MN 151

Piṇḍapātapārisuddhisutta

The Buddha notices Venerable Sāriputta’s glowing complexion, which is the result of his deep meditation. He then presents a series of reflections by which a mendicant can be sure that they are worthy of their alms-food.

ฉบับหลวงปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเวฬุวัน อันเคยเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต เขตพระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรออกจากที่หลีกเร้นในเวลาเย็น เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาค แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง พอนั่งเรียบร้อยแล้วพระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า ดูกรสารีบุตร เธอมีอินทรีย์ผ่องใส มีผิวพรรณบริสุทธิ์ผุดผ่อง เธออยู่ด้วยวิหารธรรมอะไรเป็นส่วนมากในบัดนี้ ฯ

ท่านพระสารีบุตรทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์อยู่ด้วยวิหารธรรมคือสุญญตสมาบัติแลเป็นส่วนมากในบัดนี้ ฯ

พ. ดูกรสารีบุตร ดีละๆ เป็นอันว่าเธออยู่ด้วยวิหารธรรมของมหาบุรุษเป็นส่วนมากในบัดนี้ เพราะวิหารธรรมของมหาบุรุษนี้ก็คือสุญญตสมาบัติ เพราะฉะนั้นแล สารีบุตร ภิกษุถ้าหวังว่าจะอยู่ด้วยวิหารธรรมคือสุญญตสมาบัติเป็นส่วนมาก

ภิกษุนั้นพึงพิจารณา ดังนี้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้นๆ เรามีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือ ความขัดเคือง หรือความลุ่มหลง หรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจในรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุบ้างไหม

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้นๆ เรามีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือความขัดเคือง หรือ ความลุ่มหลง หรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจในรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุอยู่ ภิกษุนั้นพึงพยายามละอกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นเสีย

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้นๆ เราไม่มีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือความขัดเคือง หรือความลุ่มหลงหรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจในรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุ ภิกษุนั้นพึงพยายามละอกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นเสีย ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างน้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้น ๆ เราไม่มีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือความขัดเคือง หรือความลุ่มหลง หรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจในรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุ ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืน ในกุศลธรรมทั้งหลายอยู่ได้ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้นๆ เรามีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือความขัดเคือง หรือความลุ่มหลง หรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจ

ในเสียง ที่รู้ได้ด้วยโสต ...
ในกลิ่น ที่รู้ได้ด้วยฆานะ ...
ในรส ที่รู้ได้ด้วยชิวหา ...
ในโผฏฐัพพะ ที่รู้ได้ด้วยกาย ...
ในธรรมารมณ์ ที่รู้ได้ด้วยมโน บ้างไหม

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้นๆ เรามีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือความขัดเคือง หรือความลุ่มหลง หรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจในธรรมารมณ์ที่รู้ได้ด้วยมโนอยู่ ภิกษุนั้นพึงพยายามละอกุศลธรรมอันลามกเหล่านั้นเสีย

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านทางใด เที่ยวบิณฑบาตไปในประเทศใด และกลับจากบิณฑบาตแต่บ้านทางใด ในทางและประเทศนั้นๆ เราไม่มีความพอใจ หรือความกำหนัด หรือความขัดเคือง หรือความลุ่มหลง หรือแม้ความกระทบกระทั่งทางใจ ในธรรมารมณ์ที่รู้ได้ด้วยมโน ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืน ในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราละกามคุณ ๕ ได้แล้วหรือหนอ ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังละกามคุณ ๕ ไม่ได้เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามละกามคุณ ๕

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราละกามคุณ ๕ ได้แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราละนีวรณ์ ๕ ได้แล้วหรือหนอ ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เรายังละนีวรณ์ ๕ ไม่ได้เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามละนีวรณ์ ๕

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราละนีวรณ์ ๕ ได้แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เรากำหนดรู้อุปาทานขันธ์ ๕ ได้แล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังกำหนดรู้อุปาทาน ขันธ์ ๕ ไม่ได้เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามกำหนดรู้อุปาทานขันธ์ ๕

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรากำหนดรู้อุปาทานขันธ์ ๕ ได้แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญสติปัฏฐาน ๔ แล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่าเรายังไม่ได้เจริญสติปัฏฐาน ๔ เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญสติปัฏฐาน ๔

