๕. ทารุขันธสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๘
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๓๒๕เอกํ สมยํ ภควา กิมฺมิลายํ วิหรติ คงฺคาย นทิยา ตีเร ฯ อทฺทสา โข ภควา มหนฺตํ ทารุกฺขนฺธํ คงฺคาย นทิยา โสเตน วุยฺหมานํ ทิสฺวาน ภิกฺขู อามนฺเตสิ ปสฺสถ โน ตุเมฺห ภิกฺขเว อมุํ มหนฺตํ ทารุกฺขนฺธํ คงฺคาย นทิยา โสเตน วุยฺหมานนฺติ ฯ เอวํ ภนฺเต ฯเปฯ เอวํ วุตฺเต อายสฺมา กิมฺมิโล ภควนฺตํ เอตทโวจ กินฺนุโข ภนฺเต โอริมํ ตีรํ ฯเปฯ กตโม จ กิมฺมิล อนฺโตปูติภาโว ฯ อิธ กิมฺมิล ภิกฺขุ อญฺญตรํ สงฺกิลิฏฺฐํ อาปตฺตึ อาปนฺโน โหติ ยถารูปาย อาปตฺติยา น วุฏฺฐานํ ปญฺญายติ อยํ วุจฺจติ กิมฺมิล อนฺโตปูติภาโวติ ฯ ปญฺจมํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๕. ทุติยทารุกขันโธปมสูตร ว่าด้วยอุปมาด้วยขอนไม้ สูตรที่ ๒
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคา เขตเมืองกิมมิละ ได้ทอดพระเนตรเห็นขอนไม้ใหญ่ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคา จึงรับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นขอนไม้ใหญ่โน้นที่ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคาหรือไม่” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า” ฯลฯ เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระกิมมิละได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรชื่อว่าฝั่งนี้ ฯลฯ “กิมมิละ ความเน่าภายใน เป็นอย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ต้องอาบัติที่เศร้าหมองอย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว การออกจากอาบัติเช่นนั้นยังไม่ปรากฏ นี้เรียกว่า ความเน่าภายใน” ทุติยทารุกขันโธปมสูตรที่ ๕ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาทุติยทารุขันธสูตรที่ ๕
ในทุติยทารุขันธสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า กิมฺมิลายํ ได้แก่ ในพระนครมีชื่อว่ากิมมิละ.
บทว่า สํกิลิฏฺฐํ ความว่า จำเดิมแต่เวลาที่ปิดไว้ อาบัติที่ชื่อว่าไม่เศร้าหมอง ย่อมไม่มี. อาบัติที่เศร้าหมองเห็นปานนั้น.
บทว่า วุฏฺฐานํ ทิสฺสติ ได้แก่ การออกจากอาบัติด้วยปริวาส มานัต และอัพภาน ย่อมปรากฏแล.
จบอรรถกถาทุติยทารุขันธสูตรที่ ๕ -----------------------------------------------------