๔. ขัชโชปนกชาดก เล่ม ๒๗
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๔ ขชฺโชปนกชาตกํ
๗๖๘โกนุ สนฺตมฺหิ ปชฺโชเต อคฺคิปริเยสนํ จรํ อทฺทกฺขิ รตฺตึ ขชฺโชตํ ชาตเวทํ อมญฺญถ ฯ
๗๖๙สฺวาสฺส โคมยจุณฺณานิ อภิมตฺถํ ติณานิ จ วิปรีตาย สญฺญาย นาสกฺขิ ปชฺชเลตเว ฯ
๗๗๐เอวมฺปิ อนุปาเยน อตฺถํ น ลภเต มูโค วิสาณโต ควํ โทหํ ยตฺถ ขีรํ น วินฺทติ ฯ
๗๗๑วิวิเธหิ อุปาเยหิ อตฺถํ ปปฺโปนฺติ มาณวา นิคฺคเหน อมิตฺตานํ มิตฺตานํ ปคฺคเหน จ ฯ
๗๗๒เสนีโมกฺขูปลาเภน วลฺลภานํ นเยน จ ชคตึ ชคตีปาลา อาวสนฺติ วสุนฺธรนฺติ ฯ ขชฺโชปนกชาตกํ จตุตฺถํ ฯ ---------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๔. ขัชโชปนกชาดก (๓๖๔) ว่าด้วยหิ่งห้อย (เทวดาคุกคามพระราชาแล้วกล่าวสอนด้วยการยกขัชโชปนปัญหาดังนี้ว่า)
ใครหนอ เมื่อไฟลุกโพลงอยู่ ยังเที่ยวแสวงหาไฟ ได้เห็นหิ่งห้อยในยามราตรี กลับสำคัญว่าไฟ
เขาขยี้โคมัยและหญ้าให้เป็นจุรณ แล้วเกลี่ยลงบนหิ่งห้อยนั้น ก็ไม่อาจจะให้ไฟลุกโพลงได้
คนโง่เป็นดุจคนใบ้ แม้โดยอุบายไม่ถูกวิธีอย่างนี้ก็ไม่ได้ผล เหมือนคนรีดนมจากเขาโคย่อมไม่ได้น้ำนม @เชิงอรรถ : @ คำว่า ธุระ ในที่นี้ ได้แก่ ธุระ ๔ คือ ทาน ศีล ภาวนา มิตรภาพ (ขุ.ชา.อ. ๔/๗๓/๔๗๕)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๗ หน้า : ๒๑๓}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก [๕. ปัญจกนิบาต] ๒. วัณณาโรหวรรค ๕. อหิตุณฑิกชาดก (๓๖๕)
ชนทั้งหลายบรรลุประโยชน์ที่ต้องการด้วยอุบายวิธีต่างๆ คือ การข่มศัตรูและยกย่องมิตร
พระเจ้าแผ่นดินทั้งหลายทรงครอบครองแผ่นดิน อันมีทรัพย์สมบัติอยู่ได้ก็ด้วยการได้หมู่อำมาตย์มีแม่ทัพเป็นประมุข และด้วยการถวายคำแนะนำของหมู่อำมาตย์ราชวัลลภขัชโชปนกชาดกที่ ๔ จบ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ปัญหาว่าด้วยหิ่งห้อยนี้ มีคำเริ่มต้นว่า โกนุ สนฺตมฺหิ ปชฺโชเต ดังนี้.
จักมีแจ้งโดยพิสดาร ใน มหาอุมังคชาดก แล. จบ อรรถกถาขัชโชปนกชาดกที่ ๔