๑๐. เทวตาปัญหชาดก

บุคคลใช้มือทั้ง ๒ เท้าทั้ง ๒ ทุบตีและตบปากผู้อื่น ข้าแต่มหาราช เขากลับเป็นที่รักเพราะเหตุแห่งการทุบตีนั้น พระองค์ทรงเห็นว่าเป็นใคร (พระราชาตรัสบอกปัญหาข้อที่ ๒ ตามที่เทวดาถามว่า)

บุคคลด่าผู้อื่นตามใจชอบ แต่ปรารถนาการกลับมาของเขา ข้าแต่มหาราช เขากลับเป็นที่รักเพราะเหตุแห่งการด่านั้น พระองค์ทรงเห็นว่าเป็นใคร (พระราชาตรัสบอกปัญหาข้อที่ ๓ ตามที่เทวดาถามว่า)

หนฺติ หตฺเถหิ ปาเทหิ มุขญฺจ ปริสุมฺภติ สเว ราช ปิโย โหติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสิ ฯ

ดูกรพระราชา บุคคลประหารผู้อื่นด้วยมือทั้ง ๒ ด้วยเท้าทั้ง ๒ แล้วเอามือ ประหารปากผู้อื่น บุคคลนั้น กลับเป็นที่รักของผู้ถูกประหาร เพราะเหตุ นั้น พระองค์ทรงเห็นผู้ที่ถูกประหารนั้นว่า ได้แก่ใคร?

อกฺโกสติ ยถากามํ อาคมญฺจสฺส เนจฺฉติ สเว ราช ปิโย โหติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสิ ฯ

ดูกรพระราชา บุคคลด่าผู้อื่นตามความพอใจ แต่ไม่ปรารถนาให้ผู้ที่ถูกด่า นั้นได้รับภัยอันตราย บุคคลนั้น กลับเป็นที่รักของผู้ด่า เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้ด่านั้นว่า ได้แก่ใคร?

อพฺภกฺขาติ อภูเตน อลิเกนาภิสารเย สเว ราช ปิโย โหติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสิ ฯ

ดูกรพระราชา บุคคลกล่าวตู่ด้วยถ้อยคำไม่เป็นจริง และท้วงติงด้วยคำ อันเหลาะแหละ บุคคลนั้น กลับเป็นที่รักแห่งกันและกัน เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้นั้นว่า ได้แก่ใคร?

หรํ อนฺนญฺจ ปานญฺจ วตฺถเสนาสนานิ จ (อญฺญทตฺถุํ หรา สนฺตา) เตเว ราช ปิยา โหนฺติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสีติ ฯ เทวตาปญฺหชาตกํ ทสมํ ฯ จุลฺลกุณาลวคฺโค ปญฺจโม ฯ --------- ตสฺสุทฺทานํ นรานํ อสกฺขิ วสิมฺหวโร นิลิยมคฺคิวรญฺจ ปุน ปุน รสายสกูฏวโร ตถารญฺญ สารถิ หนฺติ ทส ฯ --------- ตตฺร วคฺคุทฺทานํ ภวติ ฯ วิวรํ ปุจิมนฺทญฺจ กุฏิทูสํ พหุภาณกํ จุลฺลกุณาลวคฺโค โส ปญฺจโม สุปฺปกาสิโตติ ฯ จตุกฺกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------

ดูกรพระราชา บุคคลผู้นำเอาข้าว น้ำ ผ้า และเสนาสนะไป (ชื่อว่าผู้นำ เอาไปมีอยู่โดยแท้) บุคคลเหล่านั้น กลับเป็นที่รักของผู้เป็นเจ้าของ เพราะเหตุนั้น พระองค์ทรงเห็นผู้นั้นว่า ได้แก่ใคร?จบ เทวตาปัญหาชาดกที่ ๑๐. จบ จุลลกุณาวรรคที่ ๕. -----------------------------------------------------รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. กุณฑลิกชาดก ๒. วานรชาดก ๓. กุนตินีชาดก ๔. อัมพชาดก ๕. คชกุมภชาดก ๖. เกสวชาดก ๗. อยกูฏชาดก ๘. อรัญญชาดก ๙. สันธิเภทชาดก ๑๐. เทวตาปัญหาชาดก-----------------------------------------------------รวมวรรคที่มีในจตุกกนิบาตนี้ คือ ๑. กาลิงควรรค ๒. ปุจิมันทวรรค ๓. กุฏิทูสกวรรค ๔. โกกิลวรรค ๕. จุลลกุณาวรรค. จบ จตุกกนิบาตชาดก. -----------------------------------------------------