๓๔๗กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้วกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๔๘กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว กุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๔๙อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ อกุศล-*ธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากต-*ธรรม ก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๕๐กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นย่อมเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้ ย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๕๑กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๕๒อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๕๓กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ

๓๕๔กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นนอกนี้ ย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๕๕กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๕๖อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

๓๕๗กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค พระอรหันต์ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค พระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งพระอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น จักไม่ดับไปและกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๓๕๘กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิม-*จิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๕๙อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๖๐กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น ในภูมิใด ฯลฯ

๓๖๑กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค พระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นและอกุศลธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคพระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น และอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น

๓๖๒กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากต-*ธรรม ก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๖๓อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

๓๖๔กุศลธรรมของสัตว์ใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคพระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด เคยเกิดขึ้นแล้วแต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นนอกนี้ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๖๕กุศลธรรมของสัตว์ใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยเกิดขึ้นแล้วแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นนอกนี้ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรม ก็จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๖๖อกุศลธรรมของสัตว์ใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรม ของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น เคยเกิดขึ้นแล้วแต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นนอกนี้ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ถูกแล้ว

๓๖๗กุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด ฯลฯ

๓๖๘กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๖๙กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๐อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์จักดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และอกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๑กุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรม ของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ ไม่มี หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๒กุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๓อกุศลธรรมของสัตว์ใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากต- *ธรรมของสัตว์นั้น จักไม่ดับไปหรือ ไม่มี หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักไม่ดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๔กุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว ในภูมิใด ฯลฯ

๓๗๕กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คืออสัญญสัตว์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรม ก็จักไม่ดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไป กุศล-*ธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระอรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใดจักไม่ดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คืออสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป และกุศลธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๖กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว เคยเกิดขึ้นแล้ว

๓๗๗อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ จักดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว เคยเกิดขึ้นแล้ว อุปปาทนิโรธวาร จบ ปวัตติวาร จบ