๑. อุทปานทูสกชาดก

นี่เพื่อน ทำไมเจ้าจึงได้ถ่ายรดบ่อน้ำดื่มที่ขุดได้ยาก ของพวกฤาษีชีไพรผู้บำเพ็ญตบะอยู่ตลอดกาลนานเล่า (สุนัขจิ้งจอกได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

พวกเราดื่มน้ำที่ใดแล้วย่อมถ่ายลงที่นั้น นั้นเป็นธรรมของพวกสุนัขจิ้งจอก และเป็นธรรมของพวกเรามาตั้งแต่ครั้งบิดาและปู่ ท่านไม่ควรจะกล่าวโทษธรรมนั้น (ต่อแต่นั้นพระโพธิสัตว์จึงกล่าวว่า)

ธรรมของพวกเจ้ายังเป็นเช่นนี้ ก็สภาพที่มิใช่ธรรมของพวกเจ้าจะเป็นเช่นไร ขอพวกเราอย่าได้เห็นธรรม หรือสภาพที่มิใช่ธรรมของพวกเจ้าในกาลไหนๆ เลยอุทปานทูสกชาดกที่ ๑ จบ

อารญฺญกสฺส อิสิโน จิรํ รตฺตํ ตปสฺสิโน กิจฺฉากตํ อุทปานํ กถํ สมฺม อปาหสิ ฯ

ดูกรสหาย ทำไม ท่านจึงถ่ายมูตรและคูถรดบ่อน้ำที่ทำได้โดยยาก ของ ฤาษีผู้อยู่ป่า แสวงหาตบะอยู่ตลอดกาลนาน?

เอส ธมฺโม สิคาลานํ ยํ ปิวิตฺวา โอหทามเส ปิตุปิตามหํ ธมฺโม น ตํ อุชฺฌาตุมรหสิ ฯ

เราพวกสุนัขจิ้งจอก ดื่มกินน้ำ ณ ที่ใดแล้ว ย่อมถ่ายอุจจาระปัสสาวะลง ในที่นั้น เป็นธรรมดาของสุนัขจิ้งจอกทั้งหลาย เป็นธรรมดาของบิดา มารดา และปู่ ย่า ตา ยาย ท่านไม่ควรจะถือโกรธธรรมดาอันนั้นของ พวกเราเลย.

เยสํ โว เอทิโส ธมฺโม อธมฺโม ปน กีทิโส มา โว ธมฺมํ อธมฺมํ วา อทฺทสาม กุทาจนนฺติ ฯ อุทปานทูสกชาตกํ ปฐมํ ฯ

อาการเช่นนี้ เป็นธรรมดาของพวกท่าน อนึ่ง อาการเช่นไร ไม่เป็น ธรรมดาของพวกท่าน ขอพวกเราอย่าได้เห็นธรรมดา หรือมิใช่ธรรมดา ของพวกท่าน ในกาลไหนๆ อีกเลย. จบ อุทปานทูสกชาดกที่ ๑.