๑๐. สมณพราหมณสูตร ที่ ๓ เล่ม ๑๖
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๔๑๙สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา ... เย หิ เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปฐวีธาตุํ นปฺปชานนฺติ ปฐวีธาตุสมุทยํ นปฺปชานนฺติ ปฐวีธาตุนิโรธํ นปฺปชานนฺติ ปฐวีธาตุนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ ฯ อาโปธาตุํ นปฺปชานนฺติ ฯเปฯ เตโชธาตุํ นปฺปชานนฺติ ... วาโยธาตุํ นปฺปชานนฺติ วาโยธาตุสมุทยํ นปฺปชานนฺติ วาโยธาตุนิโรธํ นปฺปชานนฺติ วาโยธาตุนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ น เมเต ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ วา สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ วา พฺราหฺมณสมฺมตา น จ ปน เต อายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถํ วา พฺราหฺมญฺญตฺถํ วา ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ ฯ
๔๒๐เย จ โข เกจิ ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปฐวีธาตุํ ปชานนฺติ ปฐวีธาตุสมุทยํ ปชานนฺติ ปฐวีธาตุนิโรธํ ปชานนฺติ ปฐวีธาตุนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานนฺติ ฯ อาโปธาตุํ ปชานนฺติ ฯเปฯ เตโชธาตุํ ปชานนฺติ ... วาโยธาตุํ ปชานนฺติ วาโยธาตุสมุทยํ ปชานนฺติ วาโยธาตุนิโรธํ ปชานนฺติ วาโยธาตุนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานนฺติ เต จ โขเม ภิกฺขเว สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ เจว สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ จ พฺราหฺมณสมฺมตา เต จ ปนายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถญฺจ พฺราหฺมญฺญตฺถญฺจ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตีติ ฯ ทสมํ ฯ จตุตฺถวคฺโค จตุตฺโถ ฯ จตุตฺถสฺส วคฺคสฺส อุทฺทานํ จตสฺโส ปุพฺเพ อจริ โน เจทํ ทุกฺเขน จ อภินนฺทนญฺจ อุปฺปาทํ ตโย สมณพฺราหฺมณาติ ฯ ธาตุสํยุตฺตํ ทุติยํ สมตฺตํ ฯ --------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ตติยสมณพราหมณสูตร ว่าด้วยสมณพราหมณ์ สูตรที่ ๓
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ... เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาค ... “ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งไม่รู้ชัดปฐวีธาตุ ความเกิดแห่งปฐวี ความดับแห่งปฐวีธาตุ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งปฐวีธาตุ ไม่รู้ชัดอาโปธาตุ ฯลฯ ไม่รู้ชัดเตโชธาตุ ... ไม่รู้ชัดวาโยธาตุ ความเกิดแห่งวาโยธาตุ ความดับแห่งวาโยธาตุ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งวาโยธาตุ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น ไม่จัดว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ หรือไม่จัดว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ ทั้งท่านเหล่านั้นก็ไม่ทำให้แจ้งประโยชน์ของความเป็นสมณะ และประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน ภิกษุทั้งหลาย ส่วนสมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้ชัดปฐวีธาตุ ความเกิดแห่งปฐวีธาตุ ความดับแห่งปฐวีธาตุ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งปฐวีธาตุ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๖ หน้า : ๒๑๓}
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค [๓. ธาตุสังยุต] ๔. จตุตถวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรค สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้ชัดอาโปธาตุ ฯลฯ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้ชัดเตโชธาตุ ... สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งรู้ชัดวาโยธาตุ ความเกิดแห่งวาโยธาตุความดับแห่งวาโยธาตุ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งวาโยธาตุ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้น จัดว่าเป็นสมณะในหมู่สมณะ และจัดว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ทั้งท่านเหล่านั้นก็ทำให้แจ้งประโยชน์ของความเป็นสมณะ และประโยชน์ของความเป็นพราหมณ์ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง เข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน” ตติยสมณพราหมณสูตรที่ ๑๐ จบ จตุตถวรรค จบ รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. จตุธาตุสูตร ๒. ปุพเพสัมโพธสูตร ๓. อจริงสูตร ๔. โนเจทังสูตร ๕. เอกันตทุกขสูตร ๖. อภินันทสูตร ๗. อุปปาทสูตร ๘. สมณพราหมณสูตร ๙. ทุติยสมณพราหมณสูตร ๑๐. ตติยสมณพราหมณสูตร ธาตุสังยุต จบบริบูรณ์
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๖ หน้า : ๒๑๔}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาสูตรที่ ๖-๗-๘-๙-๑๐
ท่านกล่าววิวัฏฏะไว้ในสูตรที่ ๖ สูตรที่ ๗.
ใน ๓ สูตรสุดท้าย (สูตรที่ ๘-๙-๑๐) ท่านกล่าวสัจจะ ๔ เท่านั้น.
จบอรรถกถาสูตรที่ ๖-๗-๘-๙-๑๐ จบจตุตถวรรคที่ ๔ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. จตัสสสูตร
๒. ปุพพสูตร
๓. อจริสูตร
๔. โนเจทสูตร
๕. ทุกขสูตร
๖. อภินันทนสูตร
๗. อุปปาทสูตร
๘. สมณพราหมณสูตรที่ ๑
๙. สมณพราหมณสูตรที่ ๒
๑๐. สมณพราหมณสูตรที่ ๓ จบธาตุสังยุตต์ที่ ๒ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ธาตุสังยุตต์ จตุตถวรรคที่ ๔ ทุกขสูตร