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญสติปัฏฐาน ๔ แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญสัมมัปปธาน ๔ แล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้เจริญสัมมัปปธาน ๔ เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญสัมมัปปธาน ๔

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญสัมมัปปธาน ๔ แล้วภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืน ในกุศลธรรมทั้งหลายอยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญอิทธิบาท ๔ แล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้เจริญอิทธิบาท ๔ เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญอิทธิบาท ๔

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญอิทธิบาท ๔ แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญอินทรีย์ ๕ แล้วหรือหนอแล

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่าเรายังไม่ได้เจริญอินทรีย์ ๕ เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญอินทรีย์ ๕

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญอินทรีย์ ๕ แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญพละ ๕ แล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้เจริญพละ ๕ เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญพละ ๕

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญพละ ๕ แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญโพชฌงค์ ๗ แล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้เจริญโพชฌงค์ ๗ เลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญโพชฌงค์ ๗

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญโพชฌงค์ ๗ แล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่าเราเจริญอัฏฐังคิกมรรค อันประเสริฐแล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้เจริญ อัฏฐังคิกมรรคอันประเสริฐเลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญอัฏฐังคิกมรรคอันประเสริฐ

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญอัฏฐังคิกมรรคอันประเสริฐแล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่า เราเจริญสมถะ และวิปัสสนาแล้วหรือหนอ

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้เจริญสมถะและวิปัสสนาเลย ภิกษุนั้นพึงพยายามเจริญสมถะและวิปัสสนา

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราเจริญสมถะและวิปัสสนาแล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ประการอื่นยังมีอีก ภิกษุพึงพิจารณาดังนี้ว่าเราทำวิชชาและวิมุตติให้แจ้งแล้วหรือหนอแล

ดูกรสารีบุตร ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เรายังไม่ได้ทำวิชชาและวิมุตติให้แจ้งเลย ภิกษุนั้นพึงพยายามทำวิชชาและวิมุตติให้แจ้ง

ดูกรสารีบุตร แต่ถ้าภิกษุพิจารณาอยู่ รู้อย่างนี้ว่า เราทำวิชชาและวิมุตติให้แจ้งแล้ว ภิกษุนั้นพึงเป็นผู้ศึกษาเนืองๆ ทั้งกลางวันและกลางคืนในกุศลธรรมทั้งหลาย อยู่ด้วยปีติและปราโมทย์นั้นนั่นแล ฯ

ดูกรสารีบุตร ก็สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งผู้ทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์แล้วในอดีตกาลทั้งหมดนั้น พิจารณาแล้วๆ อย่างนี้เทียวจึงทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ผู้จักทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ในอนาคตกาลทั้งหมดนั้น ต้องพิจารณาแล้วๆ อย่างนี้เทียวจึงจักทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ได้ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งผู้กำลังทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์อยู่ในบัดนี้ทั้งหมดนั้น ย่อมพิจารณาแล้วๆ อย่างนี้เทียวจึงทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ได้ เพราะฉะนั้นแล พวกเธอพึงสำเหนียกว่า จักพิจารณาแล้วๆ ทำบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ ดูกรสารีบุตร พวกเธอพึงสำเหนียกไว้ อย่างนี้แล ฯ

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระภาษิตนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงชื่นชมยินดีพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคแล ฯ

จบ ปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร ที่ ๙

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Majjhima Nikāya 151

    Middle Discourses 151

  2. Piṇḍapātapārisuddhisutta

    The Purification of Alms

  3. 1.1

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 1.2

    ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 1.3

    Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ sāriputtaṁ bhagavā etadavoca:

    Then in the late afternoon, Sāriputta came out of retreat and went to the Buddha. He bowed and sat down to one side. The Buddha said to him,

  6. 2.1

    “Vippasannāni kho te, sāriputta, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto.

    “Sāriputta, your faculties are so very clear, and your complexion is pure and bright.

  7. 2.2

    Katamena kho tvaṁ, sāriputta, vihārena etarahi bahulaṁ viharasī”ti?

    What kind of meditation are you usually practicing these days?”

  8. 2.3

    “Suññatāvihārena kho ahaṁ, bhante, etarahi bahulaṁ viharāmī”ti.

