๖. อภินันทนสูตร เล่ม ๑๖

สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา ... โย ภิกฺขเว ปฐวีธาตุํ อภินนฺทติ ทุกฺขํ โส อภินนฺทติ ฯ โย ทุกฺขํ อภินนฺทติ อปริมุตฺโต โส ทุกฺขสฺมาติ วทามิ ฯ โย อาโปธาตุํ อภินนฺทติ ... โย เตโชธาตุํ อภินนฺทติ ... โย วาโยธาตุํ อภินนฺทติ ทุกฺขํ โส อภินนฺทติ ฯ โย ทุกฺขํ อภินนฺทติ อปริมุตฺโต โส ทุกฺขสฺมาติ วทามิ ฯ

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย ... แล้วได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดย่อมชื่นชมปฐวีธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าย่อมชื่นชมทุกข์ ผู้ใดย่อมชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่าผู้นั้นไม่หลุดพ้นจากทุกข์ผู้ใดย่อมชื่นชมอาโปธาตุ ... ผู้ใดย่อมชื่นชมเตโชธาตุ ... ผู้ใดย่อมชื่นชมวาโยธาตุผู้นั้นชื่อว่าชื่นชมทุกข์ ผู้ใดชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่า ผู้นั้นไม่หลุดพ้นจากทุกข์ดังนี้ ฯ

โย จ โข ภิกฺขเว ปฐวีธาตุํ น อภินนฺทติ ทุกฺขํ โส น อภินนฺทติ ฯ โย ทุกฺขํ น อภินนฺทติ ปริมุตฺโต โส ทุกฺขสฺมาติ วทามิ ฯ โย อาโปธาตุํ ... โย เตโชธาตุํ ... โย วาโยธาตุํ น อภินนฺทติ ทุกฺขํ โส น อภินนฺทติ ฯ โย ทุกฺขํ น อภินนฺทติ ปริมุตฺโต โส ทุกฺขสฺมาติ วทามีติ ฯ ฉฏฺฐํ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดย่อมไม่ชื่นชมปฐวีธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าไม่ ชื่นชมทุกข์ ผู้ใดไม่ชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่าผู้นั้นหลุดพ้นจากทุกข์ ผู้ใดไม่ชื่นชมอาโปธาตุ ... ผู้ใดไม่ชื่นชมเตโชธาตุ ... ผู้ใดไม่ชื่นชมวาโยธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าไม่ชื่นชมทุกข์ ผู้ใดไม่ชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่าผู้นั้นหลุดพ้นจากทุกข์ ดังนี้ ฯ จบสูตรที่ ๖

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาค ... “ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดชื่นชมปฐวีธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าชื่นชมทุกข์ ผู้ใดชื่นชมทุกข์เรากล่าวว่า ผู้นั้นไม่หลุดพ้นจากทุกข์ ผู้ใดชื่นชมอาโปธาตุ ... ผู้ใดชื่นชมเตโชธาตุ ... ผู้ใดชื่นชมวาโยธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าชื่นชมทุกข์ ผู้ใดชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่า ผู้นั้นไม่หลุดพ้นจากทุกข์ ภิกษุทั้งหลาย แต่ผู้ใดไม่ชื่นชมปฐวีธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าไม่ชื่นชมทุกข์ ผู้ใดไม่ชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่า ‘ผู้นั้นหลุดพ้นจากทุกข์’ ผู้ใดไม่ชื่นชมอาโปธาตุ ... ผู้ใดไม่ชื่นชมเตโชธาตุ ... ผู้ใดไม่ชื่นชมวาโยธาตุ ผู้นั้นชื่อว่าไม่ชื่นชมทุกข์ ผู้ใดไม่ชื่นชมทุกข์ เรากล่าวว่า‘ผู้นั้นหลุดพ้นจากทุกข์” อภินันทสูตรที่ ๖ จบ

ท่านกล่าววิวัฏฏะไว้ในสูตรที่ ๖ สูตรที่ ๗.

ใน ๓ สูตรสุดท้าย (สูตรที่ ๘-๙-๑๐) ท่านกล่าวสัจจะ ๔ เท่านั้น.

จบอรรถกถาสูตรที่ ๖-๗-๘-๙-๑๐ จบจตุตถวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. จตัสสสูตร

๒. ปุพพสูตร

๓. อจริสูตร

๔. โนเจทสูตร

๕. ทุกขสูตร

๖. อภินันทนสูตร

๗. อุปปาทสูตร

๘. สมณพราหมณสูตรที่ ๑

๙. สมณพราหมณสูตรที่ ๒

๑๐. สมณพราหมณสูตรที่ ๓ จบธาตุสังยุตต์ที่ ๒ -----------------------------------------------------

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ธาตุสังยุตต์ จตุตถวรรคที่ ๔ ทุกขสูตร