๖. กิสลยปูชกเถราปทาน (๑๙๖) เล่ม ๓๒
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ฉฏฺฐํ กิสลยปูชกตฺเถราปทานํ (๑๙๖)
๑๙๘|๑๙๘.๒๘| นคเร ทฺวารวติยา มาลาวจฺโฉ มมํ อหุ อุทปาโน จ ตตฺเถว ปาทปานํ วิโรหโน ฯ |๑๙๘.๒๙| สพเลน อุปตฺถทฺโธ สิทฺธตฺโถ อปราชิโต มมานุกมฺปมาโน โส คจฺฉเต อนิลญฺชเส ฯ |๑๙๘.๓๐| อญฺญํ กิญฺจิ น ปสฺสามิ ปูชาโยคฺคํ มเหสิโน อโสกปลฺลวํ ทิสฺวา อากาเส อุกฺขิปึ อหํ ฯ |๑๙๘.๓๑| พุทฺธสฺส เต กิสลยา คจฺฉโต ยนฺติ ปจฺฉโต ตาหํ ทิสฺวาน สํวิชึ อโห พุทฺธสฺสุฬารตา ฯ |๑๙๘.๓๒| จตุนวุเต อิโต กปฺเป ปลฺลวํ อภิโรปยึ ทุคฺคตึ นาภิชานามิ พุทฺธปูชายิทํ ผลํ ฯ |๑๙๘.๓๓| สตฺตวีเส อิโต กปฺเป เอโก เอกิสฺสโร อหุ สตฺตรตนสมฺปนฺโน จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ |๑๙๘.๓๔| ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กิสลยปูชโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ กิสลยปูชกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖. กิสลยปูชกเถราปทาน ประวัติในอดีตชาติของพระกิสลยปูชกเถระ (พระกิสลยปูชกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
สวนดอกไม้ของข้าพเจ้าได้มีอยู่ในกรุงทวารวดี ในสวนดอกไม้นั้นเอง มีบ่อน้ำและต้นไม้ขึ้นงอกงาม
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๖๒}
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒๐. ตมาลปุปผิยวรรค] ๖. กิสลยปูชกเถราปทาน
พระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้กล้าแข็งด้วยกำลังของพระองค์ ไม่ทรงพ่ายแพ้ พระองค์เมื่อจะทรงอนุเคราะห์ข้าพเจ้า จึงเสด็จไปในอากาศ
ข้าพเจ้าไม่เห็นอะไรๆ อื่นที่ควรจะบูชาพระองค์ ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ เห็นแต่ใบอ่อนของต้นอโศก จึงจับโยนขึ้นไปบนอากาศ
ใบอ่อนเหล่านั้น ตามไปเบื้องพระปฤษฎางค์ ของพระพุทธเจ้า ซึ่งกำลังเสด็จไป ข้าพเจ้าเห็นดังนั้นแล้ว จึงตื่นเต้นว่า ช่างน่าอัศจรรย์ ความโอฬารของพระพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป ข้าพเจ้าได้ใช้ใบไม้อ่อนบูชาไว้ จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาพระพุทธเจ้า
ในกัปที่ ๒๗ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิองค์หนึ่งพระนามว่าเอกิสสระ สมบูรณ์ด้วยรัตนะ ๗ ประการ มีพลานุภาพมาก
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า ท่านพระกิสลยปูชกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้กิสลยปูชกเถราปทานที่ ๖ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๒ หน้า : ๓๖๓}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๙๖. อรรถกถากิสลยปูชกเถราปทาน
บทว่า ฉฏฺเฐ นคเร ทฺวารวติยา ความว่า ทวารวดีนคร เพราะเป็นพระนครที่สมบูรณ์ด้วยประตูใหญ่ บานหน้าต่างและแผ่นกระดานมากมาย และสมบูรณ์ด้วยรั้ว กำแพง หอคอย ซุ้มประตูและคูน้ำที่มีโคลนเลน.
ที่ท่านเรียกว่า นคเร ทฺวารวติยา เพราะประชาชนทั้งหลายย่อมเรียกกันว่า นครทวารวดี เพราะกำหนดประตูและรั้วของพระนครขึ้นเป็นประธาน.
อธิบายว่า สวนดอกไม้ได้มีแก่เราแล้ว.
บทว่า เต กิสลยา ได้แก่ ใบอ่อนของต้นอโศกเหล่านั้น. จบอรรถกถากิสลยปูชกเถราปทาน -----------------------------------------------------