    “Sir, these days I usually practice the meditation on emptiness.”

  9. 2.4

    “Sādhu sādhu, sāriputta.

    “Good, good, Sāriputta!

  10. 2.5

    Mahāpurisavihārena kira tvaṁ, sāriputta, etarahi bahulaṁ viharasi.

    It seems you usually practice the meditation of a great man.

  11. 2.6

    Mahāpurisavihāro eso, sāriputta, yadidaṁ—

    For emptiness is the meditation of a great man.

  12. 2.7

    suññatā.

  13. 3.1

    Tasmātiha, sāriputta, bhikkhu sace ākaṅkheyya:

    Now, a mendicant might wish:

  14. 3.2

    ‘suññatāvihārena bahulaṁ vihareyyan’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    ‘May I usually practice the meditation on emptiness.’ So they should reflect:

  15. 3.3

    ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi nu kho me tattha cakkhuviññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti?

    ‘Along the path that I went for alms, or in the place I wandered for alms, or along the path that I returned from alms, was there any desire or greed or hate or delusion or aversion in my heart for sights known by the eye?’

  16. 3.4

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  17. 3.5

    ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi me tattha cakkhuviññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.

    there was such desire or greed or hate or delusion or aversion in their heart, they should make an effort to give up those unskillful qualities.

  18. 3.6

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  19. 3.7

    ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, natthi me tattha cakkhuviññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    there was no such desire or greed or hate or delusion or aversion in their heart, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  20. 4-8.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  21. 4-8.2

    ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi nu kho me tattha sotaviññeyyesu saddesu …pe…

    ‘Along the path that I went for alms, or in the place I wandered for alms, or along the path that I returned from alms, was there any desire or greed or hate or delusion or repulsion in my heart for sounds known by the ear …

  22. 4-8.3

    ghānaviññeyyesu gandhesu …

    smells known by the nose …

  23. 4-8.4

    jivhāviññeyyesu rasesu …

    tastes known by the tongue …

  24. 4-8.5

    kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu …

    touches known by the body …

  25. 4-8.6

    manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti?

    ideas known by the mind?’

  26. 4-8.7

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  27. 4-8.8

    ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, atthi me tattha manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.

    there was such desire or greed or hate or delusion or aversion in their heart, they should make an effort to give up those unskillful qualities.

  28. 4-8.9

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  29. 4-8.10

    ‘yena cāhaṁ maggena gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṁ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṁ, natthi me tattha manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṁ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    there was no such desire or greed or hate or delusion or aversion in their heart, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  30. 9.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  31. 9.2

    ‘pahīnā nu kho me pañca kāmaguṇā’ti?

    ‘Have I given up the five kinds of sensual stimulation?’

  32. 9.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  33. 9.4

    ‘appahīnā kho me pañca kāmaguṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ kāmaguṇānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.

    they have not given them up, they should make an effort to do so.

  34. 9.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  35. 9.6

    ‘pahīnā kho me pañca kāmaguṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have given them up, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  36. 10.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  37. 10.2

    ‘pahīnā nu kho me pañca nīvaraṇā’ti?

    ‘Have I given up the five hindrances?’

  38. 10.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  39. 10.4

    ‘appahīnā kho me pañca nīvaraṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ nīvaraṇānaṁ pahānāya vāyamitabbaṁ.

    they have not given them up, they should make an effort to do so.

  40. 10.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  41. 10.6

    ‘pahīnā kho me pañca nīvaraṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have given them up, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  42. 11.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  43. 11.2

    ‘pariññātā nu kho me pañcupādānakkhandhā’ti?

    ‘Have I completely understood the five grasping aggregates?’

  44. 11.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  45. 11.4

    ‘apariññātā kho me pañcupādānakkhandhā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ pariññāya vāyamitabbaṁ.

    they have not completely understood them, they should make an effort to do so.

  46. 11.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  47. 11.6

    ‘pariññātā kho me pañcupādānakkhandhā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have completely understood them, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  48. 12.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  49. 12.2

    ‘bhāvitā nu kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti?

    ‘Have I developed the four kinds of mindfulness meditation?’

  50. 12.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  51. 12.4

    ‘abhāvitā kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

    they haven’t developed them, they should make an effort to do so.

  52. 12.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  53. 12.6

    ‘bhāvitā kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have developed them, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  54. 13.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  55. 13.2

    ‘bhāvitā nu kho me cattāro sammappadhānā’ti?

    ‘Have I developed the four right efforts …

  56. 13.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  57. 13.4

    ‘abhāvitā kho me cattāro sammappadhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṁ sammappadhānānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

  58. 13.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  59. 13.6

    ‘bhāvitā kho me cattāro sammappadhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

  60. 14.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

  61. 14.2

    ‘bhāvitā nu kho me cattāro iddhipādā’ti?

    the four bases of psychic power …

  62. 14.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  63. 14.4

    ‘abhāvitā kho me cattāro iddhipādā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

  64. 14.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  65. 14.6

    ‘bhāvitā kho me cattāro iddhipādā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

  66. 15.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

  67. 15.2

    ‘bhāvitāni nu kho me pañcindriyānī’ti?

    the five faculties …

  68. 15.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  69. 15.4

    ‘abhāvitāni kho me pañcindriyānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ indriyānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

  70. 15.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  71. 15.6

    ‘bhāvitāni kho me pañcindriyānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

  72. 16.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

  73. 16.2

    ‘bhāvitāni nu kho me pañca balānī’ti?

    the five powers …

  74. 16.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  75. 16.4

    ‘abhāvitāni kho me pañca balānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṁ balānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

  76. 16.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  77. 16.6

    ‘bhāvitāni kho me pañca balānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

  78. 17.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

  79. 17.2

    ‘bhāvitā nu kho me satta bojjhaṅgā’ti?

    the seven awakening factors …

  80. 17.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  81. 17.4

    ‘abhāvitā kho me satta bojjhaṅgā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

  82. 17.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

  83. 17.6

    ‘bhāvitā kho me satta bojjhaṅgā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

  84. 18.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

  85. 18.2

    ‘bhāvito nu kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti?

    the noble eightfold path?’

  86. 18.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  87. 18.4

    ‘abhāvito kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

    they haven’t developed it, they should make an effort to do so.

  88. 18.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  89. 18.6

    ‘bhāvito kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have developed it, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  90. 19.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  91. 19.2

    ‘bhāvitā nu kho me samatho ca vipassanā cā’ti?

    ‘Have I developed serenity and discernment?’

  92. 19.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  93. 19.4

    ‘abhāvitā kho me samatho ca vipassanā cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā samathavipassanānaṁ bhāvanāya vāyamitabbaṁ.

    they haven’t developed them, they should make an effort to do so.

  94. 19.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  95. 19.6

    ‘bhāvitā kho me samatho ca vipassanā cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have developed them, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  96. 20.1

    Puna caparaṁ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:

    Furthermore, a mendicant should reflect:

  97. 20.2

    ‘sacchikatā nu kho me vijjā ca vimutti cā’ti?

    ‘Have I realized knowledge and freedom?’

  98. 20.3

    Sace, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    Suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  99. 20.4

    ‘asacchikatā kho me vijjā ca vimutti cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā vijjāya vimuttiyā sacchikiriyāya vāyamitabbaṁ.

    they haven’t realized them, they should make an effort to do so.

  100. 20.5

    Sace pana, sāriputta, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:

    But suppose that, upon checking, a mendicant knows that

  101. 20.6

    ‘sacchikatā kho me vijjā ca vimutti cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.

    they have realized them, they should meditate with rapture and joy, training day and night in skillful qualities.

  102. 21.1

    Ye hi keci, sāriputta, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṁ parisodhesuṁ, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhesuṁ.

    Whether in the past, future, or present, all those who purify their almsfood do so by continually checking in this way.

  103. 21.2

    Yepi hi keci, sāriputta, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṁ parisodhessanti, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhessanti.

  104. 21.3

    Yepi hi keci, sāriputta, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṁ parisodhenti, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhenti.

  105. 21.4

    Tasmātiha, sāriputta, ‘paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṁ parisodhessāmā’ti—

    So, Sāriputta, you should all train like this: ‘We shall purify our almsfood by continually checking.’”

  106. 21.5

    evañhi vo, sāriputta, sikkhitabban”ti.

  107. 21.6

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  108. 21.7

    Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.

    Satisfied, Venerable Sāriputta approved what the Buddha said.

  109. 21.8

    Piṇḍapātapārisuddhisuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · mn151
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